Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Infobrokering w Polsce: historia, stan obecny, perspektywy

3,369 views

Published on

Międzynarodowe seminarium
Infobrokering. Profesjonaliści informacji i adepci zawodu
Kraków, Akademia Frycza Modrzewskiego, 2015-04-23

Published in: Business
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Infobrokering w Polsce: historia, stan obecny, perspektywy

  1. 1. Brokering informacji w Polsce: historia, stan obecny, perspektywy Sabina Cisek Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytet Jagielloński w Krakowie Międzynarodowe seminarium Infobrokering. Profesjonaliści informacji i adepci zawodu Kraków, Akademia Frycza Modrzewskiego, 2015-04-23 1
  2. 2. Spis treści • O czym mówimy? Co to jest infobrokering i kim jest broker informacji? • Infobrokering (brokering informacji), historia • Infobrokering (brokering informacji), stan obecny • Infobrokering (brokering informacji), perspektywy • Wybrana literatura przedmiotu 2
  3. 3. CO TO JEST INFOBROKERING I KIM JEST BROKER INFORMACJI? O czym mówimy? 3
  4. 4. Infobrokering • Infobrokering = zawodowe, komercyjne pośrednictwo (mediacja) w świecie informacji • Niektórzy mówią „infobrokerstwo”, jest też „infobrokerstwo systemowe” 4
  5. 5. Nazwy alternatywne i w innych językach • Broker informacji, infobroker, profesjonalista informacji, researcher, specjalista informacji • W języku angielskim – raczej „information professional” albo „independent information professional” • W języku niemieckim – „infobroker” 5
  6. 6. Z „Krajowego Standardu Kompetencji Zawodowych Broker informacji (researcher) (262204)” • Broker informacji (researcher) zajmuje się pozyskiwaniem, oceną, analizą i dostarczaniem różnego typu informacji odpłatnie i na zlecenie. • Broker informacji (researcher) jest zawodem o charakterze usługowym, polegającym na wyszukiwaniu, analizie i udostępnianiu informacji na zlecenie. Pełni on rolę pośrednika pomiędzy poszukującymi informacji a zasobami informacyjnymi (media, biblioteki, zasoby internetowe itp.). 6
  7. 7. Z książki „Zawód infobroker. Polski rynek informacji” (Wolters Kluwer 2015) • <Infobrokering (…) jest to zawodowe, komercyjne pośrednictwo (mediacja) w świecie informacji. Infobroker zatem stanowi podmiot, który na zlecenie i odpłatnie wyszukuje, ocenia, opracowuje, przetwarza i udostępnia informację. W swojej pracy opiera się przede wszystkim na już upublicznionych źródłach dokumentalnych, zarówno w wolnym jak i restrykcyjnym dostępie. • Osoba ta (lub przedsiębiorstwo) pośredniczy, stąd „broker”, pomiędzy istniejącym zasobem informacyjnym, stąd „info”, a klientem. • Opisana usługa (a także branża i profesja), która może również obejmować inne działania związane z szeroko rozumianą informacją, to infobrokering (brokering informacji) bądź infobrokerstwo.> 7
  8. 8. Kim jest infobroker (broker informacji)? 1 • Jest pośrednikiem (information intermediary) pomiędzy zasobami informacyjnymi a ludźmi i organizacjami, którzy informacji potrzebują • Swoje usługi oferuje odpłatnie i na zlecenie • Sprzedaje NIE informację (w sensie – wiadomość, treść) – ale usługę informacyjną 8
  9. 9. Kim jest infobroker (broker informacji)? 2 • W swojej pracy opiera się przede wszystkim na już istniejących, upublicznionych (opublikowanych, udostępnionych w internecie itp.) zasobach danych i informacji, źródłach dokumentalnych w wolnym lub restrykcyjnym dostępie – Oczywiście, gdy zachodzi taka konieczność może skorzystać również z osobowych oraz pierwotnych źródeł informacji, np. skontaktować się z ekspertem lub zadzwonić do danej firmy itp. 9
  10. 10. Kim jest infobroker (broker informacji)? 3 • Może założyć i prowadzić własną działalność gospodarczą (independent information professional), może także funkcjonować jako freelancer (bez etatu, realizując projekty na zlecenie) albo pracownik etatowy w różnych firmach, organizacjach i urzędach, w których informacja odgrywa zasadniczą rolę • Posiada odpowiednie umiejętności i wiedzę, kieruje się etyką zawodową, korzysta jedynie z legalnych źródeł informacji. 10
  11. 11. HISTORIA Infobrokering (brokering informacji) 11
  12. 12. Świat • Lata 60. i 70. XX w., USA, bibliotekarze się „prywatyzują” • 1987 – powstanie AIIP Association of Independent Information Professionals 12
  13. 13. Polska, prekursorzy, lata 90. XX wieku • W edukacji – instytuty (katedry) informacji naukowej i bibliotekoznawstwa, np. w IINiB UJ przedmiot „Informacja biznesowa” prowadzony jest od roku 1993 • W praktyce – Fabryka Informacji, założona we Wrocławiu w roku 1999, uważana jest często za pierwszą firmę infobrokerską w Polsce (Kustra 2013) • W teorii – Katarzyna Materska (1997). Informacionnyj broker … . W: Scientific and Technical Information in Central and Eastern Europe. 6th International Seminar. Proceedings. Zakopane: OPI, s. 81-82. 13
  14. 14. Polska, rozwój w XXI wieku • W edukacji – Pojawiła się oferta edukacyjna, w tym • studia magisterskie i podyplomowe, w szczególności w instytutach informacji naukowej i bibliotekoznawstwa, np. w UJ albo UMK • kursy, szkolenia, np. organizowane przez CPI w Warszawie • W praktyce – Powstało kilkadziesiąt firm infobrokerskich, ponad 70 wg (Hrabiec-Hojda 2013), nie wszystkie oczywiście przetrwały • W teorii – Publikacje naukowe, profesjonalne, publicystyka, referaty konferencyjne 14
  15. 15. Polska, rozwój w XXI wieku • Formalizacja, kontekst prawny – Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania. Dz.U. Nr 82 z dnia 17 maja 2010 r., poz. 537 • 262204 Broker informacji (researcher) • Dostęp w serwisie www GUS http://stat.gov.pl/Klasyfikacje/ – Krajowy standard kompetencji zawodowych Broker informacji (researcher) (262204), Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej 2013 • Dostęp na stronie http://www.kwalifikacje.praca.gov.pl/ 15
  16. 16. STAN OBECNY Infobrokering (brokering informacji) 16
  17. 17. 17 Firmy infobrokerskie i firmy o kompetencjach infobrokerskich (rozróżnienie autorstwa Patrycji Hrabiec-Hojdy) • Obecnie na polskim rynku działają „dwa rodzaje podmiotów: firmy zdeklarowane i zdefiniowane jako firmy infobrokerskie oraz firmy o kompetencjach firm infobrokerskich” (Hrabiec-Hojda 2013, s. 89).
  18. 18. 18 Czym faktycznie zajmują się infobrokerzy w Polsce? „W ofercie infobrokerskiej znajdują się usługi różnego rodzaju. Można je podzielić na następujące grupy: 1. wyszukiwanie i pozyskiwanie informacji na zlecenie (research), 2. tworzenie raportów i analiz (reports), 3. budowa baz danych (databases).” (Hrabiec-Hojda 2013, s. 88) Więcej na ten temat http://www.sbc.org.pl/Content/72732/bn_1_2013.pdf
  19. 19. 19 Czym faktycznie zajmują się infobrokerzy w Polsce? Cd. • Inne, opcjonalne funkcje i usługi – Architektura informacji, redakcja stron internetowych – Bezpieczeństwo informacji – Marketing internetowy – Monitoring – Internetu, konkurencji, mediów, newsów – Szkolenia w zakresie umiejętności informacyjnych – Usługi tekstowe, copywriting – Weryfikacja danych, faktów – Zarządzanie informacją, zarządzanie wiedzą
  20. 20. 20 Klienci infobrokerów • Podmioty z trzech sektorów gospodarki: – z sektora przedsiębiorstw (prowadzą działalność gospodarczą w celu osiągania zysku), obejmującego firmy z różnych branż i o różnej wielkości (od MMŚP do korporacji międzynarodowych), tzw. II sektor – z sektora finansów publicznych (organy administracji i władzy, państwowe i samorządowe instytucje kultury, publiczne uczelnie, placówki służby zdrowia NFZ itp.), tzw. I sektor – z sektora pozarządowego (NGO, organizacje non profit), tzw. III sektor • Klienci indywidualni, np. lekarze, naukowcy, politycy i decydenci
  21. 21. 21 Obszary i usługi pokrewne • Biały wywiad, OSINT, wywiad jawnoźródłowy • Biblioteki i bibliotekarstwo • Desk research • Informacja biznesowa • Informacja gospodarcza, biura informacji gospodarczej – Uwaga na ten termin, zob. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, • Wywiad gospodarczy (biznesowy, konkurencyjny, rynkowy, strategiczny) • Zarządzanie informacją • Zarządzanie wiedzą w organizacjach (infobrokerstwo systemowe)
  22. 22. 22 Stowarzyszenia • Na świecie – Association of Independent Information Professionals http://www.aiip.org/, nie ma polskiego oddziału ale powszechnie stosowany jest kodeks etyki zawodowej AIIP – Strategic and Competitive Intelligence Professionals http://www.scip.org/, istnieje polski oddział • W Polsce – Od roku 2014 funkcjonuje nieformalne Stowarzyszenie Profesjonalistów Informacji http://www.spi.org.pl/
  23. 23. 23 Blogi i wortale • Kilka przykładów – Info-blog http://www.infopoint.pl/wordpress/ – Infobrokering i prawo http://infoiprawo.blogspot.com/ – Infobrokerka http://www.infobrokerka.pl/ – Infobrokerstwo.pl http://www.infobrokerstwo.pl/ – Informacja biznesowa, naukowa i infobrokering http://sabinacisek.blogspot.com/ – Rynek informacji http://rynekinformacji.pl/ – Blogi o infobrokeringu, wyszukiwaniu informacji i obszarach pokrewnych http://sabinacisek.blogspot.com/2014/12/blogi-o- infobrokeringu-wyszukiwaniu.html
  24. 24. PERSPEKTYWY Infobrokering (brokering informacji) 24
  25. 25. 25 Integracja środowiska profesjonalistów informacji, konwergencja usług • analitycy informacji, • brokerzy informacji (infobrokerzy), • firmy badawcze, • firmy doradcze, • ośrodki informacji (np. przy instytutach naukowo-badawczych), • specjaliści białego wywiadu, • specjaliści wywiadu biznesowego (konkurencyjnego, rynkowego, strategicznego), • specjaliści zarządzania informacją, • specjaliści zarządzania wiedzą (infobrokerzy systemowi), • także, po części – bibliotekarze i archiwiści
  26. 26. 26 Integracja środowiska profesjonalistów informacji, konwergencja usług • Co łączy wszystkich tych profesjonalistów informacji? • Cel działania – udzielają odpowiedzi na konkretne pytanie indywidualnego klienta – zajmują się zaspokajaniem, odpłatnie i na zlecenie, zindywidualizowanych potrzeb informacyjnych klientów
  27. 27. WYBRANA LITERATURA PRZEDMIOTU Infobrokering (brokering informacji) 27
  28. 28. 28 Wybrana literatura przedmiotu • Bates, Mary Ellen (2010). FAQs About the Independent Info Pro Business. http://www.batesinfo.com/coaching/entrepreneur_FAQ.html • Boruszewski, Jarosław (2012). Jakość i wiarygodność informacji w infobrokerstwie. Lingua ac Communitas, Vol. 22, s. 241-250. http://www.lingua.amu.edu.pl/Lingua_22/13_Jaroslaw%20Boruszewski.pdf • Bulletin of the American Society for Information Science (1995), Vol. 21, No. 3. http://www.asis.org/Bulletin/Feb-95/ (numer poświęcony infobrokerstwu) • Cisek, Sabina (2007). Broker informacji: istota zawodu. http://hdl.handle.net/10760/10880, http://eprints.rclis.org/bitstream/10760/10880/1/Cisek_broker_informacji_istota.pdf • Cisek, Sabina (2009). Infobrokering w praktyce: zasady wyszukiwania informacji w Internecie. http://hdl.handle.net/10760/18457 • Cisek, Sabina; Januszko-Szakiel, Aneta (red.) (2015). Zawód infobroker. Polski rynek informacji. Warszawa: Wolters Kluwer. • Hrabiec-Hojda, Patrycja (2013). Specyfika usług infobrokerskich a kompetencje informacyjne infobrokera. Bibliotheca Nostra, nr 1, s. 87−95. http://www.sbc.org.pl/Content/72732/bn_1_2013.pdf • Kowalska, Małgorzata (2011). Kształcenie infobrokerów w Toruniu. Folia Torunensia, t. 11. http://repozytorium.umk.pl/bitstream/handle/item/419/Infobrokerzy.pdf
  29. 29. 29 Wybrana literatura przedmiotu cd. • Kustra, Karolina (2013). Kształcenie brokerów informacji w Polsce. Infotezy, Vol. 3, No. 1. http://www.ujk.edu.pl/infotezy/ojs/index.php/infotezy/article/view/62/172 • Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich (2013). Krajowy standard kompetencji zawodowych Broker informacji (researcher) (262204). Dostęp w serwisie http://www.kwalifikacje.praca.gov.pl/ • Nizioł, Karolina (2010). Infobrokering w Polsce. Praktyka i Teoria Informacji Naukowej i Technicznej, nr 4, s. 3-1. [pełny tekst na stronie http://www.ptin.org.pl/, zakładka PTINT] • Szczepańska, Barbara (2002). Broker informacji – zawód z przyszłością czy zawód z przyszłości. Biuletyn EBIB nr 11 (40). http://ebib.oss.wroc.pl/2002/40/szczepanska.php • Walczak-Niewiadomska, Jadwiga; Czapnik, Grzegorz; Gruszka, Zbigniew (2013). Brokerstwo informacyjne w Polsce – przegląd publikacji. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum, nr 17, s. 217-232. http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/2334/13- walczak.pdf?sequence=1 • Więcej publikacji dotyczących infobrokeringu – zob. blog Informacja biznesowa, naukowa i infobrokering

×