SlideShare a Scribd company logo
"Strategie sukcesyjne.
Co mogę stracić, jeśli nie zacznę
działać?"
Łukasz Martyniec
doradca sukcesyjny
3 października 2013 r., Śniadanie Czwartkowe
Instytut Biznesu Rodzinnego
Łukasz Martyniec
Kancelaria Sukcesyjna WM GROUP we Wrocławiu www.wmgroup.pl
doradca sukcesyjny, prawnik, doradca finansowy, wykładowca
Doradca w zakresie:
 opracowania Planu Sukcesji od strony prawnej, podatkowej i finansowej,
 doradztwa sukcesyjnego – towarzyszenie w procesie decyzyjnym,
 prawa handlowego, rodzinnego, spadkowego i podatkowego,
 wdrożenia elementów prawnych oraz planu finansowego,
 wieloletniej opieki nad rodziną biznesową.
Dodatkowo:
 Współpraca z THINK TANK, EAFP, Uczelnią Łazarskiego.
 Ekspert w projektach PARP: www.kodywartosci.pl i www.sukcesja.org.
 Założyciel i redaktor naczelny portalu www.planowaniespadkowe.pl.
 Autor programów szkoleniowych z sukcesji i planowania spadkowego
- ponad 4.000 uczestników szkoleń.
Czy warto zająć się sukcesją?
 1989 r. – 2014 r.: 25 lat kapitalizmu w Polsce!
 Jesteśmy pierwszym pokoleniem twórców, odkrywców, założycieli, przedsiębiorców oraz
właścicieli.
 Pierwszym pokoleniem, któremu udało się zbudować majątki oraz biznes!
 Jak będą wyglądały te firmy za kolejne 25 lat?
 Co stanie się z rodzinami ich założycieli?
 Jak firmy poradzą sobie w globalnej, skrajnie konkurencyjnej gospodarce, która nie
toleruje błędów i pomyłek?
 Czy uda nam się w sposób odpowiedzialny PRZEPROWADZIĆ SUKCESJĘ?
Zastanówmy się, jak planować?
Perspektywy planowania:
 Planowanie długoterminowe – perspektywa 5, 10, czasem 20 lat...
• Zarządzanie biznesem.
• Zarządzanie majątkiem ulokowanym poza firmą oraz finansami.
• Proces oraz zarządzanie zmianą.
 Plan „awaryjny”:
• Identyfikacja ryzyk osobowych dotyczących członków rodziny oraz osób kluczowych
dla biznesu.
• Eliminacja niepożądanych skutków prawnych, finansowych i dotyczących zarządzania
oraz na gruncie relacji biznesowych i rodzinnych (planowanie spadkowe).
• Ochrona firmy, majątku oraz kapitału.
CELE budowy strategii.
Budowa Planu Sukcesji:
 Uwarunkowania sukcesji rozumianej jako proces:
• Są sprawy, które wymagają przetestowania i sprawdzenia w praktyce.
• Części decyzji nie da się przyspieszyć – czas na nie dopiero nadejdzie; należy je dobrze
przemyśleć i stopniowo wdrażać oraz na bieżąco weryfikować i aktualizować przyjęte
założenia.
• Część działań wymaga czasu – im później zaczniemy, tym więcej będzie nas to
kosztowało; w pieniądzu lub w jakości.
 Uwarunkowania planu awaryjnego:
• Nie dać się zaskoczyć – budowa systemu powiązanych ze sobą zabezpieczeń prawnych
i finansowych.
• Prawo handlowe, rodzinne, spadkowe, podatki, finanse oraz procedury spadkowe.
• Wymaga przygotowania i implementacji OD RAZU, ułatwiając i przyśpieszając proces
decyzyjny dotyczący założeń Planu Sukcesji.
SUKCESJA – kiedy i dla kogo?
Firma i rodzina na różnych etapach sukcesji – nie ma pośpiechu, mamy przecież czas...
 Córka wybrała kierunek studiów związany z moją branżą – bardzo się cieszę, nie
przypuszczałem, że chce związać się z firmą!
 Dzieci pracują razem z nami, ale na razie się wdrażają...
 Syn jest dyrektorem działu handlowego, ale nie zamierzam mu przepisać firmy – może
za 10 lat...
 Tak, córka jest wiceprezesem i ma 30% udziałów, ale ja ciągle mam większość i tak ma
pozostać...
 Starszy syn, owszem, zaangażował się w biznes. Ale młodszy to dusza artystyczna i nie
w głowie mu robienie interesów!
 Dzieci naciskają na przejęcie władzy, ale czy są już gotowe?
 Co zrobię, kiedy przejdę w stan spoczynku? Czym będę się zajmował i z czego będę żył?
Ale czy tylko dla nich?
Firmy sukcesyjnie „jeszcze nie rodzinne” oraz „już nie rodzinne”:
 Z punktu widzenia seniorów:
• Dzieci są małe – trudno przesądzać o czymkolwiek...
• Córka od dwóch lat pracuje w firmie, ale zajmuje się marketingiem i nie zna się na
produkcji... Poza tym sama powiedziała, że nie chce się angażować i rozgląda się za
inną posadą.
• Nie wiem, co będzie dalej – starszy syn może by się nadawał, ale przecież nie mam z
nim dobrych relacji. A dzieci z aktualnego związku są jeszcze za małe, aby o czymś
myśleć na poważnie...
 Z punktu widzenia juniorów:
• Sam założyłem firmę – współpracuję z ojcem, ale nie chcę przejmować jego biznesu,
jak przejdzie na emeryturę, pewnie go zamknie...
• Przejąłem firmę od ojca 4 lata temu – ten etap na szczęście mamy już za sobą...
• Nie dojdę do porozumienia z rodzicami. Mam inny pomysł na zarządzanie firmą.
• Wybrałem karierę urzędniczą – nie interesuje mnie biznes rodziców!
SUKCESJA jako PROCES.
Od czego zacząć?
Analiza stanu zastanego:
 Co jest czyje w małżeństwie? Formalna struktura majątku.
 Biznes jest składnikiem majątku rodzinnego.
 Struktura osobowa rodziny – powiązania rodzinne oraz nieformalne.
 Zobowiązania i kredyty.
 Forma prawna prowadzenia biznesu (uwarunkowania nie tylko sukcesyjne).
Dodatkowo w biznesie:
 Organizacja firmy – rozmiar, procedury wewnętrzne, bazy danych.
 Relacje z kluczowymi pracownikami.
 Sytuacja finansowa firmy – stopień zadłużenia, płynność, zyskowność.
 Relacje z kontrahentami.
 Inne...
Majątek w małżeństwie
majątek osobisty męża majątek wspólny majątek osobisty żony
Stryjeczny wuj szwagra mojego drugiego męża...
Projekcja przyszłych schematów dziedziczenia, rozliczeń wzajemnych oraz zachowków.
Dziedziczenie ustawowe to wariant zastępczy!
Dysponowanie majątkiem za życia.
 Czy zawsze równo znaczy dobrze?
• Wartość firmy a majątek poza firmą.
• Funkcja i postawa wobec biznesu, a wysokość udziałów juniora.
 Co z zięciem i synową? Czy mają prawo do biznesu?
 Majątek podzielny i niepodzielny.
• Co planują juniorzy? Sprzedaż, czy rozliczenia wzajemne?
• Ile wyniosą podatki?
• Jak zbudować kapitał?
 Majątek aktywny i pasywny.
• „Ja dam po równo – niech sami się dzielą...”
• Jak działa współwłasność?
• Ile kosztuje wyjście z firmy niechcianego udziałowca.
Forma prawna biznesu a sukcesja.
Dyspozytywność sukcesyjna.
 Właściciel lub właściciele powinni mieć możliwość podejmowania decyzji o losie firmy na
płaszczyźnie:
• zarządzania,
• nadzoru,
• własności.
 Firmę powinno się móc sprzedać, podarować albo przekazać w spadku – bez szwanku dla
płynności zarządzania oraz relacji z otoczeniem firmy.
 Inne wymogi ze strony seniora oraz juniora – (np. dzieci nie zawsze chcą odpowiadać
majątkiem prywatnym, jak dotąd rodzice...).
 Podział majątku firmy na spółki funkcyjne (majątek oraz funkcja biznesowa i/lub
osobowa).
PLANOWANIE SPADKOWE.
PODSTAWOWE pytanie:
Czy znasz własną sytuację?
Dziedziczenie ustawowe.
Najpierw dzielimy majątek wspólny małżeński – potem spadek.
 Majątek wspólny „pęka” na pół na skutek intercyzy, rozwodu, separacji lub śmierci
jednego z małżonków.
 Każdy składnik majątku automatycznie dzieli się na pół – nie ma znaczenia, na kogo jest
zarejestrowany.
 Jedna połowa przypada żyjącemu małżonkowi, a druga – wraz z całym majątkiem
osobistym – tworzą spadek.
Kolejność dziedziczenia:
 Dzieci i małżonek.
 Małżonek i rodzice, w dalszej kolejności rodzeństwo i ich zstępni.
 Dziadkowie, wujowie i ciocie, kuzynowie i ich zstępni.
 Pasierb.
 Gmina i Skarb Państwa.
Procedury, podatki i współwłasność.
Ryzyka:
 Czas trwania i wymogi postępowania spadkowego.
 Współwłasność na wszystkich składnikach majątku.
 Odpowiedzialność za długi spadkowe.
 Zarządzanie majątkiem małoletniego dziecka pod nadzorem sądu rodzinnego.
 Podatek dochodowy przy sprzedaży odziedziczonych składników majątku.
 Dostępność środków finansowych.
Skutki dla firmy:
 Likwidacja.
 Dziedziczenie udziałów – rodzina wchodzi do spółki.
 Spłata spadkobierców, którzy nie nabywają udziałów.
Likwidacja firmy.
 Indywidualna działalność gospodarcza:
• Do spadku wchodzi majątek firmy.
• Wygasają umowy kredytów, leasingów, dotacji z UE.
• Wygasa większość umów w obrocie gospodarczym.
• Wygasają licencje, koncesje, zezwolenia.
• Należy przeprowadzić procedurę spadkową, podzielić spadek oraz otworzyć nową
firmę.
 Dwuosobowa spółka cywilna – likwidacja natychmiastowa (skutki jw. + zwrot VAT).
 Dwuosobowa spółka jawna – likwidacja minimum 6 miesięcy, spółka nie może
przyjmować nowych zleceń.
Dziedziczenie udziałów.
 Spółki osobowe – jako wyjątek, warunkowo.
 Spółki kapitałowe – jako zasada.
 Pytania:
• Co z procedurami spadkowymi – jak wpłyną na formalną ciągłość zarządzania?
• Kim są nowi udziałowcy? (czy nie ma wśród nich małoletnich dzieci?)
• Jak ułożą się relacje w firmie (tester: najbliższe odnowienie kredytu obrotowego...).
• Jak rynek odbierze zmianę?
 Kompetencje nowych udziałowców:
• Konieczność uzyskania ich zgody na podstawowe decyzje.
• Możliwość przegłosowania tylko w spółkach kapitałowych.
• Prawo do wystąpienia ze spółki – spłata po wartości rynkowej („godziwej”).
Spłata spadkobierców.
 Spółki osobowe – jako zasada, warunkowo.
 Spółki kapitałowe – jako wyjątek.
 Pytania:
• Czy jest to zgodne z planami udziałowców w firmie rodzinnej?
• Ile?
• Jakie podatki?
• Skąd pozyskać kapitał na spłatę?
 Ryzyka:
• Utrata płynności w firmie.
• Upadłość firmy.
Kiedy jest testament...
Zachowek:
 Prawo do wystąpienia z roszczeniem o zapłatę w wysokości ½ lub 2/3 wartości tego, co
otrzymałoby się przy dziedziczeniu ustawowym.
 Przysługuje dziedziczącym z ustawy: zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom.
 Podstawą obliczenia zachowku jest masa spadkowa („netto”) oraz darowizny, które
zmarły rozdawał za życia.
 Jeśli darowizny przypadły osobom najbliższym – nie ma znaczenia, jak dużo czasu
upłynęło pomiędzy dniem wykonania darowizny, a dniem śmierci. Bierzemy pod uwagę
stan darowizny z dnia jej przekazania, po cenach z dnia wystąpienia o zachowek.
 Przy pozostałych darowiznach, jeśli zostały wykonane więcej, niż 10 lat przed śmiercią –
nie są brane pod uwagę przy rozliczeniu.
 Przedawnia się po 5 latach.
KIEDY warto
zająć się SUKCESJĄ?
Pytania?
Dziękuję za uwagę.
info@planowaniespadkowe.pl
www.wmgroup.pl
www.planowaniespadkowe.pl

More Related Content

Similar to Instytut Biznesu Rodzinnego Śniadanie Czwartkowe - Strategie sukcesyjne

GT - Przygotowanie do sukcesji
GT - Przygotowanie do sukcesjiGT - Przygotowanie do sukcesji
GT - Przygotowanie do sukcesji
Grant Thornton
 
Grant Thornton - Bezpieczna Sukcesja
Grant Thornton - Bezpieczna SukcesjaGrant Thornton - Bezpieczna Sukcesja
Grant Thornton - Bezpieczna Sukcesja
Grant Thornton
 
Grant Thornton - bezpieczna sukcesja
Grant Thornton - bezpieczna sukcesjaGrant Thornton - bezpieczna sukcesja
Grant Thornton - bezpieczna sukcesja
firmyrodzinne
 
Jak Zbudować E Biznes Na Lata
Jak Zbudować E Biznes Na LataJak Zbudować E Biznes Na Lata
Jak Zbudować E Biznes Na Lata
Piotr Majewski
 
Wlasna firma - inspirujacy przewodnik dla chcacych zalozyc wlasny biznes
Wlasna firma - inspirujacy przewodnik dla chcacych zalozyc wlasny biznesWlasna firma - inspirujacy przewodnik dla chcacych zalozyc wlasny biznes
Wlasna firma - inspirujacy przewodnik dla chcacych zalozyc wlasny biznes
vitae pl
 
2012.02.09 ppt ibr_sukcesja
2012.02.09 ppt ibr_sukcesja2012.02.09 ppt ibr_sukcesja
2012.02.09 ppt ibr_sukcesja
IBRPOLSKA
 
Jak zacząć zarabiać w internecie...
Jak zacząć zarabiać w internecie...Jak zacząć zarabiać w internecie...
Jak zacząć zarabiać w internecie...
Paweł Grzech
 
W TURKUSIE NAM DO TWARZY
W TURKUSIE NAM DO TWARZYW TURKUSIE NAM DO TWARZY
W TURKUSIE NAM DO TWARZY
TomaszPatalan1
 
Sprzedający czy kupujący - kto prowadzi w tym tańcu?
Sprzedający czy kupujący - kto prowadzi w tym tańcu?Sprzedający czy kupujący - kto prowadzi w tym tańcu?
Sprzedający czy kupujący - kto prowadzi w tym tańcu?
Andrzej Twarowski
 
Zagrozenia -indywidualna_dzialalnosc
Zagrozenia  -indywidualna_dzialalnoscZagrozenia  -indywidualna_dzialalnosc
Zagrozenia -indywidualna_dzialalnosc
multidoradca
 
Podatkowo-prawne aspekty sukcesji
Podatkowo-prawne aspekty sukcesjiPodatkowo-prawne aspekty sukcesji
Podatkowo-prawne aspekty sukcesji
Grant Thornton
 
Umowa sprzedazy tg klaudia
Umowa sprzedazy tg klaudiaUmowa sprzedazy tg klaudia
Umowa sprzedazy tg klaudia
klaudiamonika
 
Grant Thornton - Magazyn PLUS Audyt
Grant Thornton - Magazyn PLUS AudytGrant Thornton - Magazyn PLUS Audyt
Grant Thornton - Magazyn PLUS Audyt
Grant Thornton
 
Netvision13 - Rok po - czyli z czym się wiąże startup i przebywanie w akceler...
Netvision13 - Rok po - czyli z czym się wiąże startup i przebywanie w akceler...Netvision13 - Rok po - czyli z czym się wiąże startup i przebywanie w akceler...
Netvision13 - Rok po - czyli z czym się wiąże startup i przebywanie w akceler...
Piotr Biegun
 
Pomysł, plan i co dalej? - Krzysztof Murzyn, Baobab Studio
Pomysł, plan i co dalej? - Krzysztof Murzyn, Baobab StudioPomysł, plan i co dalej? - Krzysztof Murzyn, Baobab Studio
Pomysł, plan i co dalej? - Krzysztof Murzyn, Baobab Studio
Biznes 2.0
 
4. innowacja w pracy samozatrudnienie
4. innowacja w pracy   samozatrudnienie4. innowacja w pracy   samozatrudnienie
4. innowacja w pracy samozatrudnienie
caniceconsulting
 
Sposoby na przetrwanie
Sposoby na przetrwanieSposoby na przetrwanie
Sposoby na przetrwanie
Adam Kuszyk
 
Zen przedsiębiorczości
Zen przedsiębiorczościZen przedsiębiorczości
Zen przedsiębiorczości
LifeArchitectPL
 
10 powodów dla których zmieniamy pracę
10 powodów dla których zmieniamy pracę10 powodów dla których zmieniamy pracę
10 powodów dla których zmieniamy pracę
Bee Talents - the best way to find talents in IT
 

Similar to Instytut Biznesu Rodzinnego Śniadanie Czwartkowe - Strategie sukcesyjne (20)

GT - Przygotowanie do sukcesji
GT - Przygotowanie do sukcesjiGT - Przygotowanie do sukcesji
GT - Przygotowanie do sukcesji
 
Grant Thornton - Bezpieczna Sukcesja
Grant Thornton - Bezpieczna SukcesjaGrant Thornton - Bezpieczna Sukcesja
Grant Thornton - Bezpieczna Sukcesja
 
Grant Thornton - bezpieczna sukcesja
Grant Thornton - bezpieczna sukcesjaGrant Thornton - bezpieczna sukcesja
Grant Thornton - bezpieczna sukcesja
 
Jak Zbudować E Biznes Na Lata
Jak Zbudować E Biznes Na LataJak Zbudować E Biznes Na Lata
Jak Zbudować E Biznes Na Lata
 
Wlasna firma - inspirujacy przewodnik dla chcacych zalozyc wlasny biznes
Wlasna firma - inspirujacy przewodnik dla chcacych zalozyc wlasny biznesWlasna firma - inspirujacy przewodnik dla chcacych zalozyc wlasny biznes
Wlasna firma - inspirujacy przewodnik dla chcacych zalozyc wlasny biznes
 
2012.02.09 ppt ibr_sukcesja
2012.02.09 ppt ibr_sukcesja2012.02.09 ppt ibr_sukcesja
2012.02.09 ppt ibr_sukcesja
 
Jak zacząć zarabiać w internecie...
Jak zacząć zarabiać w internecie...Jak zacząć zarabiać w internecie...
Jak zacząć zarabiać w internecie...
 
W TURKUSIE NAM DO TWARZY
W TURKUSIE NAM DO TWARZYW TURKUSIE NAM DO TWARZY
W TURKUSIE NAM DO TWARZY
 
Sprzedający czy kupujący - kto prowadzi w tym tańcu?
Sprzedający czy kupujący - kto prowadzi w tym tańcu?Sprzedający czy kupujący - kto prowadzi w tym tańcu?
Sprzedający czy kupujący - kto prowadzi w tym tańcu?
 
Zagrozenia -indywidualna_dzialalnosc
Zagrozenia  -indywidualna_dzialalnoscZagrozenia  -indywidualna_dzialalnosc
Zagrozenia -indywidualna_dzialalnosc
 
Podatkowo-prawne aspekty sukcesji
Podatkowo-prawne aspekty sukcesjiPodatkowo-prawne aspekty sukcesji
Podatkowo-prawne aspekty sukcesji
 
Umowa sprzedazy tg klaudia
Umowa sprzedazy tg klaudiaUmowa sprzedazy tg klaudia
Umowa sprzedazy tg klaudia
 
Grant Thornton - Magazyn PLUS Audyt
Grant Thornton - Magazyn PLUS AudytGrant Thornton - Magazyn PLUS Audyt
Grant Thornton - Magazyn PLUS Audyt
 
Netvision13 - Rok po - czyli z czym się wiąże startup i przebywanie w akceler...
Netvision13 - Rok po - czyli z czym się wiąże startup i przebywanie w akceler...Netvision13 - Rok po - czyli z czym się wiąże startup i przebywanie w akceler...
Netvision13 - Rok po - czyli z czym się wiąże startup i przebywanie w akceler...
 
Pomysł, plan i co dalej? - Krzysztof Murzyn, Baobab Studio
Pomysł, plan i co dalej? - Krzysztof Murzyn, Baobab StudioPomysł, plan i co dalej? - Krzysztof Murzyn, Baobab Studio
Pomysł, plan i co dalej? - Krzysztof Murzyn, Baobab Studio
 
4. innowacja w pracy samozatrudnienie
4. innowacja w pracy   samozatrudnienie4. innowacja w pracy   samozatrudnienie
4. innowacja w pracy samozatrudnienie
 
Radomit
RadomitRadomit
Radomit
 
Sposoby na przetrwanie
Sposoby na przetrwanieSposoby na przetrwanie
Sposoby na przetrwanie
 
Zen przedsiębiorczości
Zen przedsiębiorczościZen przedsiębiorczości
Zen przedsiębiorczości
 
10 powodów dla których zmieniamy pracę
10 powodów dla których zmieniamy pracę10 powodów dla których zmieniamy pracę
10 powodów dla których zmieniamy pracę
 

More from Michał Wojewoda

V Spotkanie Loży Dyskusyjnej Firm Rodzinnych w Bydgoszczy
V Spotkanie Loży Dyskusyjnej Firm Rodzinnych w BydgoszczyV Spotkanie Loży Dyskusyjnej Firm Rodzinnych w Bydgoszczy
V Spotkanie Loży Dyskusyjnej Firm Rodzinnych w Bydgoszczy
Michał Wojewoda
 
A lewandowska controlling_w_fr
A lewandowska controlling_w_frA lewandowska controlling_w_fr
A lewandowska controlling_w_fr
Michał Wojewoda
 
Guesss introduction pres
Guesss introduction presGuesss introduction pres
Guesss introduction pres
Michał Wojewoda
 

More from Michał Wojewoda (7)

V Spotkanie Loży Dyskusyjnej Firm Rodzinnych w Bydgoszczy
V Spotkanie Loży Dyskusyjnej Firm Rodzinnych w BydgoszczyV Spotkanie Loży Dyskusyjnej Firm Rodzinnych w Bydgoszczy
V Spotkanie Loży Dyskusyjnej Firm Rodzinnych w Bydgoszczy
 
2012 07 parp_format kw
2012 07 parp_format kw2012 07 parp_format kw
2012 07 parp_format kw
 
2010 ifr strategia_al
2010 ifr strategia_al2010 ifr strategia_al
2010 ifr strategia_al
 
A lewandowska controlling_w_fr
A lewandowska controlling_w_frA lewandowska controlling_w_fr
A lewandowska controlling_w_fr
 
2011 09 konf_zam_al
2011 09 konf_zam_al2011 09 konf_zam_al
2011 09 konf_zam_al
 
Zarządaznie Wiekiem JK
Zarządaznie Wiekiem JKZarządaznie Wiekiem JK
Zarządaznie Wiekiem JK
 
Guesss introduction pres
Guesss introduction presGuesss introduction pres
Guesss introduction pres
 

Instytut Biznesu Rodzinnego Śniadanie Czwartkowe - Strategie sukcesyjne

  • 1. "Strategie sukcesyjne. Co mogę stracić, jeśli nie zacznę działać?" Łukasz Martyniec doradca sukcesyjny 3 października 2013 r., Śniadanie Czwartkowe Instytut Biznesu Rodzinnego
  • 2. Łukasz Martyniec Kancelaria Sukcesyjna WM GROUP we Wrocławiu www.wmgroup.pl doradca sukcesyjny, prawnik, doradca finansowy, wykładowca Doradca w zakresie:  opracowania Planu Sukcesji od strony prawnej, podatkowej i finansowej,  doradztwa sukcesyjnego – towarzyszenie w procesie decyzyjnym,  prawa handlowego, rodzinnego, spadkowego i podatkowego,  wdrożenia elementów prawnych oraz planu finansowego,  wieloletniej opieki nad rodziną biznesową. Dodatkowo:  Współpraca z THINK TANK, EAFP, Uczelnią Łazarskiego.  Ekspert w projektach PARP: www.kodywartosci.pl i www.sukcesja.org.  Założyciel i redaktor naczelny portalu www.planowaniespadkowe.pl.  Autor programów szkoleniowych z sukcesji i planowania spadkowego - ponad 4.000 uczestników szkoleń.
  • 3. Czy warto zająć się sukcesją?  1989 r. – 2014 r.: 25 lat kapitalizmu w Polsce!  Jesteśmy pierwszym pokoleniem twórców, odkrywców, założycieli, przedsiębiorców oraz właścicieli.  Pierwszym pokoleniem, któremu udało się zbudować majątki oraz biznes!  Jak będą wyglądały te firmy za kolejne 25 lat?  Co stanie się z rodzinami ich założycieli?  Jak firmy poradzą sobie w globalnej, skrajnie konkurencyjnej gospodarce, która nie toleruje błędów i pomyłek?  Czy uda nam się w sposób odpowiedzialny PRZEPROWADZIĆ SUKCESJĘ?
  • 4. Zastanówmy się, jak planować? Perspektywy planowania:  Planowanie długoterminowe – perspektywa 5, 10, czasem 20 lat... • Zarządzanie biznesem. • Zarządzanie majątkiem ulokowanym poza firmą oraz finansami. • Proces oraz zarządzanie zmianą.  Plan „awaryjny”: • Identyfikacja ryzyk osobowych dotyczących członków rodziny oraz osób kluczowych dla biznesu. • Eliminacja niepożądanych skutków prawnych, finansowych i dotyczących zarządzania oraz na gruncie relacji biznesowych i rodzinnych (planowanie spadkowe). • Ochrona firmy, majątku oraz kapitału.
  • 5. CELE budowy strategii. Budowa Planu Sukcesji:  Uwarunkowania sukcesji rozumianej jako proces: • Są sprawy, które wymagają przetestowania i sprawdzenia w praktyce. • Części decyzji nie da się przyspieszyć – czas na nie dopiero nadejdzie; należy je dobrze przemyśleć i stopniowo wdrażać oraz na bieżąco weryfikować i aktualizować przyjęte założenia. • Część działań wymaga czasu – im później zaczniemy, tym więcej będzie nas to kosztowało; w pieniądzu lub w jakości.  Uwarunkowania planu awaryjnego: • Nie dać się zaskoczyć – budowa systemu powiązanych ze sobą zabezpieczeń prawnych i finansowych. • Prawo handlowe, rodzinne, spadkowe, podatki, finanse oraz procedury spadkowe. • Wymaga przygotowania i implementacji OD RAZU, ułatwiając i przyśpieszając proces decyzyjny dotyczący założeń Planu Sukcesji.
  • 6. SUKCESJA – kiedy i dla kogo? Firma i rodzina na różnych etapach sukcesji – nie ma pośpiechu, mamy przecież czas...  Córka wybrała kierunek studiów związany z moją branżą – bardzo się cieszę, nie przypuszczałem, że chce związać się z firmą!  Dzieci pracują razem z nami, ale na razie się wdrażają...  Syn jest dyrektorem działu handlowego, ale nie zamierzam mu przepisać firmy – może za 10 lat...  Tak, córka jest wiceprezesem i ma 30% udziałów, ale ja ciągle mam większość i tak ma pozostać...  Starszy syn, owszem, zaangażował się w biznes. Ale młodszy to dusza artystyczna i nie w głowie mu robienie interesów!  Dzieci naciskają na przejęcie władzy, ale czy są już gotowe?  Co zrobię, kiedy przejdę w stan spoczynku? Czym będę się zajmował i z czego będę żył?
  • 7. Ale czy tylko dla nich? Firmy sukcesyjnie „jeszcze nie rodzinne” oraz „już nie rodzinne”:  Z punktu widzenia seniorów: • Dzieci są małe – trudno przesądzać o czymkolwiek... • Córka od dwóch lat pracuje w firmie, ale zajmuje się marketingiem i nie zna się na produkcji... Poza tym sama powiedziała, że nie chce się angażować i rozgląda się za inną posadą. • Nie wiem, co będzie dalej – starszy syn może by się nadawał, ale przecież nie mam z nim dobrych relacji. A dzieci z aktualnego związku są jeszcze za małe, aby o czymś myśleć na poważnie...  Z punktu widzenia juniorów: • Sam założyłem firmę – współpracuję z ojcem, ale nie chcę przejmować jego biznesu, jak przejdzie na emeryturę, pewnie go zamknie... • Przejąłem firmę od ojca 4 lata temu – ten etap na szczęście mamy już za sobą... • Nie dojdę do porozumienia z rodzicami. Mam inny pomysł na zarządzanie firmą. • Wybrałem karierę urzędniczą – nie interesuje mnie biznes rodziców!
  • 9. Od czego zacząć? Analiza stanu zastanego:  Co jest czyje w małżeństwie? Formalna struktura majątku.  Biznes jest składnikiem majątku rodzinnego.  Struktura osobowa rodziny – powiązania rodzinne oraz nieformalne.  Zobowiązania i kredyty.  Forma prawna prowadzenia biznesu (uwarunkowania nie tylko sukcesyjne). Dodatkowo w biznesie:  Organizacja firmy – rozmiar, procedury wewnętrzne, bazy danych.  Relacje z kluczowymi pracownikami.  Sytuacja finansowa firmy – stopień zadłużenia, płynność, zyskowność.  Relacje z kontrahentami.  Inne...
  • 10. Majątek w małżeństwie majątek osobisty męża majątek wspólny majątek osobisty żony
  • 11. Stryjeczny wuj szwagra mojego drugiego męża... Projekcja przyszłych schematów dziedziczenia, rozliczeń wzajemnych oraz zachowków. Dziedziczenie ustawowe to wariant zastępczy!
  • 12. Dysponowanie majątkiem za życia.  Czy zawsze równo znaczy dobrze? • Wartość firmy a majątek poza firmą. • Funkcja i postawa wobec biznesu, a wysokość udziałów juniora.  Co z zięciem i synową? Czy mają prawo do biznesu?  Majątek podzielny i niepodzielny. • Co planują juniorzy? Sprzedaż, czy rozliczenia wzajemne? • Ile wyniosą podatki? • Jak zbudować kapitał?  Majątek aktywny i pasywny. • „Ja dam po równo – niech sami się dzielą...” • Jak działa współwłasność? • Ile kosztuje wyjście z firmy niechcianego udziałowca.
  • 13. Forma prawna biznesu a sukcesja. Dyspozytywność sukcesyjna.  Właściciel lub właściciele powinni mieć możliwość podejmowania decyzji o losie firmy na płaszczyźnie: • zarządzania, • nadzoru, • własności.  Firmę powinno się móc sprzedać, podarować albo przekazać w spadku – bez szwanku dla płynności zarządzania oraz relacji z otoczeniem firmy.  Inne wymogi ze strony seniora oraz juniora – (np. dzieci nie zawsze chcą odpowiadać majątkiem prywatnym, jak dotąd rodzice...).  Podział majątku firmy na spółki funkcyjne (majątek oraz funkcja biznesowa i/lub osobowa).
  • 15. PODSTAWOWE pytanie: Czy znasz własną sytuację?
  • 16. Dziedziczenie ustawowe. Najpierw dzielimy majątek wspólny małżeński – potem spadek.  Majątek wspólny „pęka” na pół na skutek intercyzy, rozwodu, separacji lub śmierci jednego z małżonków.  Każdy składnik majątku automatycznie dzieli się na pół – nie ma znaczenia, na kogo jest zarejestrowany.  Jedna połowa przypada żyjącemu małżonkowi, a druga – wraz z całym majątkiem osobistym – tworzą spadek. Kolejność dziedziczenia:  Dzieci i małżonek.  Małżonek i rodzice, w dalszej kolejności rodzeństwo i ich zstępni.  Dziadkowie, wujowie i ciocie, kuzynowie i ich zstępni.  Pasierb.  Gmina i Skarb Państwa.
  • 17. Procedury, podatki i współwłasność. Ryzyka:  Czas trwania i wymogi postępowania spadkowego.  Współwłasność na wszystkich składnikach majątku.  Odpowiedzialność za długi spadkowe.  Zarządzanie majątkiem małoletniego dziecka pod nadzorem sądu rodzinnego.  Podatek dochodowy przy sprzedaży odziedziczonych składników majątku.  Dostępność środków finansowych. Skutki dla firmy:  Likwidacja.  Dziedziczenie udziałów – rodzina wchodzi do spółki.  Spłata spadkobierców, którzy nie nabywają udziałów.
  • 18. Likwidacja firmy.  Indywidualna działalność gospodarcza: • Do spadku wchodzi majątek firmy. • Wygasają umowy kredytów, leasingów, dotacji z UE. • Wygasa większość umów w obrocie gospodarczym. • Wygasają licencje, koncesje, zezwolenia. • Należy przeprowadzić procedurę spadkową, podzielić spadek oraz otworzyć nową firmę.  Dwuosobowa spółka cywilna – likwidacja natychmiastowa (skutki jw. + zwrot VAT).  Dwuosobowa spółka jawna – likwidacja minimum 6 miesięcy, spółka nie może przyjmować nowych zleceń.
  • 19. Dziedziczenie udziałów.  Spółki osobowe – jako wyjątek, warunkowo.  Spółki kapitałowe – jako zasada.  Pytania: • Co z procedurami spadkowymi – jak wpłyną na formalną ciągłość zarządzania? • Kim są nowi udziałowcy? (czy nie ma wśród nich małoletnich dzieci?) • Jak ułożą się relacje w firmie (tester: najbliższe odnowienie kredytu obrotowego...). • Jak rynek odbierze zmianę?  Kompetencje nowych udziałowców: • Konieczność uzyskania ich zgody na podstawowe decyzje. • Możliwość przegłosowania tylko w spółkach kapitałowych. • Prawo do wystąpienia ze spółki – spłata po wartości rynkowej („godziwej”).
  • 20. Spłata spadkobierców.  Spółki osobowe – jako zasada, warunkowo.  Spółki kapitałowe – jako wyjątek.  Pytania: • Czy jest to zgodne z planami udziałowców w firmie rodzinnej? • Ile? • Jakie podatki? • Skąd pozyskać kapitał na spłatę?  Ryzyka: • Utrata płynności w firmie. • Upadłość firmy.
  • 21. Kiedy jest testament... Zachowek:  Prawo do wystąpienia z roszczeniem o zapłatę w wysokości ½ lub 2/3 wartości tego, co otrzymałoby się przy dziedziczeniu ustawowym.  Przysługuje dziedziczącym z ustawy: zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom.  Podstawą obliczenia zachowku jest masa spadkowa („netto”) oraz darowizny, które zmarły rozdawał za życia.  Jeśli darowizny przypadły osobom najbliższym – nie ma znaczenia, jak dużo czasu upłynęło pomiędzy dniem wykonania darowizny, a dniem śmierci. Bierzemy pod uwagę stan darowizny z dnia jej przekazania, po cenach z dnia wystąpienia o zachowek.  Przy pozostałych darowiznach, jeśli zostały wykonane więcej, niż 10 lat przed śmiercią – nie są brane pod uwagę przy rozliczeniu.  Przedawnia się po 5 latach.