หลัก การทางเคมีข องสิ่ง
มีช ีว ิต
The hierarchy of
biological order
from atom to
organism
สสารต่า งๆในธรรมชาติ
ประกอบด้ว ยธาตุ
+

Sodium

Chlorine

Sodium chloride

The sodium metal combines with the
poisonous gas chlorine to form the edible
compound sodium chloride, or table salt.
ธาตุท ม ีค วามจำา เป็น ต่อ สิง มีช ีว ิต มี
ี่
่
มากกว่า 25 ชนิด แต่ม เ พีย ง 4 ชนิด
ี
นั้น ที่เ ป็น องค์ป ระกอบหลัก ได้แ ก่
Carbon ( C)
Hydrogen (H)
Oxygen (O)
Nitrogen (N)
(มากกว่า 95 % ของนำ้า หนัก ตัว )
ธาตุเ หล่า นี้ล ้ว นมีค วามจำา เป็น ต่อ สิ่ง มี
ชีว ิต ทั้ง สิน ถ้า ขาดธาตุใ ดธาตุห นึ่ง อาจ
้
ทำา ให้เ กิด ความผิด ปกติแ ละอาจถึง ตาย
ได้

The effect of nitrogen
deficiency in corn
Goiter, iodine
deficiency
โครงสร้า งอะตอม

อะตอมเป็น โครงสร้า งที่เ ล็ก ที่ส ด
ุ
ของธาตุท ม ีส มบัต ิเ ฉพาะตัว ของธาตุ
ี่
หนึ่ง ๆ โครงสร้า งอะตอมประกอบด้ว ย
อนุภ าคหลัก คือ
โปรตอน (Proton)
อีเ ล็ก ตรอน (Electron)
และ นิว ตรอน (Neutron)
Helium (He) atom

อะตอมของธาตุฮ เ ลีย ม (He) มี
ี
proton และ neutron อย่า งละ 2
อนุภ าคอยูใ นนิว เคลีย ส และ electron 2
่
อนุภ าควิ่ง อยูร อบนอก
่
อะตอมของธาตุแ ต่ล ะธาตุม ีจ ำา นวน
อนุภ าคต่า งๆไม่เ ท่า กัน

ให้น ิส ต ทบทวน
ิ
เรื่อ ง ธาตุ และ อะตอม
ทีเ รีย นในชั้น มัธ ยมปลายแล้ว
่
ด้ว ยตนเอง
Isotopes
ธาตุบ ริส ท ธิ์ใ นธรรมชาติ ประกอบ
ุ
ด้ว ยอะตอมที่ม ีจ ำา นวน proton เท่า กัน
แต่ม ีจ ำา นวน neutron ในนิว เคลีย สไม่
เท่า กัน อะตอมเหล่า นี้ม ีค ณ สมบัต ิท าง
ุ
เคมีเ หมือ นกัน เรีย กอะตอมเหล่า นี้ว ่า
Isotopes ตัว อย่า งเช่น
12
13
14
6
6
C ประกอบด้ว ย 6
isotopes ต่า งกัน 3
ชนิด ได้แ ก่

C,

C,

C
14

เกิด การปลดปล่อ ยพลัง งานหรือ
อนุภ าคออกมาตลอดเวลา หรือ มีก าร
สลายตัว เรีย ก isotope ที่ส ลายตัว ได้
ว่า radioactive isotope (สาร
กัม มัน ตรัง สี)
6C

Radioactive isotope ของธาตุแ ต่ล ะ
ชนิด มีค า ครึ่ง ชีว ิต (half life) เฉพาะ
่
ตัว นัก วิท ยาศาสตร์จ ึง ใช้ radioactive
isotope ในการหาอายุข องซากสิ่ง มี
ชีว ิต ได้
Using radioactive
isotopes to study
cell chemistry
The PET scan, a medical use for
radioactive isotopes
การรวมกัน ของอะตอมเป็น โมเลกุล ด้ว ย
แรงยึด เหนี่ย วระหว่า งอะตอมวิธ ีต ่า งๆ
หรือ ด้ว ย chemical bond ต่า งๆ ได้แ ก่
Covalent bond
Hydrogen bond
Ionic bond
Van der Waals interaction
Hydrophobic interaction
Covalent bond
Covalent bond
มีค วามแข็ง
แรงมาก ต้อ ง
ใช้ค วามร้อ น
สูง จึง จะ
ทำา ลายพัน ธะ
นี้ไ ด้
Hydrogen bond
เป็น พัน ธะที่เ กิด จากอะตอมของ
H+ ที่เ กิด พัน ธะกับ อะตอมที่ม ีค า
่
electronegativity สูง ทำา ให้อ ะตอมของ
H+ มีป ระจุเ ป็น บวกน้อ ยๆ และพร้อ มที่
จะเกิด แรงดึง ดูด กับ อะตอมที่ม ีค า
่
electronegativity สูง ในโมเลกุล อื่น ๆที่ม ี
ประจุเ ป็น ลบน้อ ยๆ เช่น โมเลกุล ของ
นำ้า
Polar covalent bonds in a water molecule

H2 O
Ionic bond
Ionic bond แรงยึด เหนี่ย ว
ระหว่า งอะตอมเป็น ผลมาจาก
แรงดึง ดูด ของประจุ ดัง นั้น พัน ธะ
ชนิด นี้ม ีค วามแข็ง แรงมาก/น้อ ยขึ้น
อยู่ก ับ สภาพแวดล้อ มของโมเลกุล
ตัว อย่า งเช่น โมเลกุล ของ NaCl
ในตัว กลางที่เ ป็น นำ้า ionic bond ถูก
ทำา ลายได้ง ่า ย เนื่อ งจากขั้ว ของ
Electron transfer and ionic bonding

A sodium
chloride crystal
A hydrogen bond
Van der Waals interaction
Ionic bond
Hydrogen bond
เป็น bond ที่ม ีค วามแข็ง แรง
น้อ ย แต่ม ีค วามสำา คัญ มากในสิ่ง มี
ชีว ิต เนื่อ งจากทำา ให้ส ารโมเลกุล
ขนาดใหญ่ เช่น Protein และ
Nucleic acid สามารถคงรูป ของ
ความสำา คัญ ของนำ้า
Hydrogen bonds between water molecules
แต่ล ะโมเลกุล ของ
นำ้า สามารถสร้า ง
H-bond กับ
โมเลกุล ของนำ้า
ใกล้เ คีย งได้ส ง สุด
ู
ถึง 4 bonds
การทีน ำ้า มี H-bond เป็น จำา นวน
่
มากนี้เ อง ทำา ให้น ำ้า มีค ณ สมบัต ิเ ฉพาะ
ุ
Water transport in plants
Walking on water

Evaporative cooling
Oceans and lakes don’t
freeze solid because ice
floats
นำ้า เป็น ตัว ทำา ลายที่ด ี โดยเฉพาะ
อย่า งยิ่ง สารประกอบทีม ีข ั้ว หรือ อิอ อ
่
นทีม ีป ระจุ
่

A crystal of table salt
dissolving in water
A water-soluble protein
ความสำา คัญ ของ
carbon

สารอิน ทรีย ์ (organic
molecules) ต่า งๆในสิง มีช ีว ิต เป็น
่
สารที่ม ี Carbon เป็น องค์ป ระกอบ
แกนกลาง
สาเหตุท ี่ Carbon สร้า ง
สารประกอบต่า งๆได้ห ลากหลาย
เพราะ อะตอมของ Carbon
สามารถสร้า ง covalent bond ได้ถ ึง
4 bonds
The shapes of three simple organic
molecules
Covalent bond ทีเ กิด ขึ้น อาจ
่
ต่อ กับ อะตอมของ Carbon ให้
เป็น โมเลกุล ของสารที่เ ป็น สาย
ยาว หรือ แตกเป็น กิ่ง หรือ ต่อ เป็น
วงแหวนก็ไ ด้
ทำา ให้เ กิด เป็น สารประกอบ
ชนิด ต่า งๆที่ม ีส มบัต ิแ ตกต่า งกัน
Variations in carbon skeletons
สารบางชนิด อาจมีส ูต ร
โมเลกุล เหมือ นกัน แต่ม ีก ารเรีย ง
ตัว ของอะตอมแตกต่า งกัน และมี
สมบัต ิท างเคมีแ ละชีว วิท ยาแตก
ต่า งกัน เรีย กสารเหล่า นี้ว ่า Isomer
Three types
of isomers
นอกจากนี้ functional group ก็
เป็น ส่ว นสำา คัญ ของโมเลกุล ซึ่ง
ทำา ให้ส ารต่า งๆมีส มบัต ิท างเคมี
และชีว วิท ยาแตกต่า งกัน มากยิ่ง
ขึ้น
นอกจากนี้ functional group ก็
เป็น ส่ว นสำา คัญ ของโมเลกุล ซึ่ง
ทำา ให้ส ารต่า งๆมีส มบัต ิท างเคมี
และชีว วิท ยาแตกต่า งกัน มากยิ่ง
ขึ้น

A comparison of functional groups of female
(estradiol) and male (testosterone) sex hormones
w.sc.chula.ac.th/courseware/bio-u2/ppt/b01.ppt

หลักการทางเคมีของสิ่งมีชีวิต

  • 1.
  • 2.
    The hierarchy of biologicalorder from atom to organism
  • 3.
    สสารต่า งๆในธรรมชาติ ประกอบด้ว ยธาตุ + Sodium Chlorine Sodiumchloride The sodium metal combines with the poisonous gas chlorine to form the edible compound sodium chloride, or table salt.
  • 4.
    ธาตุท ม ีความจำา เป็น ต่อ สิง มีช ีว ิต มี ี่ ่ มากกว่า 25 ชนิด แต่ม เ พีย ง 4 ชนิด ี นั้น ที่เ ป็น องค์ป ระกอบหลัก ได้แ ก่ Carbon ( C) Hydrogen (H) Oxygen (O) Nitrogen (N) (มากกว่า 95 % ของนำ้า หนัก ตัว )
  • 6.
    ธาตุเ หล่า นี้ล้ว นมีค วามจำา เป็น ต่อ สิ่ง มี ชีว ิต ทั้ง สิน ถ้า ขาดธาตุใ ดธาตุห นึ่ง อาจ ้ ทำา ให้เ กิด ความผิด ปกติแ ละอาจถึง ตาย ได้ The effect of nitrogen deficiency in corn Goiter, iodine deficiency
  • 7.
    โครงสร้า งอะตอม อะตอมเป็น โครงสร้างที่เ ล็ก ที่ส ด ุ ของธาตุท ม ีส มบัต ิเ ฉพาะตัว ของธาตุ ี่ หนึ่ง ๆ โครงสร้า งอะตอมประกอบด้ว ย อนุภ าคหลัก คือ โปรตอน (Proton) อีเ ล็ก ตรอน (Electron) และ นิว ตรอน (Neutron)
  • 8.
    Helium (He) atom อะตอมของธาตุฮเ ลีย ม (He) มี ี proton และ neutron อย่า งละ 2 อนุภ าคอยูใ นนิว เคลีย ส และ electron 2 ่ อนุภ าควิ่ง อยูร อบนอก ่
  • 9.
    อะตอมของธาตุแ ต่ล ะธาตุมีจ ำา นวน อนุภ าคต่า งๆไม่เ ท่า กัน ให้น ิส ต ทบทวน ิ เรื่อ ง ธาตุ และ อะตอม ทีเ รีย นในชั้น มัธ ยมปลายแล้ว ่ ด้ว ยตนเอง
  • 10.
    Isotopes ธาตุบ ริส ทธิ์ใ นธรรมชาติ ประกอบ ุ ด้ว ยอะตอมที่ม ีจ ำา นวน proton เท่า กัน แต่ม ีจ ำา นวน neutron ในนิว เคลีย สไม่ เท่า กัน อะตอมเหล่า นี้ม ีค ณ สมบัต ิท าง ุ เคมีเ หมือ นกัน เรีย กอะตอมเหล่า นี้ว ่า Isotopes ตัว อย่า งเช่น 12 13 14 6 6 C ประกอบด้ว ย 6 isotopes ต่า งกัน 3 ชนิด ได้แ ก่ C, C, C
  • 11.
    14 เกิด การปลดปล่อ ยพลังงานหรือ อนุภ าคออกมาตลอดเวลา หรือ มีก าร สลายตัว เรีย ก isotope ที่ส ลายตัว ได้ ว่า radioactive isotope (สาร กัม มัน ตรัง สี) 6C Radioactive isotope ของธาตุแ ต่ล ะ ชนิด มีค า ครึ่ง ชีว ิต (half life) เฉพาะ ่ ตัว นัก วิท ยาศาสตร์จ ึง ใช้ radioactive isotope ในการหาอายุข องซากสิ่ง มี ชีว ิต ได้
  • 12.
    Using radioactive isotopes tostudy cell chemistry
  • 13.
    The PET scan,a medical use for radioactive isotopes
  • 14.
    การรวมกัน ของอะตอมเป็น โมเลกุลด้ว ย แรงยึด เหนี่ย วระหว่า งอะตอมวิธ ีต ่า งๆ หรือ ด้ว ย chemical bond ต่า งๆ ได้แ ก่ Covalent bond Hydrogen bond Ionic bond Van der Waals interaction Hydrophobic interaction
  • 15.
    Covalent bond Covalent bond มีความแข็ง แรงมาก ต้อ ง ใช้ค วามร้อ น สูง จึง จะ ทำา ลายพัน ธะ นี้ไ ด้
  • 16.
    Hydrogen bond เป็น พันธะที่เ กิด จากอะตอมของ H+ ที่เ กิด พัน ธะกับ อะตอมที่ม ีค า ่ electronegativity สูง ทำา ให้อ ะตอมของ H+ มีป ระจุเ ป็น บวกน้อ ยๆ และพร้อ มที่ จะเกิด แรงดึง ดูด กับ อะตอมที่ม ีค า ่ electronegativity สูง ในโมเลกุล อื่น ๆที่ม ี ประจุเ ป็น ลบน้อ ยๆ เช่น โมเลกุล ของ นำ้า
  • 17.
    Polar covalent bondsin a water molecule H2 O
  • 18.
    Ionic bond Ionic bondแรงยึด เหนี่ย ว ระหว่า งอะตอมเป็น ผลมาจาก แรงดึง ดูด ของประจุ ดัง นั้น พัน ธะ ชนิด นี้ม ีค วามแข็ง แรงมาก/น้อ ยขึ้น อยู่ก ับ สภาพแวดล้อ มของโมเลกุล ตัว อย่า งเช่น โมเลกุล ของ NaCl ในตัว กลางที่เ ป็น นำ้า ionic bond ถูก ทำา ลายได้ง ่า ย เนื่อ งจากขั้ว ของ
  • 19.
    Electron transfer andionic bonding A sodium chloride crystal
  • 20.
  • 21.
    Van der Waalsinteraction Ionic bond Hydrogen bond เป็น bond ที่ม ีค วามแข็ง แรง น้อ ย แต่ม ีค วามสำา คัญ มากในสิ่ง มี ชีว ิต เนื่อ งจากทำา ให้ส ารโมเลกุล ขนาดใหญ่ เช่น Protein และ Nucleic acid สามารถคงรูป ของ
  • 22.
  • 23.
    Hydrogen bonds betweenwater molecules แต่ล ะโมเลกุล ของ นำ้า สามารถสร้า ง H-bond กับ โมเลกุล ของนำ้า ใกล้เ คีย งได้ส ง สุด ู ถึง 4 bonds การทีน ำ้า มี H-bond เป็น จำา นวน ่ มากนี้เ อง ทำา ให้น ำ้า มีค ณ สมบัต ิเ ฉพาะ ุ
  • 24.
  • 25.
  • 26.
    Oceans and lakesdon’t freeze solid because ice floats
  • 27.
    นำ้า เป็น ตัวทำา ลายที่ด ี โดยเฉพาะ อย่า งยิ่ง สารประกอบทีม ีข ั้ว หรือ อิอ อ ่ นทีม ีป ระจุ ่ A crystal of table salt dissolving in water
  • 28.
  • 29.
    ความสำา คัญ ของ carbon สารอินทรีย ์ (organic molecules) ต่า งๆในสิง มีช ีว ิต เป็น ่ สารที่ม ี Carbon เป็น องค์ป ระกอบ แกนกลาง
  • 30.
    สาเหตุท ี่ Carbonสร้า ง สารประกอบต่า งๆได้ห ลากหลาย เพราะ อะตอมของ Carbon สามารถสร้า ง covalent bond ได้ถ ึง 4 bonds
  • 31.
    The shapes ofthree simple organic molecules
  • 32.
    Covalent bond ทีเกิด ขึ้น อาจ ่ ต่อ กับ อะตอมของ Carbon ให้ เป็น โมเลกุล ของสารที่เ ป็น สาย ยาว หรือ แตกเป็น กิ่ง หรือ ต่อ เป็น วงแหวนก็ไ ด้ ทำา ให้เ กิด เป็น สารประกอบ ชนิด ต่า งๆที่ม ีส มบัต ิแ ตกต่า งกัน
  • 33.
  • 34.
    สารบางชนิด อาจมีส ูตร โมเลกุล เหมือ นกัน แต่ม ีก ารเรีย ง ตัว ของอะตอมแตกต่า งกัน และมี สมบัต ิท างเคมีแ ละชีว วิท ยาแตก ต่า งกัน เรีย กสารเหล่า นี้ว ่า Isomer
  • 35.
  • 36.
    นอกจากนี้ functional groupก็ เป็น ส่ว นสำา คัญ ของโมเลกุล ซึ่ง ทำา ให้ส ารต่า งๆมีส มบัต ิท างเคมี และชีว วิท ยาแตกต่า งกัน มากยิ่ง ขึ้น
  • 37.
    นอกจากนี้ functional groupก็ เป็น ส่ว นสำา คัญ ของโมเลกุล ซึ่ง ทำา ให้ส ารต่า งๆมีส มบัต ิท างเคมี และชีว วิท ยาแตกต่า งกัน มากยิ่ง ขึ้น A comparison of functional groups of female (estradiol) and male (testosterone) sex hormones
  • 38.