цогт хунтайж

1. Түмэнхэн Цогт хунтайжГол бүтээл нь:Дуутын хадны шүлэг

2. Хунтайжийн санаашралХалхын Автай сайн ханы ачБахарай хошуучийн хөвүүнБуддын улааны шашныг баримтлагчЯруу найрагч

3. Дуутын хадны бичээс /1621/Төв аймгийнДэлгэрхаан сумыннутагт Дуутын цохио хэмээх газар3м орчим өндөрхаданд сийлсэншүлэгЦагаан тахиа жилийн намрын эхэн сарын 21/1621 оны намар/

4. Дуутын хадны шүлэг /1-р бадаг/Дээр тэнгэр ханы аху хийгээдДэлхий дэх хан богдсон аху газарДээр дорын ялгал болбоос бээрЖаргал хайрлал хоёрын агаар нэгэн буй.Тайлбар:Тэнгэр хүн хоёрын нэг нь дээр, нөгөө нь доор, орших газрын хувьд ялгаатай боловчжаргах хайрлах хоёрын сэтгэлийн мөн чанараар адил.

5. Дуутын хадны шүлэг /2-р бадаг/Агнистайн агуй дахь бодисад нар хийгээдАлтан дэлхий дэх бодь сэтгэлтэн хоёрынАху газар ангид болбоосАсрах нигүүлсэхүйн агаар нэгэн буй.Тайлбар:Бодисадва, бодь сэтгэлтэн хоёрын нэг нь дээр Аганистын агуйд, нөгөө нь доор хүний ертөнцөд анги тусдаа орших боловч амьтныг асрах нигүүлсэхүйн сэтгэлийн чанараараа адил.

6. Дуутын хадны шүлэг /3-р бадаг/Энд хан богдсын сайн түшмэд хийгээдЭрүүлэгч эрлэг хааны их ноёд хоёрынЁс өнгө өөр болбоосЗөв бурууг ялгахын агаар нэгэн буй.Тайлбар:Хааны түшмэл, эрлэгийн түшмэл хоёр өнгө дүрсээрээ өөр өөр боловч гэмтэн болон нүгэлтийн зөв бурууг ялган таньж, гэсгээн цээрлүүлэх ажил үйлдлээрээ адил.

7. Дуутын хадны шүлэг /4-р бадаг/Олз идэш олон ядагч хүмүн хийгээдУул модонд явагч араатан хоёрынАху бие ангид болбоосАлан идэхийн агаар нэгэн буй.Тайлбар:Хүн араатан хоёр ахуй биеэрээ ангид ялгаатай боловч алах идэхийг хүсэх сэтгэлийн мөн чанараараа адил.

8. Дуутын хадны шүлэг /5-р бадаг/Хол ойроос хулгай хийгч хүмүн хийгээдХотыг эргэн гэтэгч чоно хоёрынИлт бие дүр өөр болбоосИдэхүйг хүсэх сэтгэлийн агаар нэгэн буй.Тайлбар:Хулгайч хүн, чоно хоёр илт биеэрээ ялгаатай боловч хулгайлах, хуурах сэтгэлийн мөн чанараараа адил.

9. Дээрх таван бадагт:Ангид ялгаатай нь:Адил төстэй нь:жаргах хайрлах

10. Асрах нийгүүлсэх

11. Ялгах таних

12. Хүсэх шунах

13. Хуурах мэхлэхорон газардүрс биеажил үйлийн

14. Дуутын хадны шүлэг /6-р бадаг/Онон мөрөнд аху Халуут эгч минь хийгээдОрхон Туулд агч өвчит бид хоёрХалх Онигудын газар хол болбоос бээрХайрлан саналцахын агаар нэгэн буй.Тайлбар:Эгч дүү хоёр нэг нь Онон мөрөнд, нөгөө нь Орхон Туулд газрын эрхээр хол суувч, биесээ хайрлан санагалзахын мөн чанараар адил.

15. Дуутын хадны шүлэг /7-р бадаг/Энэ биендээн эс золголцвоосҮүнээс хойш төрөл тутамдааЭх нь ганц хүүхнээ хайрлах мэтЭлдэв үйлээр туслалцах болтугай.Тайлбар:Энэ бадагт хэрэв энэ насандаа уулзаж эс чадваас дараа дараагийн төрөлдөө эх охин хоёр мэт бие биенээ хайрлан явъя гэсэн санааг хэлжээ.