1. วันสาคัญสากล
ทางศาสนา
วันสาคัญทางพระ
ประวัติวันสาคัญทาง พุทธศาสนา
พระพุทธศาสนา
วันธรรมสวนะและ
เทศกาลสาคัญ
วันสาคัญทางพระพุทธศาสนา
และศาสนพิธี
พิธีทาบุญงานมงคล
งานอวมงคล
ศาสนาพิธี ข้อปฏิบัติในวันเลียงพระ
้
การเตรียมศาสนพิธี

2. วันสาคัญทางพระพุทธศาสนา
ประเทศไทยมีพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจาชาติและมี
ประเพณีปฏิบัติเพื่อเฉลิมฉลองและระลึกถึงเหตุการณ์สาคัญอัน
เกี่ยวเนื่องกับพระพุทธศาสนามาตั้งแต่โบราณกาล ชาวไทยได้ทราบ
ความเป็นมาของวันสาคัญเหล่านี้ที่เกียวเนืองกับพระพุทธ พระธรรม
่ ่
และพระสงฆ์ อันเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนาอย่างแพร่หลาย แต่
หลายคนยังไม่ทราบประวัติความเป็นมาของวันสาคัญเหล่านี้ที่เก่ยว
กับประเทศไทยโดยเฉพาะ จึงสมควรที่ชาวไทยจะได้เรียนรู้เรื่องราว
ของวันสาคัญเหล่านี้

3. วันวิสาขบูชา
การเฉลิมฉลองวันวิสาขบูชาในประเทศไทย ถือว่ามีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย
เป็นราชธานี ในสมัยสุโขทัยมีการฉลองกัน แต่ไม่มีหลักฐานว่าในกรุงศรี
อยุธยาได้ทากันอย่างไร จนกระทั่งในสมันรัตนโกสินทร์ ในสมัยรัชกาลที่ 1
มิได้ปรากฏชัดเจนว่าได้ทากันเป็นแบบแผนอย่างไร แต่ในรัชกาลที่ 2 เมื่อ
บ้านเมืองสงบจากสงคราม รัชกาลที่ 2 ทรงมีพระราชประสงค์ที่จะฟื้นฟู
ประเพณีวิสาขบูชาให้เป็นแบบแผนขึ้นมาอีก จึงให้จัดเป็นพระราชประเพณี
ใหญ่ติดต่อกันเป็นเวลา 3 วัน มาถึงในรัชกาลที่ 3 ได้ทรงจัดให้มีเทศน์ปฐม
สมโพธิกถาในวันนี้ ซึ่งปัจจุบันก็คงมีใช้อยู่ มาถึงรัชกาลที่ 5 ได้ทรงโปรดให้
พระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการฝ่ายในเดินเวียนเทียนและสวดมนต์ และใน
รัชกาลต่อๆมาก้มีการจัดพิธีนี้เช่นเดียวกับรัชกาลก่อนๆ

4. วันมาฆบูชา
พิธีวันมาฆบูชาในประเทศไทยได้เริ่มทากันขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์ ใน
สมัยของรัชกาลที่ 5 เนื่องจากพระองค์ได้ทรงมีพระราชดาริว่าวันเพ็ญ
กลางเดือน 3 เป็นวันสาคัญยิ่งวันหนึ่งของพระพุทธศาสนา คือ เป็นวันที่พระ
อรหันต์จานวน 1,250 รูป ได้มาประชุมพร้อมกันโดยมิได้นัดหมายในสมัย
พุทธกาล และเป็นวันที่พระพุทธองค์ได้ทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์แก่ที่ประชุม
สงฆ์ จึงเห็นเป็นการสมควรที่จะจัดให้มีการประกอบพระราชพิธีบาเพ็ญพระ
ราชกุศลเนื่องในวันมาฆบูชาเป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ.2394 และได้ทรงโปรดให้
กาหนดเป็นพระราชพิธีในทางราชการพิธีหนึ่งที่พระมหากษัตริย์จะได้ทรง
บาเพ็ญพระราชกุศลสืบต่อกันตลอดไป

5. วันอาสาฬหบูชา
การทาพิธีอาสาฬหบูชาในประเทศไทย เกิดขึ้นตามประกาศคณะ
สงฆ์และประกาศสานักฆนายก เมื่อวันที่ 14 กรกฏาคม พ.ศ.2501 ซึ่ง
กาหนดให้วันขึ้น 15 ค่า เดือน 8 เป็นวันอาสาฬหบูชา เนื่องมาจากคณะ
สงฆ์ได้พิจารณามีมติเป็นเอกฉันท์ว่าวันดังกล่างเป็นวันสาคัญยิ่งเพราะ
เป็นวันที่พระบรมศาสดาทรงแสดงปฐมเทศนาพระธัมมจักกัปปวัตน
สูตร และเป็นวันที่พระอริยสงฆ์สาวกองค์แรกบังเกิดขึ้นในโลก จึงเป็น
วันที่ทาให้บังเกิดพระรัตนะครบทั้ง 3 คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์
จึงสมควรให้วัดทั้งหลายประกอบพิธีบูชา เพื่อเป็นการเตือนใจ
พุทธศาสนิกชนให้ซาบซึ้งในคุณพระรัตนตรัย

6. วันอัฏฐมีบูชา
ประวัติของวันอัฏฐมีบูชา ซึ่งเป็นวันตล้ายวันถวายพระเพลิงพระ
พุทธสรีระหรือพระบรมศพของพระพุทธเจ้า ไม่ปรากฏหลักฐานว่าได้
เริ่มปฏิบัติกันมาตั้งแต่เมื่อใดในประเทศไทย ความเป็นมาของวันนี้เริ่ม
ขึ้นเมื่อพระพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพานแล้วได้ 8 วัน กษัตริย์มัลละแห่งเมือง
กุสินารา พร้อมด้วยประชาชนและพระสงฆ์ ซึ่งมีพระมหากัสสปเถระ
เป็นประธาน ได้พร้อมกับทาการถวายพระเพลิงพระพุทธสรีระ วันนั้น
เป็นวันแรม 8 ค่า เดือน 6 เป็นวันที่ชาวพุทธบังเกิดความสังเวชสลดใจ
และ วิปโยคอย่างยิ่งวันหนึ่ง

7. วันวิสาขบูชา
เหตุผลที่องค์การสหประชาชาติมีมติเห็นพ้องต้องกัน กาหนดให้วัน
วิสาขบูชาเป็นวันสาคัญของโลก เนื่องจากคณะกรรมาธิการองค์การ
สหประชาชาติได้ตระหนักว่าพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาที่เก่าแก่ที่สุด
ศาสนาหนึ่งของโลก ซึ่งได้หล่อหล่อมจิตวิญญาณของมวลมนุษย์ชาติมา
เป็นเวลานานกว่า 2,500 ปี ตามแนวทางแห่งสันติภาพ จึงควรที่จะยกย่อง
กันทั่วโลก การที่สหประชาติได้กาหนดวันวิสาขบูชาให้ตรงกับวันเพ็ญ
กลางเดือน 6 เป็นการกาหนดตามแบบพระพุทธศาสนาเถรวาทไม่ใช่ตามแบบ
มหายาน โดยสหประชาชาติกาหนดว่าวันวิสาขบูชา คือ วันเพ็ญ กลางเดือน
พฤษภาคม และฝ่ายมหายานก็ยอมรับข้อกาหนดนี้

8. เทศกาลสาคัญทางพระพุทธศาสนา
วันธรรมสวนะ วันเข้าพรรษา
วันธรรมสวนะ หมายถึง วัน ตามประวัติศาสตร์
กาหนดประชุมฟังธรรม เรียกกัน พุทธศาสนิกชนชาวไทยได้เริ่ม
ทั่วไปว่า “วันพระ” ซึ่งกาหนดไว้ บาเพ็ญกุศลเนื่องในเทศกาล
เดือนละ 4 วัน คือ วันขึ้น 8 ค่า ขึ้น เข้าพรรษามาตั้งแต่สมัยสุโขมัยเป็น
15 ค่า วันแรม 8 ค่า แรม 14 ราชธานี นอกจากการรักษาศีล
หรือ 15 ค่า บางทีเรียกเป็น 2 แล้ว พุทธศาสนิกชนในสมัยนั้น ยัง
อย่าง คือ วันพระเล็ก (ขึ้นและแรม ได้บาเพ็ญกุศลอื่นๆ จะเห็นได้ว่าพิธี
8 ค่า) และวันพระใหญ่ (ขึ้น 15 วันเข้าพรรษา พุทธศาสนิกชนสมัย
ค่า และ แรม 14 ค่า) นี้ก็ยังถือเป็นกิจสาคัญที่ต้อง
บาเพ็ญอยู่

9. วันออกพรรษา วันเทโวโรหณะ
วันขึ้น 15 ค่า เดือน 11 เป็น คาว่า “เทโวโรหณะ” แปลว่า
วันแรกของวันออกพรรษา ในวันนี้ ลงจากสวรรค์ หรือลงมาจากเท
พุทธศาสนิกชนต่างพากันไป วโลก ตามตานานกล่าวว่าเมื่อก่อน
ร่วมกันทาบุญตักบาตร ฟังเทศน์ พ.ศ. 80 พระพุทธองค์เสด็จไปจา
ตามวัดวาอารามต่างๆ วันออก พรรษา ณ สวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ใน
พรรษานี้เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า วันแรม 1 ค่า เดือนอาสาฬหะ เพื่อ
“วันปวารณา”ในวันนี้พระพุทธเจ้า เทศนาพระอภิธรรมทั้ง 7 โปรด
อนุญาตให้พระสงฆ์ทาปวารณา พระพุทธมารดาเป็นเวลา 3 เดือน
แทนไม่ต้องสวดปาติโมกข์ ในวัน พอถึงวันเพ็ญเดือน 11 หรือวัน
ออกพรรษานี้ถือกันว่าเป็นวัน ออกพรรษา ก็เสด็จกลับมายังโลก
คล้ายวันที่พระพุทธเจ้าได้เสด็จลง มนุษย์
มาจากเทวโลก