Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

7. Σχέσεις Βυζαντίου-Δυσης. Αγώνες για τη διατήρηση των ιταλικών κτήσεων

8,427 views

Published on

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ
ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΚΜΗΣ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ (717-1025)

Published in: Education

7. Σχέσεις Βυζαντίου-Δυσης. Αγώνες για τη διατήρηση των ιταλικών κτήσεων

  1. 1. 7. Σχέσεις Βυζαντίου-Δυσης. Αγώνες για τη διατήρηση των ιταλικών κτήσεων Μπακάλης Κώστας: history-logotexnia.blogspot.com
  2. 2. Κατάκτηση Σικελίας, μετοικεσίες στην Καλαβρία, θέματα Λογγοβαρδίας, Καλαβρίας, Λουκανίας, Όθων Α', βασιλεύς Ρωμαίων, κατεπάνω/κατεπανάτο Ιταλίας, Θεοφανώ, Όθων Β', ενίσχυση βυζαντινής επιρροής στη Γερμανία, βοήθεια Βενετών, εμφάνιση Νορμανδών. Όροι – κλειδιά της ενότητας
  3. 3. α. Ο Ελληνισμός της Ιταλίας
  4. 4. ◄ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΑΔΑ από την εποχή του Β΄ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΠΟΙΚΙΣΜΟΥ http:// commons. wikimedia.org /wiki/File Ancient_Greek_ Colonies_in_Magna_Grecia ▲ Οι Συρακούσες( Σικελία, Ιταλία) ήταν απ οικία των Κορινθίων. Στη φωτογραφία φαίνεται ηπ όλη όπ ως είναι σήμερα.
  5. 5. 8ος – 6ος αιώνας π.Χ. Β΄ Ελληνικός Αποικισμός Έλληνες στη Σικελία και τη Νότια Ιταλία (Μεγάλης Ελλάς) ΙΣΤΟΡΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ Κατακτήσεις Ιουστινιανού Ίδρυση Εξαρχάτου Ραβέννας Ανάκτηση Βενετίας (812) 7ος – 8ος αιώνας μ.Χ. Μετοικεσίες Ελλήνων από την Ελλάδα στη Σικελία και Ν.Ιταλία, λόγω σλαβικών επιδρομών .  Ενίσχυση ελληνικού στοιχείου στις περιοχές αυτές. 10ος αιώνας μ.Χ. Άραβες ολοκλήρωσαν την κατάκτηση της Σικελίας. ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ Στο Βυζάντιο απέμεινε η Ν. Ιταλία. Σικελιώτες, που εγκατέλειψαν τις εστίες τους μπροστά στις αραβικές επιθέσεις, πύκνωσαν το ελληνικό στοιχείο της περιοχής.
  6. 6. Σικελιώτες στην Καλαβρία (μέσα 10 αι.) Οι Ισμαηλίτες κυρίευσαν όλη τη χώρα και λεηλάτησαν όλους τους τόπους της. Φοβερή πείνα έπεσε σ' όλους τους κατοίκους - όχι μόνο σ' όσους κατοικούσαν στις πόλεις, αλλά ακόμη και εκείνους που ζούσαν πάνω στα βουνά. Τι τρομερή τραγωδία μπορούσε να δει κανείς, τι δυστυχία φανερώθηκε! Πολλοί Χριστιανοί έφαγαν τότε τις σάρκες των αγαπημένων τους παιδιών [...]. Παιδιά έφαγαν τις σάρκες άτυχων γονιών, και αδέλφια τις σάρκες αδελφών τους. [...] Η πείνα ήταν τόσο ανυπόφορη, που η φύση χτυπούσε και κατάβρόχθιζε τον εαυτό της. Τόσο μεγάλη ασέβεια έβλεπε ο ήλιος σ' αυτή την περιοχή [...]. Τότε ο άγιος Σάββας εξασφάλισε τη σωτηρία όχι μόνο στους οικείους του [που ζούσαν στην πόλη Collesano] αλλά και άλλους πολλούς ανθρώπους: τους οδήγησε μέσα από ερημικά βουνά και τους εγκατέστησε σε πολύ οχυρά κάστρα (στην περιοχή της Rametta, ανατολικά της Σικελίας). Έπειτα εγκατέλειψε στο μέρος αυτό (το πλήθος του λαού) και ο ίδιος με τους γονείς του έφτασε στην Καλαβρία, περνώντας τη θάλασσα. Ιστορία και έπαινος των αγίων Σάβα και Μακαρίου των Νέων εκ Σικελίας υπό Ορέστου, πατριάρχου Ιεροσολύμων (αρχές 11ου αι.), έκδ. Io. Cozza-Luzi (Ρώμη 1893) 13-14. Μελέτησε στο πρώτο παράθεμα τις αιτίες της μετανάστευσης των Σικελιωτών και παρακολούθησε στο χάρτη τη διαδρομή που ακολούθησαν οι φυγάδες. Ποιες ήταν οι συνέπειες της μετανάστευσης για τη Σικελία και τη Ν. Ιταλία;
  7. 7. ΘΕΜΑΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΙΤΑΛΙΑΣ ΛΟΓΓΟΒΑΡΔΙΑΣ ΚΑΛΑΒΡΙΑΣ ΛΟΥΚΑΝΙΑΣ Συνόρευε στο βορρά με κρατίδια που προσπαθούσαν να κρατήσουν την αυτονομία τους έναντι του Βυζαντίου και του Γερμανικού Κράτους.
  8. 8. β. Η ιταλική πολιτική των Μακεδόνων Σχέσεις με το Γερμανικό Κράτος.
  9. 9. ▲ Νικηφόρος Β΄ Φωκάς 963-969 ▲ Ιωάννης Α΄ Τζιμισκής 969-976 ▲ Βασίλειος Β΄ 976-1025 Η δυτική ή ιταλική πολιτική των Μακεδόνων αποσκοπούσε : στη διατήρηση και την επέκταση των κτήσεών τους στην Ιταλία στην απόκρουση: 1. των αραβικών επιθέσεων και 2. της γερμανικής απειλής.
  10. 10. Για την αντιμετώπιση των Αράβων ο Κωνσταντίνος Ζ (913-959): προσπάθησε να εξασφαλίσει συμμάχους στη Δύση και έτσι αντάλλαξε πρεσβείες με τους ηγέτες της. Ωστόσο νικήθηκε στρατιωτικά από τους Άραβες (μέσα 10ου αι.).
  11. 11. ▲ Νικηφόρος Β΄ Φωκάς 963-969 Ο Νικηφόρος Φωκάς έναντι των Αράβων της Σικελίας και των Γερμανών ακολούθησε αμυντική τακτική 1. στηριζόμενος σε συμμαχίες με ιταλούς ηγεμόνες 2. και στη βοήθεια του τοπικού πληθυσμού.
  12. 12. Στάση των κατοίκων του Ροσσάνο (965-966) Κυβερνούσε τότε και τις δύο περιοχές, δηλαδή την (υπόλοιπη) Ιταλία και την Καλαβρία μας, ο μάγιστρος (είδος αξιώματος) Νικηφόρος Εξακιονίτης [...]. Ο μάγιστρος [...] σκέφτηκε να κατασκευάσει τα λεγόμενα χελάνδια (τύπος βυζαντινού πολεμικού πλοίου) σε κάθε πόλη της Καλαβρίας και μ' αυτά όχι μόνο να διαφυλάξει την ασφάλειά τους και να τις απαλλάξει από κινδύνους, αλλά επίσης να παραδώσει στον αφανισμό τη γειτονική και εχθρική Σικελία. Αυτό όμως δεν μπόρεσαν να το ανεχτούν οι κάτοικοι του Ροσσάνο, γιατί ήταν ασυνήθιστοι να υπηρετούν στα χελάνδια και (έτσι), ενώ είχαν ναυπηγήσει τα πλοία και έμελλαν να τα καθελκύσουν στη θάλασσα, παρακινημένοι από υπέρμετρο ζήλο [...], όρμησαν με μεγάλο θόρυβο και πυρπόλησαν τα πλοία και κρέμασαν τους καπετάνιους τους. [...] Βίος Νείλου του Νέου, κεφ. 60-62, έκδ. P. GermanoGiovanelli, Badia di Grottaferrata 1972, 101-103. Αναζήτησε στο δεύτερο παράθεμα τις αιτίες της εξέγερσης του πληθυσμού του Rossano Καλαβρίας. Πώς εκφράστηκε η δυσαρέσκεια των εξεγερμένων;
  13. 13. ▲ Όθων Α΄ http://commons. wikimedia.org/wiki/ 951 μ.Χ Ο γερμανός ηγεμόνας Όθων Α' ανακηρύχτηκε βασιλεύς Ιταλίας 962 μ.Χ. Στέφθηκε από τον πάπα στη Ρώμη αυτοκράτωρ Ρωμαίων . 968 μ.Χ. Ο πρεσβευτής του Όθωνα Λιουτπράνδος, επίσκοπος Κρεμώνας, ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη (Δεκέμβριος 968), για να προτείνει: 1. ειρήνη 2. και γάμο του γερμανού διαδόχου με μια βυζαντινή πριγκήπισσα, 3. με προίκα τις βυζαντινές κτήσεις της Ν. Ιταλίας. Ο Νικηφόρος Φωκάς : 1. απέρριψε τις προτάσεις αυτές, επικαλούμενος τη γερμανική επιθετικότητα εναντίον των ιταλικών του κτήσεων, 2. και επιφύλαξε πολλές ταπεινώσεις στον Λιουτπράνδο που επέστρεψε άπρακτος στη Δύση.
  14. 14. Λιουτπράνδος και βυζαντινές αρχές Ο Λιουτπ ράνδος, απ ευθυνόμενος στον γερμανό ηγεμόνα και κύριό του, γράφει: Γιατί αυτός (ο αξωματούχος Λέων Φωκάς) δεν Σας αποκαλούσε imperator (=αυτοκράτορα), βασιλέα στη γλώσσα του, αλλά ρήγα, [τίτλο που προέρχεται] από το δικό μας regem [...]. Ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Φωκάς σχολίασε ως εξής την ιταλική π ολιτική του Γερμανών: «Έπρεπε και μάλιστα θέλαμε να σε υποδεχτούμε φιλικά και μεγαλόπρεπα• αλλά δεν το επιτρέπει η ασέβεια του κυρίου σου, που κατέλαβε τη Ρώμη με εχθρική εισβολή, παράνομα και αθέμιτα άρπαξε με τη βία από τον Βερεγγάριο (βασιλιά της Ιταλίας) και τον Αδαλβέρτο (γιο του Βερεγγάριου) τη χώρα τους και από τους κατοίκους της Ρώμης άλλους σκότωσε, άλλους απαγχόνισε, άλλους τύφλωσε και άλλους εξόρισε. Τέλος επιχείρησε να καθυποτάξει διά πυρός και σιδήρου τις πόλεις του κράτους μας• επειδή όμως δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει τον άδικο σκοπό του, έστειλε τώρα, με πρόσχημα την ειρήνη, σε μας ως κατάσκοπο εσένα, τον υποβολέα και εισηγητή της ραδιουργίας του. Β. Στ. Καραγεώργος, Η Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Μεσαιωνική Περίοδος, Αθήνα 1987, 499. Γιατί οι βυζαντινές αρχές δεν αναγνώριζαν στον γερμανό ηγεμόνα τον τίτλο imperator-βασιλεύς, αλλά μόνο τον τίτλο rex ρηγας; Τι καταλογίζει ο Νικηφόρος Φωκάς στον γερμανό πρεσβευτή και στη γερμανική πολιτική;
  15. 15. Υπ οδοχή ξένουπ ρεσβευτή Μπροστά στον αυτοκρατορικό θρόνο στεκόταν ένα χάλκινο, επιχρυσωμένο δέντρο, από το οποίο έβγαιναν φωνές διαφόρων πτηνών Ο θρόνος του αυτοκράτορα ήταν με τόση τέχνη κατασκευασμένος, που, ενώ προς στιγμή βρισκόταν χαμηλά, ύστερα σηκωνόταν ψηλότερα και αμέσως μετά φαινόταν πανύψηλος. Τεράστια λιοντάρια, από ξύλο ή από μέταλλο επιχρυσωμένο, στέκονταν φρουροί του θρόνου και βρυχώνταν με ανοιχτό στόμα και κινούμενη γλώσσα, ενώ χτυπούσαν με την ουρά στο δάπεδο. Σ' αυτή την αίθουσα οδηγήθηκα μπροστά στον αυτοκράτορα στηριζόμενος στους ώμους δύο ευνούχων. Κατά την είσοδο μου τα λιοντάρια βρυχώνταν και τα πουλιά τιτίβιζαν.(...) Ύστερα από τριπλή προσκύνηση μπροστά στον αυτοκράτορα σήκωσα το κεφάλι και είδα τον αυτοκράτορα, ενώ προηγουμένως καθόταν σε ένα μικρό υπερυψωμένο θρόνο, να έχει ανυψωθεί σχεδόν ως την οροφή της αίθουσας και να είναι ντυμένος με άλλη στολή. Λιουτπράνδος, Ανταπ όδοσις, VI, 5. Ποια ήταν τα μέσα με τα οπ οία οι Βυζαντινοί ασκούσαν τη διπ λωματία; Ανταλλαγή πρέσβεων χορηγίες σε χρήμα ή με μορφή δώρων, σύναψη εμπορικών συνθηκών, Σύναψη συμμαχιών, που βασίζονταν, συχνά, σε επιγαμίες και, κυρίως, ο εκχριστιανισμός άλλων λαών.
  16. 16. Συνένωσε τα 3 ιταλικά θέματα και το 975 ίδρυσε το κατεπανάτο Ιταλίας. Οι κτήσεις στη Ν. Ιταλία παρέμειναν στο Βυζάντιο. Ακολούθησε μετριοπαθή πολιτική έναντι των ΓΕΡΜΑΝΩΝ Επέτρεψε το γάμο της ανεψιάς του ΘΕΟΦΑΝΩΣ με τον ΟΘΩΝΑ Β΄ (διάδοχο του ΟΘΩΝΑ Α΄)  Ποιες σημερινές λέξεις προήλθαν από τους όρους κατεπάνω και μάγιστρος; Πώς είναι οι λέξεις αυτές σ' άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες;
  17. 17. 972: γάμος ΘΕΟΦΑΝΩΣ με ΟΘΩΝΑ Β΄ μεγάλη πολιτική και πολιτιστική σημασία. ΘΕΟΦΑΝΩ: φορέας του βυζαντινού πολιτισμού στη Γερμανία. ΟΘΩΝ Β΄: αλαζονική συμπεριφορά. Διέσχισε τη Ν. Ιταλία (που αποτελούσε βυζαντινό έδαφος). Συγκρούστηκε με τους Άραβες στον Κρότωνα (λιμάνι της Ν. Ιταλίας). Ηττήθηκε απ' αυτούς το 982. ▲ Ελεφαντοστό, αναμνηστικό των γάμων του Όθωνα, διαδόχου του γερμανικού θρόνου και της Θεοφανώς, ανιψιάς του βυζαντινού αυτοκράτορα Ιωάννη Α΄ Τζιμισκή(969-976). 10ος αιώνας. Paris, Musee duMoyen Age, Cluny. (CL. 392).
  18. 18. Ξενιτεμένες βυζαντινές Πριγκίπισσες «Στην πολιτική δράση των βυζαντινών ξεχωριστή θέση έχουν οι γυναίκες- πριγκίπισσες, που πήγαιναν σε μακρινές χώρες για να γίνουν γυναίκες των αρχηγών ή των αρχόντων τους. Η θυσία αυτών των γυναικών, που άφηναν το θαύμα του Βοσπόρου και τον πλούτο της βυζαντινής αυλής για να πάνε σε ξένες και συχνά αφιλόξενες χώρες ήταν πολύ μεγάλη. Πήγαιναν όμως. Και άπειρες φορές η στάση τους και η δική τους θυσία έσωσε τη Θεοφύλακτη Πόλη από ολόκληρες βαρβαρικές επιδρομές». Ρόζα Ιμβριώτη, Η γυναίκα στο Βυζάντιο ▲ Γάμος Βυζαντινής π ριγκίπ ισσας με ξένο ηγεμόνα
  19. 19. Αντιμετώπισε τις εξωτερικές απειλές με βοήθεια των: Βενετών και των Πισατών. παραχώρησε τα πρώτα εμπορικά προνόμια στους Βενετούς
  20. 20. ◄ Τα βυζαντινά καράβια σταμάτησαν το εμπ όριο, μετά τηνπ αραχώρησηπ ρονομίων στους Βενετούς. ( Μικρογραφία, Πατριαρχική βιβλιοθήκη Ιεροσολύμων) ▲ Το10ο αιώναπ όλεις της Ιταλίας δημιούργησαν εμπ ορικούς σταθμούς στην Κων/π ολη. Στην εικόνα, βενετοί έμπ οροι διακινούνπ ροϊόντα στο λιμάνι του Γαλατά. Λεπ τομέρεια απ ό εικονογραφημένο χειρόγραφο(LeLivre des merveilles), 15ος αιώνας. Paris, Bibliotheque Nationale. © Bibliotheque Nationale, Paris http://www.ime.gr/chronos/09/gr/gallery/main/others/o8b1p1.html
  21. 21. Mέσα 11ου αι.: ΝΟΡΜΑΝΔΟΙ: κατέκτησαν πολλά εδάφη της Ν. Ιταλίας απειλή για τις βυζαντινές κτήσεις της Ν. Ιταλίας

×