βασικά θέματα της 3ης ενότητας της Οδύσσειας, στίχοι 109 -173

1. ρου Οδύσσεια
Ομή
- 173
ραψωδία α στίχοι 109

2. α της ενότητας
βασικά θέματ
➔ εφαρμογή του β΄ μέρους του σχεδίου της
Θεάς Αθηνάς
➔ η κατάσταση στο παλάτι της Ιθάκης
➔ θεσμός φιλοξενίας
➔ σκιαγράφηση του Τηλέμαχου και των
μνηστήρων
➔ τεχνική του Ομήρου

3. τητες - σκηνές
ενό
1. στ. α 109 - 115, αναχώρηση της Αθηνάς από
τον Όλυμπο
2. στ. α 116 - 142, αύλειος χώρος των
ανακτόρων της Ιθάκης
3. στ. α 143 - 161, η Αθηνά και ο Τηλέμαχος
στο “δώμα”
4. στ. α 162 - 173, οι μνηστήρες στο παλάτι

4. ς φιλοξενίας
θεσμό
Δημιουργήθηκε από πρακτικές ανάγκες. Προστάτης των ξένων ο Ξένιος Δίας.
Σε όλες τις σκηνές φιλοξενίας υπάρχει ένα ορισμένο τυπικό:
➔ εγκάρδια υποδοχή και πρόσκληση σε φιλοξενία
➔ πλύσιμο των χεριών του ξένου ή λουτρό
➔ παράθεση γεύματος
➔ ερωτήσεις του οικοδεσπότη προς τον ξένο σχετικά με την ταυτότητά του
και το λόγο της επίσκεψης
➔ ενδεχόμενη διανυκτέρευση
➔ δώρο του οικοδεσπότη προς τον φιλοξενούμενο

5. στικά στοιχεία
πολιτι
➔ αντικείμενα υλικού βίου (π.χ. λαγήνι, κρατήρας,
➔
➔
➔
➔
χρυσά ποτήρια κ.λ.π.)
υπηρετικό προσωπικό (καταμερισμός εργασίας)
βασικά στοιχεία διασκέδασης: φαγητό, ποτό, μουσική,
τραγούδι, χορός, πεσσοί
διεκδίκηση της εξουσίας μέσω του γάμου
αοιδοί

6. νικά στοιχεία
διαχρο
➔ οι άνθρωποι γίνονται άδικοι, όταν κάνουν
το καθετί για τον πλούτο και την εξουσία
➔ ο άνθρωπος τιμωρείται, όταν ξεπερνάει
κάθε ηθικό φραγμό
➔ έθιμο της φιλοξενίας

7. πρόσωπα
➔ Τηλέμαχος: λυπημένος, αγανακτισμένος με
τη συμπεριφορά των μνηστήρων, αλλά
αδύναμος να τους αντιμετωπίσει, φιλόξενος
➔ Μνηστήρες: αλαζόνες, αδιάντροποι,
αφιλόξενοι, άμυαλοι, νοιάζονται μόνο για
τις υλικές απολαύσεις

8. νική ποιητή
τεχ
➔
➔
➔
➔
➔
Επική ειρωνεία (κάποιος ήρωας του έργου αγνοεί αυτό που γνωρίζουν οι
ακροατές): οι μνηστήρες και ο Τηλέμαχος (στην αρχή) αγνοούν πως ο
Μέντης είναι η Αθηνά
Προοικονομία μνηστηροφονίας, όταν ο Τηλέμαχος σκέφτεται τον
Οδυσσέα τιμωρό των μνηστήρων
Αντιθέσεις: η ψυχική διάθεση του Τηλέμαχου και των μνηστήρων
εναλλαγή περιγραφής και αφήγησης
όρος σκηνή : αλλάζει η σκηνή, όταν αλλάζει ο τόπος, ο χρόνος, τα
πρόσωπα