1. ΕΥΘΥΜΙΑΕΥΘΥΜΙΑ
ΣΤΑΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥΣΤΑΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ
Φιλόλογος-Θεατρολόγος,Φιλόλογος-Θεατρολόγος,
((Master in EducationMaster in Education))
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ :ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ :
«ΘΕΑΤΡΟ«ΘΕΑΤΡΟ
ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ»ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ»

2. ΕΙΣΑΓΩΓΗΕΙΣΑΓΩΓΗ
 «Όταν οι τέχνες έχουν«Όταν οι τέχνες έχουν
γιορτή, τότε γίνεταιγιορτή, τότε γίνεται
θέατρο»θέατρο» (Γκαίτε)(Γκαίτε)
«Το θέατρο είναι ένα«Το θέατρο είναι ένα
«μεγαλοφυές«μεγαλοφυές
ψεύδος» που μαςψεύδος» που μας
ανεβάζει ψηλά, γιαανεβάζει ψηλά, για
να συναντήσουμενα συναντήσουμε
τον καλύτεροτον καλύτερο
εαυτό μας»εαυτό μας»
(ΙΑΚΩΒΟΣ(ΙΑΚΩΒΟΣ
ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ)ΚΑΜΠΑΝΕΛΛΗΣ)

3. ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ
ΑΝΑΔΡΟΜΗΑΝΑΔΡΟΜΗ
 Το θέατροΤο θέατρο
αναδεικνύεται σεαναδεικνύεται σε
προνομιούχο μέσοπρονομιούχο μέσο
αγωγής και παιδείαςαγωγής και παιδείας
ήδη από την πρώτηήδη από την πρώτη
στιγμή της εμφάνισήςστιγμή της εμφάνισής
του στην αρχαίατου στην αρχαία
ΕλλάδαΕλλάδα..

4.  «Νέα Παιδαγωγική».«Νέα Παιδαγωγική».
 ΗΠΑ, στη δεκαετίαΗΠΑ, στη δεκαετία
του ’20.του ’20.
 ΑγγλίαΑγγλία
 Σοβιετική ΈνωσηΣοβιετική Ένωση
 Brecht:Brecht: «διδακτικό»«διδακτικό»
θέατροθέατρο
 ΜεταπολεμικήΜεταπολεμική
ΕυρώπηΕυρώπη

5. ΤΙ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΙ ΕΡΕΥΝΕΣΤΙ ΔΕΙΧΝΟΥΝ ΟΙ ΕΡΕΥΝΕΣ
 Χρήση του θεάτρου σανΧρήση του θεάτρου σαν
εργαλείο διδασκαλίαςεργαλείο διδασκαλίας
της ιστορίας και τωντης ιστορίας και των
κοινωνικών επιστηµών σεκοινωνικών επιστηµών σε
δηµόσια σχολείαδηµόσια σχολεία..
 ΔύοΔύο κατηγορίεςκατηγορίες
δραµάτων:δραµάτων: τοτο
συµµετοχικό δράµα (πουσυµµετοχικό δράµα (που
προκύπτει από τηνπροκύπτει από την
οµαδική εργασία µαθητώνοµαδική εργασία µαθητών
και εκπαιδευτικού) και τοκαι εκπαιδευτικού) και το
παραστατικό δράµαπαραστατικό δράµα..

6. Θεατρικές δραστηριότητεςΘεατρικές δραστηριότητες
 ∆∆ηµοτικό Σχολείο του Green Lake: ηθοποιοίηµοτικό Σχολείο του Green Lake: ηθοποιοί
δουλεύουν µε όλους τους µαθητές και σχεδόν µεδουλεύουν µε όλους τους µαθητές και σχεδόν µε
όλους τους δασκάλους ένα πρόγραµµα πουόλους τους δασκάλους ένα πρόγραµµα που
εισάγει τις τέχνες στη διδασκαλία.εισάγει τις τέχνες στη διδασκαλία.
 «Μαθητές που διαφορετικά ίσως δεν θα«Μαθητές που διαφορετικά ίσως δεν θα
µπορούσαν να επιτύχουν, έτσι έχουν ανθίσει. Ταµπορούσαν να επιτύχουν, έτσι έχουν ανθίσει. Τα
προβλήµατα πειθαρχίας έχουν σχεδόνπροβλήµατα πειθαρχίας έχουν σχεδόν
εξαφανιστεί και τα ακαδηµαϊκά επιτεύγµαταεξαφανιστεί και τα ακαδηµαϊκά επιτεύγµατα
συνεχώς αυξάνονται σαν αποτέλεσµα τουσυνεχώς αυξάνονται σαν αποτέλεσµα του
πλούσιου σε τέχνες προγράµµατος».πλούσιου σε τέχνες προγράµµατος».

7. ΔραματοποίησηΔραματοποίηση
 Οι μαθητές μπορούν ναΟι μαθητές μπορούν να
διαβάσουν ένα ποίηµα ήδιαβάσουν ένα ποίηµα ή
µια ιστορία, να ακούσουνµια ιστορία, να ακούσουν
ένα µουσικό κοµµάτι ή ναένα µουσικό κοµµάτι ή να
δουν έναν πίνακα και ναδουν έναν πίνακα και να
σχεδιάσουν τη θεατρικήσχεδιάσουν τη θεατρική
ερμηνεία του. Ναερμηνεία του. Να
σχεδιάσουν τουςσχεδιάσουν τους
χαρακτήρες, την πλοκή,χαρακτήρες, την πλοκή,
και να αυτοσχεδιάσουνκαι να αυτοσχεδιάσουν
τους διαλόγους.τους διαλόγους.

8.  «Η«Η δραµατοποίησηδραµατοποίηση µας βοηθάει να αποµονώσουµε έναµας βοηθάει να αποµονώσουµε ένα
γεγονός και να το συγκρίνουµε µε ένα άλλο, να δούµε τιγεγονός και να το συγκρίνουµε µε ένα άλλο, να δούµε τι
συνέβη σε άλλους ανθρώπους σε άλλα µέρη και χρονικέςσυνέβη σε άλλους ανθρώπους σε άλλα µέρη και χρονικές
περιόδους, καθώς και να δούµε την προσωπική εµπειρίαπεριόδους, καθώς και να δούµε την προσωπική εµπειρία
µετά το γεγονός, µε την ασφάλεια που παρέχει η θεατρικήµετά το γεγονός, µε την ασφάλεια που παρέχει η θεατρική
µίµηση (ότι δεν συµβαίνει στ’ αλήθεια εκείνη τη στιγµή τοµίµηση (ότι δεν συµβαίνει στ’ αλήθεια εκείνη τη στιγµή το
γεγονός). Μπορούµε πάντως να νιώσουµε σαν να συµβαίνειγεγονός). Μπορούµε πάντως να νιώσουµε σαν να συµβαίνει
πραγµατικά το γεγονός, γιατί το θέατρο χρησιµοποιεί τουςπραγµατικά το γεγονός, γιατί το θέατρο χρησιµοποιεί τους
ίδιους κανόνες µε τη ζωή…το δράµα µπορεί να είναι έναίδιους κανόνες µε τη ζωή…το δράµα µπορεί να είναι ένα
είδος παιχνιδιού ή πρακτική για το τι µπορεί να συµβεί στηείδος παιχνιδιού ή πρακτική για το τι µπορεί να συµβεί στη
ζωή…»ζωή…» ( Dorothy Heathcote,( Dorothy Heathcote,
Drama in Learning.Drama in Learning.))

9.  Οι θεατρικές δραστηριότητεςΟι θεατρικές δραστηριότητες
ενθαρρύνουν στους μαθητέςενθαρρύνουν στους μαθητές
την ανάπτυξη τουτην ανάπτυξη του
διαβάσματος, γραψίματος καιδιαβάσματος, γραψίματος και
τις ικανότητες συζήτησης.τις ικανότητες συζήτησης.
 Οι μαθητές, επίσης, μαθαίνουνΟι μαθητές, επίσης, μαθαίνουν
να επενδύουν και νανα επενδύουν και να
εµπιστεύονται τηνεµπιστεύονται την οµαδικήοµαδική
δουλειά και να πειθαρχούνδουλειά και να πειθαρχούν
γνωρίζοντας τις βαθύτερεςγνωρίζοντας τις βαθύτερες
επιθυµίες τους.επιθυµίες τους.

10.  Χρησιµοποιώντας τοΧρησιµοποιώντας το
“απρόβλεπτο” των τεχνών“απρόβλεπτο” των τεχνών
στη “δεδοµένη” διδακτέαστη “δεδοµένη” διδακτέα
ύλη και δηµιουργώντας ταύλη και δηµιουργώντας τα
κατάλληλα δρώµενα θακατάλληλα δρώµενα θα
έχουµε στα χέρια µας έναέχουµε στα χέρια µας ένα
δυναµικό εκπαιδευτικόδυναµικό εκπαιδευτικό
εργαλείο µε πολλαπλάεργαλείο µε πολλαπλά
οφέλη.οφέλη.

11. Το Θέατρο στην ΕκπαίδευσηΤο Θέατρο στην Εκπαίδευση
στις άλλες χώρεςστις άλλες χώρες
 Νέα Ζηλανδία, στιςΝέα Ζηλανδία, στις
περισσότερες από τιςπερισσότερες από τις
πολιτείες τηςπολιτείες της
Αυστραλίας, σεΑυστραλίας, σε
πολλές πολιτείες τωνπολλές πολιτείες των
ΗΠΑ, στη Δανία και τηΗΠΑ, στη Δανία και τη
ΤαιβάνΤαιβάν
 Αγγλία, ΗΠΑΑγγλία, ΗΠΑ
 ΓαλλίαΓαλλία καικαι
ΣκανδιναβικέςΣκανδιναβικές
χώρεςχώρες

12. ΔανίαΔανία
 Λειτουργούν περισσότερες από 100 θεατρικές εταιρείες πουΛειτουργούν περισσότερες από 100 θεατρικές εταιρείες που
ασχολούνται αποκλειστικά με το Θέατρο στην Εκπαίδευσηασχολούνται αποκλειστικά με το Θέατρο στην Εκπαίδευση
 Κάθε ηλικιακή ομάδα (υπάρχει ένα ενιαίο σχολείο για παιδιά 6Κάθε ηλικιακή ομάδα (υπάρχει ένα ενιαίο σχολείο για παιδιά 6
με 16 χρονών) παρακολουθεί 4-5 παραστάσεις το χρόνομε 16 χρονών) παρακολουθεί 4-5 παραστάσεις το χρόνο
υποχρεωτικά και πάντα στο χώρο του σχολείου.υποχρεωτικά και πάντα στο χώρο του σχολείου.
 Κάθε σχολείο έχει αίθουσα Γυμναστικής που μπορεί μέσα σεΚάθε σχολείο έχει αίθουσα Γυμναστικής που μπορεί μέσα σε
μισή ώρα να μετατραπεί σε θεατρική αίθουσα.μισή ώρα να μετατραπεί σε θεατρική αίθουσα.
 Τα θεατρικά έργα είναι κυρίως έργα καινούργιων συγγραφέωνΤα θεατρικά έργα είναι κυρίως έργα καινούργιων συγγραφέων
που ασχολούνται αποκλειστικά με το Παιδικό και Εφηβικόπου ασχολούνται αποκλειστικά με το Παιδικό και Εφηβικό
θέατρο ή ελεύθερες διασκευές- δραματοποιήσεις γνωστώνθέατρο ή ελεύθερες διασκευές- δραματοποιήσεις γνωστών
κλασικών κειμένων της Ευρωπαϊκής (πολύ συχνά και τηςκλασικών κειμένων της Ευρωπαϊκής (πολύ συχνά και της
Ελληνικής) λογοτεχνίας.Ελληνικής) λογοτεχνίας.

13.  Στη Δανία οι περισσότερεςΣτη Δανία οι περισσότερες
θεατρικές εταιρείες διαθέτουνθεατρικές εταιρείες διαθέτουν
αριθμό καλλιτεχνών που δεναριθμό καλλιτεχνών που δεν
ξεπερνά τους τέσσερις (συνήθωςξεπερνά τους τέσσερις (συνήθως
είναι δύο).είναι δύο).
 Κάθε χρόνο, τον ΑπρίληΚάθε χρόνο, τον Απρίλη
διοργανώνεται ένα Φεστιβάλδιοργανώνεται ένα Φεστιβάλ
Παιδικού και Νεανικού ΘεάτρουΠαιδικού και Νεανικού Θεάτρου
που παίρνει τη μορφή «έκθεσηςπου παίρνει τη μορφή «έκθεσης
θεάτρου», όπου ΟΛΕΣ οιθεάτρου», όπου ΟΛΕΣ οι
θεατρικές εταιρείες «εκθέτουν» τηθεατρικές εταιρείες «εκθέτουν» τη
θεατρική τους παραγωγή, ανθεατρική τους παραγωγή, αν
θέλουν να συνεργαστούν με ταθέλουν να συνεργαστούν με τα
σχολεία.σχολεία.

14. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
 Η θεατρική παιδεία δεν αφοράΗ θεατρική παιδεία δεν αφορά
μόνο την ανάλυση θεατρικώνμόνο την ανάλυση θεατρικών
κειμένων ή τη σκηνικήκειμένων ή τη σκηνική
διδασκαλία τους. Το θεατρικόδιδασκαλία τους. Το θεατρικό
παιχνίδι και η δραματοποίησηπαιχνίδι και η δραματοποίηση
ανήκουν επίσης στο δικό τηςανήκουν επίσης στο δικό της
χώρο, αφού η θεατρικήχώρο, αφού η θεατρική
παιδεία δεν (αυτο)περιορίζεταιπαιδεία δεν (αυτο)περιορίζεται
αποκλειστικά σε ένα ιδιαίτεροαποκλειστικά σε ένα ιδιαίτερο
μάθημα με το κλασικόμάθημα με το κλασικό
εγχειρίδιο, αλλά εξακτινώνεταιεγχειρίδιο, αλλά εξακτινώνεται
και σε άλλα μαθήματα.και σε άλλα μαθήματα.

15.  «Όσο υπάρχει«Όσο υπάρχει
ανθρώπινη ζωή, θαανθρώπινη ζωή, θα
υπάρχει και θέατρο,υπάρχει και θέατρο,
είναι στη φύση τουείναι στη φύση του
ανθρώπου. Αν είχεανθρώπου. Αν είχε
άλλο τίτλο το θέατρο,άλλο τίτλο το θέατρο,
θα λεγότανθα λεγόταν
““ΑνθρωπογνωσίαΑνθρωπογνωσία””».».
(Στάθης(Στάθης Λιβαθηνός)Λιβαθηνός)

16.  «Κάθε ηθοποιός προχωρεί«Κάθε ηθοποιός προχωρεί
βήμα βήμα, ανεβαίνει σκαλιά,βήμα βήμα, ανεβαίνει σκαλιά,
ανοίγει πόρτες. Μόνος του. Καιανοίγει πόρτες. Μόνος του. Και
κυρίως ανοίγει τις πόρτες τηςκυρίως ανοίγει τις πόρτες της
ψυχής του, τις πόρτες μέσαψυχής του, τις πόρτες μέσα
του. Κάθε στιγμή αναθεωρείτου. Κάθε στιγμή αναθεωρεί
όσα έχει μάθει, αναρωτιέται,όσα έχει μάθει, αναρωτιέται,
σκέφτεται και προχωρεί.σκέφτεται και προχωρεί.
Κάποιοι μπορεί ακόμη και ναΚάποιοι μπορεί ακόμη και να
πηδήξουν σκαλοπάτι, ίσως καιπηδήξουν σκαλοπάτι, ίσως και
με δάκρυα στα μάτια. ...με δάκρυα στα μάτια. ...
Χρειάζεται υπομονή στηνΧρειάζεται υπομονή στην
τέχνη. Άλλοι επιμένουν και τατέχνη. Άλλοι επιμένουν και τα
καταφέρνουν τελικά. Άλλοικαταφέρνουν τελικά. Άλλοι
πάλι δεν έχουν υπομονή καιπάλι δεν έχουν υπομονή και
πάνε να πιούνε. Κάποιοιπάνε να πιούνε. Κάποιοι
περιμένουν. Έτσι είναι και στοπεριμένουν. Έτσι είναι και στο
θέατρο. Αρκεί να θες ναθέατρο. Αρκεί να θες να
ανοίξεις την πόρτα μέσα σου»ανοίξεις την πόρτα μέσα σου»
(Αριάν Μνουσκίν)(Αριάν Μνουσκίν)

17. «Όλος ο κόσμος είναι μια σκηνή«Όλος ο κόσμος είναι μια σκηνή
θεάτρου», Σαίξπηρθεάτρου», Σαίξπηρ

18. Το υλικό της παρουσίασης αντλήθηκε απόΤο υλικό της παρουσίασης αντλήθηκε από
 «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΑΤΡΟΥ ΚΑΙ«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΑΤΡΟΥ ΚΑΙ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ» - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ» - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ-
ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ
www.paideia.org.cy/upload/analytika.../18.theatrwww.paideia.org.cy/upload/analytika.../18.theatr
ofotografia.pdfofotografia.pdf
 ΘΕΑΤΡΟΜΑΘΕΙΑ, ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΘΕΑΤΡΟΜΑΘΕΙΑ, ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΩΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ
ΕΡΓΑΛΕΙΟ» http://users.otenet .gr/~itheaterΕΡΓΑΛΕΙΟ» http://users.otenet .gr/~itheater
 «101 ιδέες για πρωτοπόρους εκπαιδευτικούς»«101 ιδέες για πρωτοπόρους εκπαιδευτικούς»
http://icodl2011.eap.gr/files/101%20ideas.pdfhttp://icodl2011.eap.gr/files/101%20ideas.pdf

19.  Θόδωρος Γραμματάς, 1/12/2010 “Η παιδαγωγική τουΘόδωρος Γραμματάς, 1/12/2010 “Η παιδαγωγική του
θεάτρου και η συμβολή του Λάκη Κουρετζη”θεάτρου και η συμβολή του Λάκη Κουρετζη”
http://theodore-grammatas.net/2010http://theodore-grammatas.net/2010
 Νατάσα Μερκούρη, «Θέατρο στην εκπαίδευση», ΑυγήΝατάσα Μερκούρη, «Θέατρο στην εκπαίδευση», Αυγή
Ημερομηνία δημοσίευσης: Ημερομηνία δημοσίευσης: 29/05/201129/05/2011
http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?
articleID=619057articleID=619057
 Μαρία Κεφαλάκη, «Το Θεατρικό Παιχνίδι στη διδασκαλίαΜαρία Κεφαλάκη, «Το Θεατρικό Παιχνίδι στη διδασκαλία
ως μέσο ανάπτυξης της δημιουργικής σκέψης τωνως μέσο ανάπτυξης της δημιουργικής σκέψης των
μαθητών του Δημοτικού Σχολείου»μαθητών του Δημοτικού Σχολείου»
www.primedu.uoa.gr/fileadmin/primedu.../Maria_Kefalakiwww.primedu.uoa.gr/fileadmin/primedu.../Maria_Kefalaki
.doc.doc

20.  «Θεατρικό παιχνίδι» ,«Θεατρικό παιχνίδι» ,
http://paspnipiagwgwnflorinas.blogspot.com/2011/01/201http://paspnipiagwgwnflorinas.blogspot.com/2011/01/201
1_677.html1_677.html
 «Από το αφηγηματικό στο δραματικό κείμενο: συμβολή«Από το αφηγηματικό στο δραματικό κείμενο: συμβολή
στη διδακτική της δραματοποίησης». Δημοσιεύτηκε στοστη διδακτική της δραματοποίησης». Δημοσιεύτηκε στο
περιοδικόπεριοδικό ΔιαδρομέςΔιαδρομές,, τ. 48, Χειμώνας 1997, σελ. 256-τ. 48, Χειμώνας 1997, σελ. 256-
260.260. users.sch.gr/hdermi/ARTHRA/18dramatiz.doc)users.sch.gr/hdermi/ARTHRA/18dramatiz.doc)
ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
 Λάκης Κουρετζής,Λάκης Κουρετζής, Το θεατρικό ΠαιχνίδιΤο θεατρικό Παιχνίδι, Αθήνα,, Αθήνα,
Καστανιώτη, 1991Καστανιώτη, 1991
 Άλκηστις,Άλκηστις, Η δραματοποίηση για παιδιάΗ δραματοποίηση για παιδιά, Αθήνα, Ελληνικά, Αθήνα, Ελληνικά
Γράμματα, 1999Γράμματα, 1999