SlideShare a Scribd company logo
1 of 11
Download to read offline
Монгол ардын оньсого
Зорилго  Монгол ардын аман зохиолын төрөл зүйл болох оньсоготой танилцаж, оньсогын хэл уран сайхны онцлогийг танин мэдүүлэх.
Зорилт Оньсогын тухай ойлголтыг танин мэдүүлэх Оньсогын хэл, уран сайхны онцлогийг ойлгуулах Оньсогыг таалгаж, оюун ухааныг хөгжүүлж, зохиолгож сургах.
Оньсого Оньсого нь аман яруу найргийн товч хураангуй бүтээл бөгөөд хүний ухаан билгийг шалгаж, бодох сэтгэх чадварыг нь хөгжүүлэхэд чиглэсэн гүн агуулгатай, юмны онцлого шинжийг яруу тод, ёгт хэлбэрээр илэрхийлсэн уран асуулт юм. Монголчууд эрт дээр цагаас оньсогыг ихэд эрхэмлэж, цэцэн ухаанаа сорьсон оюун ухааны дасгал гэж үзсээр иржээ. Оньсогыг амьтан, ургамал, хүн түүний ажил хөдөлмөр, сансар гараг ертөнцийн тухай оньсого гэж ангилж үздэг юм.
Баяраа гэртээ Баяраа хүү аавынхаа хавтаснаас “ Цас цагаан царайтай цардгар нимгэн биетэй” – г аваад ширээн дээр тавив. Дараа нь эгчийнхээ цүнхнээс “ Гурван нөхрөөр түшүүлдэг гуа нарийн биетэй, улсын хэргийг товчилдог, уран сайхан хошуутай, цангаг ангаг зантай  цагаан газар явдалтай” –г гаргаад “ Бувар бувар бултгануухай бутны цаагуур нуугдуухай” – г зураарай гэв. Баяраа оньсогыг таажээ. Ээж нь:  ,[object Object]
“ Сохор хар өртөө нэхнэ” гэв. Хүү:   - Баярлалаа гэж хэлээд ор уруугаа явжээ.
Дөрвөн хүү нь шавар нухнаХоёр охин нь холыг харнаӨвгөн нь өвс хаднаЭмгэн нь элээ үргээнэ.
Өөхөн бөмбөөхэйАраг сэгсээхэй
Урдаа сэрээтэйДундаа хөхүүртэйАрдаа ташууртай
Төр улсыг тогтоходТүргэн зорчих хурдТүмэн газрыг гэтлэхэдТөмөр сэлүүрт онгоц
Ээрэм талын бурхадЭр эмгүй сахалтай

More Related Content

What's hot

монгол хэлний хичээлийн лавлах
монгол хэлний хичээлийн лавлахмонгол хэлний хичээлийн лавлах
монгол хэлний хичээлийн лавлахNyamzaya Gerelzaya
 
а үсэг
а үсэга үсэг
а үсэгoontood
 
үлэмжийн чанар.нх
үлэмжийн чанар.нхүлэмжийн чанар.нх
үлэмжийн чанар.нхsaruush undrah
 
таван хошуу мал
таван хошуу малтаван хошуу мал
таван хошуу малtogs99
 
мэндчилгээ
мэндчилгээмэндчилгээ
мэндчилгээMunkh Orgil
 
уран зохиол
уран зохиол  уран зохиол
уран зохиол ssuser8ad4021
 
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухай
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухайМонгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухай
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухайNational University Of Mongolia
 
6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилал6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилалoogii553
 
“Цогтын хадны бичиг” шүлэгт хэл - уран сайхны задлал хийх
“Цогтын хадны бичиг” шүлэгт хэл - уран сайхны  задлал хийх“Цогтын хадны бичиг” шүлэгт хэл - уран сайхны  задлал хийх
“Цогтын хадны бичиг” шүлэгт хэл - уран сайхны задлал хийхСэтгэмж Цогцолбор Сургууль
 
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilaltelmenten
 
эрийн 3 Ц.Батсүрэн
эрийн 3 Ц.Батсүрэнэрийн 3 Ц.Батсүрэн
эрийн 3 Ц.БатсүрэнBatsuren Tsagaan
 
б.явуухулан хар ус нуурын шагшуурга
б.явуухулан хар ус нуурын шагшуургаб.явуухулан хар ус нуурын шагшуурга
б.явуухулан хар ус нуурын шагшуургаshand1_Bondok
 
Mongol hel 8 цахим хичээл
Mongol hel 8 цахим хичээлMongol hel 8 цахим хичээл
Mongol hel 8 цахим хичээлganzorig_od
 
тийн ялгал
тийн ялгалтийн ялгал
тийн ялгалulziimanlai
 
Жинхэнэ нэр
Жинхэнэ нэрЖинхэнэ нэр
Жинхэнэ нэрGe Go
 

What's hot (20)

монгол хэлний хичээлийн лавлах
монгол хэлний хичээлийн лавлахмонгол хэлний хичээлийн лавлах
монгол хэлний хичээлийн лавлах
 
Uran zohiolin dur
Uran zohiolin durUran zohiolin dur
Uran zohiolin dur
 
хэлц
 хэлц хэлц
хэлц
 
а үсэг
а үсэга үсэг
а үсэг
 
үлэмжийн чанар.нх
үлэмжийн чанар.нхүлэмжийн чанар.нх
үлэмжийн чанар.нх
 
таван хошуу мал
таван хошуу малтаван хошуу мал
таван хошуу мал
 
мэндчилгээ
мэндчилгээмэндчилгээ
мэндчилгээ
 
уран зохиол
уран зохиол  уран зохиол
уран зохиол
 
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухай
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухайМонгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухай
Монгол хэлний үгийн сангийн судалгааны тухай
 
6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилал6. ж.н ийн хувилал
6. ж.н ийн хувилал
 
“Цогтын хадны бичиг” шүлэгт хэл - уран сайхны задлал хийх
“Цогтын хадны бичиг” шүлэгт хэл - уран сайхны  задлал хийх“Цогтын хадны бичиг” шүлэгт хэл - уран сайхны  задлал хийх
“Цогтын хадны бичиг” шүлэгт хэл - уран сайхны задлал хийх
 
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
18. engiin ba niilmel oguulberiin angilal
 
найруулгын эхийг ангилах нь
найруулгын эхийг ангилах ньнайруулгын эхийг ангилах нь
найруулгын эхийг ангилах нь
 
эрийн 3 Ц.Батсүрэн
эрийн 3 Ц.Батсүрэнэрийн 3 Ц.Батсүрэн
эрийн 3 Ц.Батсүрэн
 
Багш ажлын байрандаа тасралтгүй хөгжих нь
Багш ажлын байрандаа тасралтгүй хөгжих ньБагш ажлын байрандаа тасралтгүй хөгжих нь
Багш ажлын байрандаа тасралтгүй хөгжих нь
 
б.явуухулан хар ус нуурын шагшуурга
б.явуухулан хар ус нуурын шагшуургаб.явуухулан хар ус нуурын шагшуурга
б.явуухулан хар ус нуурын шагшуурга
 
Mongol hel 8 цахим хичээл
Mongol hel 8 цахим хичээлMongol hel 8 цахим хичээл
Mongol hel 8 цахим хичээл
 
тийн ялгал
тийн ялгалтийн ялгал
тийн ялгал
 
Жинхэнэ нэр
Жинхэнэ нэрЖинхэнэ нэр
Жинхэнэ нэр
 
Leg5
Leg5Leg5
Leg5
 

Viewers also liked

тааварт цагаан
тааварт цагаантааварт цагаан
тааварт цагаанaajuu79
 
оньсого,зүйр цэцэн үгүүд
оньсого,зүйр цэцэн үгүүдоньсого,зүйр цэцэн үгүүд
оньсого,зүйр цэцэн үгүүдgganchimeg
 
таван хошуу мал
таван хошуу малтаван хошуу мал
таван хошуу малNNaraa
 
малын ашиг шим! с.нараа
малын ашиг шим! с.нараамалын ашиг шим! с.нараа
малын ашиг шим! с.нарааulzii_7777
 
МОНГОЛ ОРНЫ МАЛ АЖ АХУЙ
МОНГОЛ ОРНЫ МАЛ АЖ АХУЙМОНГОЛ ОРНЫ МАЛ АЖ АХУЙ
МОНГОЛ ОРНЫ МАЛ АЖ АХУЙsaikhanaa.o
 

Viewers also liked (7)

тааварт цагаан
тааварт цагаантааварт цагаан
тааварт цагаан
 
оньсого,зүйр цэцэн үгүүд
оньсого,зүйр цэцэн үгүүдоньсого,зүйр цэцэн үгүүд
оньсого,зүйр цэцэн үгүүд
 
5 хошуу мал
5 хошуу мал5 хошуу мал
5 хошуу мал
 
таван хошуу мал
таван хошуу малтаван хошуу мал
таван хошуу мал
 
малын ашиг шим! с.нараа
малын ашиг шим! с.нараамалын ашиг шим! с.нараа
малын ашиг шим! с.нараа
 
Onisogo
OnisogoOnisogo
Onisogo
 
МОНГОЛ ОРНЫ МАЛ АЖ АХУЙ
МОНГОЛ ОРНЫ МАЛ АЖ АХУЙМОНГОЛ ОРНЫ МАЛ АЖ АХУЙ
МОНГОЛ ОРНЫ МАЛ АЖ АХУЙ
 

Similar to монгол ардын оньсого

монгол ардын аман зохиолын учир
монгол ардын аман зохиолын учирмонгол ардын аман зохиолын учир
монгол ардын аман зохиолын учирSubd85
 
Garamgai zvtgeltnvvd2
Garamgai zvtgeltnvvd2Garamgai zvtgeltnvvd2
Garamgai zvtgeltnvvd2okino_85
 
хөх судар’
хөх судар’хөх судар’
хөх судар’sainaa88
 
буурал ижий минь
буурал ижий миньбуурал ижий минь
буурал ижий миньОтгоо Т.Ж
 
монгол хэл Iii
монгол хэл Iiiмонгол хэл Iii
монгол хэл Iiienhee_bagsh
 
Ert shutleg
Ert shutlegErt shutleg
Ert shutlegtolya_08
 
монголын нууц товчоо
монголын нууц товчоомонголын нууц товчоо
монголын нууц товчооnayna-1
 
монгол ардын аман зохиол (уран зохиол
монгол ардын аман зохиол (уран зохиолмонгол ардын аман зохиол (уран зохиол
монгол ардын аман зохиол (уран зохиолErdenetuya Galbadrah
 
монгол ардын аман зохиол (уран зохиол
монгол ардын аман зохиол (уран зохиолмонгол ардын аман зохиол (уран зохиол
монгол ардын аман зохиол (уран зохиолErdenetuya Galbadrah
 
Shidet khuuriin ulgher 1 aman zokhiol
Shidet khuuriin ulgher 1   aman zokhiolShidet khuuriin ulgher 1   aman zokhiol
Shidet khuuriin ulgher 1 aman zokhiolKocmoc Umbrella
 

Similar to монгол ардын оньсого (20)

монгол ардын аман зохиолын учир
монгол ардын аман зохиолын учирмонгол ардын аман зохиолын учир
монгол ардын аман зохиолын учир
 
Garamgai zvtgeltnvvd2
Garamgai zvtgeltnvvd2Garamgai zvtgeltnvvd2
Garamgai zvtgeltnvvd2
 
хөх судар’
хөх судар’хөх судар’
хөх судар’
 
Tatalgan
TatalganTatalgan
Tatalgan
 
Tatalgan
TatalganTatalgan
Tatalgan
 
хөх судар’
хөх судар’хөх судар’
хөх судар’
 
буурал ижий минь
буурал ижий миньбуурал ижий минь
буурал ижий минь
 
Danzanravjaa
DanzanravjaaDanzanravjaa
Danzanravjaa
 
монгол хэл Iii
монгол хэл Iiiмонгол хэл Iii
монгол хэл Iii
 
Amni bileg-1
Amni bileg-1Amni bileg-1
Amni bileg-1
 
Ert shutleg
Ert shutlegErt shutleg
Ert shutleg
 
Nom900
Nom900Nom900
Nom900
 
мааз
маазмааз
мааз
 
мааз
маазмааз
мааз
 
мааз
маазмааз
мааз
 
мааз
маазмааз
мааз
 
монголын нууц товчоо
монголын нууц товчоомонголын нууц товчоо
монголын нууц товчоо
 
монгол ардын аман зохиол (уран зохиол
монгол ардын аман зохиол (уран зохиолмонгол ардын аман зохиол (уран зохиол
монгол ардын аман зохиол (уран зохиол
 
монгол ардын аман зохиол (уран зохиол
монгол ардын аман зохиол (уран зохиолмонгол ардын аман зохиол (уран зохиол
монгол ардын аман зохиол (уран зохиол
 
Shidet khuuriin ulgher 1 aman zokhiol
Shidet khuuriin ulgher 1   aman zokhiolShidet khuuriin ulgher 1   aman zokhiol
Shidet khuuriin ulgher 1 aman zokhiol
 

More from hishgee79

цахим хэрэглэгдэхүүн
цахим хэрэглэгдэхүүнцахим хэрэглэгдэхүүн
цахим хэрэглэгдэхүүнhishgee79
 
Belge demberlin ug
Belge demberlin ugBelge demberlin ug
Belge demberlin ughishgee79
 
Belge demberlin ug
Belge demberlin ugBelge demberlin ug
Belge demberlin ughishgee79
 
хүүхэд гэж хэн бэ 11111
хүүхэд гэж хэн бэ 11111хүүхэд гэж хэн бэ 11111
хүүхэд гэж хэн бэ 11111hishgee79
 
цахим хэрэглэгдэхүүн
цахим хэрэглэгдэхүүнцахим хэрэглэгдэхүүн
цахим хэрэглэгдэхүүнhishgee79
 
8р анги уран зохиол хишгээ
8р анги уран зохиол хишгээ8р анги уран зохиол хишгээ
8р анги уран зохиол хишгээhishgee79
 
Tsahim hicheel1
Tsahim hicheel1Tsahim hicheel1
Tsahim hicheel1hishgee79
 
зайн сургалт
зайн сургалтзайн сургалт
зайн сургалтhishgee79
 
хүүхэд ба гэмт хэрэг
хүүхэд ба гэмт хэрэгхүүхэд ба гэмт хэрэг
хүүхэд ба гэмт хэрэгhishgee79
 

More from hishgee79 (11)

цахим хэрэглэгдэхүүн
цахим хэрэглэгдэхүүнцахим хэрэглэгдэхүүн
цахим хэрэглэгдэхүүн
 
Belge demberlin ug
Belge demberlin ugBelge demberlin ug
Belge demberlin ug
 
Belge demberlin ug
Belge demberlin ugBelge demberlin ug
Belge demberlin ug
 
хүүхэд гэж хэн бэ 11111
хүүхэд гэж хэн бэ 11111хүүхэд гэж хэн бэ 11111
хүүхэд гэж хэн бэ 11111
 
цахим хэрэглэгдэхүүн
цахим хэрэглэгдэхүүнцахим хэрэглэгдэхүүн
цахим хэрэглэгдэхүүн
 
8р анги уран зохиол хишгээ
8р анги уран зохиол хишгээ8р анги уран зохиол хишгээ
8р анги уран зохиол хишгээ
 
Tsahim hicheel1
Tsahim hicheel1Tsahim hicheel1
Tsahim hicheel1
 
Dvrem
DvremDvrem
Dvrem
 
зайн сургалт
зайн сургалтзайн сургалт
зайн сургалт
 
Hishgee
HishgeeHishgee
Hishgee
 
хүүхэд ба гэмт хэрэг
хүүхэд ба гэмт хэрэгхүүхэд ба гэмт хэрэг
хүүхэд ба гэмт хэрэг
 

монгол ардын оньсого

  • 2. Зорилго Монгол ардын аман зохиолын төрөл зүйл болох оньсоготой танилцаж, оньсогын хэл уран сайхны онцлогийг танин мэдүүлэх.
  • 3. Зорилт Оньсогын тухай ойлголтыг танин мэдүүлэх Оньсогын хэл, уран сайхны онцлогийг ойлгуулах Оньсогыг таалгаж, оюун ухааныг хөгжүүлж, зохиолгож сургах.
  • 4. Оньсого Оньсого нь аман яруу найргийн товч хураангуй бүтээл бөгөөд хүний ухаан билгийг шалгаж, бодох сэтгэх чадварыг нь хөгжүүлэхэд чиглэсэн гүн агуулгатай, юмны онцлого шинжийг яруу тод, ёгт хэлбэрээр илэрхийлсэн уран асуулт юм. Монголчууд эрт дээр цагаас оньсогыг ихэд эрхэмлэж, цэцэн ухаанаа сорьсон оюун ухааны дасгал гэж үзсээр иржээ. Оньсогыг амьтан, ургамал, хүн түүний ажил хөдөлмөр, сансар гараг ертөнцийн тухай оньсого гэж ангилж үздэг юм.
  • 5.
  • 6. “ Сохор хар өртөө нэхнэ” гэв. Хүү: - Баярлалаа гэж хэлээд ор уруугаа явжээ.
  • 7. Дөрвөн хүү нь шавар нухнаХоёр охин нь холыг харнаӨвгөн нь өвс хаднаЭмгэн нь элээ үргээнэ.
  • 10. Төр улсыг тогтоходТүргэн зорчих хурдТүмэн газрыг гэтлэхэдТөмөр сэлүүрт онгоц
  • 11. Ээрэм талын бурхадЭр эмгүй сахалтай
  • 12. Оньсого худалдах ёсОньсого таалцах уламжлалт ёсонд эхлээд хүмүүс талцан хуваагдаад оньсогыг тааж чадаагүйгээ дараах үгийг аялгуулан хэлж худалдаж тоглодог байв.