Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
MGR MARIA KRET
ZNACZENIE ŻYWIENIA
W PROFILAKTYCE I LECZENIU CHORÓB
CYWILIZACYJNYCH  DIETOZALEŻNYCH
STAN ZDROWIA CZŁOWIEKA
Zgodnie z Olimpijską Deklaracją
Żywienia i Kondycji Fizycznej stan
zdrowia człowieka jest determino...
JAK NAZYWAĆ?
Obecnie, coraz częściej,
choroby cywilizacyjne
określa się mianem
przewlekłych chorób
niezakaźnych lub chorób...
CHORY KOTEK
Stanisław Jachimowicz
Pan Kotek był chory i leżał w łóżeczku
I przyszedł Pan Doktor: „ jak się masz koteczku!”...
CZYNNIKI RYZYKA CHORÓB
CYWILIZACYJNYCH
PRZYCZYNY ZGONÓW W LATACH
1990- 2013
PRAWIDŁOWY SPOSÓB ŻYWIENIA
Prawidłowy sposób żywienia został
zdefiniowany jako spożywanie takiej ilości
energii i składnik...
CHOROBY DIETOZALEŻNE
 Zła dieta i brak aktywności fizycznej prowadzi do
wielu chorób, nie tylko do otyłości. Wadliwy spos...
CHOROBY DIETOZALEŻNE
 Otyłość
 Choroby układu krążenia
 Nadciśnienie tętnicze
 Osteoporoza
 Cukrzyca typu 2
 Próchni...
PRZYCZYNY CHORÓB
DIETOZALEŻNYCH
 Dodatni bilans energetyczny.
 Nadmierne spożycie cukru i soli.
 Nadmierny udział w die...
OTYŁOŚĆ
 Otyłość jest schorzeniem ogólnoustrojowym
charakteryzującym się nadmiernym
nagromadzeniem tkanki tłuszczowej w
o...
OTYŁOŚĆ
 Należy zwrócić uwagę, że młody organizm
wyjątkowo szybko reaguje na nadmiar składników
pokarmowych dostarczanych...
OTYŁOŚĆ
Obecnie wiadomo, że przekarmianie dzieci i młodzieży,
prowadzące często do nadmiernej masy ciała, może pozostawić
...
OTYŁOŚĆ
 Choruje na nią ok. 20% populacji ludzkiej, dlatego
zaliczono ją do tzw. przewlekłych chorób
niezakaźnych (chorob...
RYZYKO ZDROWOTNE ZWIĄZANE Z
OTYŁOŚCIĄ
PRZYCZYNY OTYŁOŚCI
Główna przyczyna otyłości to:
 przede wszystkim dodatni bilans energetyczny,
 niska aktywność fizyczn...
NIEWŁAŚCIWY SKŁAD DIETY
 Osoby spożywające 1-2 posiłki dziennie wykazują
większą tendencję do tycia, mają wyższe
stężenie...
ROZPOZNANIE OTYŁOŚCI
TYPY OTYŁOŚCI
CUKRZYCA TYPU 2
PRZYCZYNY CUKRZYCY TYPU 2
 Otyłość (brzuszna).
 Nieprawidłowy sposób odżywiania.
 Siedzący tryb życia.
 Nadciśnienie t...
CUKRZYCA TYPU 2: OBJAWY
Objawy cukrzycy typu 2 rozwijają się stopniowo.
Te najbardziej charakterystyczne to:
 nadmierne p...
ŻYWIENIE A CUKRZYCA
INSULINONIEZALEŻNA TYPU 2
 We wszystkich sposobach leczenia cukrzycy dieta
jest podstawowym elementem...
DIETA W CUKRZYCY
CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA
Miażdżyca, czyli zgrubienia ścian tętnic powodujące zmniejszenie
światła naczyń i w konsekwencji p...
CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA
CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA
PRZYCZYNY
CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA
Zapobieganie miażdżycy w młodym wieku powinno polegać przede
wszystkim na eliminacji czynników ryz...
CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA
Należy ograniczyć w diecie:
 tłuszcze zwierzęce, takie jak: smalec, słonina,
 tłuste mięsa i tłu...
CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA
Oznacza to zwiększenie
spożycia w diecie:
 olejów roślinnych
 owoców i warzyw
 roślin strączkow...
OSTEOPOROZA
Według WHO osteoporoza to druga zaraz po
chorobach układu krążenia choroba uważaną za
najważniejszy problem zd...
OSTEOPOROZA
Układ kostny człowieka kształtuje się do
20-25 roku życia, w tym czasie kości
osiągają największą gęstość, któ...
PRZYCZYNY OSTEOPOROZY
 Czynniki genetyczne i osobnicze (płeć).
 Brak lub mała aktywność fizyczna.
 Niewłaściwa podaż wa...
PRODUKTY ZALECANE
W PROFILAKTYCE OSTEOPOROZY
CHOROBY NOWOTWOROWE
Jak wynika z wielu prac naukowych i stanowiska
ekspertów WHO, dieta ma istotny wpływ na
występowanie i...
NAJWAŻNIEJSZE CZYNNIKI ŻYWIENIOWE
ZMNIEJSZAJĄCE RYZYKO ROZWOJU
NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH
NAJWAŻNIEJSZE CZYNNIKI ŻYWIENIOWE
WPŁYWAJĄCE NA ZWIĘKSZENIE RYZYKA ROZWOJU
NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH
W celu zmniejszenia naraż...
ZWIĄZKI FITOCHEMICZNE O WŁAŚCIWOŚCIACH
PRZECIWNOWOTWOROWYCH ORAZ ICH ŹRÓDŁA
PRZYCZYNY CHORÓB
NOWOTWOROWYCH
 Nadmierne spożycie energii, tłuszczów,
czerwonego mięsa, małe spożycie błonnika
pokarmowe...
PROFILAKTYKA CHORÓB
NOWOTWOROWYCH
 Odpowiednie przygotowanie posiłków (mniej
potraw smażonych, więcej gotowanych,
pieczon...
ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA
Aby zapobiec powstawaniu chorób
dietozależnych należy kierować się zaleceniami
zawartymi w Pirami...
DZIĘKUJĘ ZA
UWAGĘ
Znaczenie żywienia w profilaktyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych
Znaczenie żywienia w profilaktyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych
Znaczenie żywienia w profilaktyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Znaczenie żywienia w profilaktyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych

2,106 views

Published on

ZSE nr 2 Kraków

Published in: Healthcare
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Znaczenie żywienia w profilaktyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych

  1. 1. MGR MARIA KRET ZNACZENIE ŻYWIENIA W PROFILAKTYCE I LECZENIU CHORÓB CYWILIZACYJNYCH DIETOZALEŻNYCH
  2. 2. STAN ZDROWIA CZŁOWIEKA Zgodnie z Olimpijską Deklaracją Żywienia i Kondycji Fizycznej stan zdrowia człowieka jest determinowany przez triadę kluczowych i wzajemnie powiązanych czynników:  podłoże genetyczne  sposób żywienia  aktywność fizyczną
  3. 3. JAK NAZYWAĆ? Obecnie, coraz częściej, choroby cywilizacyjne określa się mianem przewlekłych chorób niezakaźnych lub chorób dietozależnych. Oznacza to, że coraz większą rolę wśród patogennych czynników środowiskowych przypisuje się nieracjonalnej i nie- prawidłowo zbilansowanej diecie oraz niewłaściwej jakości zdrowotnej żywności.
  4. 4. CHORY KOTEK Stanisław Jachimowicz Pan Kotek był chory i leżał w łóżeczku I przyszedł Pan Doktor: „ jak się masz koteczku!” „Źle bardzo”- i łapkę wyciągnął do niego. Wziął za puls Pan Doktor poważnie chorego I dziwy mu śpiewa: „Zanadto się jadło, Co gorsza nie myszki, lecz szynki i sadło; Źle bardzo… Gorączka! Źle bardzo , koteczku! Oj, długo ty, długo poleżysz w łóżeczku I nic jeść nie będziesz, kleiczek i basta. Broń Boże, kiełbaski, słoninki lub ciasta. „A myszki nie można – zapyta koteczek- Lub z ptaszka małego choć parę udeczek?” „Broń Boże! Pijawki i dyjeta ścisła ! Od tego pomyślność w leczeniu zawisła”. I leżał koteczek: kiełbaski i kiszki Nie tknięte; z daleka pachniały mu myszki. Patrzcie, jak złe łakomstwo ! Kotek przebrał miarę, Musiał więc nieboraczek srogą ponieść karę. Tak się i z wami, dziateczki, stać może; Od łakomstwa strzeż was Boże !
  5. 5. CZYNNIKI RYZYKA CHORÓB CYWILIZACYJNYCH
  6. 6. PRZYCZYNY ZGONÓW W LATACH 1990- 2013
  7. 7. PRAWIDŁOWY SPOSÓB ŻYWIENIA Prawidłowy sposób żywienia został zdefiniowany jako spożywanie takiej ilości energii i składników odżywczych, które warunkują utrzymanie odpowiedniej masy ciała i normalne funkcjonowanie organizmu. Pożywienie musi więc być dostosowane do rzeczywistych potrzeb organizmu, z uwzględnieniem wieku człowieka, jego płci, stanów fizjologicznych, aktywności fizycznej oraz rodzaju wykonywanej pracy.
  8. 8. CHOROBY DIETOZALEŻNE  Zła dieta i brak aktywności fizycznej prowadzi do wielu chorób, nie tylko do otyłości. Wadliwy sposób żywienia dzisiejszego człowieka wpływa na powszechność chorób cywilizacyjnych, do których obok otyłości zalicza się nadciśnienie, cukrzycę i miażdżycę, a także choroby przewodu pokarmowego. Coraz częściej obserwuje się zmiany nowotworowe w obrębie jelit i żołądka.  Wadliwe, czyli zarówno niedoborowe jak i nadmierne oraz jednostronne żywienie jest przyczyną ponad 80 różnych chorób.  Oznacza to, że ponad 1/3 osób, czyli 12 milionów ludzi w Polsce cierpi na różne schorzenia spowodowane nieprawidłową dietą.
  9. 9. CHOROBY DIETOZALEŻNE  Otyłość  Choroby układu krążenia  Nadciśnienie tętnicze  Osteoporoza  Cukrzyca typu 2  Próchnica zębów  Nowotwory
  10. 10. PRZYCZYNY CHORÓB DIETOZALEŻNYCH  Dodatni bilans energetyczny.  Nadmierne spożycie cukru i soli.  Nadmierny udział w diecie nasyconych kwasów tłuszczowych i izomerów trans.  Niewystarczająca podaż błonnika pokarmowego.  Niedostateczne spożycie witamin antyoksydacyjnych oraz polifenoli.  Niedostateczne spożycie wapnia i magnezu.  Zbyt małe spożycie ryb i olejów.
  11. 11. OTYŁOŚĆ  Otyłość jest schorzeniem ogólnoustrojowym charakteryzującym się nadmiernym nagromadzeniem tkanki tłuszczowej w organizmie człowieka, przekraczającym jego fizjologiczne potrzeby i możliwości adaptacyjne.
  12. 12. OTYŁOŚĆ  Należy zwrócić uwagę, że młody organizm wyjątkowo szybko reaguje na nadmiar składników pokarmowych dostarczanych z pożywieniem: szczególnie tłuszczów zwierzęcych, cukrów prostych i zbyt dużą wartość energetyczną posiłków.
  13. 13. OTYŁOŚĆ Obecnie wiadomo, że przekarmianie dzieci i młodzieży, prowadzące często do nadmiernej masy ciała, może pozostawić trwały ślad w postaci zwiększenia liczby komórek tkanki tłuszczowej tzw. adipocytów, które pozostają przez całe życie człowieka, a ich liczba nie zmniejsza się nawet podczas stosowania kuracji odchudzającej.
  14. 14. OTYŁOŚĆ  Choruje na nią ok. 20% populacji ludzkiej, dlatego zaliczono ją do tzw. przewlekłych chorób niezakaźnych (choroby dietozależne).  W ostatnim 10- leciu częstość występowania otyłości na świecie wzrosła o 50% z ok. 200 mln. do ponad 300 mln. osób.  Pamiętać należy, że otyłość w okresie dzieciństwa i dojrzewania prowadzi do otyłości u dorosłych.
  15. 15. RYZYKO ZDROWOTNE ZWIĄZANE Z OTYŁOŚCIĄ
  16. 16. PRZYCZYNY OTYŁOŚCI Główna przyczyna otyłości to:  przede wszystkim dodatni bilans energetyczny,  niska aktywność fizyczna,  nieodpowiedni skład diety: duża zawartość tłuszczu, cukru, spożywanie słodkich napojów, posiłków fast-food, słonych przekąsek,  mała liczebność i częstość spożywania posiłków,  przekarmianie i sztuczne żywienie w wieku niemowlęcym (zwłaszcza w pierwszym półroczu) TAK CZY ? TAK
  17. 17. NIEWŁAŚCIWY SKŁAD DIETY  Osoby spożywające 1-2 posiłki dziennie wykazują większą tendencję do tycia, mają wyższe stężenie cholesterolu i częściej zaburzoną tolerancję węglowodanów niż te, które spożywają 5 posiłków dziennie.  Otyłość powstaje jednak przede wszystkim w wyniku spożywania nadmiaru tłuszczu oraz zbyt małej aktywności fizycznej.
  18. 18. ROZPOZNANIE OTYŁOŚCI
  19. 19. TYPY OTYŁOŚCI
  20. 20. CUKRZYCA TYPU 2
  21. 21. PRZYCZYNY CUKRZYCY TYPU 2  Otyłość (brzuszna).  Nieprawidłowy sposób odżywiania.  Siedzący tryb życia.  Nadciśnienie tętnicze.  Miażdżyca.
  22. 22. CUKRZYCA TYPU 2: OBJAWY Objawy cukrzycy typu 2 rozwijają się stopniowo. Te najbardziej charakterystyczne to:  nadmierne pragnienie,  oddawanie dużej ilości moczu,  ogólne osłabienie,  infekcje układu moczowo-płciowego,  nieuzasadnione chudnięcie,  oddech, który czuć acetonem.
  23. 23. ŻYWIENIE A CUKRZYCA INSULINONIEZALEŻNA TYPU 2  We wszystkich sposobach leczenia cukrzycy dieta jest podstawowym elementem leczenia.  Cechą wyraźnie wyróżniającą dietę w cukrzycy jest bezwzględna konieczność jej indywidualnego planowania, związana m.in. z koniecznością dostosowania żywienia do indywidualnych potrzeb pacjenta. Najbardziej racjonalnym postępowaniem w profilaktyce cukrzycy insulinoniezależnej jest zapobieganie otyłości.
  24. 24. DIETA W CUKRZYCY
  25. 25. CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA Miażdżyca, czyli zgrubienia ścian tętnic powodujące zmniejszenie światła naczyń i w konsekwencji prowadzące do ich niedrożności. Mimo iż jest uważana za chorobę wieku dojrzałego, prawdopodobnie swój początek ma już w dzieciństwie. Przez wiele lat przebiega w sposób powolny i utajony, bez manifestacji klinicznych.
  26. 26. CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA
  27. 27. CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA PRZYCZYNY
  28. 28. CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA Zapobieganie miażdżycy w młodym wieku powinno polegać przede wszystkim na eliminacji czynników ryzyka poprzez:  zmianę stylu życia,  zmianę nawyków żywieniowych,  zwiększenie aktywności fizycznej,  zaprzestanie palenia tytoniu,  wczesne ujawnienie i leczenie nadciśnienia tętniczego krwi.
  29. 29. CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA Należy ograniczyć w diecie:  tłuszcze zwierzęce, takie jak: smalec, słonina,  tłuste mięsa i tłuste wędliny,  masło, twarde ( w kostkach) margaryny oraz produkty mleczne o dużej zawartości tłuszczu,  podroby i żółtka jaj ,  słodycze oraz słodkie pieczywo,  sól (NaCl).
  30. 30. CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA Oznacza to zwiększenie spożycia w diecie:  olejów roślinnych  owoców i warzyw  roślin strączkowych  produktów zbożowych z pełnego przemiału  ryb morskich Korzystne działanie: - błonnika pokarmowego, - potasu, - antyoksydantów: ( wit.C, β- karoten, wit.E, flawonoidy, selen).
  31. 31. OSTEOPOROZA Według WHO osteoporoza to druga zaraz po chorobach układu krążenia choroba uważaną za najważniejszy problem zdrowotny współczesnych społeczeństw. Jest chorobą kości - objawiająca się ubytkiem masy kostnej i zmniejszeniem jej gęstości. Słabość kośćca zwiększa ryzyko złamań, powoduje bóle i zniekształcenie sylwetki.
  32. 32. OSTEOPOROZA Układ kostny człowieka kształtuje się do 20-25 roku życia, w tym czasie kości osiągają największą gęstość, która później spada wraz z wiekiem, dlatego ważne jest dostarczanie w tym okresie wapnia i witaminy D wraz z dietą.
  33. 33. PRZYCZYNY OSTEOPOROZY  Czynniki genetyczne i osobnicze (płeć).  Brak lub mała aktywność fizyczna.  Niewłaściwa podaż wapnia i witaminy D w diecie.  Nadmierna podaż fosforu.  Nadmierne spożycie kawy, herbaty, alkoholu.  Nadmiar białka zwierzęcego w diecie.  Palenie papierosów.
  34. 34. PRODUKTY ZALECANE W PROFILAKTYCE OSTEOPOROZY
  35. 35. CHOROBY NOWOTWOROWE Jak wynika z wielu prac naukowych i stanowiska ekspertów WHO, dieta ma istotny wpływ na występowanie i umieralność na choroby nowotworowe. Istotny jest :  skład diety i jej wartość energetyczna,  źródło pochodzenia żywności,  sposób obróbki technologicznej i przechowywania żywności,  sposób przygotowania posiłku.
  36. 36. NAJWAŻNIEJSZE CZYNNIKI ŻYWIENIOWE ZMNIEJSZAJĄCE RYZYKO ROZWOJU NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH
  37. 37. NAJWAŻNIEJSZE CZYNNIKI ŻYWIENIOWE WPŁYWAJĄCE NA ZWIĘKSZENIE RYZYKA ROZWOJU NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W celu zmniejszenia narażenia na substancje rakotwórcze warto ograniczyć spożycie:  produktów wędzonych (wędlin, ryb, serów),  produktów mocno wysmażonych (im bardziej „spalona” panierka czy mięso tym większe stężenie akrylamidu i benzopirenu),  produktów grillowanych nad otwartym ogniem (można grillować na tackach dzięki którym tłuszcz nie skapuje nad ogniem aczkolwiek nie daje to 100% ochorny!),  produktów zepsutych a nawet lekko nadpsutych!  produktów wysokoprzetworzonych, zawierających mnóstwo konserwantów i dodatków chemicznych,  produktów i potraw zawierających duże ilości tłuszczów zwierzęcych (czerwone mięso, tłuste wędliny, pasztety, konserwy, duże ilości tłustych serów),  dużych ilości soli oraz produktów będących jej źródłem (żywność typu fast – food, zupy w proszku, wędliny i inne przetwory mięsne, produkty wędzone i konserwowe, żółte sery),  nadmiernych ilości alkoholu.
  38. 38. ZWIĄZKI FITOCHEMICZNE O WŁAŚCIWOŚCIACH PRZECIWNOWOTWOROWYCH ORAZ ICH ŹRÓDŁA
  39. 39. PRZYCZYNY CHORÓB NOWOTWOROWYCH  Nadmierne spożycie energii, tłuszczów, czerwonego mięsa, małe spożycie błonnika pokarmowego, niedobór witamin i antyoksydantów.  Niewłaściwe przygotowanie potraw (smażenie, wędzenie, grillowanie).  Nadmierna podaż produktów wędzonych i solonych w żywieniu.  Duże spożycie alkoholu.
  40. 40. PROFILAKTYKA CHORÓB NOWOTWOROWYCH  Odpowiednie przygotowanie posiłków (mniej potraw smażonych, więcej gotowanych, pieczonych, duszonych)  Wzrost spożycia warzyw, owoców oraz pełnoziarnistych produktów zbożowych (błonnik, antyoksydanty)  Ograniczenie spożycia słodyczy, produktów typu fast-food, słonych przekąsek  Zwiększenie aktywności fizycznej.
  41. 41. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA Aby zapobiec powstawaniu chorób dietozależnych należy kierować się zaleceniami zawartymi w Piramidzie Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej , w której uwzględniono aktywność fizyczną jako nieodzowny element łączący się z prawidłowym żywieniem. W leczeniu tych chorób również należy promować zdrowy styl życia, w tym prawidłowe żywienie, ze szczególnym zwróceniem uwagi na składniki diety mające znaczenie w procesie powstawania choroby.
  42. 42. DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

×