
ЧЭ: Малын Халдваргүй өвчнөөс
урьдчилан сэргийлэх
ГШҮ: Амьсгалын эрхтэн
тогтолцооны өвчнүүдийг оношлох
/Хамрын хөндийн үрэвсэл /
ЧН: Малын өвчнөөс урьдчилан
сэргийлэх

Хамрын дагуур хөндийн үрэвслийг
гайморит гэнэ.
Үхэр , хонь, ямаа, адуу өвчилнө.
Хамрын хөндийн үрэвсэл-
HIGHMORITIS
Явцаар
нь
• Цочмог
• архаг
Гарлаар
нь
• Анхдагч
• Хоёрдагч
Үрэвслийн
шинжээр нь
• Шар ус, идээт ,
• Цусархаг, илжрэлт, ширхэнцэрт
Өвчний ангилал

Химийн
хүчин зүйл
Хүчтэй цочроох
үйлчилгээтэй эм
Ууршимтгай
химийн
бодисийн нөлөө
Биологийн
хүчин зүйл
Халдварт өвчин
Паразиттах
өвчний
нөлөөгөөр
Өвчний шалтгаан

Өвчний шалтгаан
Механик
хүчин
зүйл
Гадны
биетийн
нөлөөгөөр
Физикийн
хүчин
зүйл
Цаг уурын хүчин
зүйлийн нөлөөгөөр

Эмгэг жам
 Өвчин үүсгэгч хүчин
зүйлийн төрөл,
үйлчлэлийн хүч,
давтамж, малын төрөл
наснаас өвчний эмгэг
жам ихээхэн хамаарна

Эмгэг жам
 Хамрын дагуур хөндийд
салст, салст-идээт
шүүрдэс үүсэж
хуримтлагдана.
 Үрэвслийн бүтээгдэхүүн
цусанд шимэгдсэн орсон
үед дотоод хордлогын
шинж тэмдэг илэрнэ.

Шинж тэмдэг
 Цочмог явцтай
гайморитийн үед:
Тэжээл идэх зуршил
буурч, биеийн ерөнхий
байдал суларна.
 Хамрын дагуу тус газар
барилт хийхэд эмзэглэл
илэрнэ.
 Зарим үед малын хэвэх
үйл хямарна
 Архаг явцтай
гайморит үед малыг
биеийн ерөнхий
байдал номойрч ашиг
шим буурна.
 Зарим үед хамрын
дагуу хөндийн хана
нимгэрч хэлбэр
хэмжээ нь
өөрчлөгдөнө
 Ханиах найтаах, тургих,
толгойгоо тонгойлгох
болон хөдөлгөөн хийсний
дараа хамрын нүхнээс
салст болон идээт
гоождос гарна.
 Зарим үед хамрын
дагуу хөндийн хана
нимгэрч хэлбэр
хэмжээ нь
өөрчлөгдөнө.
 Идээт гайморит
хүдэрсэн үед өвөрмөц
эмчилгээ хийхгүй бол
үрэвслийн порцесс
духны салст бүрхүүл
болон тархины
бүрхүүл хүртэл
тархаж улмаар үхэлд
хүргэнэ
Цочмог
гайморит
Архаг
гайморит

Онош
Лавлагаа, эмнэл зүйн шинж тэмдэг,
үндэслэн онош тавина.

Цусны нейтрофилийн
тоо олширно.
Улаан цогцосны
тунах хурд
нэмэгдэнэ.
Онош

Шалтгааныг арилгах эмчилгээ хийнэ.
/Урьдчилан микробиологийн
шинжилгээ хийсний дараа
антибиотикийн бэлдмэлийг сонгон
авч хэрэглэнэ.
Эмчилгээ

Мэдлэгээ бататгах асуулт Тий
м
Үгүй Мэдэ
хгүй
1. Малын өвчний талаар хэр зэрэг мэдэх вэ?
2. Малын халдваргүй өвчин засал арчилгааны талаар
хэр зэрэг мэдэх вэ?
3. Малаас малд халддаг өвчний талаар мэдэх үү?
4. Малаас малд ба хүнд халддаг өвчний талаар мэдэх
үү?
5. Малын өргөн хэрэглээний эм бэлдмэлийг зааварын
дагуу хэрэглэж мэдэх үү?
6 Уламжлалт аргаар мал эмчлэх аргын талаар хэр
мэдэх вэ
7. Малын халдварт ба халдваргүй өвчний шинж
тэмдэгийг ялгаж чадахуу?
8. Малын нутагшмал өвчин хэр зэрэг мэдэх вэ?
9. Хүн амыг аюулгүй хүнсээр хангахад малчин хүн үүрэг
хариуцлага хүлээх үү?
10 Малын халдварт өвчний үед малчин, малын эмч, төрийн
хүлээх үүргийн талаар мэдэх үү?

6-8 байвал та малын өвчин, өвчсөн малыг эмчлэх
тодорхой хэмжээний туршлагатай гэхдээ мэдлэг
туршлагаа баяжуулах шаардлагатай байна гэсэн үг
4-6 бол та малын өвчин, өвдсөн малыг эмчлэх мэдэг
туршлага багатай байна энэ талаар эх зүйл сурах
шаардлагатай байна.
2-4 байвал малын өвчний талаар анхан шатны
мэдлэгтэй өвдсөн малыг эмчилж тордох туршлагатай,
малын халдварт өвчин дэгдсэн үед
Үүргээ биелүүлдэг байх ёстой учраас энэ бүхэнд
таныг шамдан суралцаарай гэж зөвлөж байна.
Хариалт:

Эмчилгээ
Хамрын хөндийг угаана
3% -ийн
борын хүчил.
0.1% -ийн
пермаганат кали

0.02 % фурацилины уусмалаар хамрын
хөндийг угааж ариутгана.
Шинж тэмдгийн эмчилгээ хийнэ.
Физик эмчилгээ хийнэ
Эмчилгээ

 Дотор өвчин ном
 Хуудас 181-184
уншиж тэмдэглэл хөтлөх
Гэрийн даалгавар

Анхаарал хандуулсанд баярлалаа

Ppth1

  • 1.
     ЧЭ: Малын Халдваргүйөвчнөөс урьдчилан сэргийлэх ГШҮ: Амьсгалын эрхтэн тогтолцооны өвчнүүдийг оношлох /Хамрын хөндийн үрэвсэл / ЧН: Малын өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх
  • 2.
     Хамрын дагуур хөндийнүрэвслийг гайморит гэнэ. Үхэр , хонь, ямаа, адуу өвчилнө. Хамрын хөндийн үрэвсэл- HIGHMORITIS
  • 3.
    Явцаар нь • Цочмог • архаг Гарлаар нь •Анхдагч • Хоёрдагч Үрэвслийн шинжээр нь • Шар ус, идээт , • Цусархаг, илжрэлт, ширхэнцэрт Өвчний ангилал
  • 4.
     Химийн хүчин зүйл Хүчтэй цочроох үйлчилгээтэйэм Ууршимтгай химийн бодисийн нөлөө Биологийн хүчин зүйл Халдварт өвчин Паразиттах өвчний нөлөөгөөр Өвчний шалтгаан
  • 5.
  • 6.
     Эмгэг жам  Өвчинүүсгэгч хүчин зүйлийн төрөл, үйлчлэлийн хүч, давтамж, малын төрөл наснаас өвчний эмгэг жам ихээхэн хамаарна
  • 7.
     Эмгэг жам  Хамрындагуур хөндийд салст, салст-идээт шүүрдэс үүсэж хуримтлагдана.  Үрэвслийн бүтээгдэхүүн цусанд шимэгдсэн орсон үед дотоод хордлогын шинж тэмдэг илэрнэ.
  • 8.
     Шинж тэмдэг  Цочмогявцтай гайморитийн үед: Тэжээл идэх зуршил буурч, биеийн ерөнхий байдал суларна.  Хамрын дагуу тус газар барилт хийхэд эмзэглэл илэрнэ.  Зарим үед малын хэвэх үйл хямарна  Архаг явцтай гайморит үед малыг биеийн ерөнхий байдал номойрч ашиг шим буурна.  Зарим үед хамрын дагуу хөндийн хана нимгэрч хэлбэр хэмжээ нь өөрчлөгдөнө
  • 9.
     Ханиах найтаах,тургих, толгойгоо тонгойлгох болон хөдөлгөөн хийсний дараа хамрын нүхнээс салст болон идээт гоождос гарна.  Зарим үед хамрын дагуу хөндийн хана нимгэрч хэлбэр хэмжээ нь өөрчлөгдөнө.  Идээт гайморит хүдэрсэн үед өвөрмөц эмчилгээ хийхгүй бол үрэвслийн порцесс духны салст бүрхүүл болон тархины бүрхүүл хүртэл тархаж улмаар үхэлд хүргэнэ Цочмог гайморит Архаг гайморит
  • 10.
     Онош Лавлагаа, эмнэл зүйншинж тэмдэг, үндэслэн онош тавина.
  • 11.
     Цусны нейтрофилийн тоо олширно. Улаанцогцосны тунах хурд нэмэгдэнэ. Онош
  • 12.
     Шалтгааныг арилгах эмчилгээхийнэ. /Урьдчилан микробиологийн шинжилгээ хийсний дараа антибиотикийн бэлдмэлийг сонгон авч хэрэглэнэ. Эмчилгээ
  • 13.
     Мэдлэгээ бататгах асуултТий м Үгүй Мэдэ хгүй 1. Малын өвчний талаар хэр зэрэг мэдэх вэ? 2. Малын халдваргүй өвчин засал арчилгааны талаар хэр зэрэг мэдэх вэ? 3. Малаас малд халддаг өвчний талаар мэдэх үү? 4. Малаас малд ба хүнд халддаг өвчний талаар мэдэх үү? 5. Малын өргөн хэрэглээний эм бэлдмэлийг зааварын дагуу хэрэглэж мэдэх үү? 6 Уламжлалт аргаар мал эмчлэх аргын талаар хэр мэдэх вэ 7. Малын халдварт ба халдваргүй өвчний шинж тэмдэгийг ялгаж чадахуу? 8. Малын нутагшмал өвчин хэр зэрэг мэдэх вэ? 9. Хүн амыг аюулгүй хүнсээр хангахад малчин хүн үүрэг хариуцлага хүлээх үү? 10 Малын халдварт өвчний үед малчин, малын эмч, төрийн хүлээх үүргийн талаар мэдэх үү?
  • 14.
     6-8 байвал тамалын өвчин, өвчсөн малыг эмчлэх тодорхой хэмжээний туршлагатай гэхдээ мэдлэг туршлагаа баяжуулах шаардлагатай байна гэсэн үг 4-6 бол та малын өвчин, өвдсөн малыг эмчлэх мэдэг туршлага багатай байна энэ талаар эх зүйл сурах шаардлагатай байна. 2-4 байвал малын өвчний талаар анхан шатны мэдлэгтэй өвдсөн малыг эмчилж тордох туршлагатай, малын халдварт өвчин дэгдсэн үед Үүргээ биелүүлдэг байх ёстой учраас энэ бүхэнд таныг шамдан суралцаарай гэж зөвлөж байна. Хариалт:
  • 15.
     Эмчилгээ Хамрын хөндийг угаана 3%-ийн борын хүчил. 0.1% -ийн пермаганат кали
  • 16.
     0.02 % фурацилиныуусмалаар хамрын хөндийг угааж ариутгана. Шинж тэмдгийн эмчилгээ хийнэ. Физик эмчилгээ хийнэ Эмчилгээ
  • 17.
      Дотор өвчинном  Хуудас 181-184 уншиж тэмдэглэл хөтлөх Гэрийн даалгавар
  • 18.