Gent, 2 oktober 2013
Steve Ronse & Dirk van Heuven
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrec...
Straf
Burgerrechtelijke aansprakelijkheid
/ 2
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Burgerrechtelijke aanspr...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Aansprakelijkheid als ve...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Aansprakelijkheid als ve...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Aansprakelijkheid als ve...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Aansprakelijkheid als ve...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Aansprakelijkheid als to...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Over organen en aangeste...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Over organen en aangeste...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Over organen en aangeste...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Over organen en aangeste...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Over organen en aangeste...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
4 grote aansprakelijkhei...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Burgemeester & schepenen...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Burgemeester & schepenen...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Burgemeester & schepenen...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Burgemeester & schepenen...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Burgemeester & schepenen...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Gemeenteraadsleden:
Een ...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Gemeenteraadsleden:
Een ...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Gemeentepersoneel:
Contr...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Contractueel gemeenteper...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Contractueel gemeenteper...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Contractueel gemeenteper...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Contractueel gemeenteper...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Besluit
− Een steeds gro...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Rechtsplegingsvergoeding...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Rechtsplegingsvergoeding...
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Rechtsplegingsvergoeding...
Straf
Strafrechtelijke aansprakelijkheid
/ 31
Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Strafrechtelijke immunit...
/ 33Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Strafrechtelijke imm...
/ 34Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Strafrechtelijke imm...
/ 35Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Strafrechtelijke imm...
/ 36Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Volle strafrechtelij...
/ 37Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Volle strafrechtelij...
/ 38Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Volle strafrechtelij...
Bron: De Standaard – 20 mei 2009 / 39
Bron: Het Nieuwsblad – 25 april 2012 / 40
Bron:
De Morgen - 6 juni 2012
/ 41
Bron: Het Nieuwsblad – 14 februari 2013 / 42
/ 43Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Volle strafrechtelij...
Bron: KW / 44
/ 45Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Volle strafrechtelij...
/ 46Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Volle strafrechtelij...
/ 47Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Volle strafrechtelij...
/ 48Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Strafrechtelijke aan...
Bron: Gazet Van Antwerpen – 27 juni 2007 / 49
Bron: Het Nieuwsblad – 19 maart 2013 / 50
/ 51Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Voor de volledigheid...
/ 52Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Voor de volledigheid...
/ 53Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
Vragen?
/ 54Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen
Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
www.lokalebesturen.i...
/ 55
referenties
sprekers: Steve Ronse & Dirk Van Heuven
President Kennedypark 6/24 Cogels Osylei 61
8500 Kortrijk 2600 An...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Slides seminarie. gemeentepersoneel en gemeentemandatarissen burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid (1)

830 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
830
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
10
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Slides seminarie. gemeentepersoneel en gemeentemandatarissen burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid (1)

  1. 1. Gent, 2 oktober 2013 Steve Ronse & Dirk van Heuven Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid
  2. 2. Straf Burgerrechtelijke aansprakelijkheid / 2
  3. 3. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Burgerrechtelijke aansprakelijkheid Principes overheidsaansprakelijkheid bij uitvoerende macht Flandria-arrest van 5/11/1920  ieder burgerlijk recht maakt aanspraak op rechtsbescherming, ongeacht of het door een particulier of door een overheid wordt geschonden. Let wel: rechter mocht nog niet in opportuniteit beslissing zelf treden Verkeersteken-arrest van 7 maart 1963 wijzigde dit definitief. Geen onderscheid meer tussen overheid en particulier. / 3
  4. 4. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Aansprakelijkheid als vergunningverlener Stedenbouwkundige vergunning - milieuvergunning Niet onbelangrijk : - ontvoogd of niet ontvoogd bij stedenbouwkundige vergunningen - bijzondere vergunningsprocedure (sted. v.) of klasse 1 (milieuv.) - bestaan georganiseerd beroep / devolutieve werking beroep / 4
  5. 5. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Aansprakelijkheid als vergunningverlener 1° voorwaarde: bestaan van een FOUT  Inbreuk op specifieke norm (bv. te kort openbaar onderzoek)  Schending maatstaf van de normaal, zorgvuldige en omzichtige vergunningverlenende overheid, die in dezelfde omstandigheden verkeert (bv. schending zorgvuldigheidsbeginsel bij afgifte vergunning) VERDER: Invloed vernietigingsarrest Raad van State? Quid Raad voor Vergunningsbetwistingen? Niet te vergeten: artikel 159 GW Ook niet te vergeten: intrekkingsleer / 5
  6. 6. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Aansprakelijkheid als vergunningverlener 2° voorwaarde: bestaan van een SCHADE Rampscenario: bouwwerken moeten worden afgebroken na onwettige vergunning Wat met bouwheer die op hoogte was dat de schade zich kon manifesteren? Hof Gent 8/01/2010 en Rb. Brugge 29/06/2010 / 6
  7. 7. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Aansprakelijkheid als vergunningverlener 3° voorwaarde: bestaan van een CAUSALITEIT Wat bij louter motiveringsgebrek? Cass. 31/05/2013 Wat bij regularisatie door overheid? Impact devolutieve werking beroep? Hof Antwerpen 6/12/2006. Let wel: nuances Medebewind / 7
  8. 8. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Aansprakelijkheid als toezichthouder Over wat gaat het dan? Bv. • artikel 135, §2 Nieuwe Gemeentewet • artikel 134quater Nieuwe Gemeentewet • toezicht inzake ruimtelijke ordening (bv. artikel 6.1.5 VCRO) • toezicht inzake milieu (bv. bestuurlijke maatregelen op basis DABM) 2 situaties: • falend toezicht uit onwetendheid • falend toezicht wegens bewust gedogen / 8
  9. 9. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Over organen en aangestelden − De gemeente is een rechtspersoon − Beslissingen worden genomen en daden worden gesteld door natuurlijke personen − Traditioneel onderscheid tussen organen en aangestelden / 9
  10. 10. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Over organen en aangestelden − Orgaan is vertegenwoordiger van de rechtspersoon − Historisch: iedereen orgaan? eenieder die het overheidsgezag uitoefent – hoe klein ook – of die de overheid tegenover derden kan verbinden − Op heden: enorme mildering (vgl. privaatrechtelijke vennootschappen) − Orgaan = mandataris? − Aansprakelijkheid organen: 1382 BW / 10
  11. 11. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Over organen en aangestelden Orgaan 1382 BW 1382 BW regres Overheid Schadelijder / 11
  12. 12. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Over organen en aangestelden − Aangestelde is in dienst van de rechtspersoon “(…) zij die anderen aanstellen, voor de schade door hun (…) aangestelden veroorzaakt in de bediening waartoe zij hen gebezigd hebben” − Rechtstreekse aansprakelijkheid van aangestelde: 1382 BW − Onrechtstreekse aansprakelijkheid van aansteller: 1384, lid 3 BW / 12
  13. 13. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Over organen en aangestelden Aangestelde 1382 BW? 1384, lid 3BW regres? Overheid Schadelijder / 13
  14. 14. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid 4 grote aansprakelijkheidsregimes − Gemeentemandatarissen − Burgemeester & schepenen − Gemeenteraadsleden − Gemeentepersoneel − Contractueel − Statutair / 14
  15. 15. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Burgemeester & schepenen: Evolutie regelgeving − Wet van 4 mei 1999 (wijziging Nieuwe Gemeentewet) − verplichte verzekering, afgesloten door gemeente − overheid betrekken in geschil − burgerrechtelijke aansprakelijkheid geldboetes − Gemeentedecreet van 15 juli 2005 − Reparatiedecreet van 23 januari 2009 / 15
  16. 16. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Burgemeester & schepenen: Schadeaansprakelijkheid − De gemeente is uitdrukkelijk aansprakelijk voor schade berokkend bij de normale uitvoering van het mandaat − Burgemeester & schepenen genieten van gedeeltelijke immuniteit en zijn enkel aansprakelijk in geval van: − bedrog − zware schuld − herhaalde fout − Ook voor regres van gemeente op mandataris − Belangrijke ommekeer? / 16
  17. 17. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Burgemeester & schepenen: Schadeaansprakelijkheid − Verplichte verzekering voor schade berokkend bij de normale uitoefening van het mandaat en die mandataris “persoonlijk ten laste komt” − Art. 45 e.v. Besluit Vlaamse regering van 19 januari 2007 − lichamelijke, materiële of immateriële schade − t.o.v. derden, ook gemeente − niet enkel per ongeluk ontstane schade − rechtsbijstand − geen bedragen in besluit Vlaamse regering, maar polis moet plafond vermelden − polis mag uitsluitingen bevatten / 17
  18. 18. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Burgemeester & schepenen: Schadeaansprakelijkheid 3 belangrijke opmerkingen: − Medebewind − “Normale uitoefening van het mandaat” − OCMW-voorzitter, districtsschepenen en voorzitter districtsraad / 18
  19. 19. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Burgemeester & schepenen: Schema schadeaansprakelijkheid / 19
  20. 20. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Gemeenteraadsleden: Een aansprakelijkheidsregeling light − Gemeenteraadslid is geen orgaan − Gemeenteraadslid kan wel schade veroorzaken − Gemeenteraadslid kan wel ongeval overkomen − Volledig nieuwe regeling − inspiratie in OCMW-decreet / 20
  21. 21. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Gemeenteraadsleden: Een aansprakelijkheidsregeling light − Geen uitdrukkelijke aansprakelijkheid gemeente of gedeeltelijke immuniteit van gemeenteraadslid − Wel verzekering voor persoonlijke aansprakelijkheid bij de normale uitoefening van het mandaat − Verzekering voor ongevallen − Ook voor leden van districtsraad / 21
  22. 22. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Gemeentepersoneel: Contractueel en statutair personeel − Contractueel gemeentepersoneel − bescherming art. 18 WAO − Statutair gemeentepersoneel − vaak als orgaan − geen bescherming − Grondwettelijk Hof: schending van gelijkheidsbeginsel / 22
  23. 23. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Contractueel gemeentepersoneel: Gedeeltelijke bescherming − Contractueel personeelslid is aangestelde van de overheid − Artikel 18 WAO: bescherming personeelslid − enkel aansprakelijk in geval van: − bedrog − zware schuld − gewoonlijke lichte schuld − geldt tegenover derden én gemeente / 23
  24. 24. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Contractueel gemeentepersoneel: Gedeeltelijke bescherming Schadelijder 1382 BW? Bescherming 18 WAO 1384, lid 3BW Personeelslid Overheid Regres? Bescherming 18 WAO / 24
  25. 25. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Contractueel gemeentepersoneel: Gedeeltelijke bescherming − Wet van 10 februari 2003 betreffende de aansprakelijkheid van en voor personeelsleden in dienst van openbare rechtspersonen − Algemeen principe: aansprakelijkheid zoals aanstellers aansprakelijk zijn voor de schade aangericht door hun aangestelden − Bescherming personeelslid naar analogie met art. 18 WAO − enkel aansprakelijk in geval van: − bedrog − zware schuld − gewoonlijke lichte schuld / 25
  26. 26. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Contractueel gemeentepersoneel: Gedeeltelijke bescherming − Enkele bijzonderheden in de wet van 10 februari 2003 − regresvordering enkel ontvankelijk na aanbod tot minnelijke schikking − overheid kan beslissen dat schade slechts deels moet worden vergoed door personeelslid − inlichten en betrekken van overheid / 26
  27. 27. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Besluit − Een steeds groter wordende bescherming voor gemeentemandatarissen en gemeentepersoneel − impact van besef problematiek − impact van gelijke behandeling − soms geruisloos − Voor de gemeente blijft de aansprakelijkheidsimpact groot / 27
  28. 28. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Rechtsplegingsvergoeding − Principe: forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de in het gelijk gestelde partij − Geen rechtsplegingsvergoeding voor procedures Raad van State / Raad voor Vergunningsbetwistingen − Belang: bv. optreden als vergunningverlenende overheid − Verhaalbaar via buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht? − Vred. Brugge 20 september 2012: causaal verband / 28
  29. 29. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Rechtsplegingsvergoeding − Quid optreden van de gemeente voor de burgerlijke rechtbank? − Voorbeeld 1: Ambtenaar van de Burgerlijke Stand in het kader van het ‘schijnhuwelijk’ − GwH 26 september 2013: de Ambtenaar handelt in het kader van het ‘algemeen belang’, en dient te worden onttrokken aan het systeem van de rechtsplegingsvergoeding / 29
  30. 30. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Rechtsplegingsvergoeding − Quid optreden van de gemeente voor de burgerlijke rechtbank? − Voorbeeld 2: College van Burgemeester en Schepenen, optredend als herstelvorderende overheid in de zin van de VCRO − GwH 8 maart 2012: de herstelvordering wordt ingesteld in het ‘algemeen belang’, zodat de herstelvorderende overheid moet worden onttrokken aan het systeem van de rechtsplegingsvergoeding / 30
  31. 31. Straf Strafrechtelijke aansprakelijkheid / 31
  32. 32. Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Strafrechtelijke immuniteit van de gemeente Lange tijd geen strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor rechtspersonen… … tot de wet van 4 mei 1999 tot invoering van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van rechtspersonen. / 32
  33. 33. / 33Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Strafrechtelijke immuniteit van de gemeente (2) Wet van 4 mei 1999 voerde het artikel 5 van het Strafwetboek waarbij rechtspersonen strafrechtelijk verantwoordelijk worden gesteld. Vrijstelling voor gemeenten Artikel 5, lid 4 Strafwetboek bepaalt echter dat ‘voor de toepassing van dit artikel (niet) als strafrechtelijk verantwoordelijke rechtspersonen kunnen worden beschouwd: de federale staat, de gewesten, de gemeenschappen, de provincies, de Brusselse agglomeratie, de gemeenten, de meergemeentezones, (…)’
  34. 34. / 34Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Strafrechtelijke immuniteit van de gemeente (3) Reden van de strafrechtelijke immuniteit Memorie van toelichting bij het wetsontwerp van de wet van 4 mei 1990 tot invoering van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van rechtspersonen: ‘een uitzondering (wordt) gemaakt voor een aantal publiekrechtelijke rechtspersonen die een rechtstreeks, democratisch verkozen orgaan hebben.’ Kritische bedenkingen
  35. 35. / 35Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Strafrechtelijke immuniteit van de gemeente (4) Geen schending van het gelijkheidsbeginsel. GwH 10 juli 2002, nr. 128/2002 ‘B.7.5. Het verschil in behandeling van rechtspersonen naargelang zij al dan niet een democratisch verkozen orgaan hebben, berust op een pertinent criterium. (…) B.7.6. Daaruit volgt dat de wetgever, door bepaalde publiekrechtelijke rechtspersonen uit het werkingsgebied van artikel 5 van het Strafwetboek uit te sluiten, en door die uitsluiting te beperken tot de publiekrechtelijke rechtspersonen vermeld in het vierde lid van dat artikel, hen geen immuniteit heeft toegekend die niet verantwoord zou zijn.’
  36. 36. / 36Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Volle strafrechtelijke aansprakelijkheid van de gemeentemandatarissen De gemeentemandataris is strafrechtelijk aansprakelijk in de uitoefeningen van zijn mandaat. Burgemeester, schepenen & gemeenteraadsleden genieten niet van immuniteit en bevinden zich daardoor in een kwetsbare positie Hiervan kan misbruik worden gemaakt om druk te zetten!
  37. 37. / 37Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Volle strafrechtelijke aansprakelijkheid van gemeentemandatarissen (2) Niet enkel voor een aantal specifieke misdrijven in het strafwetboek  Omkoping van ambtenaren  Belangenvermenging Brussel 13 oktober 2009
  38. 38. / 38Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Volle strafrechtelijke aansprakelijkheid van gemeentemandatarissen (3) Maar ongeacht de aard van het misdrijf Enkele voorbeelden.  Verkeersongevallen Corr. Brugge 20 juni 2007, Corr. Rb Nijvel 17 april 1996, Corr. Rb Dinant 15 april 1986  Brandveiligheid Bergen 19 december 1978  Stedenbouw en leefmilieu Gent 27 mei 2005, Corr. Namen 24 april 2002  …
  39. 39. Bron: De Standaard – 20 mei 2009 / 39
  40. 40. Bron: Het Nieuwsblad – 25 april 2012 / 40
  41. 41. Bron: De Morgen - 6 juni 2012 / 41
  42. 42. Bron: Het Nieuwsblad – 14 februari 2013 / 42
  43. 43. / 43Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Volle strafrechtelijke aansprakelijkheid van gemeentemandatarissen (5) Natuurlijk is de vrijspraak mogelijk Enkele voorbeelden.  Bergen 28 juni 2011 – Gasramp 30 juli 2004 Ghislenghien  Pol. Dendermonde 24 oktober 2011 – Verkeersongeval  Kortrijk 12 september 2008 – Verkeersongeval (burgemeester Damme)
  44. 44. Bron: KW / 44
  45. 45. / 45Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Volle strafrechtelijke aansprakelijkheid van gemeentemandatarissen (6) Strafrechtelijke aansprakelijkheid van gemeentemandatarissen heeft ook een impact op de burgerrechtelijke aansprakelijkheid  Misdrijf = fout
  46. 46. / 46Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Volle strafrechtelijke aansprakelijkheid van gemeentemandatarissen (7) Quid geldboeten? Artikel 73 Gemeentedecreet. De gemeente is burgerrechtelijk aansprakelijk voor geldboeten voor misdrijven begaan door mandatarissen bij de normale uitoefening van het mandaat.  Principe: bescherming  Wat is de normale uitoefening van het mandaat?  Uitzondering: herhaling  Uitzondering: inbreuken op verkeersreglementering o.a. verkeerd parkeren, snelheidsboetes,…  Wat met regres? bedrog – zware fout – gewoonlijke lichte fout  Wat met medebewind?
  47. 47. / 47Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Volle strafrechtelijke aansprakelijkheid van gemeentemandatarissen (8) Quid burgerlijke partijstelling? Gemeente is burgerrechtelijk aansprakelijke partij, tenzij  bedrog  zware fout  herhaaldelijk lichte fout Quid minnelijke schikking?
  48. 48. / 48Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Strafrechtelijke aansprakelijkheid van gemeentepersoneel Ook gemeentepersoneel kan strafrechtelijk aansprakelijk gesteld worden tijdens de uitoefening van hun job. Zelfde regeling als mandatarissen, maar In tegenstelling tot bij gemeentemandatarissen… … is de gemeente niet burgerrechtelijk aansprakelijk voor geldboeten voor misdrijven van gemeentepersoneel begaan tijdens de uitoefening van hun job.
  49. 49. Bron: Gazet Van Antwerpen – 27 juni 2007 / 49
  50. 50. Bron: Het Nieuwsblad – 19 maart 2013 / 50
  51. 51. / 51Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Voor de volledigheid… Verzekering voor ongevallen & strafrechtelijke verdediging Verzekering voor ongevallen. Ingevoerd door het reparatiedecreet van 2009  Bescherming van burgemeester en schepenen  Ongevallen overkomen in de normale uitoefening van hun mandaat  Verzekering afgesloten door gemeente
  52. 52. / 52Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Voor de volledigheid… Verzekering voor ongevallen & strafrechtelijke verdediging (2) Strafrechtelijke verdediging. Rechtsbijstand Burgerlijke verdediging Strafrechtelijke verdediging
  53. 53. / 53Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid Vragen?
  54. 54. / 54Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid www.lokalebesturen.info
  55. 55. / 55 referenties sprekers: Steve Ronse & Dirk Van Heuven President Kennedypark 6/24 Cogels Osylei 61 8500 Kortrijk 2600 Antwerpen t 056 74 56 00 t 03 270 33 50 F 056 74 56 01 F 03 270 33 51 sronse@publius.be dvanheuven@publius.be www.publius.be Gemeentepersoneel & gemeentemandatarissen Burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid

×