บทเรียนการ์ตูน
วันสาคัญทางพระพุทธศาสนา
เรื่อง วันมาฆบูชา
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5
จัดทาโดย
นางทองสวรรค์ สีหา
โรงเรียนบ้านหนองญาติ
อาเภอเมืองนครพนม จังหวัดนครพนม
สานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1
คานา
บทเรียนการ์ตูนประกอบการเรียนการสอนชุดนี้ ข้าพเจ้าได้เรียบเรียงขึ้นเพื่อใช้
ประกอบการจัดการเรียนการรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม เรื่อง วันสาคัญทาง
พระพุทธศาสนา โดยพยายามเขียนให้นักเรียนอ่านแล้วเข้าใจง่าย สามารถเรียนรู้ตาม
ความสามารถของนักเรียน เพื่อสนองความแตกต่างระหว่างบุคคล และได้เพิ่มเติมเนื้อหา
บางตอนเพื่อช่วยเสริมความรู้ให้แก่นักเรียน
เอกสารเล่มนี้ใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้ เรื่อง วันมาฆบูชา เป็นการวัดผล
ด้านความรู้ ความจา ความเข้าใจ ในเอกสารมีความรู้ที่ต้องการให้ทราบและแนวทาง
ขั้นตอนในการใช้บทเรียนเพื่อให้นักเรียนทราบบทบาทของตัวเองในการที่จะศึกษาเนื้อหา
ต่อไป
ข้าพเจ้าหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารเล่มนี้ จะเอื้ออานวยให้เกิดประโยชน์แก่
นักเรียนและผู้สนใจเป็นอย่างดี
ทองสวรรค์ สีหา
สารบัญ
หน้า
คานา........................................................................................ ก
สารบัญ.................................................................................... ข
คาแนะนาการใช้บทเรียนสาเร็จรูป.......................................... ค
แนวปฏิบัติ............................................................................... ง
มาตรฐานการเรียนรู้................................................................. 1
เนื้อหา...................................................................................... 2
แบบทดสอบหลังเรียน.............................................................. 19
เฉลยแบบทดสอบ..................................................................... 22
บรรณานุกรม............................................................................ 23
สวัสดีค่ะเพื่อน ๆ ก่อนเราจะเรียน
บทเรียนการ์ตูน อย่าลืมอ่านคาแนะนาการใช้
บทเรียนการ์ตูน คาชี้แจง และแนวปฏิบัติ
ให้เข้าใจก่อนนะคะ
คาแนะนาการใช้บทเรียนการ์ตูน
คาชี้แจง
เอกสารเล่มนี้จัดทาขึ้นประกอบการ
เรียนรู้กลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และ
วัฒนธรรม สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 เรื่อง วันมาฆบูชา
โดยนักเรียนสามารถศึกษาด้วยตนเอง หรืออาจ
ศึกษาเป็นกลุ่มเล็กก็ได้
แนวปฏิบัติ
1. บทเรียนการ์ตูนมีองค์ประกอบสาคัญ ดังนี้
- คาแนะนาการใช้
- จุดประสงค์การเรียนรู้
- กิจกรรมการเรียนรู้
- แบบทดสอบหลังเรียน
2. ดาเนินการทากิจกรรมการเรียนรู้ โดยอ่านบทเรียน
การ์ตูนทีละหน้าตามลาดับ หากไม่เข้าใจให้ถามครูผู้สอน และเมื่อ
เข้าใจดีแล้ว จึงทาการศึกษาเนื้อหาต่อไป
3. ทาแบบทดสอบหลังเรียน 10 ข้อ และตรวจคาตอบ
แบบทดสอบหลังเรียน จากเฉลยท้ายเล่ม
4. เกณฑ์การผ่านการเรียนบทนี้ ต้องทาแบบทดสอบหลัง
เรียนได้ 7 ข้อ หรือร้อยละ 70
มาตรฐานการเรียนรู้
ส 1.2 เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธารงรักษา
พระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ
ตัวชี้วัด
ส 1.2 ป.5/2 ปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรมและวันสาคัญทางศาสนา
ตามที่กาหนด และอภิปราย ประโยชน์ที่ได้รับจากการเข้าร่วมกิจกรรม
สาระสาคัญ
พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาที่สอนให้ทุกคนปฏิบัติตนเป็นคนดี เมื่อถึงวัน
สาคัญทางพระพุทธศาสนา พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติตนเข้าร่วมกิจกรรมต่าง ๆ
เพื่อน้อมราลึกถึงพระคุณของพระรัตนตรัย
จุดประสงค์
1. บอกประวัติ และความสาคัญของวันมาฆบูชาได้
2. บอกหลักธรรม และประโยชน์ที่ได้รับจากการเข้าร่วมกิจกรรม
วันมาฆบูชาได้
1
กราบนมัสการพระอาจารย์ นี่ใกล้จะถึง
วันมาฆบูชาแล้ว พวกเราอยากทราบเรื่องราว
เกี่ยวกับ วันมาฆบูชา มีประวัติความเป็นมา
ความหมาย และมีความสาคัญอย่างไรครับ
2
อยากรู้จริง ๆ หรือ เดี๋ยวพระอาจารย์จะเล่าให้ฟัง
เตรียมจดดี ๆ แล้วไปเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังนะ
3
ความหมาย
วันมาฆบูชา คาว่า “มาฆะ” นั้น เป็นชื่อ
ของเดือน 3 ย่อมาจากคาว่า “มาฆบุรณมี”
หมายถึง การบูชาพระในวันเพ็ญกลางเดือน
มาฆะตามปฏิทินของอินเดีย หรือ เดือน 3
หากปีใด เป็นอธิกมาส คือ มีเดือน 8 สองหน
จะเลื่อนไปตรงกับวันเพ็ญ เดือน4
4
“วันมาฆบูชา” มีความสาคัญอย่างไรครับ
5
ความสาคัญของวันมาฆบูชา คือเป็น
วันที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง
“โอวาทปาติโมกข์” แก่พระสงฆ์เป็นครั้งแรก
หลังจากตรัสรู้มาแล้วเป็นเวลา 9 เดือน
6
วันมาฆบูชา มีประวัติความเป็นมา
อย่างไรครับ
7
หลังจากพระพุทธเจ้าตรัสรู้ได้ 9 เดือน
ขณะนั้นเมื่อเสร็จพุทธกิจก็เสด็จมาประทับที่
วัดเวฬุวัน เมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ ประเทศ
อินเดียในปัจจุบัน วันนั้นตรงกับวันเพ็ญ เดือน
มาฆะ หรือ เดือน 3 ในเวลาบ่ายพระอรหันต์
สาวกของพระพุทธเจ้า มาประชุม พร้อมกัน
ณ ที่ประทับของพระพุทธเจ้า นับเป็นเหตุ
อัศจรรย์ที่มีองค์ประกอบสาคัญ 4 ประการ คือ
8
1. วันนั้นตรงกับวันเพ็ญ ขึ้น 15 ค่า
เดือน 3 ซึ่งพระจันทร์เสวยมาฆฤกษ์
9
2. พระสงฆ์จานวน 1,250 รูป มาประชุม
พร้อมกันโดยมิได้นัดหมาย ณ วัดเวฬุวัน
เมืองราชคฤห์ แคว้นมคธ เพื่อสักการะ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
10
3. พระสงฆ์ที่มาประชุมทั้งหมดล้วนเป็น
พระอรหันต์ ผู้ได้อภิญญา 6
11
4. พระสงฆ์ทั้งหมดได้รับการอุปสมบทโดยตรง
จากพระพุทธเจ้า หรือ “เอหิภิกขุอุปสัมปทา”
12
เพราะเกิดเหตุอัศจรรย์ 4 ประการ ข้างต้น
ทาให้วันมาฆบูชา เรียกอีกชื่อหนึ่งได้ว่า
“วันจาตุรงคสันนิบาต” ซึ่งคาว่า “จาตุรงค -
สันนิบาต” นี้ มีความหมายตามการแยกศัพท์คือ
จาตุร แปลว่า 4
องค์ แปลว่า ส่วน
สันนิบาต แปลว่า ประชุม
ดังนั้น “จาตุรงคสันนิบาต” จึงหมายความว่า
“การประชุมด้วยองค์ 4” นั่นเอง ดังนั้นจึงถือว่า
วันมาฆบูชา เป็นวันพระธรรม
13
“โอวาทปาติโมกข์” ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดง
แก่เหล่าพระสงฆ์ ถือเป็นหัวใจสาคัญของ
พระพุทธศาสนา สรุปใจความสาคัญ ดังนี้
“ทาความดี ละเว้นความชั่ว ทาจิตใจให้บริสุทธิ์”
14
กิจกรรมทางพระพุทธศาสนาหลากหลายหน่วยงาน ทั้ง
ทางราชการ และเอกชน ทั้งฝ่ายบรรพชิต และคฤหัสถ์ร่วมกันจัด
งานอันยิ่งใหญ่ สร้างความศรัทธาให้แก่พุทธศาสนิกชนบาเพ็ญกุศล
มีการทาบุญตักบาตร ให้ทาน รักษาศีล ฟังธรรม สนทนาธรรม
เวียนเทียน
แล้วพุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติตัว
อย่างไรครับในวันมาฆบูชา
15
กิจกรรมที่พุทธศาสนิกชนควรปฏิบัติ
ในวันวิสาขบูชา ทาบุญตักบาตร ให้ทาน
รักษาศีล ฟังธรรม ปล่อยนก ปล่อยปลา
สนทนาธรรม เวียนเทียนในตอนเย็น
16
เด็ก ๆ จาไว้ให้ดี ๆ นะ วันมาฆบูชา
เป็นวันสาคัญของพระพุทธศาสนาวันหนึ่ง ซึ่ง
เป็นที่รู้กันว่า เป็นวัน พระธรรม ถือว่าเป็นวันที่
พระพุทธเจ้า ได้ประกาศ หลักธรรม คาสั่งสอน
ของพระองค์เพื่อให้พระอรหันต์ทั้งหลาย ที่มา
ประชุมกันในวันนั้น นาไปเผยแผ่แล้วอย่าลืม
ไปเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังด้วยนะ
17
ขอบคุณมากครับพระอาจารย์ พวกกระผม
จะไปเล่าให้เพื่อน ๆ พี่ ๆ ฟังครับ
18
แบบทดสอบหลังเรียน
เรื่อง วันมาฆบูชา
********************************************************************************************
คาสั่ง ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกที่สุดเพียงข้อเดียว นาไปกาเครื่องหมาย
 ลงในกระดาษคาตอบ
1. วันมาฆบูชา ตรงกับข้อใด
ก. วันขึ้น 15 ค่า เดือน 2
ข. วันขึ้น 15 ค่า เดือน 3
ค. วันขึ้น 15 ค่า เดือน 4
ง. วันขึ้น 15 ค่า เดือน 5
2. วันมาฆบูชา มีเหตุการณ์อัศจรรย์ที่มีองค์ประกอบสาคัญกี่อย่าง
ก. 2 อย่าง
ข. 3 อย่าง
ค. 4 อย่าง
ค. 5 อย่าง
3. วันมาฆบูชา มีพระสงฆ์จานวนกี่รูปมาประชุมกันโดยไม่ได้นัดหมาย
ก. 3,250 รูป
ข. 2,250 รูป
ค. 1,250 รูป
ง. 1,200 รูป
4. พระสงฆ์ที่มาประชุมนั้นมีคุณสมบัติพิเศษอย่างไร
ก. พระพุทธเจ้าทรงบวชให้
ข. เป็นพระอรหันต์ทั้งหมด
ค. เป็นพระสงฆ์ที่อยู่ทั่วไป
ง. ถูกทั้งข้อ ก และ ข
19
5. พระอรหันต์ หมายความว่าอย่างไร
ก. พระสงฆ์ทั่วไป
ข. ผู้สาเร็จธรรมพิเศษสูงสุด
ค. คาสั่งสอนของพระพุทธเจ้า
ง. พระสงฆ์ที่พระพุทธเจ้าบวชให้
6. เราถือวันมาฆบูชาเป็นวันที่เกี่ยวข้องกับอะไร
ก. พระพุทธเจ้าประสูติ
ข. พระพุทธเจ้าตรัสรู้
ค. พระพุทธเจ้าปรินิพพาน
ง. พระพุทธเจ้าแสดงธรรมครั้งแรก
7. ธรรมะที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่พระสงฆ์ในวันมาฆบูชา คืออะไร
ก. ธรรมจักรกัปปวัตนสูตร
ข. พระเวสสันดรชาดก
ค. โอวาทปาฏิโมกข์
ง. ทศชาติ
8. ธรรมะที่แสดงในวันมาฆบูชามีใจความสาคัญอย่างไร
ก. การทาความดี ละเว้นความชั่ว ทาจิตใจให้ผ่องใส
ข. การอดทน อดกลั้นต่อความทุกข์ยาก
ค. การรู้จักอ่อนน้อม ถ่อมตน
ง. การรู้จักเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่
9. ข้อใดควรปฏิบัติในวันมาฆบูชา
ก. ชวนพ่อแม่ไปทาบุญที่วัด
ข. ชวนเพื่อนไปเที่ยวสวนสัตว์
ค. ชวนเพื่อนไปจับปลา
ง. ชวนเพื่อนไปวิ่งเล่น
20
10. กิจกรรมที่ชาวพุทธปฏิบัติร่วมกันในวันมาฆบูชา คือข้อใด
ก. ทาบุญตักบาตร
ข. ฟังธรรม รักษาศีล
ค. เวียนเทียน
ง. ถูกทุกข้อ
โชคดีนะคะ
21
เฉลยแบบทดสอบ
เรื่อง วันมาฆบูชา
เฉลยแบบทดสอบ
1. ข
2. ก
3. ข
4. ข
5. ง
6. ข
7. ก
8. ค
9. ง
10. ข
22
บรรณานุกรม
กระทรวงศึกษาธิการ. (2552) หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551.
กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
. (2552). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้
สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ชุมนุม
สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
. (2552). แนวทางการวัดและประเมินผลการเรียนตามหลักสูตรแกนกลาง
การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ชุมนุม
สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
. สาระและมาตรฐานการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนสังคมศึกษา ศาสนาและ
วัฒนธรรมตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544. กรุงเทพฯ :
คุรุสภา, 2545 ง.
. คู่มือการวัดผลการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และ
วัฒนธรรมตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544. กรุงเทพฯ
: คุรุสภา, 2545 .
เอกรินทร์ สี่มหาศาล และ คณะ. สื่อการเรียนรู้แม่บทมาตรฐานสังคมศึกษา ศาสนาและ
วัฒนธรรม ป. 6 กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน์ , 2545
. สื่อการเรียนรู้แม่บทมาตรฐานสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ป. 5
กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน์ , 2545
23

วันมาฆบูชา