Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Radiation Biology

1,547 views

Published on

Lecture slides on Radiation Biology

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Radiation Biology

  1. 1. RADIATION BIOLOGYPawitra Masa-ah
  2. 2. Radiation Biologyเป็นการศึกษาถึงผลของรังสีต่อสิ่งมีชีวิต ซึ่งเป็นพื้นฐานของการรักษาผู้ป่วยโดยการใช้รังสี โดยในที่นี้จะเน้นถึงผลของรังสี ionizing radiation ซึ่งแบ่งเป็น 2 พวกใหญ่ๆคือ  Particulate Radiations รังสีที่เป็นอนุภาค เช่นรังสีอัลฟ่า รังสีเบต้า นิวตรอน โปรตอน และอนุภาคที่มีประจุหนักอื่นๆ (heavy charged ions)  Electromagnetic Radiations รังสีที่ มีคุณสมบัติแบบคลื่น แม่เหล็กไฟฟ้า เช่น รังสีเอกซ์ และรังสีแกมมา
  3. 3. The time-scale of effects in radiation biologyเมื่อรังสีผ่านเข้าไปในระบบของสิ่งมีชีวิตจะทาให้เกิดกระบวนการหลายอย่างตามมา ซึ่งสามารถแยกกระบวนการเหล่านี้ออกเป็นหมวดหมู่ได้ตามเวลาดังนี้Physical PhaseChemical PhaseBiological Phase
  4. 4. Action Pathway of Radiation on DNA
  5. 5. Direct and Indirect Action of Radiationผลของรังสีที่สาคัญทางชีววิทยาเกิดขึ้นที่ DNA ซึ่งถือว่าเป็น critical target ของเซลล์ “Direct Effect” : การที่รังสีไปทาให้อะตอมของ target เกิดการ แตกตัวหรือไปกระตุ้นอะตอมเหล่า นั้น โดยตรง ซึ่งจะส่งผลทาง ชีววิทยาตามมา  Indirect Effect” : กระทาผ่านอะตอมหรือโมเลกุลอื่นแล้วจึงมีผล ต่อ target เนื่องจากน้าเป็นส่วนประกอบที่สาคัญของเซลล์ ซึ่งมี อยู่สูงถึงประมาณ 80% โอกาสที่โมเลกุลของน้าจะแตกตัวโดยรังสี จึงมีอยู่มาก
  6. 6. Effect on normal Tissuesเนื้อเยื่อปกติแต่ละชนิดจะตอบสนองต่อรังสีไม่ เท่ากัน เนื้อเยื่อบางชนิดอาจทนปริมาณรังสีได้สูงเป็น 100 เท่าของเนื้อเยื่อชนิดที่ไวต่อรังสีมาก ซึ่งสามารถจาแนกการตอบสนองต่อรังสีได้ดังนี้ Acute response เนื้อเยื่อชนิดที่มีการตอบสนองต่อรังสีเร็ว จะสังเกตุเห็นผลของรังสีได้ในเวลา สั้น ๆ เป็นชม. หรือเป็นวันได้แก่ เนื้อเยื่อกลุ่ม gastrointestinal mucosa, bone marrow, skin และ esophageal mucosa
  7. 7. Effect on normal Tissues Subacute response ผลของรังสีจะสังเกตุเห็นได้ในเวลาช้าลงคือใช้เวลาเป็นอาทิตย์หรือเป็นเดือน เนื้อเยื่อนั้นอาจจะจัดอยู่ในกลุ่มที่ การ turnover ยาวกว่าเช่น lung, liver, kidney, heart, spinal cord, brain Late response จะพบในเซลล์ที่มีการแบ่งตัวน้อยและมีอัตรา loss ของเซลล์ต่าเช่น เซลล์ประสาท blood vessels bone(osteoclasts and chondroblast)
  8. 8. Deterministic Effect ผลของรังสีต่อระบบร่างกาย เมื่อได้รังสีแบบเฉียบพลันแบบทั่วร่างกาย สามารถแยก ตามความรุนแรงจากน้อยไปหามาก ดังนี้ ปริมาณรังสีที่ได้รับ ส่งผลต่อ อาการ• 300-800 cGy ระบบเลือด  เซลล์ไขกระดูกจะถูกทาลาย สร้างเซลล์ใหม่ไม่ได้ ทาให้เซลล์ (hematopoietic or bone marrow เลือดทุกชนิดในร่างกายลดจานวนลงผู้ป่วย syndrome)  เสียชีวิตภายใน 3 สัปดาห์ สาเหตุใหญ่เนื่องมาจากการติดเชื้อ• เกิน 1000 cGy ระบบทางเดินอาหาร  เซลล์ของผนังบุลาไส้จะเสียหายและหลุดลอก (gastrointestinal syndrome)  ผู้ป่วยจะมีอาการคลื่นไส้อาเจียนอย่างรุนแรง และท้องร่วง  เสียชีวิตภายในเวลา 9 วัน• เกิน 10000 cGy ระบบประสาทส่วนกลาง  หมดสติ (cerebrovascular syndrome)  ระบบเลือดและระบบทางเดินอาหารจะเสียหายอย่างรุนแรง  เสียชีวิตภายในเวลา 30-50 ชม
  9. 9. Late effectผลระยะยาวหลังจากรับรังสีซึ่งแบ่งได้เป็น Somatic effects ได้แก่การทาให้เกิดมะเร็ง และการทาให้อายุสั้นลง Genetic effects รังสีทาให้เกิดการผ่าเหล่า (mutation) ซึ่งไม่ได้ต่างไปจาก mutation ที่เกิดขึ้นเองในธรรมชาติ แต่ mutation frequency ขึ้นอยู่กับปริมาณรังสีที่ได้รับ
  10. 10. Thyroid :Hair :Brain :Heart :Blood System :Digestive System :Skin :Reproductive system :Bone marrow :
  11. 11. Thank Youอ.ปวิตรา หมะสะอะ

×