แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์์
        จะกล่าวคัมภีรฉน
                      ์ ั                           ทศสตรบรรพ์ทครูสอน
                                                                ่ี
 เสมอดวงทินกร
  เสมอดวงทนกร                                       แลดวงจนทรกระจางตา
                                                    แลดวงจันทร์กระจ่างตา
 ถอดความ

  จะพูดถึงตําราฉันทศาสตร์ของเก่าทีครูสอนไว้เปรียบได้กบดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ท่ี
                                    ่                  ั
  ทําให้
  มองเห็นได้ชดเจน
              ั
  .นําทางสัตว์ให้เห็นทางเดินอย่างชัดเจน (การดําเนินชีวตทีด)ี หมอนวดและหมอยา ผู้
                                                      ิ ่
  เรียนรูเวท
     ี ้
  มนตร์คาถาของศ.พราหมณ์
 วิเคราะห์
 สาระ สาระสําคญหรือแก่่นของเรืองคมภีรฉนทศาสตร์์ ส่วนทีคดเลือกมาให้เรียนเป็ น
             ํ ั ื            ่ื ั ี ์ ั           ่ ่ี ั ื     ใ ้ ี ป็
  การกล่าวถึงความสําคัญของแพทย์และคุณสมบัตทแพทย์พงมี ซึงช่วยให้รกษาโรค
                                               ิ ่ี        ึ ่          ั
  ไดผลมากกวารู รองยาเพยงอยางเดยว
  ได้ผลมากกว่าร้เรืองยาเพียงอย่างเดียว
                  ่
 โครงเรือง การลําดับเนื้อความเริมต้นด้วยบทไหว้ครู ซึงเป็ นการไหว้พระรัตนตรัย ไหว้
         ่                        ่                  ่
  เจาพระเจาพราหมณ ไหว้หมอชีวกโกมารภัจ (แพทยหลวงของพระเจาพมพสารแหง
  เจ้าพระเจ้าพราหมณ์ ไหวหมอชวกโกมารภจ (แพทย์หลวงของพระเจ้าพิมพิสารแห่ง
  แคว้นมคธ)และไหว้ครูแพทย์ทวไป ั่
 กลวิธการแต่ง คมภรฉนทศาสตรเปนหนงสอทจดเปนตารามเนอหาสาระเฉพาะดาน
  กลวธการแตง คัมภีรฉนทศาสตร์เป็ นหนังสือทีจดเป็ นตํารามีเนื้อหาสาระเฉพาะด้าน
       ี              ์ ั                   ่ั
  การนําเสนอใช้โวหารอธิบายเป็ นส่วนใหญ่
             ส่องสัตว์ให้สว่าง            กระจ่างแจ้งในมรรคา
          หมอนวดและหมอยา                  ผูเรียนคมภีรไสย์์
                                             ้ ี ั ี์
 ถอดความ
            เรียน รูให้ครบจนจบข้อความในตําราฉันทศาสตร์ทครูบอกให้เข้าใจสิบสี่
                     ้                                       ่ี
  หัวข้อควรจํา ไว้.เป็ นแพทย์น้ียากมากทีจะรูจกเรืองผลการกระทําทีไม่ดตดทิงไปเรือง
                                        ่ ้ั ่                  ่ ี ั ้      ่
  ความไม่ดทาความดีสบสีขอ
        ไ ี ํ           ี ิ ่ี ้
  จึงจะเป็ นคนซื่อสัตย์

 วิเคราะห์
 คุณค่าด้านวรรณศิลป์
       ่ ้        ิ
    ใช้ถอยคําทีเหมาะสมกับเนื้อเรืองและบุคคลในเรือง กวีเลือกใช้คาทีสามารถถ่ายทอด
           ้        ่            ่              ่               ํ ่
 ความรูให้เข้าไ ตรงไปตรงมา
             ้ ้ ้ ได้้ ไป
 ใช้สานวนไทยการใช้สานวนไทยประกอบการอธิบายช่วยให้เข้าใจเนื้อหาได้ชดเจน
         ํ                 ํ                                               ั
 ยิงขึน
   ิ่ ้ึ
 ด้านสังคม
     สะท้อนให้เห็นความเชือของสงคมไทย ฉนทศาสตร์์ จะความหมายว่า ตํารา ทีแต่่ง
          ้ ใ ้ ็          ่ื   ั ไ        ั                   ่ ํ       ่ี
  เป็ นสูตร ตามอย่างตําราการแพทย์ในคัมภีรอาถรรพเวท และด้วยเหตูทวาคัมภีร์
                                         ์                      ่ี ่
 อาถรรพเวทมีเรืองราวเกียวกับไ ศาสตร์ดวย
                ี ่ื     ่ี ั ไสย์์    ์ ้


คัมภีร์ฉันทศาสตร์

  • 1.
  • 2.
    จะกล่าวคัมภีรฉน ์ ั ทศสตรบรรพ์ทครูสอน ่ี  เสมอดวงทินกร เสมอดวงทนกร แลดวงจนทรกระจางตา แลดวงจันทร์กระจ่างตา  ถอดความ  จะพูดถึงตําราฉันทศาสตร์ของเก่าทีครูสอนไว้เปรียบได้กบดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ท่ี ่ ั ทําให้ มองเห็นได้ชดเจน ั .นําทางสัตว์ให้เห็นทางเดินอย่างชัดเจน (การดําเนินชีวตทีด)ี หมอนวดและหมอยา ผู้ ิ ่ เรียนรูเวท ี ้ มนตร์คาถาของศ.พราหมณ์
  • 3.
     วิเคราะห์  สาระสาระสําคญหรือแก่่นของเรืองคมภีรฉนทศาสตร์์ ส่วนทีคดเลือกมาให้เรียนเป็ น ํ ั ื ่ื ั ี ์ ั ่ ่ี ั ื ใ ้ ี ป็ การกล่าวถึงความสําคัญของแพทย์และคุณสมบัตทแพทย์พงมี ซึงช่วยให้รกษาโรค ิ ่ี ึ ่ ั ไดผลมากกวารู รองยาเพยงอยางเดยว ได้ผลมากกว่าร้เรืองยาเพียงอย่างเดียว ่  โครงเรือง การลําดับเนื้อความเริมต้นด้วยบทไหว้ครู ซึงเป็ นการไหว้พระรัตนตรัย ไหว้ ่ ่ ่ เจาพระเจาพราหมณ ไหว้หมอชีวกโกมารภัจ (แพทยหลวงของพระเจาพมพสารแหง เจ้าพระเจ้าพราหมณ์ ไหวหมอชวกโกมารภจ (แพทย์หลวงของพระเจ้าพิมพิสารแห่ง แคว้นมคธ)และไหว้ครูแพทย์ทวไป ั่  กลวิธการแต่ง คมภรฉนทศาสตรเปนหนงสอทจดเปนตารามเนอหาสาระเฉพาะดาน กลวธการแตง คัมภีรฉนทศาสตร์เป็ นหนังสือทีจดเป็ นตํารามีเนื้อหาสาระเฉพาะด้าน ี ์ ั ่ั การนําเสนอใช้โวหารอธิบายเป็ นส่วนใหญ่
  • 4.
    ส่องสัตว์ให้สว่าง กระจ่างแจ้งในมรรคา  หมอนวดและหมอยา ผูเรียนคมภีรไสย์์ ้ ี ั ี์  ถอดความ  เรียน รูให้ครบจนจบข้อความในตําราฉันทศาสตร์ทครูบอกให้เข้าใจสิบสี่ ้ ่ี หัวข้อควรจํา ไว้.เป็ นแพทย์น้ียากมากทีจะรูจกเรืองผลการกระทําทีไม่ดตดทิงไปเรือง ่ ้ั ่ ่ ี ั ้ ่ ความไม่ดทาความดีสบสีขอ ไ ี ํ ี ิ ่ี ้ จึงจะเป็ นคนซื่อสัตย์ 
  • 5.
     วิเคราะห์  คุณค่าด้านวรรณศิลป์ ่ ้ ิ  ใช้ถอยคําทีเหมาะสมกับเนื้อเรืองและบุคคลในเรือง กวีเลือกใช้คาทีสามารถถ่ายทอด ้ ่ ่ ่ ํ ่ ความรูให้เข้าไ ตรงไปตรงมา ้ ้ ้ ได้้ ไป  ใช้สานวนไทยการใช้สานวนไทยประกอบการอธิบายช่วยให้เข้าใจเนื้อหาได้ชดเจน ํ ํ ั ยิงขึน ิ่ ้ึ
  • 6.
     ด้านสังคม  สะท้อนให้เห็นความเชือของสงคมไทย ฉนทศาสตร์์ จะความหมายว่า ตํารา ทีแต่่ง ้ ใ ้ ็ ่ื ั ไ ั ่ ํ ่ี เป็ นสูตร ตามอย่างตําราการแพทย์ในคัมภีรอาถรรพเวท และด้วยเหตูทวาคัมภีร์ ์ ่ี ่  อาถรรพเวทมีเรืองราวเกียวกับไ ศาสตร์ดวย ี ่ื ่ี ั ไสย์์ ์ ้
  • 7.