Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Kabanata 7 - sining sa pagtula

6,731 views

Published on

Panulaan

Published in: Education
  • Be the first to comment

Kabanata 7 - sining sa pagtula

  1. 1. ANG SINING NG PAGTULA
  2. 2. Ano ang Tula? 
  3. 3. Ano ang Tula?  “Sa isang Pilipino ang pagtula o pag-awit ay isang lamang taghoy ng kanyang kaluluwa.” - Ligaya Tiamson-Rubin
  4. 4. Ano ang Tula?  Ang tula noong pa mang unang panahon hanggang sa kasalukuyan ay malinaw at ganap na katututran ng kanilang pangarap. Hanggang ngayon sila ay mahalaga sa pagbuo nito sa daigdig ng mga makatang puspos ng imahinasyon, matayaog na damdamin at kaisipan. - Angeles (1991)
  5. 5. Ano ang Tula?  Larawan ng kasaysayan ng bayan, ng pagtulak ng panahon tungo sa pag-unlad ng daigdig at ng lahat, matatayog man; karaniwan o kababaan ng nararating ng kaisipan at naisasaloob sa dibdib ng tao tungkol sa kanyang pananalig sa Diyos, tungkol sa kanyang pakikipagkapwa-tao, tungkol sa kanyang sarili at iba pang may kaugnayan o sumasaklaw sa kanyang pagkatao. - Arrogante (1991)
  6. 6. Ano ang Tula?  Ang tula ay isang pagbabagong hugis sa buhay-na ipinararating sa ating damdamin at ipinahahayag sa pananalitang nag-aangkin ng tumpak na aliw-iw at lalong mainam sa mga may sukat na taludtod. Ang kahulugan tula ay likha at ang makata ay isang manlilikha. - Alejandro mula kay Villafuerte
  7. 7. Ano ang Tula?  Ang tula ay isang kaisipang naglalarawan ng kagandahan ng kariktan, ng kadakilaan:tatlong bagay na kailangang magkatipun-tipon sa isang kaisipan upang mag-angkin ng karapatang matawag na tula. - Balmaceda
  8. 8. Ano ang Tula?  Ang tula ay kagandahan, diwa, katas, larawan at kabuuan ng tanang kariktang makikita sa silong ng alin mang langit. - Iñigo Ed. Regalado
  9. 9. Ano ang Tula?  Ang tula ay kamalayang napasisigasig (Hightened Consciousness). - Edith Sitwell
  10. 10. Ano ang Tula?  Ang pagtula ay gaya ng nasabi na may dalawang libong taon na ang nakararaan-ay panggagad. Ang puso ng isang tula ng isang nilikha ay siyang bayan ng tula at tanging sa tula lamang. - Lord Macaulay
  11. 11. Ano ang Tula?  Ang tula‟y hiningang sa puso nagbuhat, Mula man sa puso‟y dibdib ang nagsiwalat; Simbuyo‟y damdaming gamit ay panulat At sa titik niyo‟y lahat naihayag Ang tula‟y hinaing, tibok pati pulso, Pintig na ang bukal biyaya sa tao, Sikil ng damdaming siyang patotoo, Ang tula ay buhay, isip at diwa ko.
  12. 12. Ang tula kung minsa‟y nakahuhumaling Magbasa‟t magsulat nakaaliwgawin, Lalo pa‟t kung tunay nasa „yo nanggaling Ang diwa‟t kalatas nagawang likhain.  Ang tula ay wika nitong kaluluwa, Sambit niyang bibig minsa‟y may tugma pa; Bilang niyang pantig, sukat iyong dala Taludtod sa saknong sadyang ipinila. Ang tula ay aliw sa taynga ng madla, Kariktan ay taglay nitong paksa; Indayog at tono diyan ka hahanga, Aliw-iw naro‟n din hindi mawawala
  13. 13. Ang tula ay hiyas nitong kamlayan, Bumukal sa puso‟t daloy sa isipan; Umagos na diwa‟y sahod gunamnam. Nagbatis sa lupa, nadilig ang tigang.  Ang tula‟y gumagamit ng piling salita, At sa pamamangka‟y sagwan yaong dila, Sa pagpapahayag bagwis ng makata Ginagawang timbulang sumadsad sa lupa. Tula nang dumaong sa dalampasigan, Kayraming lumimot, isip ang nagtangan; Puso at damdamin ang naging sisidlan At plumang panulat ginawang sasakyan.
  14. 14.  Ang tula‟y nabuo nang di sinadya At sa mga aklat yao‟y nalathala; Dito na nagmula alamat ng bansa, Ang tula ay likha, gawa ng makata.
  15. 15. Ang Sukat  “ ang sukat ay bilang ng pantig sa loob ng isang hati o bahagi ng isang pangngusap. Ito ang sinasabing tagal o ang bilang ng bagsak ng tunog sa diin o bigkas ng mga salita sa taludtod “ - Gener
  16. 16. Ang Sesura   Light Pause sa gitnang bahagi ng taludtod Matay kong pagmasdan/ang iyong larawan, Nakikita rito‟y/ang anyo mong taglay; Ang dakilang pita‟t/mga kasaysayan Sa aklat ng ginto‟y/waring mamamasdan. (Quezon, sa iyong paglisan ni Milagros B. Macaraig)
  17. 17. Ang Estropa o Saknong   Kopla “bakit ako’y ibong binuhay pang muli Kung sa iyong palad ay kikitiling dagli.” - (C.M. Vega, “Sa Tagpuan ng Araw at Gabi)
  18. 18. Ang Estropa o Saknong  Terseto “Animong maitim sa mukha ng araw, Tabing na pannga sa ngiti ng buhay,Palagay ko’y ganyan pag may kakulangan.” - (J.V. Panganiban, “kalooban”)
  19. 19. Ang Estropa o Saknong  Kwarteto “ Sa yungib na yao’y ibig kong ibalik Ang hubad na bakas nang ako’y umalis, Sa yungib na yao’y ibig kong isilid Ang sugat-sugatng yabag ng daigdig!” - (C.C. Marquez, Jr., “Sa Yungib na Yaon”)
  20. 20. Ang Estropa o Saknong  Kinteto “ Ikaw ba ay ano? Ikaw ba’y pag-ibig. Halamang ligaya ng tigang na dibdib? Bakit nang nupling ka sa puso kong sabik, Ang mga ugat mo’y may pighating hatid?” - (A.I. Dizon, “ Ikaw Ba’y Ano?”)
  21. 21. Ang Estropa o Saknong  Senteto “ Hindi na mabilang Sa buhok ng uban … Sa pisngit’t sa noo ay nakabalatay Ang guhit na tanda ng pinagdanasan … Limampu’t tatlo na ang kapanahunang Lumipas sa kanya, sapul nang isilang” - (P.A Dionisio, “Panibugho”)
  22. 22. Ang Tugma   Karaniwan ( ordinary )  Ganap ( perfect )
  23. 23. Karaniwan  At sa durungawan ikaw ay nanungaw, At sumulyap-sulyap sa dakong karimlan; Nagmasid-masid pa’t saka mo inusal, Sino kaya siya … Siya kaya’y nasaan? - “ Maging Sino Ka Man!”
  24. 24. Ganap  Pilipinas bayan ko, tanggapin itong tagubilin, Na sa aking paglisan at kahilingang hihilingin; Sa bayan ko ay ilaan, manarawi’y kandilihin, Isapuso’t isaisip balang araw pagyamanin. - Mula sa tulang “ang Bayan Ko’y Pilipinas”
  25. 25. Sintunog  “Ang sintunog ay siyang tinatawag na salitang magkakatugma sa dulo ng mga taludtod o mga salitang magkakatugma na may iisang tunog, bagama’t mga salitang nagkakaiba ang kahulugan.” - Fernando B. Monleon
  26. 26. Sintunog   Karagdagang paliwanag tungkol sa iba’t ibang uri ng tugma (rhymes). Ang sintunog ay hindi lubhang angkop sa kahulugan. Sa salitang tugma ang ibig sabihin, ang huling bahagi o pantig ng salita sa dulo ng taludtod ay magkapareho o hawig ang tunog.
  27. 27. Kung hindi magkakatugma ang bawat taludtod:  _____A_______ _____B_______ _____C_______ _____D_______
  28. 28. Tunghayan ang isang saknong sa tulang “Ang Panday” at pansinin ang dulong pantig ng bawat taludtod  Kaputol na bakal na galling sa bundok Sa dila ng apoy, kanyang pnalambot Sa isang pandaya’y matiyagang pinukpok At pinagkahugis na nasa ng loob Kung magkakapareho naman ang tunog na bawat taludtod: _____A______ _____A______ _____A______ _____A______
  29. 29. Tunghayan din ang isang saknong sa Balagtasang Midyum ng Instruksyon: Ingles ba o Filipino? Pansinin ang dulong taludtod.A, A, A, A DIN HINDI BA?  Ugali ng Pilipino kapag mayro’ng suliranin Kaisipang matalino’y hahanapi’t sasangguniin Itatanong ang nararapat at matuwid na Gawain O kaya’y pag-uusapan bawat panig lilimiin Sa tulang “Isang Dipang Langit”, ang tugmaan naman ay: _____A_____ _____B_____ _____A_____ _____B_____
  30. 30. Halimbawa:  O, mahal kong asawa Ano’t iniwan mo? Ako’y iyong inulila Paano ang buhay ko?
  31. 31. Makatugma sa huling pantig:  o o o o o o o It Is Ip Ig Ib Id Ik o o o o o o o Ab Ak Ag Ap At As Ad o o o o o o o Ay Al Am An Aw Ar Ang o o o o o o o Og Op Ok Od Os Ot Ob o o o o o o o In Iy Im Ing Ir Iw Il o o o o o o On Ong Ol Om Or oy
  32. 32. Aliw-iw o Indayog  Tatlo ang ginagampanan ng aliw-iw ayon kay Alden:  1.  2. Nagbibigay lugod Nagpapahayag ng damdamin
  33. 33.  Thank YOU!

×