1. Gökhan Akkaya
www.facebook.com/akkaya.kvp
23 Ekim 2014

3. İçindekiler;
1- Uçucu Yağ Nedir?
2- Neden Uçucu Yağ?
3- Uçucu Yağların Özellikleri
4- Uçucu Yağlar Bitkinin Hangi Organlarında Bulunur?
5- Uçucu Yağların Kullanım Alanları
6- Çoğunlukla Hangi Bölgede Bulunurlar?
7- Piyasa Değeri
8- Uçucu Yağların Yan Etkileri
9- Başlıca Uçucu Yağlar
10- Kaynakça

5. 1- Uçucu Yağ Nedir?
Uçucu Yağ veya Essential Oil nedir?
Uçucu yağlar, tıbbi ve aromatik bitkilerden
veya bitkisel droglardan çeşitli yöntemlerle
elde edilen,
Uçucu,
Oda sıcaklığında sıvı olan,
Kristalleşebilen,
Keskin kokulu,
Ve su buharı ile sürüklenebilen yağımsı
karışımlardır.

6.  Bu yağlar Tıbbi ve Aromatik bitkilerden
standart bir işlemle elde edilebilen kokulu
sıvılardır.
 Yağ ismini ise su ile karışmadığından alır.
 Uçucu yağlar pahalı olup, dayanıklı değillerdir.
(Bu sebeple ışık ve ısıdan uzak renkli cam
şişelerde saklanmalıdır.)

7. 2- Neden Uçucu Yağ?
 Açıkta bırakıldıklarında oda sıcaklığında bile
buharlaşabildiklerinden dolayı ‘uçucu yağ’,
 Eter gibi uçtuklarından ‘eterik yağ’,
 Güzel kokulu olmaları ve parfümeride
kullanılmaları nedeniyle ‘esans’ gibi isimlerle
anılırlar.

8. 3- Uçucu Yağların Özellikleri
 Genellikle oda sıcaklığında sıvıdırlar.
 Uçucudur ve buharlaştıklarında geride
iz bırakmazlar.
 Genelde renksiz veya açık sarı
renktedirler.
 Genel olarak sudan hafiftirler.
 Çok kuvvetli keskin bir kokuya ve tada
sahiplerdir.

9.  Tamamen doğal materyallerdir.
Uçucu yağlar suda çok az çözünürler ki bu
bile kokularının suya geçmesine yeter.
Bunlar piyasada yağ altı suyu olarak
satılır.

11. 4- Uçucu Yağlar Bitkinin Hangi
Organlarında Bulunur?
Bunlar bitkilerin tek bir organında bulunduğu gibi
tüm organlarında da bulunabilirler. Yoğunlaşma
oranları bitkiden bitkiye değişir. Bitkilerde;
 Kök-rizom,
 Gövde ve kabuk,
 Yaprak,
 Çiçek,
 Meyve
 Ve tüm olarak bulunurlar.

12. Örneğin;
 Kök-rizom kısmında: Zencefil
 Gövde ve kabuk kısmında: Tarçın
 Yaprak kısmında: Nane, Defne
 Çiçek kısmında: Gül, Yasemin
 Meyve kabuğu kısmında: Limon, Portakal
 Hemen her tarafında tüm olarak: Lavanta,
Kekik

14. 5- Uçucu Yağların Kullanım Alanları
Parfümeri ve kozmetik sanayisinin en
önemli hammaddeleridir. Sabun, deterjan,
diş macunu üretim sanayisinde bol
miktarda kullanılmaktadır.
Uçucu yağların tadı ve kokuları güzel
olduğundan ilaç yapımında katkı maddesi
olarak ve şeker sanayisinde de
kullanılmaktadır.

15. 

 - Makyaj Malzemelerinde
- İlaç Sanayisinde

16.  Drog halinde ise genelde çay olarak
kullanılır. Ve bugün bütün dünyada çay
şeklinde tüketim oldukça yaygındır.
 Gıda sanayisinde tad ve koku verici olarak
baharat şeklinde eskiden beri tüketilir.
Çoğu zaman, çok keskin olduklarından
dolayı sabit yağlarla seyreltilerek kullanılırlar.

18. 6- Çoğunlukla Hangi Bölgede Bulunurlar?
Uçucu yağ taşıyan bitkiler daha çok
sıcak iklim bölgelerinde yetişir.
Özellikle ülkemizi de içine alan
Akdeniz Bölgesi bu bitkiler
bakımından en zengin bölgelerden
biridir.

19. 7- Piyasa Değeri
 2005 yılının toplam uçucu yağ ihracatı
500.535 kg ile 15.060.903 $ olup, bu rakam
içinde en büyük pay gül yağına aittir.
 Aynı yılın ithalat rakamlarına bakıldığında
600.965 kg dış alımın gerçekleştiği ve buna
9.015.597 $ ödenmiş olduğu anlaşılmaktadır.
 Bunun içinde en büyük değer 2.507.364 $ ile
nane uçucu yağından kaynaklanmaktadır.

20. 8- Uçucu Yağların Etkileri
Uçucu yağların çeşidine ve dozuna bağlı olaraktan
bazı yan etkileri vardır.
Pozitif Etkiler:
Uçucu yağların etki şekilleri birbirinden çok farklıdır.
Örneğin;
 kekik ve nane gibi uçucu yağların antibakteriyal
etkisi,
 Okaliptüs ve oğul otu gibi uçucu yağların antiviral
etkisi,
 Misk adaçayı ve papatya gibi uçucu yağların sedatif ve
kramp giderici etkisi,
 Yasemin ve biberiye gibi uçucu yağların kas gevşetici
etkisi daha güçlüdür.

22. Ayrıca bazı uçucu yağların;
 Ağrı kesici
 sakinleştirici
 uyarıcı
ve cinsiyeti uyarıcı gibi değişik etki
şekilleri vardır.

23. Negatif Etkiler:
Uçucu yağları kullanırken çok dikkatli
olmalıyız. Çünkü;
Ciltde kızarıklık, kaşıntı gibi alerjik
reaksiyonlar sebep olabilir.
 Ayrıca fazla kullanımda zehirlenmelere
ve şiddetli baş ağrılarına sebep olur.

24. 9- Başlıca Uçucu Yağlar

26. Nane

27. Nane Uçucu Yağı
Latince: Mentha piperita
Nanenin Yaprakları Kullanılır.
Aromatik Tanımı: Fresh, Çiçeksi
Tıptaki Kullanımı
1. Soğuk Algınlığı
2. Mide, Baş ve Karın Ağrısı
3. Kalp Hastalıkları

28. Lavanta

29. Lavanta Uçucu Yağı
Latince: Lavendula officinalis
Çiçekler Kullanılır.
Aromatik Tanımı: Tatlı, Çiçeksi
Tıptaki Kullanımı
1. Stres Yönetimi
2. Akne Tedavisi
3. Romatizma Tedavisi

30. Portakal

31. Portakal Uçucu Yağı
Latince: Citrus sinensis
Portakalın Kabuğu Kullanılır.
Aromatik Tanımı: Tatlı Turunçgil
Tıptaki Kullanımı
1. Öksürük ve Soğuk Algınlığı
2. Selüloit Eritme
3. Öfke Kontrolü

32. Limon

33. Limon Uçucu Yağı
Latince: Citrus limon
Limonun Kabuğu Kullanılır.
Aromatik Tanımı: Fresh, Turunçgil
Tıptaki Kullanımı
1. Akne Tedavisi
2. Öksürük ve Soğuk Algınlığı
3. Romatizma Tedavisi

34. Gül

35. Gül Uçucu Yağı
Latince: Rosa damascena
Gülün Çiçekleri Kullanılır.
Aromatik Tanımı: Tatlı, Çiçeksi
Tıptaki Kullanımı
1. Ekzema Yönetimi
2. Kadınlarda Periyot Düzenleyici
3. Afrodizyak Etkisi

36. Papatya

37. Papatya Uçucu Yağı
Latince: Chamaemelum nobile
Papatyanın Çiçekleri Kullanılır.
Aromatik Tanımı: Tatlı, Çiçeksi
Tıptaki Kullanımı
1. Stress Yönetimi
2. Öfke Kontrolü
3. Romatizma Tedavisi

38. Biberiye

39. Biberiye Uçucu Yağı
Latince: Rosmarinus officinalis
Biberiyede Çiçekler Kullanılır.
Aromatik Tanımı: Ruhu Okşayan, Uyarıcı
Tıptaki Kullanımı
1. Depresyon Tedavisi
2. Öksürük ve Soğuk Algınlığı
3. Romatizma Tedavisi

42. Resources:
 www.wikipedia.org
 www.apsnet.org
 Prof. Dr. Hasan BAYDAR (Tıbbi, Aromatik ve Keyf
Bitkileri Bilimi ve Teknolojisi)
 Türkiye 9. Gıda Kongresi; 24-26 Mayıs 2006, Bolu
 TİKTA A.Ş. (Tarımsal İklimleme ve Teknolojik
Araştırmalar Anonim Şirketi)

44. 44
Prepared by Akkaya
www.facebook.com/akkaya.kvp