ทะลายมะพร้าว ช่อดอกไม้
นายแพทย์ คนไข้ ครู พยาบาล
แจกัน โอ่ง จอบ เสียม ดอกกุหลาบ การไปรษณีย์ หมี
ช้าง เสือ กวาง
พัทยาน้าตกสาลิกา พุทธมณฑล ถ้าเชียงดาว
ความเรียบร้อย การเดิน ความดี การวาด ความรุ่งเรือง
งาช้าง ๑ กิ่ง พระสงฆ์ ๑ รูป
คานามทั่วไป
คานามชี้เฉพาะ
คานามบอกอาการ
คานามบอกลักษณะ
คานามบอกหมวดหมู่
กิจกรรมที่ ๑ ช่วยกันคิดหาคานามที่กาหนด
ครูชมเชยนักเรียน ตารวจจับผู้ร้าย
แม่ปรุงอาหาร ชาวนาเกี่ยวข้าว
น้องอาบน้าสุนัข ครูให้รางวัลนักเรียน
นักเรียนอ่านหนังสือ สุนทรภู่แต่งนิราศ
หมอรักษาคนไข้ นักเรียนควรอ่านหนังสือ
ประธาน กรรม
ประธาน
ประธาน
ประธาน
ประธาน
ประธาน
ประธาน
ประธาน
ประธาน
ประธาน
กรรมตรงกรรม
กรรม
กรรม
กรรม
กรรม
กรรม
กรรมรอง
กรรม
กรรม
กิจกรรมที่ ๒ ขีดเส้นใต้คานามกันหน่อย แล้วช่วยกันบอกว่าคานามนั้น
ทาหน้าที่อะไรในประโยค
กิจกรรมที่ ๓ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคาตอบเดียว
๑. คาที่พิมพ์ตัวหนาข้อใดเป็นคานาม
ก. เขาจ่ายเงินมือเป็นมัน ข. เด็ก ๆขัดพื้นจนขึ้นมัน
ค. แม่ทางานหน้าเป็นมันอยู่ในครัว ง. เธอซื้อมันมาทาขนมถวายพระ
๒. ข้อใดไม่มีวิสามานยนาม
ก. ใครอยากไปเที่ยวน้าตกที่วังตะไคร้บ้าง
ข. กล้วยไม้ชนิดนี้ชื่อรองเท้านารีใช่ไหม
ค. รัฐบาลประกาศขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว
ง. ทองพลุ สุนัขทรงเลี้ยงของพระเจ้าอยู่หัวน่ารักมาก
๓. ข้อใดใช้ลักษณะนามผิด
ก. พระสงฆ์วัดนี้มีไม่กี่รูป
ข. อิฐบนทางเท้าแตกไปหลายแผ่น
ค. ซื้อหน้าต่างสักบานหนึ่งเถอะ
ง. งานนี้มีแขกผู้ใหญ่มาหลายท่าน
๔. ข้อใดไม่มีสมุหนาม
ก. คณะครูประชุมเสร็จแล้ว ข. โขลงช้างอาศัยอยู่ในป่า
ค. ปลาฝูงใหญ่อยู่ในลาธาร ง. กองทหารถูกส่งไปภาคใต้
๕. คานามในข้อใดทาหน้าที่เป็นส่วนเติมเต็ม
ก. สุดาดื่มนมก่อนนอนทุกคืน
ข. ฝนตกหนักจนเกิดอุทกภัยไปทั่ว
ค. คนข้างบ้านเปิดวิทยุเสียงดังมาก
ง. ดอกไม้เหล่านี้คล้ายดอกกุหลาบบนดอยสุเทพ
๑.ปากกา....................ฉันวางไว้หายไปไหน (สรรพนามเชื่อมประโยค)ที่
๒. ..............................บอกว่าให้คอยสักครู่ (สรรพนามบุรุษที่ ๓)เขา
๓. ..............................ในโลกไม่มีอะไรแน่นอน
(สรรพนามบอกความไม่เฉพาะเจาะจง)
ใดใด
๔. เด็กผู้หญิงเล่นตุ๊กตา.................................อย่างสนุกสนาน
(สรรพนามบอกความชี้ซ้า)
กัน
๕. .....................ต้องการกระดาษเช็ดหน้าบ้าง (สรรพนามใช้ถาม)ใคร
กิจกรรมที่ ๑ให้นักเรียนเติมคาสรรพนามลงในช่องว่างต่อไปนี้โดยคา
สรรพนามนั้นต้องเป็นคาสรรพนามที่ระบุไว้ในวงเล็บ
กิจกรรมที่ ๒ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคาตอบเดียว
๑. “เขาไม่เข้าใจในสิ่งที่เธอกาลังพูดอธิบายเกี่ยวกับลักษณะของเขาเลย”
ข้อความนี้มีคาสรรพนามกี่คา (นับคาซ้า)
ก. ๑ คา ข. ๒ คา ค. ๓ คา ง. ๔ คำ
๒. “คนซึ่งฉันเคารพจากไปแล้ว” คาที่เป็นคาสรรพนามคือข้อใด
ก. คน, ซึ่ง ข. ซึ่ง, ฉัน
ค. คน, ฉัน ง. ฉัน, มาก
๓. ประโยคข้อใดมีการใช้คาสรรพนาม
ก. มนุษย์ย่อมไม่เบียดเบียนผู้อื่น ข. นักเรียนบ้างขยันบ้างขี้เกียจ
ค. คุณยายรู้สึกเวียนศีรษะมาก ง. ถนนช่วงนี้ขรุขระมากกว่าช่วงอื่น
๔. “ใคร” ในข้อใดเป็นคาสรรพนามไม่ชี้เฉพาะ
ก. ใครล่ะบอกเธอ ข. ใครจะไปกับฉันก็ได้
ค. ใครไม่ได้ส่งการบ้าน ง. เธอจะไปบ้านใคร
๕. คาสรรพนามในข้อใดทาหน้าที่เป็นกรรม
ก. คุณสมชายเขาไม่ค่อยตรงเวลาเลย
ข. คุณย่าท่านไม่ใคร่ได้พักผ่อน
ค. พระคุณเจ้าไปไหนมาคะ
ง. คุณพ่อตีมันเสียงดังสนั่น
วิ่ง เธอ คุณพ่อ ทุ่งนา เก้าอี้
นั่ง ตะเกียบ เขียน หนังสือ เดิน
ดินสอ มัน กิน อาหาร สมุด อ่าน
เรา นอน กระโดด
กิจกรรมที่ ๑ ให้นักเรียนขีดเส้นใต้คาที่เป็นกริยา
๑. คา "ขัน" ในข้อใดเป็นกริยามีกรรม
ก. ไก่ขันไพเราะ ข. เขาพูดน่า
ค. เขาทางานแข็งขัน ง. เขาขันเชือ
๒. ข้อใดเป็นกริยาที่ต้องมีส่วนเติมเต็ม
ก. เธอเป็นนักเรียนหญิง ข. เธอพูดภา
ค. เขาทาหน้าเป็นอยู่ตลอดเวลา ง. น้าร้อนป
๓. คา "ขัน" ในข้อใดเป็นกริยามีกรรม
ก. ไก่ขันไพเราะ ข. เขาพูดน่า
ค. เขาทางานแข็งขัน ง. เขาขันเชือ
กิจกรรมที่ ๒ ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคาตอบเดียว
๕. คากริยาในข้อใดทาหน้าที่เหมือนคานาม
ก. ดาสูบบุหรี่
ข. บุหรี่ให้โทษแก่ร่างกาย
ค. สูบบุหรี่มากให้โทษแก่ร่างกาย
ง. คนที่สูบบุหรี่เป็นคนติดยาเสพติด
๔. ข้อใดเป็นกริยาที่ต้องมีส่วนเติมเต็ม
ก. เธอเป็นนักเรียนหญิง
ข. เธอพูดภาษาจีนเป็นหรือ
ค. เขาทาหน้าเป็นอยู่ตลอดเวลา
ง. น้าร้อนปลาเป็น น้าเย็นปลาตาย
๑. เขามาโรงเรียน...................จนคุณครูต้องตักเตือนสาย
๒. บ้านหลัง....................เป็นของเธอคนเดียวนี้
๓. ดอกกุหลาบมีกลิ่น...................และหนาม..................หอม แหลม
๔. น้าร้อนปลา...................น้าเย็นปลา..................เป็น ตาย
๕. ฝนตก...................ทาให้น้าท่วมสุโขทัยหนัก
กิจกรรมที่ ๑ให้นักเรียนเติมคาวิเศษณ์ลงในช่องว่างโดยพิจารณาให้เหมาะสม
กับข้อความที่กาหนดให้
กิจกรรมที่ ๒ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคาตอบเดียว
๑. “นักเรียนทุกคนรักเจ้าเก่งมาก ๆ ”คาใด
เป็นคาวิเศษณ์
ก. ทุกคน ข. รัก
ค. เก่ง ง. มาก ๆ๒. ข้อใดมีคาวิเศษณ์ขยายกริยา
ก. คนอ้วนเดินช้า ข. บ้านใหญ่ทาสีเขียว
ค. ต้นไม้ใหญ่ล้ม ง. ปลาใหญ่กินปลาเล็ก
๓. ข้อใดมีคาวิเศษณ์ขยายกริยา
ก. คนอ้วนเดินช้า ข. บ้านใหญ่ทาสีเขียว
ค. ต้นไม้ใหญ่ล้ม ง. ปลาใหญ่กินปลาเล็ก
. ๕. “นกตัวนี้บินสูง”ประโยคนี้มีคาใดเป็นคาวิเศษณ์
ก. ตัว
ข. นี้
ค. บิน
ง. สูง
.
๔. คาวิเศษณ์ในข้อใดทาหน้าที่ขยายคาสรรพนาม
ก. แม่ฉันใจดีมาก ข. อากาศร้อนมาก
ค. บ้านหลังนี้ทาสีสวย ง. เขาอ้วนเกินไป
(๑) เสื้อตัวนี้เธอซื้อมาจากไหน
(๒) นักเรียนอ่านหนังสือที่ห้องสมุด
(๓) แม่ไปต่างจังหวัดเมื่อวานนี้
(๔) เธอมาโรงเรียนตั้งแต่เช้า
กิจกรรมที่๑ ให้นักเรียนช่วยกันค้นหาคาบุพบทจากข้อความที่กาหนดให้
(๕) พ่อแม่ทาทุกอย่างเพื่อลูก
บัวเกิดจากตม ลมมาทางไหน
นกบินสู่ไพร ดอกไม้ในสวน
เด็กเดินริมรั้ว วัวของลุงชวน
มันเดินเซซวน ล้มขวางกลางนา
กิจกรรมที่๒ ให้นักเรียนช่วยกันค้นหาคาบุพบทจากบทร้อยกรองต่อไปนี้
กิจกรรมที่๓ ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคาตอบเดียว
๑. ข้อใดใช้คาบุพบทถูกต้อง
ก. น้องไปโรงเรียนด้วยพี่ ข. มือสาหรับเขาสวยงาม
ค. ฉันนอนตั้งแต่ฝนเริ่มตก ง. เขาไปนอกเมืองด้วยรถประจาทาง
๒. คา ว่า “เพราะ” ในข้อใดเป็นคาบุพบท
ก. เขาตายเพราะเขาโลภ ข. เขาร้องเพลงเพราะมาก
ค. เขาตายเพราะความโลภ ง. เพลงเพราะมากน่าฟังจริง ๆ
๓. ข้อใดตัดคาบุพบทออกยังได้ใจความ
ก. พ่อกลับมาแต่วัน ข. ฉันอยู่ที่บ้านทุกวัน
ค. น้าตกมาจากยอดเขา ง.ทุกคนอยู่ใต้กฎหมาย
๔. ข้อใดคาบุพบทบอกความเป็นเจ้าของ
ก. บ้านฉันอยู่ใกล้โรงเรียน
ข. หนังสือเล่มนี้เป็นของฉัน
ค. รถคันนั้นวิ่งเร็วกว่ารถคันนี้
ง. สวนลุมพินีเป็นสวนสาธารณะสาหรับประชาชน
๕. ข้อใดใช้คาบุพบทผิด
ก. บ้านฉันอยู่ริมคลอง
ข. ฉันตีเขากับมือของฉันเอง
ค. วินัยมีบ้านหลังใหญ่เหมือนวัง
ง. ขอให้คุณออกไปนอกห้องก่อน
๑. คุณจะไปดูละครหรือดูภาพยนตร์
๒. ฉันอยากไปแต่ฉันกลัวว่าจะกลับดึก
๓. นักร้องคนนั้นร้องเพลงเพราะเนื่องจากเขาฝึกฝนบ่อย
๔. ฝนตกหนักน้าจึงท่วม
๕. ทั้งพี่และน้องชอบดูภาพยนตร์การ์ตูน
กิจกรรมที่ ๑ ให้นักเรียนขีดเส้นใต้คาสันธานในประโยคต่อไปนี้
กิจกรรมที่ ๒ ให้นักเรียนระบุว่าที่พิมพ์ตัวเอนในประโยคต่อไปนี้เป็น
คาสันธานหรือคาบุพบท
๑. เธอล้มป่ วยเพราะความเสียใจ
๒. เราต้องช่วยกันทาทุกอย่างเพื่อชาติบ้านเมือง
๓. เขาผลุนผลันออกไปเพราะเขาโกรธมาก
๔. น้อยรีบร้อนเกินไปจึงหกล้ม
๕. นักเรียนไม่ควรกลับบ้านขณะที่ฝนกาลังตก
บุพบท
บุพบท
สันธาน
สันธาน
สันธาน
กิจกรรมที่ ๓ ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคาตอบเดียว
๑. “ถ้าเธอขยันเรียนเธอจะทาคะแนนได้ดี”คาใดเป็นคาสันธาน
ก. ดี ข. ทา ค. เธอ ง. ถ้า
๒. ข้อใดมีคาสันธาน
ก. ควรไว้ใจแก่กัน ข. เดินทางโดยรถไฟ
ค. ถ้าไม่รีบจะไปไม่ทัน ง. ถึงจุดหมายปลายทาง
๓. ข้อใดไม่ใช่คาสันธาน
ก. เขาร้องไห้เพราะเธอทอดทิ้ง
ข. น้าท่วมเพราะฝนตกหนัก
ค. เพราะอยากได้คะแนนฉันจึงขยัน
ง. นกตัวนั้นร้องเพลงเพราะเสียนี่กระไร
๔. ข้อใดเป็นคาสันธานเชื่อมความขัดแย้ง
ก. ถึงป่ วยหนักแต่เขาไม่ไปหาหมอ
ข. เพราะอากาศหนาวจึงใส่เสื้อหนา
ค. เขาเพลียมากจึงนอนหลับสนิท
ง. เด็กๆต้องดื่มนมไม่เช่นนั้นจะไม่แข็งแรง
๕. ข้อใดมีคาสันธานเชื่อมประโยค
ก. เธอมีมารยาทดีจึงมีคนรัก
ข. ปลาหมอตายเพราะปาก
ค. เธอเดินทางมาจากต่างจังหวัด
ง. เขามาถึงที่บ้านเธอหลังบ่ายโมง
กิจกรรมที่ ๑ ให้นักเรียนขีดเส้นใต้คาอุทานของประโยคต่อไปนี้แล้วบอก
ด้วยว่าเป็นคาอุทานชนิดใด
๑. ว้าย! ตกใจหมดเลย อุทานชนิด...................
๒. เอ๊ะ! ใครหยิบของบนโต๊ะของฉันไป อุทานชนิด...................
๓. เขาได้ดิบได้ดีแล้วป้าก็หายห่วง อุทานชนิด..................
๔. อ้าว! ทาไมทาอย่างนั้นล่ะ อุทานชนิด..................
๕. เธอจะไปแห่งหนตาบลใด อุทานชนิด..................
เสริมบท
บอกความรู้สึก
บอกความรู้สึก
บอกความรู้สึก
เสริมบท
กิจกรรมที่ ๒ ให้นักเรียนต่อคาอุทานเสริมบทของคาต่อไปนี้ให้ถูกต้อง
๑. เสียดม..............................เสียดาย
๒. กระจอก...........................งอกง่อย
๓. .....................เข้าใจเข้าอก
๔. อดตาหลับ........................ขับตานอน
๕. ข้าวยาก............................หมากแพง
๖. หกล้ม.....................หกลุก
๗. เป็นลม.....................เป็นแล้ง
๘. ............................ล้างมือล้างไม้
๙. เอาหูไปนา.........................เอาตาไปไร่
๑๐. บ้านช่อง........................ห้องหอ
กิจกรรมที่ ๓ ให้นักเรียนเลือกคาตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงคาตอบเดียว
๑. คาอุทานในข้อใดแสดงความแปลกใจ
ก. ว้า ! ไม่อยากไปพัทยาเลย
ข. ต๊ายตาย ! ยังใส่ได้อีกเหรอเสื้อตัวนี้
ค. ว้าย ! โผล่มาเงียบๆ หัวใจจะวายนะ
ง. ตายจริง ! ป่ านนี้แล้วยังไม่แต่งตัวอีกหรือ
๒. “ว้าย! เด็กถูกรถชน” ว้าย! เป็นคาอุทานชนิดใด
ก. คาอุทานเสริมคา
ข. คาอุทานเสริมบท
ค. คาอุทานบอกความรู้สึก
ง. คาอุทานบอกความสงสาร
๓. คาว่า “เออ! “ ในข้อใดเป็นคาอุทานแสดงการอนุญาต
ก. เออ! ว่าไงนะ ข. เออ! เข้ามาซิ
ค. เออ! จะกินอะไรดี ง. เออ! จะไปไหนกัน
๔. ประโยคในข้อใดมีคาอุทาน
ก. ใครทาแก้วแตก
ข. ใครทาแก้วแตก
ค. เธอจะสู้หรือจะยอมแพ้
ง. พ่อแม่ไม่ใช่หัวหลักหัวตอนะ
๕. ข้อใดไม่ใช่คาอุทาน
ก. ผู้ลากมากดี ข. หิวโหยโรยแรง
ค. รักดีรักชั่ว ง. เลี้ยงดูปูเสื่อ

เฉลยแบบฝึก