Επιμέρους θεματικές τηςεισήγησης
• Γενικές Επισημάνσεις για τις Σχολικές Γιορτές και Εκδηλώσεις
• Θέατρο και Σχολικές Γιορτές (Σκετς , Παραστάσεις, κλπ.)
• Θεατρικό Παιχνίδι και Σχολικές Γιορτές - Απ` το θεατρικό
Παιχνίδι στην οργανωμένη παράσταση
«Ανοιχτές» Γιορτές καιΕκδηλώσεις
• Σχολικές Γιορτές με την ευκαιρία των εθνικών εορτών και επετείων
(28η
Οκτωβρίου, Επέτειος Πολυτεχνείου, 25η
Μαρτίου)
• Θρησκευτικές Γιορτές (Χριστούγεννα – Πρωτοχρονιά)
• Επέτειοι και Γιορτές τοπικού χαρακτήρα
• Εκδηλώσεις στο τέλος του σχολικού έτους – Παραστάσεις
• Εκδηλώσεις στο πλαίσιο εκπ/κών προγραμμάτων /Σχολικών
Δραστηριοτήτων
5.
Σκοπός…
• Ποιος είναιο σκοπός των διαφόρων «ανοιχτών» (με τη συμμετοχή
γονέων και άλλων) σχολικών γιορτών, εκδηλώσεων, θεατρικών
δρώμενων/σκετς, παραστάσεων κλπ;
Ας σκεφτούμε…
6.
Κι άλλα ερωτηματικά…
•Σε ποιο βαθμό οι γιορτές & εκδηλώσεις επηρεάζουν θετικά τη
μάθηση και την εξέλιξη των μαθητών/τριών;
• Πόσο συμβάλλουν στον πολιτισμό και την αισθητική καλλιέργεια
των παιδιών;
• Είναι προσανατολισμένες στους στόχους του Αναλυτικού
Προγράμματος ή υπηρετούν άλλους στόχους;
7.
Γιορτές και εκδηλώσεις:προβληματισμοί
• Τα παιδιά γιορτάζουν… εκ-δηλώνουν κάτι!
• Τι εκ-δηλώνουν ;
• Τι μπορούν να εκ-δηλώσουν, αν δεν έχουν εισπράξει τίποτε, αν δεν
έχουν την κατάλληλη ευαισθητοποίηση;
8.
Γιορτές και εκδηλώσεις(τι – γιατί – πώς)
• Για να εκ-δηλώσουν τα παιδιά πρέπει να έχουν ΝΙΩΣΕΙ κάτι, πρέπει
να έχουν μπει κατά κάποιον τρόπο σε μια αίσθηση…
• … Πρέπει να γνωρίζουν για ποιο λόγο γιορτάζουν – Τι γιορτάζουν.
• … Πρέπει να αντιληφθούν τη σημαντικότητα της όποιας διαδικασίας…
και να αποκτήσει ΝΟΗΜΑ για αυτά!
• Χρειάζεται προετοιμασία, χρειάζεται σχετική ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗ
για να νιώσει κάποιος/α την ανάγκη να εκδηλώσει κάτι.
9.
Γιορτές και εκδηλώσεις
Σκετς,ποιήματα, θεατρικά
• Ως εκπ/κοί για να λύσουμε το ζήτημα των σχολικών γιορτών
καταφεύγουμε συχνά στα ίδια βιβλία και επαναλαμβάνουμε τα ίδια
ποιήματα, σκετς, τραγούδια. … κάτι σαν ρουτίνα!
• Πολλά από αυτά τα κείμενα απέχουν απ` το νοητικό επίπεδο των
παιδιών αλλά και απ` τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους.
• Παρατηρείται έτσι το φαινόμενο τα παιδιά σε κάποιες περιπτώσεις να
απαγγέλλουν λόγια που δεν γνωρίζουν τη σημασία τους και να
αναφέρονται σε «άγνωστα» γι` αυτά γεγονότα και πρόσωπα.
10.
Γιορτές και εκδηλώσεις
Ηπραγματικότητα
• Οι «γιορτές» έχουν συχνά διεκπεραιωτικό χαρακτήρα… χωρίς τα
παιδιά να ξέρουν γιατί γιορτάζουν, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα
να «καταθέσουν» κάτι δικό τους… χωρίς να έχουν αναδειχτεί οι
ΑΞΙΕΣ και οι ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ …
• … αλλά και χωρίς αξιόλογο αισθητικό αποτέλεσμα!
• Ενώ δεν λείπουν και οι περιπτώσεις που καταλήγουν σε
ψυχοφθόρες και χρονοβόρες διαδικασίες (ιδιαίτερα στις
περιπτώσεις θεατρικών σκετς ή παραστάσεων)!
11.
Γενικές Επισημάνσεις (1)
•Θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι:
Ο ρόλος των διαφόρων γιορτών, μέσω των θεατρικών δρώμενων,
σκετς, παραστάσεων κλπ., δεν είναι να αναδειχτούν κάποια ταλέντα.
Τα παιδιά δεν είναι επαγγελματίες «ηθοποιοί» που μπορούν να
υποκριθούν κάτι, τα παιδιά πρέπει να νιώσουν για να εκφράσουν αυτό
που ένιωσαν.
Ο χειρότερος ψυχαναγκασμός είναι αυτός που μπορεί να γίνει εν
ονόματι της τέχνης!
Τα παιδιά ΔΕΝ μπορεί να είναι… θέαμα
Δεν είναι ό,τι πιο απλό το να παρουσιαστεί ένα παιδί (κι ένας ενήλικας)
μπροστά στο κοινό – Απαιτείται προετοιμασία γι` αυτό.
12.
Γενικές Επισημάνσεις (2)
Τα παιδιά είναι προτιμότερο να «μοιραστούν» με το κοινό κάτι που
δημιούργησαν, κάτι που προέκυψε μέσα απ` την ενασχόλησή τους με
ένα θέμα.
Πολλές φορές καταβάλλονται φιλότιμες προσπάθειες και χρόνος (εκ
μέρους των εκπ/κών) , ενώ τα αποτελέσματα από παιδαγωγικής,
ψυχολογικής, αισθητικής πλευράς είναι εξαιρετικά αρνητικά.
Έχει σημασία με ποια διαδικασία έφτασες σ` ένα σκηνικό αποτέλεσμα
(«πώς») - Αν η διαδικασία είναι μια ψυχοφθόρος διαδικασία, τότε τι
νόημα έχει η τέχνη στην εκπ/ση; (Κουρετζής, 1993)
13.
Γενικές Επισημάνσεις (3)
•Αναφερόμενος στη θεατρική Αγωγή που επιδιώκεται μέσω των
παραστάσεων, ο Λάκης Κουρετζής υποστηρίζει ότι μπορεί να
καταστεί αρνητική και ψυχοφθόρα για τα παιδιά:
Όταν πιέζονται να φτάσουν σε ένα σκηνικό αποτέλεσμα με ατελείωτες
πρόβες που τα καταπονούν και τα ψυχαναγκάζουν.
Όταν πιέζονται να οδηγηθούν σε κάποιο αισθητικό αποτέλεσμα, χωρίς
αίσθηση, πέρα από τις νοητικές, ψυχικές και βιολογικές ανάγκες τους.
Όταν διδάσκονται να μοιάσουν κι όχι να νιώσουν.
Όταν το θέατρο μετατρέπεται σε στείρα επιδειξιομανία και προνόμιο
μόνο των «χαρισματικών» και «καλών» μαθητών (Κουρετζής, 1993)
14.
Γενικές Επισημάνσεις (4)
•Παρ` όλα αυτά που αναφέρθηκαν, τα περισσότερα παιδιά επιζητούν τη
συμμετοχή τους σε ποιήματα, σκετς, θεατρικές παραστάσεις, κλπ. και
δείχνουν να χαίρονται τέτοιες διαδικασίες.
• Η απάντηση είναι ότι τα παιδιά χαίρονται όταν παίζουν, όταν
δημιουργούν, όταν εκφράζονται, όταν «ξεφεύγουν» απ` την ασφυκτική
τυπική διαδικασία…
• Χαίρονται γιατί …
…ΝΙΩΘΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΓΚΗ ΑΠΟΔΟΧΗΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΣΜΟΥ!
15.
• Θέατρο/Θεατρική Αγωγήκαι Σχολικές Γιορτές
(Σκετς , Παραστάσεις, κλπ.)
Γιατί να κάνω θέατρο στο σχολείο;
16.
Θεατρική Αγωγή: Σκοποί
•Η παιδεία και η βίωση του θεατρικού φαινομένου
• Αισθητική Καλλιέργεια
• Το «άνοιγμα» του σχολείου προς τον πολιτισμό
• Η Δημιουργική έκφραση και επικοινωνία
• …
Βασικοί σκοποί της Θεατρικής Αγωγής είναι:
17.
Θεατρική Αγωγή καισχολικές γιορτές
Θα πρέπει να αναρωτηθούμε…
•Σε ποιο βαθμό τα σκετς και οι παραστάσεις που διοργανώνονται στα
σχολεία υπηρετούν ή όχι τους σκοπούς και τους στόχους που
αναφέρθηκαν.
•Ποιους στόχους εξυπηρετούν;
•Με ποια μέσα επιδιώκουμε τους όποιους στόχους θέτουμε;…
•Ποιο είναι τελικά το αποτέλεσμα;
18.
• Το ΘεατρικόΠαιχνίδι στη διοργάνωση σχολικών
γιορτών και εκδηλώσεων
• Απ` το θεατρικό παιχνίδι στην οργανωμένη παράσταση
(Λάκης Κουρετζής)
19.
Θεατρικό Παιχνίδι (Θ.Π.)
•Τι είναι;
• Είναι ένα πολυεπίπεδο και σύνθετο μέσο που μπορεί να
χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους στην εκπ/κή
διαδικασία…
… και στη διοργάνωση γιορτών και διαφόρων σχολικών
εκδηλώσεων.
20.
Θεατρικό Παιχνίδι
• Τιείναι;
• Θεατρικό Παιχνίδι δε σημαίνει παράσταση, δε σημαίνει απαραίτητα κάποιο
σκηνικό επίτευγμα.
• Είναι «ένα δημιουργικό συμβάν». Είναι αγωγή ΔΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ
(Κουρετζής, 1991. Κουρετζής, 2008)
21.
Θεατρικό Παιχνίδι
• ΣτοΘεατρικό Παιχνίδι τα μέλη μιας ομάδας δεν στηρίζονται
απαραίτητα σε κάποιο κείμενο, αλλά με βάση κάποιο ερέθισμα που
εισάγει ο δάσκαλος/εμψυχωτής (π.χ. κείμενο, κάποιο αντικείμενο, μια
εικόνα κλπ), επινοούν τη δική τους «ιστορία», την οποία μετατρέπουν
σε σκηνικό δρώμενο (Έχει σχέση με το Θέατρο της Επινόησης).
• Τους ρόλους τους επιλέγουν οι ίδιοι σύμφωνα με τις επιθυμίες και τα
κριτήριά τους - Τα μέλη της ίδιας της ομάδας εναλλάσσονται σε ρόλο
«ηθοποιού» και θεατή.
22.
Φάσεις του ΘεατρικούΠαιχνιδιού
Ένα Θ.Π. εξελίσσεται σε τέσσερις φάσεις:
• Α΄ Φάση: απελευθέρωσης & ευαισθητοποίησης
• Β΄ Φάση: Αναπαραγωγής ρόλων και θεμάτων
• Γ΄ Φάση: Εκτέλεσης – θεατρικής Δράσης
• Δ΄ Φάση: Συζήτησης
• !!!
• Μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένο ένα Θ.Π. και χωρίς
την τέταρτη φάση
23.
Απ` το θεατρικόπαιχνίδι στην οργανωμένη
παράσταση
• Από τη διαδικασία του Θ.Π. μπορούμε να οδηγηθούμε στην
οργανωμένη παράσταση.
• … και τότε θα είναι διαφορετικό το αποτέλεσμα και η ποιότητα
της συγκεκριμένης παράστασης.
24.
Τεχνικές παραγωγής κειμένωνγια παράσταση (1)
1. Από Θεατρικά Παιχνίδια
• Από μια σειρά Θ.Π. μπορεί να αναδειχτεί κάποιο κυρίαρχο θέμα.
Το θέμα αυτό ο δάσκαλος (ή κάποια ομάδα μαθητών) το
μετατρέπει σε κείμενο, το οποίο ύστερα από επεξεργασία με τη
συμμετοχή των παιδιών, καταλήγει να πάρει σκηνική μορφή.
• Από μια σειρά Θ.Π. τα παιδιά επιλέγουν κάποιο σκηνικό δρώμενο
(κάποιο θέμα) που τους άρεσε πολύ, το επεξεργάζονται, το
εμπλουτίζουν και καταλήγουν σε ένα τελικό κείμενο.
2. Από ένα λογοτεχνικό βιβλίο
• Απ` το βιβλίο μπορεί να πάρουμε ένα κεφάλαιο ή μια κατάσταση
και από κει μπορούμε να αντλήσουμε το θεματολογικό υλικό για τη
δημιουργία της παράστασης.
25.
Τεχνικές παραγωγής κειμένωνγια παράσταση (2)
3. Από ένα κείμενο (πεζό ή ποίημα)
• Με ερέθισμα το συγκεκριμένο κείμενο, τα παιδιά θα δημιουργήσουν ένα
δικό τους κείμενο, θα αναδείξουν ρόλους, θα το επεξεργαστούν ώστε
να πάρει σκηνική μορφή (σκηνικό δρώμενο). Με περαιτέρω
επεξεργασία μπορεί να καταλήξει σε μία παράσταση.
4. «Θεατρικό ρεπορτάζ»
• Αφού συλλεγούν στοιχεία με τη μορφή «ρεπορτάζ» από την κοινωνική
ζωή και το περιβάλλον γενικότερα, το «ρεπορτάζ» διαμορφώνεται σε
κείμενο και σκηνικό δρώμενο.
5. Ταχυδράματα
• Μικρές σκηνούλες, μικροί αυτοσχεδιασμοί, οπτικά σκηνικά παιχνίδια,
πολλές φορές άσχετα μεταξύ τους (διάρκειας από 2-10 λεπτά) που
μπορούν να συνδεθούν μεταξύ τους και να δημιουργήσουν μια
ενδιαφέρουσα παράσταση.
26.
Σχολικές Γιορτές καιεκδηλώσεις
Μουσική & Σκηνικό Περιβάλλον
Είναι σημαντικό οι σχολικές γιορτές (σκετς, δρώμενα, παραστάσεις)…
•Να προκύπτουν από τα παιδιά και να εκφράζουν σε μεγάλο βαθμό τις
ανάγκες και τις επιθυμίες τους, τη δημιουργικότητα και τη φαντασία
τους!
•Να έχουν ΑΙΣΘΗΣΗ και ΝΟΗΜΑ για τα παιδιά!
•Στη δημιουργία αίσθησης, σημαντική είναι η συμβολή της Μουσικής
και του κατάλληλου σκηνικού περιβάλλοντος.
•Έχει σημασία το σκηνικό περιβάλλον να δημιουργείται, κατά το
δυνατόν, από τα παιδιά – Να υπάρχει συμμετοχή των παιδιών.
27.
Βιβλιογραφία
• Κουρετζής, Λ.(2008). Το Θεατρικό Παιχνίδι και οι Διαστάσεις του.
Αθήνα, Ταξιδευτής
• Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (1993). Θεατρική Αγωγή 1- Βιβλίο για το
δάσκαλο. Αθήνα, ΟΕΔΒ
• Κουρετζής, Λ. (1991). Το Θεατρικό Παιχνίδι (Παιδαγωγική Θεωρία,
Πρακτική και Θεατρολογική Προσέγγιση). Αθήνα, Καστανιώτη
• Κουρετζής, Λ. (1990). Το Θέατρο για παιδιά στην Ελλάδα –
Αισθητική Αγωγή του παιδιού. Αθήνα, Καστανιώτη
