Downloaded 19 times
การจัดทำเอกสาร มคอ 3 - 7
การจัดทำเอกสาร มคอ 3 - 7 ดร. ครรชิต มาลัยวงศ์ ราชบัณฑิต 25 กุมภาพันธ์ 2558 โดย ศูนย์สนับสนุนและพัฒนาการเรียนการสอน มหาวิทยาลัยศรีปทุม
More Related Content
การจัดทำเอกสาร มคอ 3 - 7
- 1. การจัดทาเอกสาร มคอ 3- 7 ดร. ครรชิต มาลัยวงศ์ ราชบัณฑิต 25 กุมภาพันธ์ 2558
- 2. เนื้อหาคาบรรยาย • แนวโน้มการปฏิบัติงานในยุคปัจจุบัน • ความสาคัญของมาตรฐานคุณวุฒิอุดมศึกษา • ปัญหาในการจัดทาเอกสาร มคอ ๓ และ ๕ พร้อมกับคาแนะนา ในการแก้ไขการจัดทาเอกสารให้ดีขึ้น • สรุป
- 3. การปฏิบัติงานทั่วไป • หน่วยงานหลายแห่งประสบปัญหาในการปฏิบัติงานมาก โดยเฉพาะ หน่วยงานขนาดใหญ่ที่มีหน่วยงานย่อยปฏิบัติงานลักษณะเดียวกันเช่น มหาวิทยาลัยมีคณะต่างๆจานวนมาก หรือ กระทรวงมหาดไทยมีจังหวัด ถึง 76 จังหวัด. • ความสาเร็จของหน่วยงานย่อยส่วนมากขึ้นอยู่กับผู้ปฏิบัติที่มีทักษะและ ความสามารถสูง • การเปรียบเทียบความสาเร็จของหน่วยงานย่อยกระทาได้ยาก • เมื่อผู้ปฏิบัติงานที่มีความสามารถสูงถูกโยกย้ายไป หน่วยงานก็มีปัญหา • Performance จึงขึ้นๆลงๆ ตามตัวผู้บริหารที่มีความสามารถ
- 4. ความสามารถในการปฏิบัติงานขึ้นอยู่กับอะไร? • บุคลากร หน่วยงานต้องการได้บุคลากรที่เก่งที่สุดแต่ไม่มี หน่วยงานใดสามารถมีบุคลากรที่เก่งที่สุดในทุกด้าน • เทคโนโลยี หน่วยงานสามารถซื้อเทคโนโลยีที่เยี่ยมยอดที่สุดมา ใช้ แต่ความสามารถในการใช้ก็ขึ้นอยู่กับทักษะและ ความสามารถของคน รวมทั้งการมีบุคลากรด้านเทคโนโลยีที่เก่ง และมีความสามารถสูงมาเป็นผู้พัฒนา, จัดฝึกอบรม, และ ให้ ความช่วยเหลือ • กระบวนงาน หน่วยงานต้องมีกระบวนงานเพื่อให้บุคลากร สามารถปฏิบัติงานได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิผล
- 5. เป้าหมายของการปฏิบัติงานได้เปลี่ยนไป • เดิมเป้าหมายของการปฏิบัติงานคือทางานให้เสร็จสิ้นตามหน้าที่ และที่สาคัญที่สุดคือให้หัวหน้าและผู้บริหารพอใจ • แต่ปัจจุบันนี้เป้าหมายได้เปลี่ยนไปแล้วนั่นคือ – การปฏิบัติงานต้องให้ถูกต้องตรงตามกฎหมาย, กฎระเบียบ, มาตรฐาน – การปฏิบัติงานต้องทาให้ลูกค้าและผู้รับบริการพอใจ – การปฏิบัติงานต้องมีประสิทธิภาพ, ประสิทธิผล และ คุณภาพ – การปฏิบัติงานต้องได้รับการปรับปรุงให้ดีขึ้นตลอดเวลา เพื่อให้ หน่วยงานมีความยั่งยืน – การปฏิบัติงานต้องทาให้ผู้ปฏิบัติได้รับความรู้เพิ่มมากขึ้น
- 6. การพัฒนาตนเองของหน่วยงานต่างๆ • เพื่อตอบสนองต่อแนวทางการปฏิบัติงานแบบใหม่ หน่วยงานจานวน มากจึงได้ปรับปรุงเปลี่ยนแปลงการปฏิบัติงานของตนเองด้วยวิธี ต่างๆ –การรื้อปรับระบบ (Business Process Reengineering) – การนามาตรฐาน ISO มาใช้ เช่น ISO 9000 ที่มีหลักการง่ายๆว่า จดบันทึก วิธีการที่คุณทา แล้ว ทาตามวิธีการที่คุณบันทึก – การทางานที่หลากหลาย ทาให้หน่วยงานที่ต้องกากับดูแลงานเฉพาะกิจต้อง ศึกษาและพัฒนามาตรฐานกลางมากขึ้น เช่น กระทรวงศึกษาธิการต้อง พัฒนาวิธีการaccreditation, กระทรวงสาธารณสุขกาหนดให้มีการ ประเมินมาตรฐาน HA, สถาบันวิศวกรรมซอฟต์แวร์ (ในสหรัฐฯ) กาหนดให้ มีการประเมิน CMMI.
- 7. Based on materialfrom: Bruegge and Dutoit 7 มาตรฐานในงานวิศวกรรมซอฟต์แวร์
- 8. การสะท้อนให้เห็นเป้าหมายที่เปลี่ยนไป • การทางานในแต่ละแผนกจะมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลเหมือนกัน หมดได้ต่อเมื่อมีการเขียนขั้นตอนการทางานนั้นเป็นมาตรฐานลาย ลักษณอักษร ขั้นตอนที่เขียนนั้นต้องได้มาจากการวิเคราะห์ศึกษาข้อดี ข้อเสียของการปฏิบัติงานเดิมและศึกษา Best practices ของผู้อี่น • กระบวนงานมาตรฐานนั้นจะต้องปรับเปลี่ยนได้ตามความจาเป็นในการ นาไปใช้งานในสถานการณ์ต่างๆ • ผู้ปฏิบัติงานได้รับการฝึกอบรมให้รู้จักใช้ขั้นตอนมาตรฐานนั้น • มีการกากับดูแลเพื่อให้แน่ใจว่า ผู้ปฏิบัติได้ปฏิบัติตามขั้นตอนจริง
- 9. การสะท้อนให้เห็นเป้าหมายที่เปลี่ยนไป 2 • มีการจัดเก็บตัวชี้วัดเพื่อใช้ในการวัดperformance และคุณภาพ ของ การปฏิบัติงาน, ความสอดคล้องกับระเบียบปฏิบัติ, ความสาเร็จของ ผลลัพธ์ • มีการวางแผนและบันทึกรายละเอียดการปฏิบัติงาน • มีการพิจารณาจัดหาทรัพยากรที่ต้องการใช้ในการปฏิบัติงาน • มีการพิจารณาประเด็นปัญหาและตัดสินใจแก้ปัญหา โดยบันทึก ประเด็นปัญหาและการตัดสินใจเอาไว้ด้วย • มีการเสนอแนะแนวทางการปรับปรุงการปฏิบัติงานสาหรับอนาคต • มีการจัดทารายงานเสนอผู้บริหารให้ทราบผลการปฏิบัติงาน
- 10. กล่าวโดยย่อ การปฏิบัติงานยุคใหม่มีลักษณะดังนี้ 1. การปฏิบัติงานมีลักษณะเป็นกระบวนงานซึ่งอาจจะมีขั้นตอนข้าม ฟังก์ชันงานหลายแผนกได้ 2. กระบวนงานระบุขั้นตอนปฏิบัติไว้อย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร โดยมีหลักคิดว่า หากผู้ปฏิบัติงานทาตามขั้นตอนที่กาหนดไว้อย่าง ถูกต้องครบถ้วนแล้ว ผลงานจะต้องดีเสมอ 3. ผู้ปฏิบัติสามารถปรับเปลี่ยนกระบวนงานมาตรฐานให้เหมาะสมกับ สภาวการณ์ได้ แต่ต้องทาตามกฎเกณฑ์ที่กาหนด 4. กระบวนงานมีหัวข้อปฏิบัติสองด้าน 1. หัวข้อปฏิบัติที่เป็นงานหลักตามภารกิจของกระบวนงานนั้น 2. หัวข้อปฏิบัติที่เป็นงานจัดการกระบวนงานนั้น
- 11. งานของอาจารย์คือ การสอนและให้คาปรึกษา • การสอนอาจจัดว่าเป็นกระบวนงานได้เพราะเป็นงานที่มีกิจกรรม เกี่ยวเนื่องกับฟังก์ชันงานอื่นๆหลายงาน • ขั้นตอนหลักคือ – การรับทราบชื่อรายวิชาที่จะสอน – การรับทราบรายชื่อนักศึกษาที่ได้ลงทะเบียนเรียน – การจัดเตรียมทรัพยากรสาหรับใช้ – การจัดเตรียมเอกสารการสอนและงานที่จะมอบหมาย – การสอนและการมอบหมายงาน – การจัดเตรียมข้อสอบ – การสอบ – การตรวจข้อสอบ, การคิดคะแนนสอบและส่งคะแนนสอบ
- 12. มคอ เป็นกรอบเพื่อให้มหาวิทยาลัยมีคุณภาพ • มคอ๑ เป็นมาตรฐานหลักสูตรแต่ละสาขาที่ คกก กาหนดขึ้น • มคอ ๒ เป็นหลักสูตรที่แต่ละสถาบันจัดทาขึ้น ตาม มคอ 1 หรือ ตามที่สถาบันเห็นว่าควรจะเป็นในกรณีที่ไม่มี มคอ 1 • มคอ ๓ - ๔ เป็นเอกสารการวางแผนและเตรียมการสอน • มคอ ๕ - ๖ เป็นเอกสารสรุปผลการสอน • มคอ ๗ เป็นเอกสารแสดงผลการประชุมพิจารณาประเมินผลการ สอนของอาจารย์ในรอบปี เพื่อปรับปรุงเนื้อหาวิชาและหลักสูตร
- 13. มคอ มายุ่งเกี่ยวกับการสอนอย่างไรบ้าง? • ในบางสาขามคอ ๑ กาหนดวิชาที่จะต้องเปิดสอน • มคอ ๒ ต้องให้รายละเอียดต่างๆ มากมาย – ชื่อหลักสูตร ฯลฯ และ อาชีพที่จะปฏิบัติได้ – ปรัชญาและแนวคิดของหลักสูตร – ทักษะอย่างน้อย ๕ ประการที่นักศึกษาจะต้องได้รับ – จานวนและรายชื่อวิชากลุ่มต่างๆ – ทรัพยากรของหลักสูตร – ตัวชี้วัด – แผนการพัฒนาอาจารย์ – ฯลฯ.
- 14. รายละเอียดของ มคอ ๓ หมวดที่๑ ข้อมูลทั่วไป หมวดที่ ๒ จุดมุ่งหมายและวัตถุประสงค์ หมวดที่ ๓ ลักษณะและการดาเนินการ หมวดที่ ๔ การพัฒนาผลการเรียนรู้ของนักศึกษา หมวดที่ ๕ แผนการสอนและการประเมิน หมวดที่ ๖ ทรัพยากรประกอบการเรียนการสอน หมวดที่ ๗ การประเมินและการปรับปรุงของรายวิชา
- 15. อาจารย์ใช้ มคอ ๓ทาอะไร มคอ ๓ คือเครื่องมือในการวางแผนการสอนของอาจารย์ และ อาจารย์จะต้องทา ให้เสร็จสิ้นก่อนการเปิดสอนในภาคการศึกษานั้น • อาจารย์กาหนดจุดมุ่งหมายของรายวิชา • อาจารย์ทราบคาอธิบายรายวิชาจาก มคอ ๒ • อาจารย์แจกแจงคาอธิบายรายวิชาลงในแผนการสอนได้ • อาจารย์นาผลการเรียนรู้ของรายวิชาจาก มคอ ๒ มาเป็นตัวตั้งในการสอน และการประเมินผลการเรียนรู้ได้ • อาจารย์กาหนดวิธีการประเมินรายวิชาและประกาศให้ นศ รู้ • อาจารย์ทราบผลการประเมินการสอนจากการให้ นศ ประเมิน • อาจารย์สามารถเสนอแนะแนวทางการปรับปรุงรายวิชา
- 16. ปัญหาที่พบในการเขียน มคอ ๓ •ข้อมูลในหมวดที่ ๑ ผิดพลาด เพราะอาจารย์ไม่ได้ใส่ใจเขียน เช่น วันที่จัดทาหรือปรับปรุงรายละเอียดของรายวิชาครั้งล่าสุด ไม่ถูกต้อง • จุดมุ่งหมายของรายวิชา (หมวดที่ ๒) ไม่ตรงกับคาอธิบายรายวิชา • วัตถุประสงค์ในการพัฒนา/ปรับปรุงรายวิชา ไม่สะท้อนถึง ความคิดว่าทาไมจึงต้องมีรายวิชานี้ในหลักสูตร ส่วนมากมักจะ เขียนซ้ากับวัตถุประสงค์ของรายวิชา • จานวนชั่วโมงที่ใช้ต่อภาคการศึกษา (หมวดที่ ๓) ไม่ถูกต้อง (ให้ พิจารณาจากหน่วยกิต และ การสอนจริง ๑๕ สัปดาห์)
- 17. ปัญหาที่พบในการเขียน มคอ ๓ •จานวนชั่วโมงต่อสัปดาห์ที่อาจารย์ให้คาปรึกษาแนะนาฯ (หมวด ที่ ๓) ถ้ามีให้อ้างถึงประกาศ หรือ ข้อมูลในเว็บ. • การพัฒนาผลการเรียนรู้ของ นศ. (หมวดที่ ๔) อาจารย์หลายคน ไม่ได้พิจารณารายละเอียด คือเพียงแต่ก๊อปปีจาก มคอ ๒ มาลง เท่านั้น. อาจารย์จะต้องพิจารณาผลการเรียนรู้ที่เป็นจุดดา ใน มคอ ๒ แล้วนามาพิจารณาว่าตรงกับเนื้อหาอะไรในวิชา เช่น ใน ด้านคุณธรรมนั้น ถ้าเป็นวิชา ภ ไทย, ภ อังกฤษ, สังคมศาสตร์ จะ มีคุณธรรมอะไรที่จะต้องสอน, จะสอนอย่างไร, และจะ ประเมินผลด้วยการสอบในแบบใด.
- 18. ปัญหาที่พบในการเขียน มคอ ๓ •แผนการสอน (หมวดที่ ๕) มักจะเขียนหยาบเกินไป • ถ้าตอนทา มคอ ๒ ได้แยกย่อยคาอธิบายรายวิชาลงไปถึง ๑๒-๑๕ เรื่องแล้ว จะทาให้จัดเตรียมแผนการสอนได้ง่าย. • ถ้าการสอนตรงกับบทใดในตาราหลัก ให้ระบุไว้ด้วย (อาจารย์หลาย คนมักจะไม่ระบุ ซึ่งเท่ากับไม่ได้วางแผน). • กิจกรรมการเรียนการสอน ควรพิจารณาให้สอดคล้องกับเนื้อหา (อย่ามีแต่เพียงบรรยายด้วย PPT อย่างเดียว). • ผู้สอน ถ้ามีหลายคน ให้ระบุให้ชัด. • เรื่องใหญ่คือ เขียนจานวนสัปดาห์ที่ใช้สอนไม่ครบ ๑๕ สัปดาห์
- 19. ปัญหาที่พบในการเขียน มคอ ๓ •แผนการประเมินการเรียนรู้ คือการระบุว่าจะประเมินนักศึกษา ออกมาเป็นคาแนนสอบ (หรือเกรด) ได้อย่างไร. อาจารย์จะต้อง ตรวจสอบว่าคะแนนสอบย่อยทั้งหมดนั้นเมื่อรวมแล้วได้ ๑๐๐% จริง • หมวดที่ ๖ ทรัพยากรประกอบการเรียนการสอน – เอกสารและตาราหลัก คือเอกสารและตาราที่กาหนดให้นักศึกษาทุกคน จะต้องมีเพื่ออ่าน อาจจะเป็นเอกสารการสอนอย่างละเอียดที่อาจารย์ จัดเตรียมให้ก็ได้ ถ้าเป็นตาราควรเป็นเล่มที่ยังหาซื้อได้ในปัจจุบัน – เอกสารและข้อมูลสาคัญ คือเอกสารและตาราที่มีอยู่ในห้องสมุด และเป็น ส่วนที่นักศึกษาควรจะอ่านประกอบเพื่อขยายความรู้ให้กว้างขวาง. ควรเป็น เล่มที่มีในห้องสมุดและให้กาหนด ISBN ไว้ด้วย. – เอกสารและข้อมูลแนะนา คือเอกสารอื่นๆ รวมทั้ง URL ของเว็บ ซึ่ง นักศึกษาอาจจะอ่านหรือไม่อ่านก็ได้.
- 20. ปัญหาที่พบในการเขียน มคอ ๓ •อาจารย์หลายท่านไม่ชอบหมวดที่ ๗ การประเมินและการ ปรับปรุงการดาเนินการของรายวิชา. แต่หมวดนี้ก็คือการประกัน คุณภาพ และเป็นหมวดที่สามารถช่วยให้อาจารย์สอนได้ดีขึ้น. • มหาวิทยาลัยควรมีนโยบายในการประเมินการสอนของอาจารย์? • การปรับปรุงการสอนในหมวดนี้ไม่ใช่ปรับปรุงหลังเสร็จสิ้นการ สอน แต่เป็นการปรับปรุงระหว่างที่ยังสอนอยู่ • การทวนสอบผลสัมฤทธิ์ หากให้ คกก ทวนสอบ จะต้องจัดเก็บ รายงานการประชุมไว้เป็นหลักฐาน.
- 21. รายละเอียดของมคอ ๕ หมวดที่ ๑ข้อมูลทั่วไป หมวดที่ ๒ การจัดการเรียนการสอนที่เปรียบเทียบกับแผนการสอน หมวดที่ ๓ สรุปผลการจัดการเรียนการสอนของรายวิชา หมวดที่ ๔ ปัญหาและผลกระทบต่อการดาเนินการ หมวดที่ ๕ การประเมินรายวิชา หมวดที่ ๖ แผนการปรับปรุง
- 22. ปัญหาที่พบในการเขียน มคอ ๕ •แบบฟอร์มที่ สกอ กาหนด ไม่ได้มีคอลัมน์สาหรับระบุสัปดาห์ ควรเติมเข้าไปเพื่อให้ตรวจสอบกับแผนการสอนใน มคอ ๓ ได้ ง่าย • ข้อเสนอแนะแนวทางแก้ปัญหาที่ระบุในหมวดที่ ๒ ไม่ได้รับการ ประมวลไปพิจารณาในหมวดที่ ๖ • อาจารย์ไม่ได้พิจารณากรอกเนื้อหาในหมวดที่ ๒ อย่างจริงจัง เพราะอาจไม่ใส่ใจ หรือ ไม่ได้จดบันทึกรายละเอียดเอาไว้ หรือ ไม่ได้แก้ไขปัญหาระหว่างการสอน
- 23. ปัญหาที่พบในการเขียน มคอ ๕ •หมวดที่ ๓ สรุปผลการจัดการเรียนการสอนของรายวิชา มักจะมี ปัญหาเรื่องการนับจานวน นศ ในประเภทต่างๆ ไม่ตรงกันกับใบ แจ้งระดับคะแนนนักศึกษา. • ระดับคะแนนที่ผิดปกติ ไม่ได้รับการอธิบายอย่างชัดเจนว่าเป็น เพราะสาเหตุอะไร. ส่วนใหญ่อาจารย์มักจะบอกว่า นศ มี พื้นฐานค่อนข้างต่า แต่ คาถามก็คือ แล้วอาจารย์ได้ปรับปรุงการ สอนอย่างไรเพื่อรับมือกับปัญหานี้บ้าง? • ประเด็นด้านการคลาดเคลื่อนจากแผนการประเมินมักจะไม่มีใคร รายงาน
- 24. ปัญหาที่พบในการเขียน มคอ ๕ •หมวดที่ ๔ ปัญหาและผลกระทบต่อการดาเนินการ เป็นหมวดที่ อาจารย์ควรจะใช้ในการแจ้งให้มหาวิทยาลัยทราบว่ามีปัญหาใน ด้านทรัพยากร หรือ การบริหารของคณะอย่างไรบ้าง? • หมวดที่ ๕ การประเมินรายวิชา และ ความเห็นของอาจารย์ ผู้สอน ควรให้ความเห็นในเชิงสร้างสรรค์เกี่ยวกับผลการประเมิน โดยเฉพาะให้เน้นว่าอาจารย์จะช่วยปรับปรุงการสอนได้อย่างไร? • หมวดที่ ๖ แผนการปรับปรุง ส่วนใหญ่ที่พบมาอาจารย์ยังเขียน น้อยเกินไป
- 25. การจัดทารายงาน มคอ ๕และ ๗ • อาจารย์แต่ละวิชาที่สอนในภาคการศึกษานั้นๆ จะต้องจัดทารายงาน มคอ ๕ ให้เสร็จภายใน ๓๐ วันหลังสิ้นสุดภาคการศึกษา และ ให้ส่ง รายงานนั้นให้อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตร. • อาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรพิจารณาปัญหาที่ได้รับทราบจาก รายงาน. หากเห็นว่าเป็นปัญหาที่เกี่ยวกับการบริหารหรือการจัดสรร ทรัพยากรให้รีบแก้ไขทันที. • เมื่อสิ้นสุดปีการศึกษาแล้ว คณะกรรมการประจาหลักสูตรจะต้อง ประชุมพิจารณารายงาน มคอ ๕ ทั้งหมด แล้วนารายละเอียดมาจัดทา เป็นรายงาน มคอ ๗ เพื่อเสนอแนะวิธีการแก้ไขปรับปรุงหลักสูตร ต่อไป.
- 26. กรอบมาตรฐาคุณวุฒิ อุดมศึกษาแห่งชาติ ติดตามโดยการประกัน คุณภาพ การวิจัยในห้องเรียน Teaching Unit กลวิธีการสอนแบบต่าง ๆ TQFระดับสาขาวิชา รายละเอียดของหลักสูตร (มคอ2) รายละเอียด ของรายวิชา (มคอ3,4) กระบวนการเรียนการสอน การวัดผลประเมินผล วางแผนปรับปรุง + พัฒนา การรายงานผล รายวิชา(มคอ5,6 ) การรายงานผลหลักสูตรประจาปี(มคอ.7) (รายงานผลการดาเนินการในภาพรวม และเสนอแนวทางในการปรับปรุง) เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตร เกณฑ์กาหนดชื่อปริญญา หลักเกณฑ์การเทียบโอน เกณฑ์แนวทางอื่น ๆ ติดตามผลการดาเนินการโดยประกันคุณภาพ (IQA) ภาควิชา คณะกรรมการ จัดทาหลักสูตร อาจารย์ผู้สอน อาจารย์ผู้สอน อาจารย์ประจาหลักสูตร หัวหน้าภาควิชา เอกสาร มคอ.3-7 เป็นเอกสารภายในของสถาบัน ต้องมีให้ตรวจสอบ สรุปการดาเนินงานตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิการศึกษา (TQF)
- 27. สรุป • การจัดทาเอกสาร มคอทั้งหลายให้มีความถูกต้องเป็นเรื่องสาคัญ ไม่ใช่เพราะ สกอ บังคับ แต่เพราะเป็นการปฏิบัติที่ดี. • มาตรฐานคุณวุฒิอุดมศึกษา หรือ มคอ นี้ หากพิจารณาให้ถี่ถ้วนแล้ว จะเห็นว่าเป็นวิธีการปฏิบัติที่ดี และ ได้จัดทาขึ้นตามหลักการที่ดี เยี่ยม. • อาจารย์สมควรศึกษารายละเอียดในแต่ละรายงานให้เข้าใจ. • อาจารย์จะต้องฝึกการสอนให้นักศึกษาได้ความรู้ตามที่กาหนดไว้ใน เอกสาร มคอ, นักศึกษาเกิดทักษะ ๕ ประการจริง, อาจารย์ได้รับ ความรู้และทักษะที่ดีในการสอนและการปรับปรุงการสอน, มหาวิทยาลัยได้อาจารย์และนักศึกษาที่มีคุณภาพ