การเคลื่อนที่ของวัตถุ
การเคลื่อนที่แบบเชิงเสน
แนวคิดเรืองการเคลือนที่ของวัตถุ
         ่        ่
 แนวคิดของอริสโตเติล

                1. วัตถุที่หนักกวาจะตกสูพื้นโลกเร็วกวา โดยจะเร็วกวา
                   เปนสัดสวนตรงกับน้ําหนักของวัตถุ
                2. โลกของเราไมเคลือนทีหรือหยุดนิ่ง
                                     ่ ่
แนวคิดเรืองการเคลือนที่ของวัตถุ
         ่        ่
 แนวคิดของคอเปอรนิคส
                    ั

               โลกของเราไมหยุดนิ่ง แตโคจรไปรอบดวงอาทิตย
แนวคิดเรืองการเคลือนที่ของวัตถุ
         ่        ่
 แนวคิดของกาลิเลโอ

               1. วัตถุที่หนักกวาอีกกอนเปนสองเทา ไมไดตกถึงพื้น
                  เร็วกวาเปนสองเทา
               2. ถาวัตถุไมมีแรงใดมาขัดขวางการเคลื่อนที่ มันจะมี
                  แนวโนมที่จะเคลื่อนที่ในแนวตรงตอไปตลอดกาล
                  และคุณสมบัตินี้ของวัตถุ เรียกวา ความเฉื่อย

               ดังนั้นโลกเราจึงเคลื่อนที่ไปรอบดวงอาทิตยไดความเฉื่อย
แนวคิดเรืองการเคลือนที่ของวัตถุ
         ่        ่
                     1. การทดลองที่หอเอนเมืองปซา ทําใหเรา
                        เห็นวา ถาแรงตานทานจากอากาศมี
                        ผลกระทบนอยๆ ไมวาวัตถุจะมีน้ําหนัก
                        เทาไร เมื่อปลอยใหตกอยางอิสระพรอมๆ
                        กัน จะตกถึงพื้นพรอมกัน
ระยะทางและการกระจัด
สมมุตวัตถุเคลื่อนที่จากจุด A ไปยังจุด B
     ิ
ระยะทาง เปนปริมาณสเกลาร
      ที่บอกถึงระยะทั้งหมดที่วัตถุเคลื่อนที่ (เมตร, m)
การกระจัด เปนปริมาณเวกเตอร
      ที่แสดงถึงการเปลี่ยนตําแหนงของวัตถุ (เมตร, m)
                             การกระจัด
                                             B
 A
                             ระยะทาง
ระยะทางและการกระจัด
                  เชียงใหม                                          เชียงใหม




                                            การกระจัดที่เครื่องบิน
ระยะทางที่เดินทางดวย
                                            บิน คือทิศเหนือ 600 km
รถยนต ทั้งสิ้น 800 km          นครสวรรค                                          นครสวรรค




                     กรุงเทพฯ                                           กรุงเทพฯ
ตัวอยาง
                           A                            B             C
                                       5m                     2m
                           เดินจาก A ไป B ระยะทาง       5   เมตร
                                          การกระจัด     5   เมตร ไปทางขวา
                           เดินจาก A ไป C ระยะทาง       7   เมตร
                                          การกระจัด     7   เมตร ไปทางขวา
                   เดินจาก A ไป C กลับมา B ระยะทาง      9   เมตร
                                            การกระจัด   5   เมตร ไปทางขวา
                                   ระยะทาง ≥ การกระจัด
จาก slide ของ อ.ศุภกัลย
การกระจัด
 เดินทางไปทางทิศตะวันออก เปนระยะทาง 4 กม. แลวเดินตอไปทาง
 ทิศเหนือ 3 กม. หาระยะทางและการกระจัดจากจุดเริ่มตนจนถึง
 จุดสิ้นสุด
                             ระยะทาง = 4 + 3 = 7 กิโลเมตร
  C = 5 km
                             การกระจัด = 42 + 32 = 5 กิโลเมตร
                   B = 3 km
   θ                            θ = tan-1( 3 / 4 ) = 37 องศา
    A = 4 km
 การกระจัดมีคา 5 กิโลเมตร ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ 37 องศา
อัตราเร็วเฉลี่ย ( average speed ) , ความเร็วเฉลี่ย ( average velocity )

  อัตราเร็วเฉลี่ย คืออัตราการเปลี่ยนระยะทาง
             อัตราเร็วเฉลี่ย = ระยะทาง มีหนวยเปน เมตร / วินาที
                                   เวลา
                           v = ∆d        เปนปริมาณสเกลาร
                                ∆t
    ความเร็วเฉลี่ย คืออัตราการเปลี่ยนการกระจัด
            ความเร็วเฉลี่ย = การกระจัด มีหนวยเปน เมตร / วินาที
                               เวลา
                          v = ∆s      เปนปริมาณเวกเตอร
                              ∆t
อัตราเร็วเฉลี่ย
 สมมุติ
 เดินทางจากกรุงเทพฯ ไปเชียงใหม ไดระยะทาง 800 กม. ใชเวลา 10 ชม.
        อัตราเร็วเฉลี่ย = 800 / 10 = 80 กิโลเมตรตอชั่วโมง

  ถาจากกรุงเทพฯถึงเชียงใหม มีการกระจัด 700 กิโลเมตร

        ความเร็วเฉลี่ย = 700 / 10 = 70 กิโลเมตรตอชั่วโมง
                                          การกระจัด
                                                          B
           A
                                          ระยะทาง
A                                      B                        C
                   50 m                            30 m
                10 วินาที 50 เมตร               10 วินาที 30 เมตร

                                                 5 วินาที 30 เมตร


  เดินทางจาก A ไป B จาก B ไป C และจาก C กลับมา B
  โดยชวงเวลา    A ถึง B = 10 วินาที
                  B ถึง C = 10 วินาที
                  C ถึง B = 5 วินาที
                                    110
อัตราเร็วเฉลี่ยทั้งหมด =             25
                                        = 4.4 m / s
                                    50
ความเร็วเฉลี่ยทั้งหมด =                = 2.0 m / s          ไปทางขวา
                                    25
ความเร็วคงที่ (Constant velocity)
 การเคลื่อนที่ดวยความเร็วคงที่ หมายถึงการเคลื่อนที่ดวยอัตราเร็วคงที่และ
               
 ไมมีการเปลี่ยนทิศทาง การที่รถวิ่งวนเปนวงกลมดวยอัตราเร็วคงที่จะไมมี
 ความเร็วคงที่ เนื่องจากความเร็วเปลี่ยนเมื่อทิศการเคลื่อนที่เปลี่ยนไป
                           v                   ถาความเร็วเทากันตลอดการ
                                               เคลื่อนที่ คือ การเคลื่อนที่ดวย
                                v              ความเร็วคงที่
ความเรง (Acceleration)
  เมื่อวัตถุมีการเปลี่ยนแปลงความเร็วเทียบกับเวลา กลาวไดวา
  วัตถุมีความเรง
     v = 0 km/h                                 v = 200 km/h
                          ความเร็วเพิ่มขึ้น


    v = 200 km/h                                v = 50 km/h
                           ความเร็วลดลง
ความเรง
     เราอาจเปลี่ยนความเร็วของบางสิ่งไดจาก การเปลี่ยนอัตราเร็ว การ
  เปลี่ยนทิศการเคลื่อนที่ หรือการเปลี่ยนทั้งอัตราเร็วและทิศการเคลื่อนที่ เรา
  นิยามอัตราการเปลี่ยนแปลงความเร็ววา ความเรง , a
                                 การเปลี่ยนความเร็ว
                      ความเรง =
                                      ชวงเวลา
                               ∆v
         หรือ               a=
                               ∆t

            เมือ เครืองหมาย ∆ งการเปลี่ยนแปลง (อานวา เดลตา)
               ่ ่          หมายถึ
ความเรงและความเร็ว
              ความเร็วคงที่   เราสามารถยืนนิ่งๆได
                              งายบนรถเมลที่แลนเร็ว
                              ไปบนทางดวนดวย
                              ความเร็วคงที่




                                แตเมื่อคนขับรถเหยียบเบรก
                                อยางแรง ทําใหรถมีความเรง
                                เราจะยืนลําบาก
ความเรง
   การขับรถจากหยุดนิ่งใหมความเร็ว รถจะมีความเรง นั่นคือมีการเปลี่ยนแปลง
                            ี
   ความเร็วเทียบกับเวลา สมมุติวาเราเรงเครื่องรถอยางสม่ําเสมอในทุกๆ 1
   วินาทีจากความเร็ว 30 km/h ไปมีความเร็ว 35 km/h และ 40 km/h ในวินาที
   ถัดมา จะเห็นวาความเร็วเปลี่ยนแปลง 5 km/h ในทุกๆวินาที เรากลาวไดวารถ
   มีความเรง 5 km/h.s หรือ ประมาณ 1.4 m/s.s หรือ 1.4 m/s2

        30 km/h              35 km/h                       40 km/h

                  1 วินาที                    1 วินาที
ความเรงเฉลี่ย
 ความเรงเฉลี่ยในชวงเวลาหนึ่งคืออัตราการเปลี่ยนแปลงความเร็วใน
 ชวงเวลานั้น
      v
      u                                                     v
                                                            v

      เวลา ณ   0 วินาที                                     เวลา ณ   t วินาที
                       ∆v v − u
                     a= =       หนวยของความเรงคือ m/s2
                       ∆t   t
      เมื่อวัตถุเคลื่อนที่ดวยความเร็วคงที่ จะมีคาความเรงเทากับศูนย
ความเร็วคงที่


ความเรง = 0

       ความเร็วเพิ่มขึ้น


  ความเรงมีทิศเดียวกัน
      ความเร็วลดลง



 ความเรงมีทิศตรงขาม
การเคลื่อนที่ดวยความเรงคงที่
 เมื่อวัตถุเคลื่อนที่ดวยความเรงคงที่ หมายถึงความเรง ณ ขณะเวลาใดๆ มี
 คาเทากับความเรงเฉลี่ย
           v
           u                                              v
                                                          v
           เวลา ณ   0 วินาที                               เวลา ณ   t วินาที
                                          v−u
                                   a= a =
                                           t
เมื่อยายขางสมการ จะไดสมการความเร็ววา
                                  v = u + at
v
        u                                                                v
                                                                         v
                                                  v
        เวลา ณ   0 วินาที                       t/2                       เวลา ณ   t วินาที
                                                 x
เนื่องจากการเคลื่อนทีนี้มีความเรงคงที่ เมื่อเวลาผานไป t การกระจัด x สามารถหาไดจากคาความเร็ว
                     ่
เฉลี่ยตลอดการเคลื่อนที่ คือ
                                                           u+v
        x = vt                               โดยที่    v =
                                                             2
            u+v
          =      t                            แทนคา   v = u + at
              2
                1 2
        x = ut + at
                2
สมการการเคลือนที่ดวย ความเรงคงที่ ในแนวตรง
            ่

             s = vt
            v = u + at
                      1 2
            s = ut + at
                      2
สมการการเคลือนที่ดวย ความเรงคงที่ ในแนวตรง
            ่
1. วัตถุหยุดนิ่ง (ความเร็วเปนศูนย)     3. เคลื่อนที่ดวยความเรงคงที่
 s (m)
                                           s (m)
      5

                                 t (s)
                                                                          t (s)
2. เคลื่อนที่ดวยความเร็วคงที่
 s (m)



                                 t (s)
วัตถุตกอยางอิสระ (Free Falling Objects)
ความเรงที่เกิดบนพื้นเอียง
                             กาลิเลโอพบวาลูกบอลกลิ้งลงมาจากพื้นเอียงจะ
                             มีอัตราเร็วเพิ่มขึนในทุกวินาที นั่นคือลูกบอล
                                               ้
                             เคลื่อนทีดวยความเรงคงที่
                                      ่

                             ลูกบอลที่ทําการทดลองกลิ้งลงมาจากพื้นเอียงที่
                             ทํามุมคาหนึ่ง อาจพบวามีอัตราเร็วที่เพิ่มขึ้น 2
                             เมตรตอวินาทีในทุกๆวินาที หรือมีความเรงคงที่
                             เทากับ 2

                             กาลิเลโอพบอีกวาถาปรับใหพื้นเอียงชันขึ้นจะ
                             เกิดความเรงสูงขึน
                                              ้
ความเรงสูงสุดบนพื้นเอียง
                            ลูกบอลจะมีความเรงสูงที่สุดเมื่อพื้น
                            เอียงถูกปรับจนเปนแนวตั้ง และ
                            ความเรงนี้จะมีคาเทากับวัตถุที่ตกสู
                            พื้น โดยไมตองคํานึงถึงขนาดและ
                            น้ําหนัก กาลิเลโอพบวาเมื่อแรงตาน
                            อากาศมีผลนอยมากจนตัดทิ้งได วัตถุ
                            ทุกชนิดตกสูพื้นโลกดวยความเรงคงที่
                            ที่เทากัน
การตกอยางอิสระ
                  สิ่งตางๆ ตกสูพื้นโลกดวยแรงจากแรง
                  โนมถวงของโลก เมื่อวัตถุที่กําลังตกสูพื้น
                  โดยปราศจากการตานทานจากสิ่งตางๆ
                  กลาวคือ ไมมความเสียดทานจากอากาศ
                                ี
                  หรือสิ่งอื่นใด และตกลงดวยอิทธิพลจาก
                  แรงโนมถวงเพียงอยางเดียว เราเรียกวา
                  วัตถุดังกลาวอยูในสภาวะการตกอยาง
                                  
                  อิสระ
ความเรงเนื่องจากการตกอยางอิสระ
 กาลิเลโอพบจากการทดลองวา เมื่อปลอยวัตถุใหตกใกลผิวโลก วัตถุจะตกอยาง
 อิสระเนื่องจากแรงโนมถวงโลก ดวยความเรงคงที่ g เมื่อแรงตานอากาศมีผลตอ
 การตกของวัตถุนอยมาก
                 
                   โดยที่ g มีคาประมาณ 9.8 m/s2

 นั่นหมายถึงวา วัตถุที่ตกอยางอิสระจะมีความเร็วในการตก เพิ่มขึ้นประมาณ
 10 m/s ในทุกๆวินาที
                                                                 g
 และเวกเตอร g มีทิศทางพุงเขาศูนยกลางโลก
0 วินาที v = 0 m / s    x1 = 5 m
1 วินาที v = 10 m / s
                                   x 2 = 20 m
2 วินาที
                                                x 3 = 45 m
             v
             a
3 วินาที


                                        1 2
                               x = ut + at
                                        2 1
                               x = 0 ×10 + 10 ×1 2

                                          2
4 วินาที                       x1 = 5 m
ตัวอยาง
                     ปลอยกอนหินใหตกอยางอิสระจากตึกที่ความสูง
                     80 เมตร อยากทราบเวลาที่กอนหินตกถึงพื้น
                     หลังจากปลอยมือ (กําหนดคา g = 10 m/s2)
                         การปลอยกอนหินใหตกอยางอิสระจะหมายถึงวาความเร็ว
           80 เมตร       เริ่มตน u=0 หรือ สมการการเคลื่อนที่นจงเขียนไดวา
                                                              ี้ ึ
                                    1 2              2    2s
                             s = 0 + gt             t =
                                    2                     g
                                                     2    2 ⋅ 80
                                                    t =
                                                           10
                                                      t = 4s
โยนวัตถุขึ้นจากพืน
                 ้
                  3s                     โยนวัตถุขึ้นจากพื้นในแนวดิ่ง ดวยความเร็ว 30 m/s
                  v=0
       2s               4s               ทันทีที่วัตถุหลุดจากมือ จะยังคงเคลื่อนทีขนไปสักพักและ
                                                                                 ่ ึ้
       v=10 m/s         v=10 m/s
                                         ตกกลับลงมา ที่จุดสูงสุดทีวตถุเปลี่ยนแปลงทิศทางจาก
                                                                    ่ั
     1s                   5s             เคลื่อนทีขึ้นเปนตกลงมา อัตราเร็ว ณ ขณะนั้นจะเปนศูนย
                                                   ่
     v=20 m/s             v=20 m/s
                                         แลวมันจะเริ่มตกกลับลงมาราวกลับวา ถูกปลอยใหตกอยาง
   0s                       6s           อิสระ ณ ตําแหนงสูงสุดนัน้
   v=30 m/s                 v=30 m/s

                                         ในชวงทีเ่ คลื่อนทีขน ความเร็วจะคอยๆลดลงจากจุดที่เรา
                                                            ่ ึ้
                                         โยนจนเปนศูนย หรือมีความเรงนันเอง และมีความเรงเปน
                                                                         ่
                                         ลบ เนื่องจากมีทิศตรงขามกับความเร็ว นั่นคือความเร็ว
                              7s         ลดลง 10 m/s ในทุกๆวินาที หรือมีคาความเรงเปน -10 m/s2
                              v=40 m/s
                                         ซึงเปนความเรงอันเดียวกับตอนทีมันเคลื่อนที่ตกลงมา สิ่งที่
                                           ่                               ่
                                         นาสนใจคืออัตราเร็ว ณ ขณะใดๆ ที่ตําแหนงความสูง
                                         เดียวกันมีคาเทากัน
ตัวอยาง
 โยนลูกเทนนิสขึ้นในแนวตรงดวยความเร็ว 20 m/s อยากทราบ
    ก. ตําแหนงสูงสุดของลูกเทนนิสกอนตกกลับลงมา
    ข. เวลาทั้งหมดตั้งแตลูกเทนนิสหลุดจากมือจนตกกลับมาที่เดิม
ตัวอยาง
 ยืนบนหนาผา ปลอยกอนหินตกลงในแนวดิ่ง ไดยินเสียงกอนหินกระทบ
 พื้นดานลางในอีก 5 วินาทีตอมา (สมมติเสียงเดินทางในอากาศเร็วมากๆ
 และแรงตานอากาศมีผลตอการเคลื่อนที่นอยมาก) อยากทราบความสูง
 ของหนาผาแหงนี้

ความเร็ว0

  • 1.
  • 2.
    แนวคิดเรืองการเคลือนที่ของวัตถุ ่ ่ แนวคิดของอริสโตเติล 1. วัตถุที่หนักกวาจะตกสูพื้นโลกเร็วกวา โดยจะเร็วกวา เปนสัดสวนตรงกับน้ําหนักของวัตถุ 2. โลกของเราไมเคลือนทีหรือหยุดนิ่ง ่ ่
  • 3.
    แนวคิดเรืองการเคลือนที่ของวัตถุ ่ ่ แนวคิดของคอเปอรนิคส ั โลกของเราไมหยุดนิ่ง แตโคจรไปรอบดวงอาทิตย
  • 4.
    แนวคิดเรืองการเคลือนที่ของวัตถุ ่ ่ แนวคิดของกาลิเลโอ 1. วัตถุที่หนักกวาอีกกอนเปนสองเทา ไมไดตกถึงพื้น เร็วกวาเปนสองเทา 2. ถาวัตถุไมมีแรงใดมาขัดขวางการเคลื่อนที่ มันจะมี แนวโนมที่จะเคลื่อนที่ในแนวตรงตอไปตลอดกาล และคุณสมบัตินี้ของวัตถุ เรียกวา ความเฉื่อย ดังนั้นโลกเราจึงเคลื่อนที่ไปรอบดวงอาทิตยไดความเฉื่อย
  • 5.
    แนวคิดเรืองการเคลือนที่ของวัตถุ ่ ่ 1. การทดลองที่หอเอนเมืองปซา ทําใหเรา เห็นวา ถาแรงตานทานจากอากาศมี ผลกระทบนอยๆ ไมวาวัตถุจะมีน้ําหนัก เทาไร เมื่อปลอยใหตกอยางอิสระพรอมๆ กัน จะตกถึงพื้นพรอมกัน
  • 6.
    ระยะทางและการกระจัด สมมุตวัตถุเคลื่อนที่จากจุด A ไปยังจุดB ิ ระยะทาง เปนปริมาณสเกลาร ที่บอกถึงระยะทั้งหมดที่วัตถุเคลื่อนที่ (เมตร, m) การกระจัด เปนปริมาณเวกเตอร ที่แสดงถึงการเปลี่ยนตําแหนงของวัตถุ (เมตร, m) การกระจัด B A ระยะทาง
  • 7.
    ระยะทางและการกระจัด เชียงใหม เชียงใหม การกระจัดที่เครื่องบิน ระยะทางที่เดินทางดวย บิน คือทิศเหนือ 600 km รถยนต ทั้งสิ้น 800 km นครสวรรค นครสวรรค กรุงเทพฯ กรุงเทพฯ
  • 8.
    ตัวอยาง A B C 5m 2m เดินจาก A ไป B ระยะทาง 5 เมตร การกระจัด 5 เมตร ไปทางขวา เดินจาก A ไป C ระยะทาง 7 เมตร การกระจัด 7 เมตร ไปทางขวา เดินจาก A ไป C กลับมา B ระยะทาง 9 เมตร การกระจัด 5 เมตร ไปทางขวา ระยะทาง ≥ การกระจัด จาก slide ของ อ.ศุภกัลย
  • 9.
    การกระจัด เดินทางไปทางทิศตะวันออก เปนระยะทาง4 กม. แลวเดินตอไปทาง ทิศเหนือ 3 กม. หาระยะทางและการกระจัดจากจุดเริ่มตนจนถึง จุดสิ้นสุด ระยะทาง = 4 + 3 = 7 กิโลเมตร C = 5 km การกระจัด = 42 + 32 = 5 กิโลเมตร B = 3 km θ θ = tan-1( 3 / 4 ) = 37 องศา A = 4 km การกระจัดมีคา 5 กิโลเมตร ไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ 37 องศา
  • 10.
    อัตราเร็วเฉลี่ย ( averagespeed ) , ความเร็วเฉลี่ย ( average velocity ) อัตราเร็วเฉลี่ย คืออัตราการเปลี่ยนระยะทาง อัตราเร็วเฉลี่ย = ระยะทาง มีหนวยเปน เมตร / วินาที เวลา v = ∆d เปนปริมาณสเกลาร ∆t ความเร็วเฉลี่ย คืออัตราการเปลี่ยนการกระจัด ความเร็วเฉลี่ย = การกระจัด มีหนวยเปน เมตร / วินาที เวลา v = ∆s เปนปริมาณเวกเตอร ∆t
  • 11.
    อัตราเร็วเฉลี่ย สมมุติ เดินทางจากกรุงเทพฯไปเชียงใหม ไดระยะทาง 800 กม. ใชเวลา 10 ชม. อัตราเร็วเฉลี่ย = 800 / 10 = 80 กิโลเมตรตอชั่วโมง ถาจากกรุงเทพฯถึงเชียงใหม มีการกระจัด 700 กิโลเมตร ความเร็วเฉลี่ย = 700 / 10 = 70 กิโลเมตรตอชั่วโมง การกระจัด B A ระยะทาง
  • 12.
    A B C 50 m 30 m 10 วินาที 50 เมตร 10 วินาที 30 เมตร 5 วินาที 30 เมตร เดินทางจาก A ไป B จาก B ไป C และจาก C กลับมา B โดยชวงเวลา A ถึง B = 10 วินาที B ถึง C = 10 วินาที C ถึง B = 5 วินาที 110 อัตราเร็วเฉลี่ยทั้งหมด = 25 = 4.4 m / s 50 ความเร็วเฉลี่ยทั้งหมด = = 2.0 m / s ไปทางขวา 25
  • 13.
    ความเร็วคงที่ (Constant velocity) การเคลื่อนที่ดวยความเร็วคงที่ หมายถึงการเคลื่อนที่ดวยอัตราเร็วคงที่และ  ไมมีการเปลี่ยนทิศทาง การที่รถวิ่งวนเปนวงกลมดวยอัตราเร็วคงที่จะไมมี ความเร็วคงที่ เนื่องจากความเร็วเปลี่ยนเมื่อทิศการเคลื่อนที่เปลี่ยนไป v ถาความเร็วเทากันตลอดการ เคลื่อนที่ คือ การเคลื่อนที่ดวย v ความเร็วคงที่
  • 14.
    ความเรง (Acceleration) เมื่อวัตถุมีการเปลี่ยนแปลงความเร็วเทียบกับเวลา กลาวไดวา วัตถุมีความเรง v = 0 km/h v = 200 km/h ความเร็วเพิ่มขึ้น v = 200 km/h v = 50 km/h ความเร็วลดลง
  • 15.
    ความเรง เราอาจเปลี่ยนความเร็วของบางสิ่งไดจาก การเปลี่ยนอัตราเร็ว การ เปลี่ยนทิศการเคลื่อนที่ หรือการเปลี่ยนทั้งอัตราเร็วและทิศการเคลื่อนที่ เรา นิยามอัตราการเปลี่ยนแปลงความเร็ววา ความเรง , a การเปลี่ยนความเร็ว ความเรง = ชวงเวลา ∆v หรือ a= ∆t เมือ เครืองหมาย ∆ งการเปลี่ยนแปลง (อานวา เดลตา) ่ ่ หมายถึ
  • 16.
    ความเรงและความเร็ว ความเร็วคงที่ เราสามารถยืนนิ่งๆได งายบนรถเมลที่แลนเร็ว ไปบนทางดวนดวย ความเร็วคงที่ แตเมื่อคนขับรถเหยียบเบรก อยางแรง ทําใหรถมีความเรง เราจะยืนลําบาก
  • 17.
    ความเรง การขับรถจากหยุดนิ่งใหมความเร็ว รถจะมีความเรง นั่นคือมีการเปลี่ยนแปลง ี ความเร็วเทียบกับเวลา สมมุติวาเราเรงเครื่องรถอยางสม่ําเสมอในทุกๆ 1 วินาทีจากความเร็ว 30 km/h ไปมีความเร็ว 35 km/h และ 40 km/h ในวินาที ถัดมา จะเห็นวาความเร็วเปลี่ยนแปลง 5 km/h ในทุกๆวินาที เรากลาวไดวารถ มีความเรง 5 km/h.s หรือ ประมาณ 1.4 m/s.s หรือ 1.4 m/s2 30 km/h 35 km/h 40 km/h 1 วินาที 1 วินาที
  • 18.
    ความเรงเฉลี่ย ความเรงเฉลี่ยในชวงเวลาหนึ่งคืออัตราการเปลี่ยนแปลงความเร็วใน ชวงเวลานั้น v u v v เวลา ณ 0 วินาที เวลา ณ t วินาที ∆v v − u a= = หนวยของความเรงคือ m/s2 ∆t t เมื่อวัตถุเคลื่อนที่ดวยความเร็วคงที่ จะมีคาความเรงเทากับศูนย
  • 19.
    ความเร็วคงที่ ความเรง = 0 ความเร็วเพิ่มขึ้น ความเรงมีทิศเดียวกัน ความเร็วลดลง ความเรงมีทิศตรงขาม
  • 20.
    การเคลื่อนที่ดวยความเรงคงที่ เมื่อวัตถุเคลื่อนที่ดวยความเรงคงที่ หมายถึงความเรงณ ขณะเวลาใดๆ มี คาเทากับความเรงเฉลี่ย v u v v เวลา ณ 0 วินาที เวลา ณ t วินาที v−u a= a = t เมื่อยายขางสมการ จะไดสมการความเร็ววา v = u + at
  • 21.
    v u v v v เวลา ณ 0 วินาที t/2 เวลา ณ t วินาที x เนื่องจากการเคลื่อนทีนี้มีความเรงคงที่ เมื่อเวลาผานไป t การกระจัด x สามารถหาไดจากคาความเร็ว ่ เฉลี่ยตลอดการเคลื่อนที่ คือ u+v x = vt โดยที่ v = 2 u+v = t แทนคา v = u + at 2 1 2 x = ut + at 2
  • 22.
  • 23.
    สมการการเคลือนที่ดวย ความเรงคงที่ ในแนวตรง ่ 1. วัตถุหยุดนิ่ง (ความเร็วเปนศูนย) 3. เคลื่อนที่ดวยความเรงคงที่ s (m) s (m) 5 t (s) t (s) 2. เคลื่อนที่ดวยความเร็วคงที่ s (m) t (s)
  • 24.
  • 25.
    ความเรงที่เกิดบนพื้นเอียง กาลิเลโอพบวาลูกบอลกลิ้งลงมาจากพื้นเอียงจะ มีอัตราเร็วเพิ่มขึนในทุกวินาที นั่นคือลูกบอล ้ เคลื่อนทีดวยความเรงคงที่ ่ ลูกบอลที่ทําการทดลองกลิ้งลงมาจากพื้นเอียงที่ ทํามุมคาหนึ่ง อาจพบวามีอัตราเร็วที่เพิ่มขึ้น 2 เมตรตอวินาทีในทุกๆวินาที หรือมีความเรงคงที่ เทากับ 2 กาลิเลโอพบอีกวาถาปรับใหพื้นเอียงชันขึ้นจะ เกิดความเรงสูงขึน ้
  • 26.
    ความเรงสูงสุดบนพื้นเอียง ลูกบอลจะมีความเรงสูงที่สุดเมื่อพื้น เอียงถูกปรับจนเปนแนวตั้ง และ ความเรงนี้จะมีคาเทากับวัตถุที่ตกสู พื้น โดยไมตองคํานึงถึงขนาดและ น้ําหนัก กาลิเลโอพบวาเมื่อแรงตาน อากาศมีผลนอยมากจนตัดทิ้งได วัตถุ ทุกชนิดตกสูพื้นโลกดวยความเรงคงที่ ที่เทากัน
  • 27.
    การตกอยางอิสระ สิ่งตางๆ ตกสูพื้นโลกดวยแรงจากแรง โนมถวงของโลก เมื่อวัตถุที่กําลังตกสูพื้น โดยปราศจากการตานทานจากสิ่งตางๆ กลาวคือ ไมมความเสียดทานจากอากาศ ี หรือสิ่งอื่นใด และตกลงดวยอิทธิพลจาก แรงโนมถวงเพียงอยางเดียว เราเรียกวา วัตถุดังกลาวอยูในสภาวะการตกอยาง  อิสระ
  • 28.
    ความเรงเนื่องจากการตกอยางอิสระ กาลิเลโอพบจากการทดลองวา เมื่อปลอยวัตถุใหตกใกลผิวโลกวัตถุจะตกอยาง อิสระเนื่องจากแรงโนมถวงโลก ดวยความเรงคงที่ g เมื่อแรงตานอากาศมีผลตอ การตกของวัตถุนอยมาก  โดยที่ g มีคาประมาณ 9.8 m/s2 นั่นหมายถึงวา วัตถุที่ตกอยางอิสระจะมีความเร็วในการตก เพิ่มขึ้นประมาณ 10 m/s ในทุกๆวินาที g และเวกเตอร g มีทิศทางพุงเขาศูนยกลางโลก
  • 29.
    0 วินาที v= 0 m / s x1 = 5 m 1 วินาที v = 10 m / s x 2 = 20 m 2 วินาที x 3 = 45 m v a 3 วินาที 1 2 x = ut + at 2 1 x = 0 ×10 + 10 ×1 2 2 4 วินาที x1 = 5 m
  • 30.
    ตัวอยาง ปลอยกอนหินใหตกอยางอิสระจากตึกที่ความสูง 80 เมตร อยากทราบเวลาที่กอนหินตกถึงพื้น หลังจากปลอยมือ (กําหนดคา g = 10 m/s2) การปลอยกอนหินใหตกอยางอิสระจะหมายถึงวาความเร็ว 80 เมตร เริ่มตน u=0 หรือ สมการการเคลื่อนที่นจงเขียนไดวา ี้ ึ 1 2 2 2s s = 0 + gt t = 2 g 2 2 ⋅ 80 t = 10 t = 4s
  • 31.
    โยนวัตถุขึ้นจากพืน ้ 3s โยนวัตถุขึ้นจากพื้นในแนวดิ่ง ดวยความเร็ว 30 m/s v=0 2s 4s ทันทีที่วัตถุหลุดจากมือ จะยังคงเคลื่อนทีขนไปสักพักและ ่ ึ้ v=10 m/s v=10 m/s ตกกลับลงมา ที่จุดสูงสุดทีวตถุเปลี่ยนแปลงทิศทางจาก ่ั 1s 5s เคลื่อนทีขึ้นเปนตกลงมา อัตราเร็ว ณ ขณะนั้นจะเปนศูนย ่ v=20 m/s v=20 m/s แลวมันจะเริ่มตกกลับลงมาราวกลับวา ถูกปลอยใหตกอยาง 0s 6s อิสระ ณ ตําแหนงสูงสุดนัน้ v=30 m/s v=30 m/s ในชวงทีเ่ คลื่อนทีขน ความเร็วจะคอยๆลดลงจากจุดที่เรา ่ ึ้ โยนจนเปนศูนย หรือมีความเรงนันเอง และมีความเรงเปน ่ ลบ เนื่องจากมีทิศตรงขามกับความเร็ว นั่นคือความเร็ว 7s ลดลง 10 m/s ในทุกๆวินาที หรือมีคาความเรงเปน -10 m/s2 v=40 m/s ซึงเปนความเรงอันเดียวกับตอนทีมันเคลื่อนที่ตกลงมา สิ่งที่ ่ ่ นาสนใจคืออัตราเร็ว ณ ขณะใดๆ ที่ตําแหนงความสูง เดียวกันมีคาเทากัน
  • 32.
    ตัวอยาง โยนลูกเทนนิสขึ้นในแนวตรงดวยความเร็ว 20m/s อยากทราบ ก. ตําแหนงสูงสุดของลูกเทนนิสกอนตกกลับลงมา ข. เวลาทั้งหมดตั้งแตลูกเทนนิสหลุดจากมือจนตกกลับมาที่เดิม
  • 33.
    ตัวอยาง ยืนบนหนาผา ปลอยกอนหินตกลงในแนวดิ่งไดยินเสียงกอนหินกระทบ พื้นดานลางในอีก 5 วินาทีตอมา (สมมติเสียงเดินทางในอากาศเร็วมากๆ และแรงตานอากาศมีผลตอการเคลื่อนที่นอยมาก) อยากทราบความสูง ของหนาผาแหงนี้