Your SlideShare is downloading. ×
Ndertimi i trurit
Ndertimi i trurit
Ndertimi i trurit
Ndertimi i trurit
Ndertimi i trurit
Ndertimi i trurit
Ndertimi i trurit
Ndertimi i trurit
Ndertimi i trurit
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Ndertimi i trurit

6,923

Published on

Projekt Biologjie klasa 11

Projekt Biologjie klasa 11

Published in: Education
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
6,923
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. PROJEKTLënda : BiologjiTema: “Ne nuk jemi të përsosur”Nëntema: Ndërtimi i trurit .Objektivat:Të njoh konceptin themelor te trurit.Të vlerësoj rëndësinë e truritTë analizoj strukturën e trurit.Të përshkruaj të gjitha pjesët përbërëse te tij .Synimi i projektit: Përmes këtyre informacioneve duhet tëkuptoj rolin dhe rendësine e trurit tek njeriu.
  • 2. Truri (lat. cerebrum dhe greq. ἐγκέφαλον - enkefalon - "në kokë" )tek njeriu dhekafshët kurrizore është pjesa e trupit që gjendet në kokë i mbrojturnga kafka dhe cipa trunore dhe që shërben për kapjen, përpunimin dhe ruajtjen e njoftimeve tëmarra (në nje nivel të lartë) nëpërmjet organeve shqisore (syve, veshëve, etj.) për t´i shndërruarnë lëvizje që janë mjeti i ndërveprimit me mjedisin e jashtëm. Truri është qendra e kontrollittë sistemit nervor qendror. Truri te shumica e kafshëve është i vendosur në kokë pranë aparatitshqisor dhe gojës. Kafshët jokurrizore nuk zotërojnë një tru qendror apo një grumbull tëveçuar ganglionesh. Truri është një organ tejet i ndërlikuar. Truri i njeriut, p.sh. përbëhet nga mëshumë se 100 miliardë neurone, secili i lidhur me mëse 10.000 të tjerë.Truri i njeriut Truri i maces.Truri i miut .Disa fakte te rendesishme per trurin.Truri njerezor eshte pjesa me e nderlikuar dhe me e panjohur e anatomise senjeriut. Mund te kete shume gjera qe ne(njerezit) nuk i dime, por ka edhe disa fakteinteresante qe i kemi zbuluar.
  • 3. 1. Impulsi nervor drejt dhe prej trurit leviz me nje shpejtesi pre 170 milje/ore(273.5km/ore). E keni menduar ndonjehere se si eshte e mundur qe ju te reagoni aq shpejtndaj gjerave qe ju rrethojne ose, pse ndjeni dhimbje kur vriteni?Kjo ndodh fale nje levizje shume te shpejte te impulsit nervor nga truri juaj drejtpjeses tjeter se trupit dhe anasjelltas, duke sjelle reagime me nje shpejtesi shume telarte.2. Truri punon me te njejten sasi energjie sikunder nje lambe 10 vatshe me pocqelqi. Imazi i kartonave me llamben siper kokes, kur iu vjen nje mendim, nuk eshteshume larg krahasimit me realitetin. Truri juaj prodhon/gjeneron aq energji sa njellambe me poc qelqi, edhe kur ju jeni duke fjetur.3. Qelizat e truri te njeriut mund te mbajne 5 here me shume informacion se njeenciklopedi. Shkencetaret duhet ende te percaktojne nje kufimagazinimi/rezervimi… gjithsesi duke u shprehur ne terma elektronike, kapacitetii trurit njerezor mendohet se eshte midis 3 dhe 1000 terrabajteve. Arkiva NacionaleBritanike permban mbi 900 vjet histori, dhe ze vetem 70 terrabajt. Tani mendoni sesa e fuqishme eshte mendja/memorja juaj!
  • 4. 4. Truri juaj perdor 20% te oksigjenit qe futet ne qarkullimin e gjakut. Truri eshtevetem 2% e peshes trupore dhe konsumon me shume oksigjen se cdo organ tjeter,duke e bere mjaft te ndjeshem nga demtimet qe shkaktohen nga mungesa eoksigjenit. Keshtu qe merrni fryme thelle, ne menyre qe truri juaj te mund te notojene oskigjenin e nevojshem.5. Truri ka aktivitet me te larte(punon me shume) naten se diten. Logjikisht, jumund te mendoni se gjithe ato levizje te nderlikuara gjate dites, procesi i temenduarit, nderveprime me njerezit e tjere, te folurit dhe veprime te tjera te kryeragjete dites marrin/kerkojne me shume energji sesa, te themi, te qendruarit shtrire neshtrat. Por, e kunderta eshte e vertete. Kur ju pushoni, truri fillon te punoje edhepse shkencetaret ende nuk dine ta shpjegojne kete dukuri!Pjeset e trurit:Truri i njeriut ndahet ne kater pjese kryesore:Truri i madhTruri i ndermjetemTruri i vogelTrungu i truritPuna e truritTruri deshifron mesazhe qe vijne nga organizmi dhe me pas krijon mesazhe per tetransmetuar. Truri mund te krahasohet me nje kompjuter shume te madh, ku dickashkon deri ne nje pike perpara se te rikthehet ne cyberspace. Truri i dergonmesazhe te gjithe organizmit. Pa trurin, nuk do te kishte mundesi te shikonte,degjonte, prekte, shijonte, te nuhaste madje as te levizte. Gjate nates, kur njerezitflene, truri pushon nga pothuajse te gjithe
  • 5. Qendrat e kontrollit ne tru.Pjese te ndryshme te trurit kane funksione te ndryshme. Diencefali permban dypjese hipotalamusin dhe talamusin. hipotalamusi rregullon temperaturen, oreksindhe menyren se si flene njerezit. Talamusi percepton ndjesite.Fakte te tjera mbi trurinTruri i nje te rrituri peshon rreth 1500 gr. Truri permban miliarda me qelizanervore. Tek njerezit truri vazhdon te rritet deri ne moshen 20 vjec. Pjesa e majte etrurit eshte e lidhur me arsyen dhe mendimin, nderkohe qe ana e djathte eshtezakonisht ajo artistikja.1. TRURI I MADH -CEREBRUMTruri i madh perben pjesen me te madhe te trurit. Ai eshte lehtesishte i dallueshemper shkak se siperfaqja e tij eshte shume e rrudhosur. Truri i madh eshte i perberenga dy hemisfera : njera e majte dhe tjetra e djathte . Ato lidhen dhe komunikojneme njera tjetren permes nje trakti te madh qe quhet trupi kallos. Disa thellime qequhen sulkuse , e ndajne cdo hemisfere ne kater lobe. Lobi i perparme quhet lobifrontal pas tij ndodhen lobi parietal dhe lobi temporal. Ne pjesen e pasme ndodhetlobi oksipital.TRURI I MADH NE PRERJE TERTHORE përbën këto pjesë:1. Koren trunore2. Masen e bardhe3. Kapsulen e brendshme (internal capsula)
  • 6. FUNKSIONET E TRURIT TË MADH janë:1. Te Menduarit2. Te Folurit3. Ndjeshmeria4. Te Pamurit5. Sistemi i Emocioneve,6. Rregullimi hormonal i Organizmit,7. Koordinimi i levizjeve te Ekstremiteteve.2. TRURI I VOGEL –CEREBELLUMTruri i vogel gjendet poshte lobit oksipital te trurit. Ai ka dy pjese kryesore , teperbera kryesisht nga lenda e bardhe. Ne nje prerje terthore , kjo lende ka pamjen enje peme ,ndaj quhet edhe pema e jetes. Mbi lenden e bardhe vendoset lenda gri ,qe formon rrudhosje te shumeta. Ne trurin e vogel mberrijne informacione ngasyri,veshi,kycet dhe muskujt skeletore3. TRURI I NDERMJETEMTruri i ndermjetem perbehet nga dy struktura te rendesishme , qe quhen talamusidhe hipotalamusi . Talamusi ai ka forme vezake dhe eshte i perbere nga shume
  • 7. berthama, qe kane funksione te ndryshme. Ne to perfundojne te gjithainformacionet ndijore. Hipotalamusi gjithashtu eshte i perbere nga shumeberthama. Ai kontrollon qendren e hipofizes dhe sherben si ure lidhese midissistemit nervor dhe ati endokrin.4. TRUNGU TRUNOR - brain stemTrungu i trurit përbëhet nga tri pjese:1. Palca e zgjatur - medulla oblongata2. Ura - pons3. Truri i mesem – midbrainTruri i mesem : Sherben si nje stacion nderlidhes per traktet qe vijne nga truri imadh dhe shkojne ne palcen kurrizore dhe trurin e vogel.Ura: Pershkohet nga tufa nervash qe lidhin trurin e vogel me pjeset e tjera te trurit.Ajo bashke me palcen e zgjatur kontribojne ne kontrollin e frymekembimit.Palca e zgjatur: Permban shume qendra refleksesh qe marrin pjese ne rregullimine rrahjeve te zemres, frymemarjes , tkurrjes se eneve te gjakut etj…URA -PONS përbëhet nga:1. Nervat kranial -12 Nerva2. Qendrat per Frymemarrje dhe pune te Zemres3. Demtimi shkakton Vdekje te menjehershme.
  • 8. Mendimi PersonalPa trurin njerezit nuk do te mund te jetonin. Truri eshte ai qe iben njerezit te mendojnë, te reagojne dhe te funksionojnë.Gjithashtu eshte nje ndër organet me të mëdha në trupin enjeriut. Duke bërë këtë projekt ndjeva kënaqesine te njoh pjesenmë të vecantë dhe të nderlikuar në trupin e njeriut . Shumëinformacione te mahnitshme i mësova nëpërmjet këtij projekti.Truri yne eshte nje mrekulli e natyres i cili na sherben perfunksione shume te rendesishme te jetes sone te perditeshme sipershembull reagimin tone ndaj ngacmimeve, levizjen tone ,shikimin , nuhatjen , shijimin e ushqimeve dhe memorizimin ecasteve te jetes.
  • 9. ReferencatWikipedia (http://sq.wikipedia.org/wiki/Truri)http://www.ikub.al/GJENIU_CATEGORY/1102160123/Article-Si-te-njihni-disa-fakte-te-rendesishme-per-trurin-.aspxLibri i biologjise 11http://rinstinkt.wordpress.com/tag/truri-i-madh/Anatomia e kokes(http://f.qytetiislam.info/index.php?threads/10/#axzz2S3maKNFd)Ju Faleminderit 

×