อ.อุบล ยี่เฮ็ง

1. 1
การยกและการเคลื่อ นย้า ย
อุบล ยี่เฮ็ง
ศูนย์กู้ชีพ “นเรนทร” โรงพยาบาลราชวิถี
วัต ถุป ระสงค์
• ทราบท่าในการยกและเคลื่อนย้ายที่ถูกต้อง
• ทราบข้อบ่งชี้ในการยกและเคลื่อนย้ายแบบฉุกเฉินและไม่ฉุกเฉิน
• รู้จักอุปกรณ์ วิธีใช้ และเลือกใช้อุปกรณ์ได้อย่างถูกต้อง เหมาะ
สม
• พิ จ ารณายกและเคลื่ อ นย้ า ยผู้ เ จ็ บ ป่ ว ยฉุ ก เฉิ น ได้ อ ย่ า งถู ก ต้ อ ง
เหมาะสมกับสภาพของผู้เจ็บป่วยและเหตุการณ์
หลัก ในการยกและเคลื่อ นย้า ย
• เราต้องปลอดภัย
• ผู้ป่วยต้องปลอดภัย
แนวทางในการยก
• รู้ขีดความสามารถและข้อจำากัดของตนเองและทีม
• ประมาณนำ้าหนักผู้เจ็บป่วย
• วางแผน และบอกเล่าแผนการในการยกให้ทีมทราบ
• ขณะยก ยกขึ้นตรงๆ อย่าบิดตัว อย่าเอี้ยวตัวขณะยก
• ยืนในตำาแหน่งที่สมดุล
การแบก (Carry)
• ห้ามงอหลัง ห้ามเอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง
• หลังตรง อย่าเอี้ยวหลัง
• ผู้ช่วยเหลือควรมีความสูงและแข็งแรงพอๆกับผู้เจ็บป่วย
• ย่อเข่า งอสะโพก อย่าก้มตัว
• ให้นำ้าหนักที่จะแบกอยู่ใกล้ตัวมากที่สุด
การเอื้อ มจับ ( Reaching)
• ระวังหลังให้ตรง
• เมื่อเอื้อมแขนเหนือหัว อย่าแอ่นหลัง
• อย่าเบี้ยวหรือบิดตัวขณะเอื้อมมือ
• หลีกเลี่ยงการเอื้อมมือไปข้างหน้า ไกลเกิน 15-20 นิ้ว
การผลัก หรือ ดัน ( Push)
• เลือก การผลักหรือดันดีกว่าการดึงหรือลาก
- Pushing is better than Pulling
- หลีกเลี่ยงการผลักหรือดันจากที่สูงกว่าศีรษะ
- ผลักให้แนวอยู่ระหว่างเอวและไหล่

2. 2
- หากนำ้าหนักอยู่ตำ่ากว่าเอว ให้ใช้ท่าคุกเข่า
ท่า ยกที่ถ ูก ต้อ ง
การเคลื่อ นย้า ยแบ่ง เป็น
1. เคลื่อนย้ายแบบฉุกเฉิน (Emergency Moves
2 .เคลื่อนย้ายแบบเร่งด่วน ( Urgent Moves)
3 .เคลื่อนย้ายแบบไม่เร่งด่วน ( Non - Urgent Moves)
4. เคลื่อนย้ายขณะนำาส่ง
เคลื่อ นย้า ยแบบฉุก เฉิน (Emergency Moves)

3. 3
• ทำาเมื่อเหตุการณ์ไม่ปลอดภัย เช่น ไฟไหม้
• ทำาเพื่อ Save Life

4. 4
เคลื่อ นย้า ยแบบเร่ง ด่ว น ( Urgent Moves)
• ทำาเมื่อมีผู้เจ็บป่วยอาการรุนแรง จำาเป็นต้องนำาตัวออกมารักษา
พยาบาล แต่ผู้เจ็บป่วยนั้น อยู่ในที่ที่มีผู้บาดเจ็บคนอื่นขวางทาง
อยู่
• หรือสถานการณ์มีผู้เจ็บป่วยติดภายในรถ
• ต้องระวังการ Save Limb
• มักใช้อุปกรณ์ร่วมด้วย ในการเคลื่อนย้าย เช่น Spinal
board ,KED

5. 5
เคลื่อ นย้า ยแบบไม่เ ร่ง ด่ว น ( Non - Urgent Moves)
• ทำา เมื่อ ผู้เจ็บป่วยไม่ จำา เป็ นต้ อ งให้ การรั กษาพยาบาลอย่ า งเร่ ง
ด่วน คือต้องช่วย A,B,C ก่อนเสมอ
• มั ก ทำา การ First aid ให้ เ สร็ จ สิ้ น ก่ อ น เช่ น Splint , Stop
Bleeding
• แล้วจึงพิจารณาการใช้อุปกรณ์ที่เหมาะสม
เคลื่อ นย้า ยขณะนำา ส่ง
• เตรียมพร้อมทั้งผู้ป่วยและอุปกรณ์ จัดท่าผู้ป่วยให้เหมาะสม
• ขับรถด้วยความนุ่มนวลและปลอดภัย
• นำาส่งโรงพยาบาลที่มีขีดความสามารถในการรักษา
เอกสารอ้า งอิง
อุบล ยี่เฮ็ง. Transportation and Communication.
หนังสือประกอบการประชุมวิชาการการรักษาพยาบาล ณ จุดเกิดเหตุ.
โรงแรมเอเชีย กรุงเทพมหานคร : บริษัท แอล ที เพรส จำากัด. 2546.
หน้า 116-129
อุบล ยี่เฮ็ง. การยกและการเคลื่อนย้าย. เอกสารประกอบ
การบรรยายแก่ บุ ค ลากรโรงพยาบาลสงฆ์ “ การอบรมการเตรี ย ม

6. 6
พร้ อ มรั บ สถานการณ์ อุ บั ติ ภั ย หมู ” . โรงพยาบาลสงฆ์ . วั น ที่ 2-3
สิงหาคม 2553. (อัดสำาเนา)

7. 6
พร้ อ มรั บ สถานการณ์ อุ บั ติ ภั ย หมู ” . โรงพยาบาลสงฆ์ . วั น ที่ 2-3
สิงหาคม 2553. (อัดสำาเนา)

8. 6
พร้ อ มรั บ สถานการณ์ อุ บั ติ ภั ย หมู ” . โรงพยาบาลสงฆ์ . วั น ที่ 2-3
สิงหาคม 2553. (อัดสำาเนา)