‫ترنبال‬ ‫و‬ ‫دتلور‬ ،‫چو‬ ‫نظريه‬
‫اطالعات‬ ‫علم‬ ‫و‬ ‫کتابداری‬ ‫مبانی‬
‫محترم‬ ‫اساتید‬:
‫جناب‬‫پاکدامن‬ ‫دکتر‬ ‫خانم‬ ‫سرکار‬ ‫و‬ ‫اصنافي‬ ‫دکتر‬ ‫آقاي‬
‫کننده‬ ‫تهیه‬:
‫گنجیان‬ ‫سارا‬
‫پاییز‬961
.1‫یابی‬ ‫اطالع‬ ‫رفتار‬ ‫و‬ ‫یابی‬ ‫اطالع‬ ‫تعریف‬
.2‫یابی‬ ‫اطالع‬ ‫رفتار‬ ‫های‬ ‫پژوهش‬
.3‫الگوهای‬ ‫بررسی‬‫یابی‬‫اطالع‬
.4‫الیس‬ ‫نظریه‬ ‫عناوین‬
.5‫ترنبال‬ ‫و‬ ‫دتلور‬ ،‫چو‬ ‫نظریه‬(2000)
.6‫نظریه‬ ‫مراحل‬
.7‫نظریه‬ ‫کلی‬ ‫نمای‬
.8‫گیری‬ ‫نتیجه‬
.9‫منابع‬
‫فهرست‬:
2
‫یابی‬‫اطالع‬‫فرآیندی‬‫است‬‫که‬‫از‬‫نیاز‬‫اطالعاتی‬‫آغاز‬‫شده‬‫و‬‫طی‬‫مراحلی‬‫اسناد‬‫و‬‫منابع‬‫اطالعاتی‬‫با‬‫استفاده‬‫از‬
‫های‬‫استراتژی‬‫معین‬‫مورد‬‫جستجو‬‫قرار‬،‫گرفته‬‫اطالعات‬‫مورد‬‫نیاز‬‫پس‬‫از‬‫استخراج‬‫بازبینی‬‫و‬‫بررسی‬‫شده‬‫و‬‫در‬‫نهایت‬
‫اطالعات‬‫مورد‬‫نظر‬‫بازیابی‬‫شوند‬‫می‬‫و‬‫به‬‫حل‬‫مسئله‬‫منجر‬‫شود‬‫می‬.‫هایی‬‫تحقیق‬‫که‬‫در‬‫این‬‫زمینه‬‫به‬‫انجام‬‫رسیده‬
،‫است‬‫مهمترین‬‫های‬‫مؤلفه‬‫یابی‬‫اطالع‬‫را‬‫عبارت‬‫از‬‫نیاز‬،‫اطالعاتی‬‫انتخاب‬‫اطالعات‬،‫مرتبط‬‫جستجوی‬‫اطالعات‬‫واقعی‬‫و‬
‫استفاده‬‫از‬‫اطالعات‬‫معرفی‬‫کند‬‫می‬‫و‬‫ترین‬‫عمده‬‫هدف‬‫از‬‫بابی‬‫اطالع‬‫را‬‫دستیابی‬‫به‬‫اطالعات‬‫واقعی‬‫داند‬‫می‬
‫واژه‬‫نیاز‬،‫اطالعاتی‬‫به‬‫نیازی‬‫اشاره‬‫کند‬‫می‬‫که‬‫باید‬‫از‬‫خدمات‬‫رسانی‬‫اطالع‬‫یا‬‫ازمواد‬‫و‬‫منابع‬‫اطالعاتی‬‫تامین‬‫شود‬.
‫نیاز‬‫اطالعاتی‬‫در‬‫ذهن‬‫کاربر‬‫است‬،ً‫ا‬‫مستقیم‬‫مشاهده‬‫نخواهد‬‫شد‬‫و‬‫فقط‬‫با‬‫مشاهده‬‫اقالم‬‫اطالعاتی‬‫مصرف‬‫شده‬‫یا‬
‫های‬‫پاسخ‬،‫سؤاالت‬‫قابل‬‫استنباط‬‫است‬
‫يابي‬‫رفتاراطالع‬ ‫و‬ ‫يابي‬‫اطالع‬ ‫تعريف‬
3
‫از‬‫نظر‬،‫مارچونین‬‫فرآیند‬‫یابی‬‫اطالع‬‫از‬‫زندگی‬‫انسان‬‫نشأت‬‫گیرد‬‫می‬.‫او‬‫یابی‬‫اطالع‬‫را‬‫این‬‫چنین‬‫تعریف‬‫کند‬‫می‬:
"‫روندي‬‫که‬‫در‬‫آن‬‫بشر‬‫هدفمندانه‬‫براي‬‫تغيير‬‫موقعيت‬‫دانش‬‫در‬‫تالش‬‫است‬."
‫رفتار‬،‫یابی‬‫اطالع‬‫به‬‫الگوهای‬‫پیچیده‬‫رفتار‬‫و‬‫فعل‬‫و‬‫های‬‫انفعال‬‫متقابل‬‫انسان‬‫هنگام‬‫جستجوی‬‫هر‬‫نوع‬،‫اطالعات‬
‫اطالق‬‫شود‬‫می‬.
‫در‬‫رفتار‬،‫یابی‬‫اطالع‬‫چگونگی‬،‫جستجو‬‫آوری‬‫جمع‬‫و‬‫بازیابی‬
‫اطالعات‬‫در‬‫های‬‫محیط‬‫اطالعاتی‬‫گوناگون‬‫و‬‫رفتارهای‬
‫کاربران‬‫در‬‫تعامل‬‫با‬‫های‬‫نظام‬‫بازیابی‬‫اطالعات‬‫مورد‬
‫بررسی‬‫قرار‬‫گیرد‬‫می‬.
‫يابي‬‫رفتاراطالع‬ ‫و‬ ‫يابي‬‫اطالع‬ ‫تعريف‬
4
‫پس‬‫از‬‫جنگ‬‫جهانی‬‫دوم‬‫با‬‫افزایش‬‫اطالعات‬‫علمی‬‫و‬‫فنی‬‫در‬‫های‬‫زمینه‬،‫گوناگون‬‫بحث‬‫رفتار‬‫یابی‬‫اطالع‬‫برای‬
‫اولین‬‫بار‬‫در‬‫کنفرانس‬‫اطالعات‬‫علمی‬‫انجمن‬‫سلطنتی‬‫انگلستان‬‫در‬‫سال‬1948‫مطرح‬‫شد‬.‫در‬‫این‬،‫کنفرانس‬
‫مطالعاتی‬‫درباره‬‫نحوه‬‫استفاده‬‫کاربران‬‫از‬‫اطالعات‬‫ارائه‬‫و‬‫آغازگر‬‫رویکردی‬‫جدید‬‫در‬‫مطالعه‬‫رفتار‬‫یابی‬‫اطالع‬‫انسان‬
‫شد‬.
‫پیش‬‫از‬‫ظهور‬‫رایانه‬‫برای‬‫ذخیره‬‫و‬‫بازیابی‬‫اطالعات‬‫و‬‫در‬‫فاصله‬‫دهه‬1940‫تا‬1960،‫محور‬‫اصلی‬‫بر‬‫استفاده‬‫از‬
‫اطالعات‬‫متمرکز‬‫شده‬‫بود‬.‫پس‬‫از‬‫این‬‫دوره‬‫به‬‫نیازهای‬‫اطالعاتی‬‫نیز‬‫پرداخته‬‫شد‬.‫اولین‬‫پژوهش‬‫در‬‫این‬‫زمینه‬‫در‬
‫سال‬1972-1973‫در‬‫بالتیمور‬‫آمریکا‬‫انجام‬‫گرفت‬.‫به‬‫نظر‬‫رسد‬‫می‬‫برای‬‫اولین‬،‫بار‬‫پالمر‬‫در‬‫اواخر‬‫دهه‬1980‫به‬
‫رفتار‬‫اطالعاتی‬‫گروهی‬‫از‬‫دانشمندان‬‫پردازد‬‫می‬
‫رفتار‬ ‫های‬‫پژوهش‬‫يابي‬‫اطالع‬
5
‫یابی‬‫اطالع‬‫با‬‫اهداف‬‫و‬‫مقاصدی‬‫برانگیخته‬‫شود‬‫می‬‫و‬‫رفتارهای‬‫یابی‬‫اطالع‬‫از‬‫نظر‬‫شناسی‬‫جامعه‬‫همان‬‫ها‬‫کنش‬
‫هستند‬.‫الگوهای‬‫یابی‬‫اطالع‬‫به‬‫روشی‬،‫ساده‬‫روابط‬‫بین‬‫قضایای‬‫نظری‬‫و‬‫فرآیندهای‬‫مربوط‬‫به‬‫شناسایی‬‫و‬
‫پاسخگویی‬‫به‬‫نیازهای‬‫اطالعاتی‬‫را‬‫ارائه‬‫کنند‬‫می‬(،‫انجی‬2001‫ص‬618).‫درک‬‫رفتار‬،‫یابی‬‫اطالع‬‫از‬‫های‬‫دغدغه‬
‫عمده‬‫رسانی‬‫اطالع‬،‫است‬‫زیرا‬‫این‬‫ادراک‬‫در‬‫ارائه‬‫خدمات‬‫بهتر‬‫به‬‫کاربران‬‫و‬‫طراحی‬‫های‬‫نظام‬‫اطالعاتی‬‫مناسب‬
‫نقش‬‫اساسی‬‫دارد‬.‫تاکنون‬‫الگوهای‬‫رفتاری‬‫متفاوتی‬‫از‬‫سوی‬‫نظران‬‫صاحب‬‫ارائه‬‫شده‬‫است‬.‫این‬‫تحقیق‬‫به‬‫نظریه‬
،‫چو‬‫دتلور‬‫وترنبال‬‫پرداخته‬‫است‬
‫الگوهای‬ ‫بررسي‬‫يابي‬‫اطالع‬
6
‫از‬‫آنجا‬‫که‬‫این‬‫نظریه‬‫با‬‫نظریه‬‫الیس‬‫در‬‫ارتباط‬،‫است‬‫قبل‬‫از‬‫پرداختن‬‫به‬‫نظریه‬،‫چو‬‫دتلور‬‫و‬،‫ترنبال‬
‫الزم‬،‫است‬‫برخی‬‫از‬‫عناوینی‬‫که‬‫در‬‫نظریه‬،‫الیس‬‫مطرح‬،‫است‬‫تعریف‬‫شوند‬
‫الگوهای‬ ‫بررسي‬‫يابي‬‫اطالع‬
7
‫آغاز‬:‫شامل‬‫های‬‫فعالیت‬‫اولیه‬‫جستجوی‬،‫اطالعات‬‫نظیر‬
‫شناسایی‬‫منابعی‬‫که‬‫ممکن‬‫است‬‫به‬‫عنوان‬‫نقطه‬‫شروع‬‫چرخه‬
‫پژوهش‬‫به‬‫شمار‬‫آید‬.
‫پیوندیابی‬:‫منظور‬‫ردیابی‬‫منابع‬‫معتبر‬‫مورد‬‫استناد‬‫در‬
‫ها‬‫پانویس‬‫یا‬‫ارجاعات‬‫منابع‬‫و‬‫به‬‫بیان‬‫دیگر‬‫ایجاد‬‫شبکه‬
‫استنادی‬‫میان‬‫منابع‬‫است‬.
‫تورق‬(‫مرور‬):‫این‬،‫کار‬‫نوعی‬‫جستجوی‬‫نیمه‬‫هدایت‬‫شده‬‫یا‬
‫نیمه‬‫مند‬‫ساخت‬‫است‬.
‫الیس‬ ‫نظريه‬ ‫عناوين‬
8
‫تمایزیابی‬:‫شامل‬‫استفاده‬‫از‬‫های‬‫تفاوت‬‫مشهود‬‫در‬‫منابع‬
‫اطالعاتی‬‫به‬‫عنوان‬‫راهی‬‫برای‬‫پاالیش‬‫میزان‬‫اطالعات‬‫به‬‫دست‬
‫آمده‬‫است‬.
‫نظارت‬:‫عبارت‬‫است‬‫از‬‫روزآمد‬‫نگهداشتن‬‫اطالعات‬‫خود‬‫از‬
‫طریق‬‫جستجوی‬‫رسانی‬‫آگاهی‬‫جاری‬‫در‬‫حوزه‬‫مورد‬‫پژوهش‬.
‫استخراج‬:‫شامل‬‫شناسایی‬‫منابع‬‫اطالعاتی‬‫مربوط‬‫است‬.
‫تایید‬:‫یعنی‬‫بررسی‬‫صحت‬‫اطالعات‬.
‫اتمام‬:‫یعنی‬‫بندی‬‫جمع‬‫تمام‬‫اطالعات‬‫از‬‫طریق‬‫یک‬‫جستجوی‬
‫نهایی‬
‫برای‬‫جستجوی‬‫اطالعات‬‫در‬‫وب‬‫مدل‬‫تری‬‫جامع‬‫ارائه‬‫اند‬‫کرده‬.‫آنها‬‫وب‬‫گستر‬‫جهان‬‫را‬‫به‬‫عنوان‬‫یک‬‫نظام‬‫اطالعاتی‬‫فرامتن‬
‫موجود‬‫از‬‫طریق‬‫های‬‫شبکه‬‫شمار‬‫بی‬‫مجسم‬‫کنند‬‫می‬.‫آنها‬‫گویند‬‫می‬‫فرد‬‫تواند‬‫می‬‫حرکت‬‫در‬‫وب‬‫را‬‫از‬‫یک‬‫یا‬‫چند‬‫صفحه‬
‫مطلوب‬‫آغاز‬‫کند‬(‫جستجوی‬‫آغازین‬)‫؛‬‫پیوندهای‬‫فرامتنی‬‫را‬‫برای‬‫رسیدن‬‫به‬‫منابع‬‫اطالعاتی‬‫مرتبط‬‫ـ‬‫هم‬‫به‬‫سمت‬‫عقب‬‫و‬
‫هم‬‫جلوـ‬‫بگیرد‬‫پی‬(‫پیوندیابی‬)‫؛‬‫صفحات‬‫وب‬‫منابع‬‫منتخب‬‫را‬‫به‬‫طور‬‫اجمالی‬‫بررسی‬‫کند‬(‫مرور‬)‫؛‬‫منابع‬‫مفید‬‫را‬‫برای‬‫ارجاع‬
‫یا‬‫بازدیدهای‬‫آتی‬‫گذاری‬‫نشانه‬‫کند‬(‫تمایز‬)‫؛‬‫از‬‫طریق‬‫خدمات‬‫وابسته‬‫به‬‫پست‬‫الکترونیک‬‫از‬‫اطالعات‬‫و‬‫پیشرفت‬‫های‬‫جدید‬
‫آگاه‬‫شود‬(‫نظارت‬)‫؛‬‫و‬‫از‬‫میان‬‫منابع‬‫معرفی‬‫شده‬‫یک‬‫منبع‬‫یا‬‫پایگاه‬‫در‬‫یک‬‫موضوع‬‫خاص‬‫جستجو‬‫کند‬(‫استخراج‬)(‫چو‬‫و‬
،‫دیگران‬2000،‫ص‬7)
‫ترنبال‬ ‫و‬ ‫دتلور‬ ،‫چو‬ ‫نظريه‬(2000)
9
‫اما‬‫به‬‫نظر‬،‫آنها‬‫تنها‬‫ویژگی‬‫های‬‫مدل‬‫الیس‬‫تواند‬‫نمی‬‫پاسخگوی‬‫کامل‬‫جستجو‬‫در‬‫وب‬‫باشد‬.‫بدین‬،‫منظور‬‫مراحل‬‫مدل‬‫الیس‬
‫را‬‫با‬‫حالت‬‫های‬‫بررسی‬‫اجمالی‬‫اگوالر‬‫ترکیب‬‫و‬‫مدلی‬‫جدید‬‫عرضه‬‫اند‬‫کرده‬
‫ترنبال‬ ‫و‬ ‫دتلور‬ ،‫چو‬ ‫نظريه‬(2000:)
10
1-‫بررسی‬‫هدایت‬‫نشده‬
‫در‬‫این‬،‫حالت‬‫انتظار‬‫رود‬‫می‬‫های‬‫نمونه‬‫زیادی‬‫از‬‫مرحله‬‫آغاز‬(‫هنگامی‬‫که‬‫جویندگان‬‫کار‬‫را‬‫در‬‫های‬‫سراصفحه‬،‫گزیده‬‫پیش‬
‫صفحه‬‫یا‬‫پایگاه‬‫مطلوب‬‫مثل‬‫های‬‫پایگاه‬‫خبری‬‫یا‬،‫روزنامه‬‫شروع‬‫می‬‫کنند‬)‫و‬‫پیوندیابی‬(‫توجه‬‫به‬‫مطالب‬‫مورد‬‫عالقه‬(‫اغلب‬
‫تصادفی‬)‫و‬‫پیگیری‬‫پیوندهای‬‫فرامتنی‬)‫مشاهده‬‫شود‬.‫پیوندیابی‬‫اغلب‬‫درطی‬‫بررسی‬‫هدایت‬‫نشده‬‫اتفاق‬‫افتد‬‫می‬.‫پیوندیابی‬
‫صورت‬‫به‬‫بازگشتی‬(‫عقب‬‫به‬)،‫پذیراست‬‫امکان‬‫چون‬‫موتورهای‬‫جستجو‬‫شاید‬‫صفحات‬‫دیگری‬‫را‬‫کنند‬‫یابی‬‫مکان‬‫که‬‫کاربر‬‫را‬‫به‬
‫پایگاه‬‫کنونی‬‫ارجاع‬‫دهد‬
‫نظريه‬ ‫مراحل‬
11
2-‫بررسی‬‫مشروط‬
‫در‬‫این‬،‫حالت‬‫انتظار‬‫رود‬‫می‬‫فعالیت‬‫های‬،‫مرور‬‫تمایز‬‫و‬‫نظارت‬‫رایج‬‫باشد‬.‫این‬‫تمایز‬‫را‬‫کننده‬‫بررسی‬‫به‬‫هنگام‬‫انتخاب‬
‫پایگاه‬‫ها‬‫یا‬‫صفحه‬‫وب‬‫مرتبط‬‫اعمال‬‫کند‬‫می‬.‫پایگاه‬‫ها‬‫ممکن‬‫است‬‫براساس‬‫بازدیدهای‬‫شخصی‬‫پیشین‬‫یا‬‫های‬‫توصیه‬‫دیگران‬
‫از‬‫یکدیگر‬‫متمایز‬‫شوند‬.‫اغلب‬‫های‬‫پایگاه‬‫متمایز‬‫شده‬‫گذاری‬‫نشانه‬‫شوند‬‫می‬.‫کنندگان‬‫بررسی‬‫به‬‫هنگام‬‫بازدید‬‫از‬‫پایگاه‬‫های‬
،‫متمایزشده‬‫محتوا‬‫را‬‫با‬‫مالحظه‬‫فهرست‬،‫مطالب‬‫های‬‫نقشه‬‫سایت‬‫یا‬‫سیاهه‬‫مقوالت‬‫و‬‫ها‬‫رده‬‫مرور‬‫کنند‬‫می‬.‫کاربران‬‫ممکن‬
‫است‬‫با‬‫مراجعه‬‫منظم‬‫به‬‫پایگاه‬‫های‬‫متمایز‬‫شده‬‫یا‬‫با‬‫برداری‬‫خالصه‬‫از‬‫محتوای‬،‫آنها‬‫بر‬‫این‬‫پایگاه‬‫ها‬‫نظارت‬‫داشته‬‫باشند‬
‫نظريه‬ ‫مراحل‬
12
3.‫جستجوی‬‫غیررسمی‬
‫در‬‫این‬،‫حالت‬‫انتظار‬‫رود‬‫می‬،‫تمایز‬‫استخراج‬‫و‬‫نظارت‬‫ویژگی‬‫های‬‫غالب‬‫باشد‬.‫به‬،‫عالوه‬‫با‬‫توجه‬‫به‬‫شناخت‬‫کاربر‬‫از‬،‫ربط‬
،‫کیفیت‬‫پیوستگی‬‫و‬...‫جستجوی‬‫غیررسمی‬ً‫ال‬‫احتما‬‫از‬‫شمار‬‫اندکی‬‫از‬‫صفحات‬‫وب‬‫متمایز‬،‫شده‬‫صورت‬‫پذیرد‬.‫استخراج‬
ً‫ا‬‫نسبت‬‫غیررسمی‬‫است؛‬‫بدین‬‫معنا‬‫که‬‫جستجوی‬‫اطالعات‬‫باید‬‫در‬‫پایگاه‬(‫های‬)‫منتخب‬‫متمرکز‬‫شود‬.‫اگر‬‫فرد‬‫کانال‬‫های‬
‫روزآمدسازی‬‫یا‬‫عامالن‬‫افزاری‬‫نرم‬‫ایجادکند‬‫که‬‫اطالعات‬‫را‬‫براساس‬‫ها‬‫کلیدواژه‬‫یا‬‫سرعنوان‬‫های‬‫موضوعی‬،‫بیابد‬‫ویژگی‬
‫نظارت‬‫تر‬‫فعال‬‫شود‬‫می‬
‫نظريه‬ ‫مراحل‬
13
4.‫فعال‬ ‫جستجوی‬(‫رسمی‬ ‫جستجوی‬)
‫در‬‫این‬،‫مرحله‬‫انتظار‬‫رود‬‫می‬‫عملیات‬‫استخراج‬‫همراه‬‫با‬‫فعالیت‬‫تکمیلی‬‫نظارت‬‫رخ‬‫دهد‬.‫درجستجوی‬،‫فعال‬‫از‬‫موتورهای‬
‫جستجویی‬‫استفاده‬‫شود‬‫می‬‫که‬‫وب‬‫را‬‫طور‬‫به‬ً‫ا‬‫نسبت‬‫جامع‬‫زیر‬‫پوشش‬‫قرار‬‫دهند‬‫می‬‫و‬‫ای‬‫مجموعه‬‫از‬‫امکانات‬‫جستجوی‬
‫قدرتمند‬‫را‬‫فراهم‬‫آورند‬‫می‬.‫فرد‬‫برای‬‫استفاده‬‫از‬‫تمام‬،‫اطالعات‬‫زمان‬‫بیشتری‬‫را‬‫به‬‫جستجو‬‫اختصاص‬‫دهد‬‫می‬‫تا‬‫قابلیت‬‫های‬
‫جستجوی‬‫پیچیده‬‫را‬‫فرا‬‫گیرد‬.‫جستجوی‬‫رسمی‬‫ممکن‬‫است‬‫دو‬‫ای‬‫مرحله‬‫باشد‬:‫جستجوی‬‫چند‬‫پایگاهی‬‫برای‬‫شناسایی‬
‫مآخذ‬‫مهم‬‫و‬‫جستجوی‬‫پایگاهی‬‫درون‬.‫استخراج‬ً‫ال‬‫احتما‬‫با‬‫فعالیت‬‫نظارت‬‫تقویت‬‫شود‬‫می‬(،‫چو‬،‫دتلور‬،‫ترنبال‬2000).
‫نظريه‬ ‫مراحل‬
14
‫نظريه‬ ‫کلي‬ ‫نمای‬
15
‫آغاز‬‫پيوندیابی‬‫مرور‬‫تمایز‬‫نظارت‬‫استخراج‬
‫بررسی‬
‫نشده‬ ‫هدایت‬
‫و‬ ‫انتخاب‬ ،‫شناسایی‬
‫ها‬‫آغازصفحه‬
‫ها‬‫پایگاه‬ ‫و‬
‫پيوندهاي‬ ‫پيگيري‬
‫صفحات‬ ‫در‬ ‫موجود‬
‫آغازین‬
‫مشروط‬ ‫بررسی‬
‫مدخل‬ ‫صفحات‬ ‫مرور‬
‫هاي‬‫نقشه‬ ‫و‬ ‫وعناوین‬
‫پایگاه‬
‫و‬ ‫چاپ‬ ،‫گذاري‬‫نشانه‬
‫مستقيم‬ ‫مراجعه‬ ،‫تکثير‬
‫معروف‬ ‫پایگاه‬ ‫به‬
‫هاي‬‫پایگاه‬ ‫از‬ ‫مجدد‬ ‫بازدید‬
‫شده‬ ‫گذاري‬‫نشانه‬ ‫یا‬ ‫مطلوب‬
‫جدید‬ ‫اطالعات‬ ‫براي‬
‫جستجوي‬‫غيررسمی‬
‫و‬ ‫چاپ‬ ،‫گذاري‬‫نشانه‬
‫مستقيم‬ ‫مراجعه‬ ،‫تکثير‬
‫معروف‬ ‫پایگاه‬ ‫به‬
‫هاي‬‫پایگاه‬ ‫از‬ ‫مجدد‬‫بازدید‬
‫شده‬‫گذاري‬‫نشانه‬ ‫یا‬ ‫مطلوب‬
‫جدید‬ ‫اطالعات‬ ‫براي‬
‫موتورهاي‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫جستجوي‬(‫داخلی‬)
‫براي‬
‫استخراج‬‫اطالعات‬
‫جدید‬
‫جستجوي‬‫رسمی‬
‫هاي‬‫پایگاه‬ ‫از‬ ‫مجدد‬‫بازدید‬
‫شده‬‫گذاري‬‫نشانه‬ ‫یا‬ ‫مطلوب‬
‫جدید‬ ‫اطالعات‬‫براي‬
‫موتورهاي‬ ‫از‬ ‫استفاده‬
‫جستجوي‬(‫داخلی‬)
‫براي‬
‫استخراج‬‫اطالعات‬
‫جدید‬
‫وب‬ ‫در‬ ‫یابی‬ ‫اطالع‬ ‫هاي‬ ‫حرکت‬ ‫و‬ ‫ها‬ ‫حالت‬
‫نتایج‬‫حاصل‬‫از‬‫این‬‫پژوهش‬‫نشان‬‫داد‬‫که‬‫افراد‬‫کننده‬‫استفاده‬‫از‬،‫وب‬‫به‬‫عنوان‬‫بخشی‬‫از‬،‫کارشان‬‫وارد‬‫چهار‬‫حالت‬
‫یابی‬‫اطالع‬‫شوند‬‫می‬.‫هر‬‫حالت‬‫از‬‫طریق‬‫نیازهای‬،‫اطالعاتی‬‫دامنه‬‫و‬‫تالش‬‫یابی‬‫اطالع‬‫و‬‫هدف‬‫استفاده‬‫از‬،‫اطالعات‬‫از‬‫هم‬
‫متمایز‬‫شود‬‫می‬(،‫همان‬‫ص‬14).
‫با‬‫توجه‬‫به‬‫بحثهای‬‫انجام‬،‫شده‬‫توان‬‫می‬‫گفت‬‫درک‬‫رفتارهای‬‫انسانی‬‫در‬‫دسترسی‬‫به‬‫اطالعات‬‫هرگز‬‫تا‬‫این‬‫اندازه‬‫مهم‬‫و‬
‫حیاتی‬‫نبوده‬‫است‬.‫درآینده‬‫باید‬‫تالش‬،‫شود‬‫نظامهای‬‫بازیابی‬‫اطالعات‬‫هوشمند‬‫و‬‫شهودی‬‫طراحی‬‫شود‬‫تا‬‫کاربر‬‫را‬‫وارد‬
‫تعامل‬‫معنادار‬‫با‬‫اطالعات‬‫کند‬.‫موفقیت‬‫و‬‫عدم‬‫موفقیت‬‫یک‬‫حل‬‫راه‬‫در‬‫فناوریهای‬‫جدید‬‫نهفته‬،‫نیست‬‫بلکه‬‫در‬‫درک‬‫نیازها‬‫و‬
‫رفتارهای‬‫انسان‬‫نهفته‬‫است‬(،‫کالباخ‬2001).
‫گیری‬ ‫نتیجه‬
16
‫اکرم‬ ،‫عینی‬(1384.)‫اطالع‬ ‫و‬ ‫کتابداری‬ ‫علوم‬ ‫پیشگامان‬ ‫دیدگاه‬ ‫از‬ ‫اطالعاتی‬ ‫نیاز‬ ‫مفهوم‬‫رسانی‬.‫اطالع‬ ‫علوم‬ ‫فصلنامه‬‫رسانی‬.20(3‫و‬4.)
‫عبدالرضا‬ ،‫چاکلی‬ ‫نوروزی‬(1385.)‫اطالعات‬ ‫جستجوگران‬ ‫رفتار‬ ‫در‬ ‫مؤثر‬ ‫و‬ ‫اصلی‬ ‫عوامل‬.‫اطالع‬ ‫و‬ ‫کتابداری‬ ‫فصلنامه‬‫رسانی‬.9(1.)‫ص‬144-175.
‫فاطمه‬ ،‫فرد‬ ‫نوشین‬(1381.)‫اطالع‬ ‫رفتار‬‫یابی‬.‫دایره‬ ‫در‬‫اطالع‬ ‫و‬ ‫کتابداری‬ ‫المعارف‬‫رسانی‬( .‫ج‬.1.)‫تهران‬:‫ایران‬ ‫اسالمی‬ ‫جمهوری‬ ‫ملی‬ ‫کتابخانه‬.
‫نوکاریزی‬‫محمدرضا‬ ،‫داورپناه‬ ‫و‬ ‫محسن‬ ،(1385.)‫یابی‬ ‫اطالع‬ ‫رفتار‬ ‫الگوهای‬ ‫تحلیل‬.‫رسانی‬ ‫اطالع‬ ‫و‬ ‫کتابداری‬ ‫فصلنامه‬.9(2.)‫ص‬119-152.
‫منابع‬:
17
‫با‬‫تشکر‬‫از‬
‫توجه‬‫شما‬
18

نظریه چو، دتلور و ترنبال