СЭДЭВ 15. МАЛ, АМЬТНЫ ХАЛДВАРТ ӨВЧИН ХИЛ
ДАМЖИН ЗӨӨВӨРЛӨГДӨХӨӨС ХАМГААЛАХ АРГА
ХЭМЖЭЭ
ЛЕКЦИЙН АГУУЛГА
• ХИЛ ДАМЖИН ХАЛДВАРЛАДАГ ӨНДӨР ЭРСДЭЛ БҮХИЙ ӨВЧНҮҮДИЙН
ДЭЛХИЙ ДАХИНЫ ӨНӨӨГИЙН БАЙДАЛ
• МОНГОЛ УЛС ДАХЬ ШҮЛХИЙ, БОГ МАЛЫН МЯЛЗАН, ХОНЬ, ЯМААНЫ
ЦЭЦЭГ ӨВЧНИЙ ДЭГДЭЛТИЙН ӨНӨӨГИЙН БАЙДАЛ
• ХИЛ ДАМЖИН ХАЛДВАРЛАДАГ ӨВЧНҮҮДЭЭС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ,
ТЭМЦЭХ-УЛС, БҮС НУТГИЙН ТАЙВАН БАЙДЛЫГ ХАМГААЛАХ ТАЛААР
АНХААРАХ АСУУДЛУУД
ХУДАЛДААНД ШУУД ХОРИГ ТАВИГДДАГ ХИЛ ДАМЖИН
ХАЛДВАРЛАДАГ ӨВЧНҮҮД (ДМАЭМБ)
• ШҮЛХИЙ
• ҮХРИЙН ТАРХИНЫ ЭД САРХИАГТАХ ЭМГЭГ
• БОГ МАЛЫН МЯЛЗАН ӨВЧИН
• АФРИКИЙН ГАХАЙН МЯЛЗАН
• ҮХРИЙН МЯЛЗАН
• ҮХРИЙН ЦЭЭЖ
• АДУУНЫ АФРИКИЙН ТАХАЛ
• Шүлхий
• Үхрийн мялзан
• Бог малын мялзан
• Үхрийн цээж
• Рифт хөндийн халуурал
• Үхрийн арьсны товруут
үрэвсэл
• Цэврүүт амтас
• Гахайн цэврүүт өвчин
МАЛ АМЬТНЫ ХАЛДВАРТ ӨВЧНИЙ ОНЦГОЙ БАЙДЛЫН
(ГАМШИГИЙН)ҮЕД ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ АЖИЛЛАГАА :
• Хэл хөхрөх
• Хонь, ямааны цэцэг
• Африкийн адууны тахал
• Африкийн гахайн мялзан
• Гахайн сонгомол мялзан
• Шувууны тахал
• Ньюкаслын өвчин
Хил дамжин халдварладаг өвчнүүдэд юуны түрүүн
дараах өвчнүүдийг хамруулан авч үздэг:
ХИЛ ДАМЖИН ХАЛДВАРЛАДАГ ӨВЧНҮҮДИЙН ДЭЛХИЙ
ДАХИНЫ БАЙДАЛ
87th OIE General
Session
26 - 31 May 2019
ШҮЛХИЙ
ҮХРИЙН ТАРХИ САРХИАГТАХ ӨВЧИН
БОГ МАЛЫН МЯЛЗАН ӨВЧИН
ГАХАЙН АФРИКИЙН МЯЛЗАН
ҮХРИЙН ЦЭЭЖ-CONTAGIOUS BOVINE
PLEUROPNEUMONIA (CBPP)
Газар зүйн тархалт
• Цээж өвчин анх 16 дугаар зууны эхээр Европод оношлогдсон;
• Энэ өвчин 19 дүгээр зууны 2 дугаар хагас хүртэл хугацаанд амьд үхрийн
худалдаа ихэссэний улмаас дэлхий дахинд тарсан;
• Stamping out бодлого явуулснаар олон орон энэ өвчнөөс салсан;
• Гэвч энэ өвчний халдварын эх булаг одоо хүртэл Африкийн Сахарын дэд
бүсэд хадгалагдсан хэвээр байна.
ДАЭМБ-ын гишүүн орнуудын үхрийн цээж өвчний
статус 2019 он
Адууны Африкийн тахал
ГАХАЙН СОНГОМОЛ МЯЛЗАН
ҮХРИЙН МЯЛЗАН
• 2011 онд ДАЭМБ-ын 79 дүгээр Ерөнхий чуулганаас үхрийн
мялзанг устгасныг дэлхий дахинд зарласан.
• Ази, Европ, Африкийг тэр чигт нь бүрхэж байсан энэ аюулт
өвчнийг устгаснаар хүний цэцэг өвчний дараагаар устгагдсан
хоёр дахь халдвар болсон юм.
ХОНЬ, ЯМААНЫ ЦЭЦЭГ ӨВЧИН (2006-2018)
Хил дамжин халдварладаг өвчнүүдээс урьдчилан
сэргийлэх, тэмцэх арга зам ба улс, бүс нутгийн тайван
амгалан байдлыг хамгаалах талаар анхаарах
асуудлууд
Хилийн
бүс
Дэгдэлт
Зүүн+ ЗУ 7
Өмнөд 0
Баруун 5
Хойд 0
Нутгийн
гүнд(УБ) 1
МОНГОЛ УЛСАД ХАЛДВАР ДОВТЛОН ОРЖ ИРДЭГ ҮҮД
ХААЛГА
Ази тивийн газрын зураг
Монголд халдвар дамжих зураглал
БНХАУ
ДАВХАР ХЯНАЛТ-ДАВХАР ХАМГААЛАЛТ-ТАЙВАН БАЙДАЛ
Бидний гарт ямар хүч хэрэгсэл байх шаардлагатай
вэ?
• Мэдлэг;
• Дадлага туршлага;
• Үүргээ нэр төртэй биелүүлэх чин хүсэл буюу зөв
хандлага;
• Вакцин, халдваргүйтгэлийн бэлдмэл, техник хэрэгсэл,
санхүү, хүн хүчний нөөц;
• Хууль тогтоомж, эрх мэдэл.

Transboundry disease control

  • 1.
    СЭДЭВ 15. МАЛ,АМЬТНЫ ХАЛДВАРТ ӨВЧИН ХИЛ ДАМЖИН ЗӨӨВӨРЛӨГДӨХӨӨС ХАМГААЛАХ АРГА ХЭМЖЭЭ
  • 2.
    ЛЕКЦИЙН АГУУЛГА • ХИЛДАМЖИН ХАЛДВАРЛАДАГ ӨНДӨР ЭРСДЭЛ БҮХИЙ ӨВЧНҮҮДИЙН ДЭЛХИЙ ДАХИНЫ ӨНӨӨГИЙН БАЙДАЛ • МОНГОЛ УЛС ДАХЬ ШҮЛХИЙ, БОГ МАЛЫН МЯЛЗАН, ХОНЬ, ЯМААНЫ ЦЭЦЭГ ӨВЧНИЙ ДЭГДЭЛТИЙН ӨНӨӨГИЙН БАЙДАЛ • ХИЛ ДАМЖИН ХАЛДВАРЛАДАГ ӨВЧНҮҮДЭЭС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭХ, ТЭМЦЭХ-УЛС, БҮС НУТГИЙН ТАЙВАН БАЙДЛЫГ ХАМГААЛАХ ТАЛААР АНХААРАХ АСУУДЛУУД
  • 3.
    ХУДАЛДААНД ШУУД ХОРИГТАВИГДДАГ ХИЛ ДАМЖИН ХАЛДВАРЛАДАГ ӨВЧНҮҮД (ДМАЭМБ) • ШҮЛХИЙ • ҮХРИЙН ТАРХИНЫ ЭД САРХИАГТАХ ЭМГЭГ • БОГ МАЛЫН МЯЛЗАН ӨВЧИН • АФРИКИЙН ГАХАЙН МЯЛЗАН • ҮХРИЙН МЯЛЗАН • ҮХРИЙН ЦЭЭЖ • АДУУНЫ АФРИКИЙН ТАХАЛ
  • 4.
    • Шүлхий • Үхрийнмялзан • Бог малын мялзан • Үхрийн цээж • Рифт хөндийн халуурал • Үхрийн арьсны товруут үрэвсэл • Цэврүүт амтас • Гахайн цэврүүт өвчин МАЛ АМЬТНЫ ХАЛДВАРТ ӨВЧНИЙ ОНЦГОЙ БАЙДЛЫН (ГАМШИГИЙН)ҮЕД ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ АЖИЛЛАГАА : • Хэл хөхрөх • Хонь, ямааны цэцэг • Африкийн адууны тахал • Африкийн гахайн мялзан • Гахайн сонгомол мялзан • Шувууны тахал • Ньюкаслын өвчин Хил дамжин халдварладаг өвчнүүдэд юуны түрүүн дараах өвчнүүдийг хамруулан авч үздэг:
  • 5.
    ХИЛ ДАМЖИН ХАЛДВАРЛАДАГӨВЧНҮҮДИЙН ДЭЛХИЙ ДАХИНЫ БАЙДАЛ 87th OIE General Session 26 - 31 May 2019
  • 6.
  • 7.
  • 8.
  • 9.
  • 10.
    ҮХРИЙН ЦЭЭЖ-CONTAGIOUS BOVINE PLEUROPNEUMONIA(CBPP) Газар зүйн тархалт • Цээж өвчин анх 16 дугаар зууны эхээр Европод оношлогдсон; • Энэ өвчин 19 дүгээр зууны 2 дугаар хагас хүртэл хугацаанд амьд үхрийн худалдаа ихэссэний улмаас дэлхий дахинд тарсан; • Stamping out бодлого явуулснаар олон орон энэ өвчнөөс салсан; • Гэвч энэ өвчний халдварын эх булаг одоо хүртэл Африкийн Сахарын дэд бүсэд хадгалагдсан хэвээр байна.
  • 11.
    ДАЭМБ-ын гишүүн орнуудынүхрийн цээж өвчний статус 2019 он
  • 12.
  • 13.
  • 14.
    ҮХРИЙН МЯЛЗАН • 2011онд ДАЭМБ-ын 79 дүгээр Ерөнхий чуулганаас үхрийн мялзанг устгасныг дэлхий дахинд зарласан. • Ази, Европ, Африкийг тэр чигт нь бүрхэж байсан энэ аюулт өвчнийг устгаснаар хүний цэцэг өвчний дараагаар устгагдсан хоёр дахь халдвар болсон юм.
  • 15.
    ХОНЬ, ЯМААНЫ ЦЭЦЭГӨВЧИН (2006-2018)
  • 16.
    Хил дамжин халдварладагөвчнүүдээс урьдчилан сэргийлэх, тэмцэх арга зам ба улс, бүс нутгийн тайван амгалан байдлыг хамгаалах талаар анхаарах асуудлууд
  • 17.
    Хилийн бүс Дэгдэлт Зүүн+ ЗУ 7 Өмнөд0 Баруун 5 Хойд 0 Нутгийн гүнд(УБ) 1 МОНГОЛ УЛСАД ХАЛДВАР ДОВТЛОН ОРЖ ИРДЭГ ҮҮД ХААЛГА
  • 18.
    Ази тивийн газрынзураг Монголд халдвар дамжих зураглал
  • 19.
  • 20.
  • 21.
    Бидний гарт ямархүч хэрэгсэл байх шаардлагатай вэ? • Мэдлэг; • Дадлага туршлага; • Үүргээ нэр төртэй биелүүлэх чин хүсэл буюу зөв хандлага; • Вакцин, халдваргүйтгэлийн бэлдмэл, техник хэрэгсэл, санхүү, хүн хүчний нөөц; • Хууль тогтоомж, эрх мэдэл.