0
Bijstandsverhaaldoor gemeentenWat u moet weten!dinsdag 13 maart 2012
Programma15.10 Welkomstwoord *    Bijstandsverhaal: hoeveel en op wie? *    Procesrecht *    Behoefte van de onderhoudsger...
Op wie kan verhaald worden(artikel 62 Wwb)2. op degene die zijn onderhoudsverplichting jegens   echtgenoot of minderjarig ...
Wat zijn de wettelijkemaatstaven in dit geval?Het maximaal te verhalen bedrag wordt bepaald doorenerzijds behoefte en draa...
Maximaal kan worden verhaald:• het bedrag van de verleende bijstand• PLUS de loonbelasting• PLUS de premies zorgverzekerin...
Te ondernemen actie:Stap 1Het leggen van contact met de   onderhoudsgerechtigde(verkrijgen van inlichtingen over inkomen e...
Vervolg Stap 2:   • Indien de draagkracht evident lager is:     onderhoudsplichtige adviseren tot     wijzigingsverzoek te...
In geval van een wijzigingsprocedure:Verhaal aanzeggen tegen een bepaalde datum  waarbij:   • de hoogte van het verhaal me...
Verhaalsbesluit bij reedsbestaande rechterlijkebeschikkingHoofdregelVerhaal in overeenstemming met de bestaandebeschikking...
Gronden van verzet:Niet:• Dat de onderhoudsverplichting ten onrechte is  opgelegd of onjuist is vastgesteldWel:• Onjuiste ...
WEL:•het bestaan van dringende redenen om niet teverhalen of redenen om af te zien van verhaal wegenseen schuldregeling•he...
Andere bijdrage dan opgenomen inde rechterlijke beschikking De gemeente kan de rechter verzoeken het verhaalsbedrag (in af...
“Gewone” wijzigingsgronden•    Wijziging van omstandigheden (artikel 1:401, lid 1 BW)•    Bij uitspraak uitgegaan van onju...
Extra wijzigingsgrond voorgemeentenDe gemeente mag –naast de hiervoor genoemdegronden- ook wijziging vragen op grond van h...
Alimentatieovereenkomst kan inhouden: • Nihilstelling van de bijdrage (dus niets betalen) • Vaststelling van de bijdrage o...
Indien er geen reeds bestaande rechterlijkebeschikking is -> artikel 62h WwbIndien er geen rechterlijke uitspraak ligt en ...
Behoefte en behoeftigheid  •Kinderalimentatie  •Partneralimentatie  •Co-ouderschap  •Samengestelde gezinnen  •Nimmer samen...
Behoefte kinderen • In beginsel vast te stellen aan de hand van de   Tabel eigen aandeel ouders in kosten kinderen.   Van ...
Co-ouderschap•In het algemeen wordt aangenomen dat de behoeftevan een kind bij co-ouderschap groter is dan in eensituatie ...
Splitsingsproblematiek•HR 19 oktober 1979, NJ 1980/262•De gezinsbijstand mag voor de berekening van hetverhaalsbedrag niet...
Behoefte ex-echtgenootStandaardgevallen (?)In beginsel 60 % van het netto besteedbaargezinsinkomen -/- het aandeel van de ...
Eigen verdiencapaciteit van debijstandsgerechtigde• In de verhaalsprocedure kan worden  opgeworpen en onderzocht of van de...
Draagkracht•   Terminologie•   Inkomen•   Lasten•   Matiging•   Nieuw gezin•   Schuldsanering                     23
TerminologieDraagkracht: (percentage) van het verschil tussen de financiëlemiddelen waarover de onderhoudsplichtige beschi...
Inkomen“Redelijkerwijs te verwerven”Iedere bron telt, zo ook:    • Wiedergutmachungsuitkering (HR 7 oktober 1994,      LJN...
Inkomen-vervolgVermindering draagkracht door inkomensverlies:•onvrijwillig: terugval kan aanleiding geven totverlaging bij...
LastenAlle noodzakelijke lasten worden meegenomen, inieder geval:   • bijstandsnorm alleenstaande (in 2012: € 935,=     pe...
Lasten-vervolgDaarnaast wordt in beginsel rekening gehouden met:   • rente en/of aflossing op huwelijkse schulden   • rent...
MatigingsbevoegdheidOok niet-financiële factoren spelen een rol:   • objectief: duur van het huwelijk, periode     tussen ...
Voorbeelden niet-financiële factoren in het kader vanverhaal:   • mishandeling leidend tot vlucht naar een blijf-     van-...
Invloed nieuw gezin• De nieuwe partner (waarmee men samenwoont) wordt  gezien als zelfstandige economische eenheid. Zijn/h...
ProbleemDraagkracht van beide ouders is in totaal lager dan detotale kosten van de kinderen. Wat te doen met hetrestant?Op...
Invloed schuldsaneringIndien onderhoudsgerechtigde zelf incasseert:•Tot voor kort: aanbeveling Werkgroep Alimentatienormen...
Vragen?mr. Carlijn F.L.A. van der Vegt-Boshouwerscvandervegt@akd.nlmr. Chantal van der Sprongcvandersprong@akd.nlmr. Chris...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Christiane Verfuurden en Carlijn van der Vegt - Boshouwers over bijstandsverhaal gemeenten

1,162

Published on

Christiane Verfuurden en Carlijn van der Vegt - Boshouwers bespreken tips & trucs voor efficiënt bijstandsverhaal in uw gemeente. Aan de hand van een voorbeeld neemt zij u mee in de actualiteiten en de methoden van het berekenen van behoefte en vaststellen van draagkracht.

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,162
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Christiane Verfuurden en Carlijn van der Vegt - Boshouwers over bijstandsverhaal gemeenten"

  1. 1. Bijstandsverhaaldoor gemeentenWat u moet weten!dinsdag 13 maart 2012
  2. 2. Programma15.10 Welkomstwoord * Bijstandsverhaal: hoeveel en op wie? * Procesrecht * Behoefte van de onderhoudsgerechtigde(n) * Draagplicht van de onderhoudsplichtige * Vragenronde16.15 Borrel 2
  3. 3. Op wie kan verhaald worden(artikel 62 Wwb)2. op degene die zijn onderhoudsverplichting jegens echtgenoot of minderjarig kind niet nakomt (bij het ontbreken van een gezinsverband of na echtscheiding/ ontbinding g.p.);3. degene die zijn onderhoudsverplichting niet nakomt jegens het meerderjarige kind;4. de ouder met gezamenlijk gezag (artikel 1:253w BW);5. op degene die zijn onderhoudsverplichting jegens zijn ouders niet nakomt. 3
  4. 4. Wat zijn de wettelijkemaatstaven in dit geval?Het maximaal te verhalen bedrag wordt bepaald doorenerzijds behoefte en draagkracht en anderzijds dekosten van bijstand.Het plafond van het verhaalsbedrag wordt bepaalddoor: 1. de behoefte: draagkracht € 750,= / behoefte € 500,=/ verhaalsbedrag: € 500,=; 2. danwel de draagkracht: draagkracht € 250,= / behoefte € 350,= / verhaalsbedrag: € 250,=; 3. danwel de bruto-bijstandsuitkering (als deze lager is dan zowel de draagkracht als de behoefte). 4
  5. 5. Maximaal kan worden verhaald:• het bedrag van de verleende bijstand• PLUS de loonbelasting• PLUS de premies zorgverzekeringen (die de gemeente afdraagt)• PLUS de premie ziektekostenverzekering een en ander voor zover geen verrekening mogelijk is met de fiscus en de bedrijfsvereniging. 5
  6. 6. Te ondernemen actie:Stap 1Het leggen van contact met de onderhoudsgerechtigde(verkrijgen van inlichtingen over inkomen en controlevan behoefte).Stap 2Het leggen van contact met de verhaalsplichtige (controle van draagkracht, verhalen conform eerdere rechterlijke beschikking, bij weigering verhaalsbesluit conform beschikking of niet verhalen). 6
  7. 7. Vervolg Stap 2: • Indien de draagkracht evident lager is: onderhoudsplichtige adviseren tot wijzigingsverzoek ter voorkoming van procederen. • Indien de draagkracht evident hoger is: procedure starten conform artikel 62e Wwb en de rechter laten oordelen. 7
  8. 8. In geval van een wijzigingsprocedure:Verhaal aanzeggen tegen een bepaalde datum waarbij: • de hoogte van het verhaal mede afhankelijk is van de uitkomst wijzigingsverzoek; • de gemeente zich meldt als belanghebbende in de procedure; 8
  9. 9. Verhaalsbesluit bij reedsbestaande rechterlijkebeschikkingHoofdregelVerhaal in overeenstemming met de bestaandebeschikking.VerzetMogelijkheid tot verzet binnen 30 dagen door deverhaalsplichtige door middel van een verzoekschriftbij de rechtbank. 9
  10. 10. Gronden van verzet:Niet:• Dat de onderhoudsverplichting ten onrechte is opgelegd of onjuist is vastgesteldWel:• Onjuiste weergave van door alimentatierechter vastgestelde onderhoudsverplichting in verhaalsbesluit• Verkeerde toepassing van de wettelijke indexering• Voldoening aan de onderhoudsplicht 10
  11. 11. WEL:•het bestaan van dringende redenen om niet teverhalen of redenen om af te zien van verhaal wegenseen schuldregeling•het einde van het verhaalsrecht•het einde van de onderhoudsplicht als gevolg vansamenwoning of huwelijk 11
  12. 12. Andere bijdrage dan opgenomen inde rechterlijke beschikking De gemeente kan de rechter verzoeken het verhaalsbedrag (in afwijking van een rechterlijke uitspraak) te wijzigen op grond van artikel 62e lid 2 Wwb indien: f. indien de rechter deze uitspraak zou kunnen wijzigen op de gronden genoemd in artikel 1:157 en 1:401 BW; g. indien de rechter geen rekening heeft kunnen houden met alle voor de betrokken beslissing in aanmerking komende gegevens en omstandigheden betreffende beide partijen. 12
  13. 13. “Gewone” wijzigingsgronden• Wijziging van omstandigheden (artikel 1:401, lid 1 BW)• Bij uitspraak uitgegaan van onjuiste of onvolledige gegevens uitgegaan (artikel 1:401 lid 4 BW)• Van rechtswege geldende limiteringstermijn van 12 jaar te ingrijpend (artikel 1:157 lid 5 BW)• Van rechtswege geldende limiteringstermijn van de duur van het huwelijk te ingrijpend (artikel 1:157 lid 6 BW)• Wijziging in omstandigheden ten aanzien van door rechter vastgestelde termijn (artikel 1:401 lid 2 BW)• Overeenkomst is aangegaan met grove miskenning van de wettelijke maatstaven (artikel 1:401 lid 5 BW) 13
  14. 14. Extra wijzigingsgrond voorgemeentenDe gemeente mag –naast de hiervoor genoemdegronden- ook wijziging vragen op grond van hetfeit dat de alimentatiebeschikking niet aan dewettelijke maatstaven voldoet omdat de rechtergeen rekening heeft kunnen houden met alle voordie beslissing in aanmerking komende feiten enomstandigheden.Dit doet zich met name voor in het geval vandoor partijen gesloten alimentatieovereenkomsten. 14
  15. 15. Alimentatieovereenkomst kan inhouden: • Nihilstelling van de bijdrage (dus niets betalen) • Vaststelling van de bijdrage op een bedrag dat afwijkt van de wettelijke maatstaven • Vaststelling van een afkoopsom ineens • Beperkingen in de duur van de bijdrage, afwijkend van de wettelijke termijnen Maar let op: overeenkomsten met een in maatschappelijk opzicht aanvaardbaar karakter (o.a. HR 3-2-1989, NJ 1989, 389) 15
  16. 16. Indien er geen reeds bestaande rechterlijkebeschikking is -> artikel 62h WwbIndien er geen rechterlijke uitspraak ligt en er volgtgeen vrijwillige betaling door de onderhoudsplichtigedie draagkracht lijkt te hebben, dan kan de gemeenteeen verzoekschrift tot verhaal indienen bij debevoegde rechtbank met het verzoek tot vaststellingvan de verhaalsbijdrage. 16
  17. 17. Behoefte en behoeftigheid •Kinderalimentatie •Partneralimentatie •Co-ouderschap •Samengestelde gezinnen •Nimmer samengeleefd in gezinsverband •Splitsingsproblematiek 17
  18. 18. Behoefte kinderen • In beginsel vast te stellen aan de hand van de Tabel eigen aandeel ouders in kosten kinderen. Van belang is leeftijd kinderen, gezinsomvang en netto besteedbaar gezinsinkomen. Eventueel correctie met voor gehandicapt kind, kosten van topsport, privélessen en hoge schoolgelden. Uitzondering in Hof Den Bosch 14 februari 2012, LJN BV3856. • Let op: overeenkomsten waarbij geheel van kinderalimentatie wordt afgezien zijn nietig (artikel 1:400 BW). 18
  19. 19. Co-ouderschap•In het algemeen wordt aangenomen dat de behoeftevan een kind bij co-ouderschap groter is dan in eensituatie dat een kind bij één ouder woont, o.a. doordubbele woonlast -> 16%•Co-ouderschap noopt soms tot het maken vaningewikkelde berekeningen. “Methode Bol” kan uitkomstbieden.Samengestelde gezinnen•Hoe om te gaan met verschil in behoefte?Nimmer samengeleefd in gezinsverband•Hoe wordt de behoefte dan vastgesteld? 19
  20. 20. Splitsingsproblematiek•HR 19 oktober 1979, NJ 1980/262•De gezinsbijstand mag voor de berekening van hetverhaalsbedrag niet worden gesplitst in een deel voorde ouder en een deel voor de kinderen o.a. HR28 februari 1997, NJ 1997/306. 20
  21. 21. Behoefte ex-echtgenootStandaardgevallen (?)In beginsel 60 % van het netto besteedbaargezinsinkomen -/- het aandeel van de ouders in dekosten van de kinderen (conform “tabel eigen aandeelouders in de kosten kinderen”). Uitzondering (o.a.): •HR 3 september 2010 (LJN BM7050) •HR 19 december 2003 (LJN AM2379) 21
  22. 22. Eigen verdiencapaciteit van debijstandsgerechtigde• In de verhaalsprocedure kan worden opgeworpen en onderzocht of van de vrouw in redelijkheid kan worden gevergd dat zij in haar eigen levensonderhoud voorziet (o.a. HR 23 februari 1996, NJ 1996/396).• NB: Bijstandsverlening zelf niet ten toets. Behoefte van de onderhoudsgerechtigde is de enige toetssteen van de verhaalsrechter, aldus de HR. Uitzondering (o.a.): de alimentatiegerechtigde verzwijgt inkomsten of vermogen. 22
  23. 23. Draagkracht• Terminologie• Inkomen• Lasten• Matiging• Nieuw gezin• Schuldsanering 23
  24. 24. TerminologieDraagkracht: (percentage) van het verschil tussen de financiëlemiddelen waarover de onderhoudsplichtige beschikt danwelredelijkerwijs kan beschikken en datgene dat hiervan betaald moetworden voor eigen levensonderhoud en degenen die tot zijn lastkomen.Tremarapport: Richtlijnen die door de rechtspraak wordengehanteerd bij het bepalen van behoefte en draagkracht. Géénrecht in de zin van artikel 99 RO. Rechter is vrij om af te wijken.Voorrangsregel: Sinds 1 mei 2009 heeft het betalen vankinderalimentatie wettelijk voorrang op partneralimentatie. Indienbeide ouders een inkomen boven de bijstandsnorm voor eenalleenstaande hebben, dienen zij beiden bij te dragen in de kostenvan hun kinderen. 24
  25. 25. Inkomen“Redelijkerwijs te verwerven”Iedere bron telt, zo ook: • Wiedergutmachungsuitkering (HR 7 oktober 1994, LJN ZC1479) • gouden handdruk • smartengeld • inkomen / pensioen wat in buitenland wordt ontvangen (HR 15 juli 1987, LJN AC4269) • alle fiscale tegemoetkomingen, ook indien niet- aangevraagd • vermogen in beginsel buiten beschouwing, tenzij (o.a. HR 12 december 2008, LJN BF7412 en HR 23 april 2010, LJN BL8622) 25
  26. 26. Inkomen-vervolgVermindering draagkracht door inkomensverlies:•onvrijwillig: terugval kan aanleiding geven totverlaging bijdrage (maar let op verdiencapaciteit)•vrijwillig: relevant is of verlies herstelbaar is of niet.Buiten beschouwing laten verlies mag in ieder gevalniet leiden tot zakken onder 90% van toepasselijkebijstandsnorm. (o.a. HR 23 januari 1998, LJNZC2556)Voorbeelden: vaste baan inruilen voor eigen zaak,vroegtijdig met pensioen gaan, verwerpen van eenerfenis, vermogen in woning steken. 26
  27. 27. LastenAlle noodzakelijke lasten worden meegenomen, inieder geval: • bijstandsnorm alleenstaande (in 2012: € 935,= per maand), uitzondering via “Big Mac-index” Rb. Middelburg 11 januari 2012 LJN BV2280 • feitelijke woonlast (tot ten minste 1/3 van netto inkomen, daarboven matiging mogelijk, o.a. HR 2 mei 1980, LJN AB7452) • premie (aanvullende) ziektekostenverzekering en eigen risico (tenzij betwist, dan aantonen) 27
  28. 28. Lasten-vervolgDaarnaast wordt in beginsel rekening gehouden met: • rente en/of aflossing op huwelijkse schulden • rente en/of aflossing op nahuwelijkse schulden (HR 11 juli 2008, LJN BD1843)De onderhoudsplichtige dient bij het accepteren vannieuwe lasten rekening te houden met een bestaandeonderhoudsplicht. Vraag is of het betalen van deze lastenvoorrang dient te krijgen op het betalen van kinder-en/of partneralimentatie. Voorbeelden: • premie arbeidsongeschiktheidsverzekering • pensioenpremie eigen verzekering 28
  29. 29. MatigingsbevoegdheidOok niet-financiële factoren spelen een rol: • objectief: duur van het huwelijk, periode tussen moment scheiding en alimentatieverzoek • subjectief: wangedrag (o.a. HR 17 maart 1978, LJN AC6215)Let op verschil civiele procedure enverhaalsprocedure: in het geval van vaststellenkinderalimentatie spelen niet-financiële factoren géénrol, alleen behoefte en draagkracht zijn relevant.Wangedrag is geen reden voor matiging. Dit is echteranders in verhaalskwesties -> HR 16 januari 1998,LJN ZC2548. 29
  30. 30. Voorbeelden niet-financiële factoren in het kader vanverhaal: • mishandeling leidend tot vlucht naar een blijf- van-mijn-lijf-huis of een ander geheim adres • incest en gevaar voor herhaling • ernstige psychische problemen 30
  31. 31. Invloed nieuw gezin• De nieuwe partner (waarmee men samenwoont) wordt gezien als zelfstandige economische eenheid. Zijn/haar inkomen wordt buiten beschouwing gelaten. Betalen van kinderalimentatie heeft voorrang op onderhouden nieuwe partner (artikel 4.5 Trema rapport). Zie ook “Thaise bruid”-arrest (Hof Den Haag, 12 april 2006, LJN AY3596).• De onderhoudsplichtige wordt gezien als alleenstaande en wordt geacht de woonlasten te (kunnen) delen.• De draagkracht wordt in beginsel gelijk verdeeld over alle kinderen waarvoor men onderhoudsplichtig is, tenzij aantoonbaar verschil in behoefte. Let op voortzetting gezag na einde relatie op grond van artikel 1:253w BW. 31
  32. 32. ProbleemDraagkracht van beide ouders is in totaal lager dan detotale kosten van de kinderen. Wat te doen met hetrestant?OplossingVerdelen van de “armoede”. o.a. Hof Amsterdam 23december 2008 LJN BU5809: Vader dient, ondanksgebrek aan draagkracht bij te dragen in de kosten. 32
  33. 33. Invloed schuldsaneringIndien onderhoudsgerechtigde zelf incasseert:•Tot voor kort: aanbeveling Werkgroep Alimentatienormen (viaTrema rapport) om bij vaststellen alimentatie rekening te houdenmet WSNP. Bij kinderalimentatie werd vrij te laten bedrag met de tebetalen alimentatie verhoogd tot een bedrag van € 136,=.•Inmiddels geldt HR 18 november 2011, LJN BU 4937: aanbevelingstaat op gespannen voet met de Faillissementswet.Kinderalimentatievordering krijgt zo onterecht voorrang op anderevorderingen. Het bewerkstelligen daarvan gaat de rechtsvormendetaak van de rechter te buiten.NB: Een en ander geldt niet in het kader van bijstandsverhaal dooru. Bij de toelatingstoets houdt de rechter al rekening metbijstandsverhaal en andere schuldeisers dan de gemeente mogengeen betere positie hebben. 33
  34. 34. Vragen?mr. Carlijn F.L.A. van der Vegt-Boshouwerscvandervegt@akd.nlmr. Chantal van der Sprongcvandersprong@akd.nlmr. Christiane Verfuurdencverfuurden@akd.nlAKDFlight Forum 1Postbus 666, 5600 AR EindhovenTel.: +31 (0) 88 253 56 70Fax: +31 (0) 88 253 56 02Website: www.akd.nl 34
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×