ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ
ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ
 Θεσμός της αρχαιοελληνικής πόλης-κράτους
 Αναπτύχθηκε στα τέλη αρχαϊκής περιόδου
 Διαμορφώθηκε πλήρως στην κλασική εποχή
 Χαρακτήρας: - θρησκευτικός
- πολιτικός
- κοινωνικός
ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
Το δράμα προήλθε από τα θρησκευτικά δρώμενα
Οι δραματικοί αγώνες διεξάγονταν κατά τη διάρκεια
των εορτών του θεού Διονύσου
Το θεατρικό κτήριο βρίσκεται εντός του ιερού χώρου
του θεού.
Η σκευή συνδέεται με τη διονυσιακή λατρεία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
 Άκμασε την εποχή της δημοκρατίας
 Οι πολίτες ασκούνταν στην αντιπαράθεση ιδεών,
στον διάλογο, στην επικοινωνία
 Στις τραγωδίες υπάρχουν:
τα θέματα πολέμου-ειρήνης-δικαιοσύνης-φιλοπατρίας
οι διαμάχες γύρω από τα πολιτικά προβλήματα
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
 Τις παραστάσεις παρακολουθούσαν:
- Αθηναίοι και μέτοικοι
- άνδρες και γυναίκες
 Διακρίσεις ως προς τις θέσεις
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
 - θεσμός εισιτηρίου
- «θεωρικά» για φτωχούς αρχικά,
για όλους τους πολίτες επί Περικλή
 «θεωρικό ταμείο»
- πλεονάσματα κρατικού προϋπολογισμού
- ειδικός υπουργός για τη διαχείριση του
- νόμος απαγόρευε τη χρήση των χρημάτων
για άλλους σκοπούς
ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΝΥΣΟΥ
6ος αι. π.Χ
 Το πρώτο πέτρινο θέατρο του κόσμου
 Μέρος του ιερού του Ελευθερέως Διονύσου
 Φιλοξενούσε:- τα «Μεγάλα Διονύσια»
- τις συνεδριάσεις της Εκκλησίας του Δήμου
- τις «ακάθαρτες Ρωμαϊκές εκδηλώσεις»
 την περίοδο του Λυκούργου
είχε χωρητικότητα 15-16.000 θεατές
ΘΕΑΤΡΟ ΕΥΩΝΥΜΟΥ ΑΛΙΜΟΥ
Μέσα 5ου αι.
 Χωρητικότητα: 2.000-3.000 θεατές
 Η ορχήστρα του: η μόνη σωζόμενη σε ορθογώνιο
σχήμα
 Η σκηνή του: η μόνη σωζόμενη στην Ελλάδα
 2 ακέφαλα αγάλματα του Διονύσου βρέθηκαν στον
χώρο του θεάτρου
ΘΕΑΤΡΟ ΘΟΡΙΚΟΥ (Λαύριο)
525-480 π.Χ
 Το αρχαιότερο σωζόμενο θέατρο της Ελλάδας
 Το κοίλον έχει ελλειψοειδές σχήμα
 Στη μία πάροδο υπάρχει ναΐσκος του Διονύσου
 Η ορχήστρα του είναι η πιο μεγάλη από τις ορχήστρες
των αρχαίων ελληνικών θεάτρων
 Χρησιμοποιείτο για:
- παραστάσεις
- συνεδριάσεις της Εκκλησίας του Δήμου
ΘΕΑΤΡΟ ΔΕΛΦΩΝ
 Βρίσκεται στα Β.Δ του ιερού του Απόλλωνα
 Φιλοξενούσε μουσικούς αγώνες στη διάρκεια των
Πυθίων και άλλες γιορτές
 Το πρώτο θέατρο είχε ξύλινα καθίσματα
ενώ το πρώτο πέτρινο θέατρο κτίστηκε στα μέσα του
4ου αι.π.Χ
 Η ορχήστρα, τα εδώλια και η σκηνή που γνωρίζουμε
σήμερα κατασκευάστηκαν κατά τους πρώτους
ρωμαϊκούς χρόνους
 Χωρητικότητα: 5.000 θεατές
ΘΕΑΤΡΟ ΧΑΙΡΩΝΕΙΑΣ
Τέλη 5ου αι. π.Χ
 Τα εδώλια είχαν σκαλιστεί πάνω στον σκληρό, γκρίζο
βράχο
 Φιλοξενούσε 500 θεατές
 Στα τέλη 1ου αι. π.Χ τριπλασιάστηκε η χωρητικότητα
του
 Σήμερα διακρίνεται μόνο το κοίλο
ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ
ΘΕΑΤΡΟ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ
340-330 π.Χ
 Το τελειότερο αρχαίο ελληνικό θέατρο από άποψη
ακουστικής και αισθητικής
 Βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο του Ασκληπιείου.
Ήταν μέσο θεραπείας των ασθενών
 Χωρητικότητα: 10.000 θεατές
 Δεν αναμορφώθηκε στα Ρωμαϊκά χρόνια
ΘΕΑΤΡΟ ΜΕΣΣΗΝΗΣ
 Χωρητικότητα: 12.000 θεατές
 Διέθετε όμορφο σκηνικό οικοδόμημα
 Ήταν χώρος μαζικών πολιτικών συγκεντρώσεων
 Εγκαταλείφθηκε τον 4ο αι. π.Χ
 Σήμερα γίνονται εργασίες συντήρησης
ΘΕΑΤΡΟ ΗΛΙΔΑΣ
4ο αι. π.Χ
 Βρίσκεται στο βόρειο τμήμα της αρχαίας αγοράς
 Υπέστη αλλαγές στα ελληνιστικά – ρωμαϊκά χρόνια
 Ιδιομορφία: χωμάτινο κοίλο
ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΗΠΕΙΡΟΥ
ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΣΣΩΠΗΣ
3ος αι. π.Χ
 Βρίσκεται στη Ν.Α πλευρά της αγοράς
 Χρησίμευε ως βουλευτήριο
 Χωρητικότητα: 2.000-3.000 θεατές
 Είχε ορθογώνια σκηνή με 2 παρασκήνια
ΘΕΑΤΡΟ ΔΩΔΩΝΗΣ
3ος αι. π.Χ
 Κατασκευάστηκε από τον βασιλιά Πύρρο
 Χωρητικότητα: 18.000 θεατές
 Το κοίλο του εκμεταλλεύεται με φυσικό τρόπο
το επικλινές έδαφος
 Σήμερα πραγματοποιούνται παραστάσεις
τους καλοκαιρινούς μήνες
ΘΕΑΤΡΟ ΒΥΛΛΙΔΟΣ
Μέσα 3ου αι. π.Χ
 Η Βυλλίς βρισκόταν στη Ν. Αλβανία
 Το θέατρο βρισκόταν στην αγορά
 Χωρητικότητα: 7.000 θεατές
 Είχε σκηνή με δωρική κιονοστοιχία στην πρόσοψη
και προσκήνιο με ιωνική στοά
ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ
ΘΕΑΤΡΟ ΦΙΛΙΠΠΩΝ
356 π.Χ
Bρίσκεται στους πρόποδες του λόφου της
Ακρόπολης των Φιλίππων.
Κατά τη ρωμαϊκή κυριαρχία μετατράπηκε σε
αρένα
Από το 1957 στο χώρο του αρχαίου θεάτρου
οργανώνεται το Φεστιβάλ Φιλίππων,
ΘΕΑΤΡΟ ΘΑΣΟΥ
5ος αι.π.Χ
Κατά τα ρωμαϊκά χρόνια, χρησιμοποιήθηκε για
τους αγώνες των μονομάχων.
Την εποχή εκείνη, έστησαν στο προσκήνιο και
παραστάσεις θεών
ΘΕΑΤΡΟ ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ
(ελληνιστική εποχή)
Έχει υποστεί μετασκευές στα ρωμαϊκά χρόνια
 Σε συνεχή χρήση μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ
Περιορισμένη χρήση στην παλαιοχριστιανική
εποχή
Κατά τους επόμενους αιώνες μετατρέπεται σε
νεκροταφείο
ΘΕΑΤΡΟ ΒΕΡΓΙΝΑΣ
4ος αι. π.Χ
 Βρίσκεται στη δυτική πλευρά της πόλης των Αιγών,
γύρω στα 50 μ. από το Ανάκτορο.
 Ανακαλύφθηκε το 1982.
 Στο κέντρο της ορχήστρας σώζονται τα θεμέλια του
βωμού του Διονύσου.
ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΚΑΤΩ ΙΤΑΛΙΑΣ
ΘΕΑΤΡΟ ΤΑΟΡΜΙΝΑΣ
 Χτισμένο με τούβλα σε Κορινθιακό ρυθμό
 Κατά το Μεσαίωνα αφαιρέθηκαν στήλες
 Χωρητικότητα: 5.400 θεατές
 Διέθετε όμορφη θέα-καλή ακουστική
 Έγιναν ρωμαϊκές παρεμβάσεις
ΘΕΑΤΡΟ ΣΥΡΑΚΟΥΣΩΝ
5ος αι.π.Χ (επί Ιέρωνος Α)
 Αρχικά είχε τραπεζοειδές σχήμα
 Τέλος 4ου αι. π.Χ απέκτησε ημικυκλικό σχήμα
 Το κοίλο είχε 9 κερκίδες με ιδιαίτερη ονομασία
 Χωρητικότητα: 10.000 καθήμενων θεατών
24.000 όρθιων
 Στους Βυζαντινούς χρόνους χρησιμοποιήθηκε
ως νεκροταφείο
ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ
ΘΕΑΤΡΟ ΕΦΕΣΟΥ
(επί Λυσιμάχου)
 Έχει ασυνήθιστα μεγάλη σκηνή
 Ξαναχτίζεται τον 1ο - 2ο μ.Χ. αιώνα και
παίρνει τελική μορφή το κοίλο.
 Χωρητικότητα: 30.000 θεατές.
 Τον 3ος αι. μ.Χ. το θέατρο επισκευάστηκε για τελευταία
φορά.
ΘΕΑΤΡΟ ΠΕΡΓΑΜΟΥ
 Βρίσκεται στην Ακρόπολη της Περγάμου και είναι
2.300 ετών.
 Είναι το πιο απότομο αρχαίο θέατρο στον κόσμο.
 Χωρητικότητα: 25.000 θεατές.
 Σπάνια δίνονται εκεί παραστάσεις αρχαίας
τραγωδίας,.
ΘΕΑΤΡΟ ΠΡΙΗΝΗΣ
340 π.Χ
Σε αυτό σώζεται η αρχαιότερη σκηνή.
Πιθανόν το αρχαιότερο θέατρο της Μ. Ασίας
Χρονολόγηση του κοίλου: 340 π.Χ.
Κατασκευή λίθινης σκηνής: αρχές του 3ου αι.
- σχέδιο: διώροφο κτίσμα με έναν όροφο να
προεξέχει προς την ορχήστρα.
Χωρητικότητα: 5000 θεατές.
Τόπος των δημόσιων συγκεντρώσεων του δήμου
ΘΕΑΤΡΟ ΙΕΡΑΠΟΛΗΣ
(Ρωμαϊκοί χρόνοι)
 Το θέατρο σε σχέση με την έκταση της πόλης είναι
πολύ μεγάλο.
 Χρονολογείται στους ρωμαϊκούς χρόνους.
 Χρησιμοποιήθηκε και για θηριομαχίες.
 Διακόσμηση της σκηνής του θεάτρου: σκηνές από
τον διονυσιακό κύκλο κι από τον κύκλο Απόλλωνα,
Αρτέμιδας.
ΘΕΑΤΡΟ ΑΣΠΕΝΔΟΥ
155 μ.Χ
 από τα καλύτερα διατηρημένα αρχαία ελληνικά
θέατρα στον κόσμο
 Κτίσθηκε το 155 μ.Χ.
 Χωρητικότητα: 7.000 θεατές
 Το κοίλο ήταν αμφιθεατρικό και έφερε τρία
διαζώματα.
 Ύψος σκηνής: 14 μ.
 Κατά την Βυζαντινή περίοδο: σταθμός καραβανιών.
Μετά την κατάληψη από Σελτζούκους: Σελτζουκικό
ανάκτορο.

Αρχαία Ελληνικά θέατρα

  • 1.
    ΑΡΧΑΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΝΤΑΞΗΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ
  • 3.
     Θεσμός τηςαρχαιοελληνικής πόλης-κράτους  Αναπτύχθηκε στα τέλη αρχαϊκής περιόδου  Διαμορφώθηκε πλήρως στην κλασική εποχή  Χαρακτήρας: - θρησκευτικός - πολιτικός - κοινωνικός
  • 4.
    ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Το δράμαπροήλθε από τα θρησκευτικά δρώμενα Οι δραματικοί αγώνες διεξάγονταν κατά τη διάρκεια των εορτών του θεού Διονύσου Το θεατρικό κτήριο βρίσκεται εντός του ιερού χώρου του θεού. Η σκευή συνδέεται με τη διονυσιακή λατρεία
  • 5.
    ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ  Άκμασετην εποχή της δημοκρατίας  Οι πολίτες ασκούνταν στην αντιπαράθεση ιδεών, στον διάλογο, στην επικοινωνία  Στις τραγωδίες υπάρχουν: τα θέματα πολέμου-ειρήνης-δικαιοσύνης-φιλοπατρίας οι διαμάχες γύρω από τα πολιτικά προβλήματα
  • 6.
    ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ  Τιςπαραστάσεις παρακολουθούσαν: - Αθηναίοι και μέτοικοι - άνδρες και γυναίκες  Διακρίσεις ως προς τις θέσεις
  • 7.
    ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ  -θεσμός εισιτηρίου - «θεωρικά» για φτωχούς αρχικά, για όλους τους πολίτες επί Περικλή  «θεωρικό ταμείο» - πλεονάσματα κρατικού προϋπολογισμού - ειδικός υπουργός για τη διαχείριση του - νόμος απαγόρευε τη χρήση των χρημάτων για άλλους σκοπούς
  • 8.
  • 9.
  • 10.
     Το πρώτοπέτρινο θέατρο του κόσμου  Μέρος του ιερού του Ελευθερέως Διονύσου  Φιλοξενούσε:- τα «Μεγάλα Διονύσια» - τις συνεδριάσεις της Εκκλησίας του Δήμου - τις «ακάθαρτες Ρωμαϊκές εκδηλώσεις»  την περίοδο του Λυκούργου είχε χωρητικότητα 15-16.000 θεατές
  • 11.
  • 12.
     Χωρητικότητα: 2.000-3.000θεατές  Η ορχήστρα του: η μόνη σωζόμενη σε ορθογώνιο σχήμα  Η σκηνή του: η μόνη σωζόμενη στην Ελλάδα  2 ακέφαλα αγάλματα του Διονύσου βρέθηκαν στον χώρο του θεάτρου
  • 13.
  • 14.
     Το αρχαιότεροσωζόμενο θέατρο της Ελλάδας  Το κοίλον έχει ελλειψοειδές σχήμα  Στη μία πάροδο υπάρχει ναΐσκος του Διονύσου  Η ορχήστρα του είναι η πιο μεγάλη από τις ορχήστρες των αρχαίων ελληνικών θεάτρων  Χρησιμοποιείτο για: - παραστάσεις - συνεδριάσεις της Εκκλησίας του Δήμου
  • 15.
  • 16.
     Βρίσκεται σταΒ.Δ του ιερού του Απόλλωνα  Φιλοξενούσε μουσικούς αγώνες στη διάρκεια των Πυθίων και άλλες γιορτές  Το πρώτο θέατρο είχε ξύλινα καθίσματα ενώ το πρώτο πέτρινο θέατρο κτίστηκε στα μέσα του 4ου αι.π.Χ  Η ορχήστρα, τα εδώλια και η σκηνή που γνωρίζουμε σήμερα κατασκευάστηκαν κατά τους πρώτους ρωμαϊκούς χρόνους  Χωρητικότητα: 5.000 θεατές
  • 17.
  • 18.
     Τα εδώλιαείχαν σκαλιστεί πάνω στον σκληρό, γκρίζο βράχο  Φιλοξενούσε 500 θεατές  Στα τέλη 1ου αι. π.Χ τριπλασιάστηκε η χωρητικότητα του  Σήμερα διακρίνεται μόνο το κοίλο
  • 19.
  • 20.
  • 21.
     Το τελειότεροαρχαίο ελληνικό θέατρο από άποψη ακουστικής και αισθητικής  Βρίσκεται στον αρχαιολογικό χώρο του Ασκληπιείου. Ήταν μέσο θεραπείας των ασθενών  Χωρητικότητα: 10.000 θεατές  Δεν αναμορφώθηκε στα Ρωμαϊκά χρόνια
  • 22.
  • 23.
     Χωρητικότητα: 12.000θεατές  Διέθετε όμορφο σκηνικό οικοδόμημα  Ήταν χώρος μαζικών πολιτικών συγκεντρώσεων  Εγκαταλείφθηκε τον 4ο αι. π.Χ  Σήμερα γίνονται εργασίες συντήρησης
  • 24.
  • 25.
     Βρίσκεται στοβόρειο τμήμα της αρχαίας αγοράς  Υπέστη αλλαγές στα ελληνιστικά – ρωμαϊκά χρόνια  Ιδιομορφία: χωμάτινο κοίλο
  • 26.
  • 27.
  • 28.
     Βρίσκεται στηΝ.Α πλευρά της αγοράς  Χρησίμευε ως βουλευτήριο  Χωρητικότητα: 2.000-3.000 θεατές  Είχε ορθογώνια σκηνή με 2 παρασκήνια
  • 29.
  • 30.
     Κατασκευάστηκε απότον βασιλιά Πύρρο  Χωρητικότητα: 18.000 θεατές  Το κοίλο του εκμεταλλεύεται με φυσικό τρόπο το επικλινές έδαφος  Σήμερα πραγματοποιούνται παραστάσεις τους καλοκαιρινούς μήνες
  • 31.
  • 32.
     Η Βυλλίςβρισκόταν στη Ν. Αλβανία  Το θέατρο βρισκόταν στην αγορά  Χωρητικότητα: 7.000 θεατές  Είχε σκηνή με δωρική κιονοστοιχία στην πρόσοψη και προσκήνιο με ιωνική στοά
  • 33.
  • 34.
  • 35.
    Bρίσκεται στους πρόποδεςτου λόφου της Ακρόπολης των Φιλίππων. Κατά τη ρωμαϊκή κυριαρχία μετατράπηκε σε αρένα Από το 1957 στο χώρο του αρχαίου θεάτρου οργανώνεται το Φεστιβάλ Φιλίππων,
  • 36.
  • 37.
    Κατά τα ρωμαϊκάχρόνια, χρησιμοποιήθηκε για τους αγώνες των μονομάχων. Την εποχή εκείνη, έστησαν στο προσκήνιο και παραστάσεις θεών
  • 38.
  • 39.
    Έχει υποστεί μετασκευέςστα ρωμαϊκά χρόνια  Σε συνεχή χρήση μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ Περιορισμένη χρήση στην παλαιοχριστιανική εποχή Κατά τους επόμενους αιώνες μετατρέπεται σε νεκροταφείο
  • 40.
  • 41.
     Βρίσκεται στηδυτική πλευρά της πόλης των Αιγών, γύρω στα 50 μ. από το Ανάκτορο.  Ανακαλύφθηκε το 1982.  Στο κέντρο της ορχήστρας σώζονται τα θεμέλια του βωμού του Διονύσου.
  • 42.
  • 43.
  • 44.
     Χτισμένο μετούβλα σε Κορινθιακό ρυθμό  Κατά το Μεσαίωνα αφαιρέθηκαν στήλες  Χωρητικότητα: 5.400 θεατές  Διέθετε όμορφη θέα-καλή ακουστική  Έγιναν ρωμαϊκές παρεμβάσεις
  • 45.
  • 46.
     Αρχικά είχετραπεζοειδές σχήμα  Τέλος 4ου αι. π.Χ απέκτησε ημικυκλικό σχήμα  Το κοίλο είχε 9 κερκίδες με ιδιαίτερη ονομασία  Χωρητικότητα: 10.000 καθήμενων θεατών 24.000 όρθιων  Στους Βυζαντινούς χρόνους χρησιμοποιήθηκε ως νεκροταφείο
  • 47.
  • 48.
  • 49.
     Έχει ασυνήθισταμεγάλη σκηνή  Ξαναχτίζεται τον 1ο - 2ο μ.Χ. αιώνα και παίρνει τελική μορφή το κοίλο.  Χωρητικότητα: 30.000 θεατές.  Τον 3ος αι. μ.Χ. το θέατρο επισκευάστηκε για τελευταία φορά.
  • 50.
  • 51.
     Βρίσκεται στηνΑκρόπολη της Περγάμου και είναι 2.300 ετών.  Είναι το πιο απότομο αρχαίο θέατρο στον κόσμο.  Χωρητικότητα: 25.000 θεατές.  Σπάνια δίνονται εκεί παραστάσεις αρχαίας τραγωδίας,.
  • 52.
  • 53.
    Σε αυτό σώζεταιη αρχαιότερη σκηνή. Πιθανόν το αρχαιότερο θέατρο της Μ. Ασίας Χρονολόγηση του κοίλου: 340 π.Χ. Κατασκευή λίθινης σκηνής: αρχές του 3ου αι. - σχέδιο: διώροφο κτίσμα με έναν όροφο να προεξέχει προς την ορχήστρα. Χωρητικότητα: 5000 θεατές. Τόπος των δημόσιων συγκεντρώσεων του δήμου
  • 54.
  • 55.
     Το θέατροσε σχέση με την έκταση της πόλης είναι πολύ μεγάλο.  Χρονολογείται στους ρωμαϊκούς χρόνους.  Χρησιμοποιήθηκε και για θηριομαχίες.  Διακόσμηση της σκηνής του θεάτρου: σκηνές από τον διονυσιακό κύκλο κι από τον κύκλο Απόλλωνα, Αρτέμιδας.
  • 56.
  • 57.
     από τακαλύτερα διατηρημένα αρχαία ελληνικά θέατρα στον κόσμο  Κτίσθηκε το 155 μ.Χ.  Χωρητικότητα: 7.000 θεατές  Το κοίλο ήταν αμφιθεατρικό και έφερε τρία διαζώματα.  Ύψος σκηνής: 14 μ.  Κατά την Βυζαντινή περίοδο: σταθμός καραβανιών. Μετά την κατάληψη από Σελτζούκους: Σελτζουκικό ανάκτορο.