1. ทรัพยากรแร่
ทรัพยากรแร่ หมายถึง แร่ธาตุต่างๆที่มอยูในหินเปลือก
ี ่
โลก ทั้งบนบกและใต้ทะเล ซึ่งมนุษย์สามารถขุด
นามาใช้ประโยชน์

2. แหล่งกาเนิดแร่มาจาก
1. หินอัคนีเย็นตัวลง มักพบบริเวณภูเขาที่มีหินอัคนีแทรกอยู่
2. การผุพังของหินอัคนี
3. หินแปร(เกิดจากหินชั้นหรือหินอัคนีเปลี่ยนสภาพไป เพราะถูก
ความร้อนหรือความกดดันสูง)
4. หินชั้น เกิดจากการทับถมของสารแร่บางอย่าง หรือการ
ตกตะกอน

3. ความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรแร่ของประเทศไทยอยู่ใน
ระดับปานกลาง บริเวณทิวเขาภาคเหนือ ภาคตะวันตก
ภาคใต้ ซึ่งมีหินแกรนิต แทรกตัวอยู่ในชั้นหิน จะมีแร่ดีบุก
เป็นจานวนมาก

4. แร่
แร่เป็นสินค้าสาคัญรองจากสินค้าทางการเกษตร แร่ที่มี
ความสาคัญทางเศรษฐกิจได้แก่ แร่ดีบุกใช้ทากระป๋องอาหาร
สาเร็จรูป ทาพิวเตอร์ แร่แทนทาลัมใช้ในการสร้างเครื่องยนต์
ไอพ่น หรือยานจรวด ใช้ทาอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ เครื่อง
อิเลคทรอนิกส์ แร่โมนาไซต์ซงมีส่วนประกอบของธาตุทอเรียมซึ่ง
ึ่
ใช้ในเครื่องปฏิกรณ์ปรมาณู

5. แร่จาแนกตามส่วนประกอบทางเคมีหรือสมบัติ
ทางกายภาพ แบ่งได้ 4 ประเภทคือ
1. แร่โลหะ
2. แร่อโลหะ
3. แร่เชื้อเพลิง
4. แร่รัตนชาติ

6. 1. แร่โลหะ
เป็นแร่ที่มีความสาคัญและมีค่ามาก มีคุณสมบัติคือมี
ความเหนียว แข็ง รีดหรือตีออกเป็นแผ่นและหลอมตัวได้ มี
ความทึบแสง เป็นตัวนาความร้อนและไฟฟ้าได้ดี เคาะมี
เสียงดังกังวาน เช่น เหล็ก อะลูมิเนียม แมงกานีส
แมกนีเซียม โครเมียม ติตาเนียม ทองแดง ตะกั่ว สังกะสี
นิกเกิล ทองคา เงิน พลาตินั่ม วุลแฟรม ดีบุก เป็นต้น ในที่นี้
ขออธิบายแร่โลหะบางชนิด ได้แก่

7. 2. แร่อโลหะ
แร่อโลหะ แร่อโลหะที่นิยมใช้ในอุตสาหกรรมและควรจะรู้จักคือแร่ยิบซัมและแคล
ไซต์
แร่แคลไซต์ มีคัลเซียมคาร์บอเนตเป็นองค์ประกอบ และเป็นส่วนประกอบที่สาคัญ
ของหินปูนและหินอ่อน
วิธีการผลิตปูนขาวจากหินปูน โดยการนาหินปูน (คัลเซียมคาร์บอเนต)มาเผาจะได้
ปูนดิบ(คัลเซียมออกไซด์) จากนั้นจึงนามาผสมน้า1 ใน 4 ก็จะได้ปูนขาว(คัลเซียม
ไฮดรอกไซด์) ปูนขาวนาใช้ประโยชน์ทาน้าปูนใส แช่ผลไม้ ผักให้กรอบ ใส่ดินที่มี
ความเป็นกรด
แร่ยิบซัม หรือเกลือจืด เป็นผลึกสีขาว มีคัลเซียมฟอสเฟต(CaPO4) ใช้ทาปูนซีเมนต์
ปูนปาสเตอร์ แผ่นยิบซัมบอร์ด ชอล์ก ปุ๋ย ผสมเต้าหู้ถั่วเหลืองทาให้แข็งตัว
แคลไซต์และยิปซัมเป็นแร่ที่สามารถนาไปใช้ประโยชน์ได้เลยโดยไม่ต้องผ่านการถลุง

8. 3. แร่เชื้อเพลิง
แร่เชื้อเพลิง ได้แก่ ถ่านหิน หินน้ามัน น้ามันดิบ ก๊าซธรรมชาติ
ถ่านหินที่ใช้ในประเทศไทยจะใช้อยู่ 2 ลักษณะ คือใช้เป็นเชื้อเพลิง
สาหรับผลิตกระแสไฟฟ้าและบ่มใบยาสูบ กับใช้ในอุตสาหกรรม
ถลุงเหล็ก

9. 4. แร่รัตนชาติ
หมายถึง วัตถุธรรมชาติซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นสารอนินทรีย์ ได้แก่แร่ชนิด
ต่าง ๆหรือสารอินทรีย์บางชนิด เช่นไข่มุก อาพัน หรือหินบางชนิด เช่น
ลาพิส ลาซูลี โอนิกซ์มาร์เบิลสามารถนามาตกแต่งได้ มีคุณสมบัติที่
สาคัญคือ ความสวยงาม ความคงทน และความหายาก
แร่ที่จัดเป็นอัญมณีมีอยู่ประมาณ 90 ชนิด แต่มีเพียง 20 ชนิดที่ได้รับความ
นิยม เช่น เพชร ทับทิม ไพลิน มรกต โอปอ หยก ไพฑูรย์
หินที่จัดเป็นอัญมณีได้แก่ ลาพิส-ลาซูล(ี มณีคราม) อ๊อบซีเดียม (แก้วภูเขา
ไฟ) ยูนาไคต์(แกร์นิตชนิดหนึ่ง) โมลดาไวต์(อุลกมณี-ดาวตกชนิดหนึ่ง)
โอนิกซ์มาร์เบิล(หินอ่อน) ,เทกซ์ไทต์(มณีหยาดฟ้า)
สารอินทรีย์ที่จัดเป็นอัญมณี เช่น ไข่มุก กัลปาหา อาพัน งา เปลือกหอย
(หอยมุกไฟโอเพอร์คลีม หอยสังข์ หอยงวงช้าง) ถ่านหิน
ู

10. การแบ่งกลุ่มอัญมณี แบ่งได้ 2 ชนิด คือ
เพชร(Dimonds) ทั้งชนิดใสไม่มีสีและมีสีต่าง ๆ
พลอย(Colored stone) หมายถึง อัญมณีต่าง ๆ ทับทิม ไพลิน
มรกต ควอตซ์ หยก แต่ไม่รวมถึงเพชร

11. จาแนกตามคุณประโยชน์ทางเศรษฐกิจ แบ่งได้
2 ประเภทคือ
1. แร่ประกอบหิน
2. แร่เศรษฐกิจ

12. แร่ประกอบหิน หมายถึงแร่ที่เป็นส่วนประกอบของหินซึ่งใช้เป็น
หลักในการบ่งบอกถึงชนิดของหิน เช่น
หินแกรนิต ประกอบด้วย ควอร์ตซ์ เฟลด์สปาร์ และไมกา
หินปูน ประกอบด้วย แร่แคลไซต์
แร่เศรษฐกิจหรือแร่อุตสาหกรรม หมายถึง แร่ที่มีคุณค่าเศรษฐกิจหรือ
ประโยชน์ต่ออุตสาหกรรมต่าง ๆประกอบด้วยแร่โลหะกับแร่อโลหะ