МИС-МТС - "Оюутны эрдэм шинжилгээний бага хурал 2018"

1. МАНДАХ ИХ СУРГУУЛЬ
Мэдээлэл, Технологийн сургууль
НББ-ийн сургалтын өнөөгийн байдлын судалгаа
Гүйцэтгэсэн: У.Янжинхорол (SA16D068)
Г.Оюу-Эрдэнэ (SA16D057)
Т.Ууганзаяа (SA16D028)
УЛААНБААТАР ХОТ
2018 ОН

2. НББ-ийн сургалтын өнөөгийн байдлын судалгаа
У.Янжинхорол
Г.Оюу-Эрдэнэ
Т.Ууганзаяа
Удирдсан багш: .............................../Магистр М.Одгэрэл/
Хураангуй
Нягтлан бодох бүртгэл нь зах зээлийн бүхий л салбарт чухал үүрэг гүйцэтгэдэг учраас хүмүүс
маш олон шалтгааны улмаас тасралтгүй суралцах шаардлагатай болдог. Жишээ нь сургуулиа
төгсөөд удсан мэргэжилтнүүд мэдлэгээ сэргээх орчин үеийн программууд дээр ажиллаж сурах
практик олж авахын тулд, шинээр төгсөгчид практик туршлага олж авахын тулд , жижиг
дунд аж ахуйн нэгжийн удирдлагууд санхүүгээ хянахын тулд мөн анхан шатны санхүүгийн
мэдлэг олж авах гэх мэт зорилгоор нягтлан бодох бүртгэлийн сургалтанд хамрагддаг. Үүнийгээ
дагаад нягтлан бодох бүртгэлийн маш олон сургалт бий болж байгаа бөгөөд эдгээрийн хооронд
нь харьцуулан шинжилгээ хий, үнэлэлт дүгнэлт өгөх зорилготой.
Түлхүүр үг: Нягтлан бодох бүртгэл, нягтлан бодох бүртгэлийн сургалт, суралцагч, үйл
ажиллагаа,
ОРШИЛ
Техник технологийн үсрэнгүй хөгжлийн эрин үед нягтлан бодох бүртгэл ч мөн адил
тасралтгүй шинчлэгдэн хөгжсөөр байна. Иймээс энэхүү судалгаагаараа НББ-ийн сургалтын
төвүүдийн харьцуулсан судалгаа хийж, үнэлэлт дүгнэлт өгөх, хамгийн хямд зардлаар оновчтой
сургалтыг сонгох зорилготой. Зорилгодоо хүрэхийн тулд дараах зорилтуудыг дэвшүүллээ.
Зорилтууд:
 НББ-ийн тухай ойлголттой болох
 НББ-ийн мэргэжлийн боловсрол, сургалтын тухай судлах
 НББ-ийн сургалтын төвүүдийн өнөөгийн байдлын судалгаа хийх
 Суралцагчийн зүгээс ямар зорилгоор сурах шаардлагатай болдог ба НББ-ийн сургалтын
төвүүдээс ямар үзүүлэлтүүдийг анхаарч сонголт хийдэг болох
 Сургалтын төвүүдийн зүгээс бусад сургалтын төвүүдээс ялгарах онцлог, давуу тал, үнэт
зүйлсийг олж мэдэх
 Сургалтын төвүүдийн үнийн бодлогод нөлөөлөх хүчин зүйлсийн шинжилгээ хийх

3. 1. Онолын хэсэг
1.1 НББ-ийн тухай ойлголт
Нягтлан бодох бүртгэл гэдэг нь эдийн засгийн үйл ажиллагааны үр дүнг тодорхойлж
хэмжинэ гэсэн үг юм. Мөн бизнесийг удирдан зохион байгуулах, хөрөнгө оруулалт хийх,
орлогын татварын тайлан тооцоог бэлтгэнэ. Аж ахуйн нэгжийн санхүүгийн мэдээллийн тооцоог
хэмжих, боловсруулах түүнчлэн дамжуулах үйл ажиллагааг эрхэлдэг систeм юм.
МЭӨ 5000 онд Өрх гэрийн аж ахуйн үйл ажиллагаанд ундэслэсэн анхны тооцоо бүртгэл үүссэн.
МЭӨ 3400 онд Данс бүртгэлийн тухай мэдлэг бий болж данс хөтлөх болсон. 1960 онд мөнгөн
гүйлгээиий тайлан гаргаж эхэлсэн.
1973 онд Нягтлан Бодох Бүртгэлийн Олон улсын Стандартын Хороо байгуулагдсан.Нягтлан
бодох бүртгэлийг дотор нь санхүүгийн, удирдлагын, татварын гэж ангилдаг. Санхүүгийн
нягтлан бодох бүртгэл нь байгууллагын санхүүгийн үйл ажиллагааг бүртгэн нэгтгэн
боловсруулж нийтэд тайлагнах зорилготой. Удирдлагын нягтлан бодох бүртгэл нь байгууллагын
дотоод үйл ажилллагаанд хэрэглэгддэг ба санхүүгийн үйл ажиллагаанд шинжилгээ хийсний
үндсэн дээр эрх бүхий хүмүүс тодорхой шийдвэр гаргах зорилготой хийгддэг. Татварын бүртгэл
нь татварын газрын шаардлагын үндсэн дээр түүнд тохируулан хийгдэх бүртгэл юм.
Монгол улсад нягтлан бодох бүртгэлийг удирдлага зохион байгуулалтаар хангадаг
байгууллагууд нь:
1. Сангийн Яамны Нягтлан бодох бүртгэл Хяналтын газар
2. Монголын Мэргэщсэн Нягтлан Бодогчдын Институт
1.2 НББ-ийн мэргэжлийн боловсрол, сургалтын тухай
Нягтлан бодогчийн эхлэлийн цэг нь бүртгэл тооцооны ажлыг анхлан гүйцэтгэж буй
ажлын мөн чанарыг ойлгох, нярав, бүртгэл тооцооны ажилтны ажил үүргээ гүйцэтгэхэд нь
мэргэжлийн арга зүйгээр удирдаж чиглүүлэхүйц дадал, туршлагыг хуримтлуулахаас эхтэй.
Иймд нягтлан бодогч нь менежер бөгөөд энэ ч утгаараа аж ахуйн нэгжийн үйлдвэрлэл,
үйлчилгээний ажлын нарийн үйл явцыг судалж мэдсэн, ажилтнуудын ажлын байрны үүрэг,
хариуцлагыг тодорхойлж хэмжиж чадахуйц удирдах чадварыг эзэмших ёстой.
НББ-ийн мэргэжлийн боловсрол эзэмшсэнээр үндэсний болон олон улсын дээд боловсролын
стандарт, ажил олгогчдын шалгуур шаардлагыг хангасан, нягтлан бодох бүртгэлээр мэргэшсэн,
хөрвөх чадвартай, өндөр ёс зүйтэй нягтлан бодох бүртгэлийн бакалаврын зэрэгтэй мэргэжилтэн
болж ААН, компаний анхан шатны баримт боловсруулж, цалин хөлс бодох, НДШ,
НӨАТатварын, санхүүгийн тайлан гаргах чадвартай болох юм.
НББ-ийн мэдлэгийг дараах шатанд олгож байна. Үүнд:
1. Анхан шат /Сургалтын төв/
2. Мэргэжлийн /Их, дээд сургууль/
3. Мэргэшсэн /Төрийн бус байгууллага/
Ихэнх сургалтын төвүүд нь ганцаарчилан, тэнхимийн сургалтууд явуулдаг бөгөөд
компани, хувиараа бизнес эрхлэгч, менежер, одоо ажлаа хийж буй нягтлан бодогч болон нярав,
мэргэжлээсээ хөндийрсөн санхүүч, их дээд сургуулийн оюутан, санхүүгээс өөр мэргэжилтэй
боловч тайлан гаргах мэдлэг эзэмшихийг хүссэн хүн бүхэнд зориулж сургалтыг явуулдаг.
Нягтлан бодох бүртгэлийн сургалтууд нь дараах хөтөлбөрийн дагуу үйл ажиллагаагаа явуулж
байна.

4. Үүнд:
 Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс
 Данс дансны харилцаа, орлого зарлагын уялдаа түүнийг тохируулан бүртгэх
 Бараа материалын бүртгэл
 Цалин хөдөлмөрийн бүртгэл
 Санхүүгийн бүртгэл
 Татварын бүртгэл
 Анхан шатны баримтууд
 ХХОАТ-н тайлан, НДШ-н төлөлтийн тайлан болон хуулиуд мөн бүх төрлийн тайлан
тооцоог гар аргаар болон программ дээр ажилж сурах зорилгоор үйл ажиллагаагаа
явуулж байна.
1.3 НББ-ийн сургалтын төвүүдийн өнөөгийн байдлын судалгаа
НББ-ийн мэргэжлийн боловсрол, сургалтын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг 40 сургалтын
төв болон 8 их дээд сургуулиудын хүрээнд харьцуулсан шинжилгээ хийсэн болно.
 НББ-ийн сертификат олгодог их дээд
 сургууль болон сургалтын төвүүд
НББ-ийн богино хугацааны сертификат олгох сургалтуудын
дийлэнх хувь буюу 89% нь сургалтын төвүүд байна. 11% нь их
дээд сургуулиудын богино хугацаанд сертификат олгох
сургалтууд байна. Үүнд : МИС, СЭЗИС, ХААИС, МХНУДС,
ХМХОУДС, ОУБДС
График 1: НББ-ийн сертификат олгодог их дээд сургууль болон сургалтын төвүүд
 НББ-ийн сургалтын үйл ажиллагааны хэлбэр нь дараах байдалтай байна.
Дээрх графикаас харахад 66% буюу дийлэнх хувийг
тэнхимийн сургалт, 28% нь ганцаарчилсан сургалт, 6% нь
хагас ганцаарчилсан сургалт явагдаж байна.
График 2: НББ-ийн сургалтын төрлүүд

5. 2. Судалгааны хэсэг
2. Судалгааны хэсэг
2.1. Суралцагчийн зүгээс ямар зорилгоор сурах шаардлагатай болдог ба НББ-ийн сургалтын
төвүүдээс ямар үзүүлэлтүүдийг анхаарч сонголт хийдэг эсэх
График 3: асуулга1
Энэхүү судалгаанд нийт 110 хүн хамрагдсан бөгөөд 50.9% нь өөрийн онолын мэдлэгийг
практик дээр тулгуурлан сайжруулахын тулд нь НББ-ийн сургалтын төвийг илүү сонгож байна.
Үүнээс 40% нь санхүүгийн чиглэлээр төгсөөд олон жил мэргэжлээрээ ажиллаагүй , 37.3% нь
хувийн бизнесийнхээ НББ-ийг хөтөлж, санхүүгийн тайлан гаргах мэдлэг чадвартай болох, 25.5%
нь НББ-ээр сурч төгсөн ажлын гараагаа эхлэх гэж буй шинэхэн төгсөгч зэрэг нь тус тус хувийг
эзэлж байна.
График 4: асуулга2
НББ-ийн сургалтын төвийн мэдээллийг ихэнхи хүмүүс буюу 69.1% нь интернет сайтаас,
60.9% нь фэйсбүүкээс, 40.9% нь найз нөхөдөөсөө, 27.3% нь ажлын газрын хүнээс, 24.5% нь
зараас болон телевиз, радиогоор сонссон, 23.6% нь нягтлан бодогчдын группээс, 6.4% нь бусад
эх үүсвэрээс мэдээллийг авч байна

6. Сургалтын төвийг сонгоход 76.4% нь
төлбөрийн хэмжээг нөлөөлж байна гэж үзсэн
ба 18.2% нь төлбөр чухал биш гэж үзсэн 5%
нь төлбөр нөлөөлөхгүй гэж үзсэн.
График 5: асуулга3
График 6: асуулга 4
Сургалтын төвийг сонгох болсон шалтгаан нь 62.7% нь төлбөрийн хэмжээнээс хамаардаг
60% байршилаас, 54.5% багш нарын туршлагаас, 49.1% нь уян хатан цаг, 37.3% нь сургалтын
төвийн туршлага, 32.7% нь санхүүгийн програмтай эсэх, 25.5% нь сертификат олгодог эсэх,
19.1% нь сургалтын орчин, 18.2% нь материаллаг бааз зэргээс хамааран сургалтын төвийг
сонгодог.
Сургалтын гарын авлага болон
хичээлийн төлөвлөгөөтэй 73.4% нь
танилцдаг бөгөөд 26.6% нь хичээлийн
төлөвлөгөөтэй танилцдаггүй байна.
График 7: асуулга 5

7. Ихэнхи хүмүүсийн 62.6% нь сургалтыг
ганцаарчилсан хэлбэрээр 37.4% нь
тэнхимийн сургалтыг илүүд үздэг
байна.
График 8: асуулга 6
Сургалтын төвийн сургалтанд суусан
хүмүүсийн сэтгэл ханамжийн хувьд
33.6% буюу 70-90% хүртэл өндөр
үнэлгээ өгсөн ба 19.1% буюу 60-70%,
12.7% буюу 90-100% зэрэг тус тус
үнэлгээ өгсөн байна
График 9: асуулга 7
.
2.2 Сургалтын төвүүдийн зүгээс бусад сургалтын төвүүдээс ялгарах онцлог, давуу тал, үнэт
зүйл
Нийт судалсан сургалтуудыг дүүрэгээр
нь ангилж авч үзэхэд Баянгол дүүрэгт
хамгийн олон сургалт 20 Баянзүрх
дүүрэгт 7, Хан-Уул дүүрэгт 4,
Сүхбаатар дүүрэгт 6, Сонгино хайрхан
дүүрэгт 2, Чингэлтэй дүүрэгт 9 байна.
График 10: Сургалтын төв дүүргээрх ангилал

8. Нягтлан бодох бүртгэлийн сургалтууд нь ихэвчлэн нягтлан нярав компьютерийн
чиглэлээр хосолсон сургалтууд байна. Сургалтууд нь ихэвчлэн төлбөрийн хувьд уян хатан
хөнгөлөлттэй, тохилог орчин нэмэлт компьютерийн хэрэглээний түвшний мэдлэг олгох,
амжилттай сайн суралцагчиддаа ажлын байранд зуучлах гэх мэт онцлог давуу талууд илүү
давамгайлж байна. Сургалтын хөтөлбөр нь НББ-ийн тухай ойлголт анхан шатны баримтууд,
Санхүүгийн тайлан А, Б маягт бөглөх , санхүү бүртгэл, татварын тайлан гаргах, Санхүүгийн
программ зэрэг хичээлүүд дээр үндэслэн судалж байна.
Багш нарын туршлага ур чадварын хувьд мэргэшсэн нягтлан бодогчоор олон жил ажилласан
магистр докторын зэрэгтэй багш нар сургалт явуулж байна.
2.3 Сургалтын төвүүдийн үнийн бодлогод нөлөөлөх хүчин зүйлсийн шинжилгээ
EViews програм ашиглан үнэлсэн тооцоолол
Dependent Variable: Y
Method: Least Squares
Sample: 1 31
Included observations: 31
Variable Coefficient Std. Error t-Statistic Prob.
X1 304.9897 129.1064 2.362313 0.0253
X2 -3005.609 935.7039 -3.212137 0.0033
C 6448.920 1037.011 6.218757 0.0000
R-squared 0.343448 Mean dependent var 5339.355
Adjusted R-squared 0.296552 S.D. dependent var 2073.837
S.E. of regression 1739.365 Akaike info criterion 17.85219
Sum squared resid 84710898 Schwarz criterion 17.99097
Log likelihood -273.7090 Hannan-Quinn criter. 17.89743
F-statistic 7.323533 Durbin-Watson stat 1.670110
Prob(F-statistic) 0.002765
Регрессийн тэгшитгэлийн детерминацийн коэффициент нь 0.343448 буюу хамааран
хувьсагчийн өөрчлөлт нь регрессийн тэгшитгэлд байгаа үл хамааран хувьсагчдын өөрчлөлтөөс
34.34 хувь хамаарч байгаа буюу сургалтын төвийн нэг цагийн үнэлгээнд сургалт явуулсан
хугацаа болон байршил нь тодорхой хэмжээний нөлөө үзүүлдэг болох нь харагдаж байна
Регрессийн тэгшитгэлийн үнэлгээний алдааны утгууд
-4,000
-2,000
0
2,000
4,000
2,000
4,000
6,000
8,000
10,000
2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 28 30
Residual Actual Fitted

9. obs Actual Fitted Residual Residual Plot
1 3333.00 4663.27 -1330.27 | . * | . |
2 5434.00 5578.24 -144.239 | . *| . |
3 4200.00 3595.81 604.194 | . | * . |
4 5000.00 3534.81 1465.19 | . | *. |
5 8333.00 7668.88 664.121 | . | * . |
6 8300.00 7058.90 1241.10 | . | * . |
7 5000.00 7668.88 -2668.88 | * . | . |
8 2300.00 5883.23 -3583.23 |* . | . |
9 5000.00 5273.25 -273.249 | . *| . |
10 4667.00 4968.26 -301.260 | . *| . |
11 6377.00 4815.76 1561.24 | . | *. |
12 9372.00 5883.23 3488.77 | . | . *|
13 3333.00 4663.27 -1330.27 | . * | . |
14 3750.00 5273.25 -1523.25 | .* | . |
15 5000.00 4968.26 31.7404 | . * . |
16 3000.00 4358.28 -1358.28 | .* | . |
17 3750.00 4053.29 -303.290 | . *| . |
18 6333.00 4968.26 1364.74 | . | *. |
19 4190.00 5883.23 -1693.23 | * | . |
20 9667.00 7103.19 2563.81 | . | . * |
21 5792.00 5578.24 213.761 | . |* . |
22 2350.00 4968.26 -2618.26 | * . | . |
23 5000.00 4968.26 31.7404 | . * . |
24 5000.00 4358.28 641.720 | . | * . |
25 3339.00 4663.27 -1324.27 | . * | . |
26 4300.00 5883.23 -1583.23 | .* | . |
27 4500.00 4205.79 294.215 | . |* . |
28 8500.00 4968.26 3531.74 | . | . *|
29 5900.00 4663.27 1236.73 | . | * . |
30 9500.00 8736.34 763.657 | . | * . |
31 5000.00 4663.27 336.730 | . |* . |
Параметрүүдийн болон регрессийн тэгшитгэлийн вариац, стандарт алдаанаас үзвэл зарим
параметрийн стандарт алдаа өндөр байгаа нь тухайн параметр статистик ач холбогдол багатай
байгааг харуулж байна. Өөрөөр хэлбэл, бусад хүчин зүйл нь нэг цагийн үнэлгээ маш сул нөлөө
үзүүлдэг, харин байршил, сургалт явуулсан хугацаа нь хүчтэй нөлөөлж байгааг тухайн
параметрүүдийн стандарт алдаанаас гадна параметрүүдийн итгэлтэй эсэхийг шалгах тестүүдийн
үр дүнгээс харж болно.

10. ДҮГНЭЛТ
Зах зээлийн нийгмээ дагаад ААНБ-ын тоо өдрөөс өдөрт өсөн нэмэгдэж байна. Үүнтэй зэрэгцээд
тухайн байгууллагын НББ-ийг хөтлөх, санхүүгийн тайлан мэдээ боловсруулах мэдлэг ур
чадвартай ажиллах хүчний хэрэгцээ ч өсөн нэмэгдэж, НББ-ийн анхан шатны мэдлэг олгох
сургалтын төвүүд шил шилээ даган олширсон байна. Мөн НББ-ийн мэргэжлээр боловсрол олгох
их дээд сургуулиудын тоо багагүй байгаагаас чанартай төгсөгчдийн тоо буурсан. Сургалтын
төвүүд нь зах зээлийн эрэлтэд тулгуурлан сургалтын үйл ажиллагаагаа зохион байгуулан явуулж
байна. Тухайлбал шинэхэн төгсөгчид практик ур чадвар эзэмших, төгсөөд мэргэжлээрээ
ажиллаагүй нягтлан бодогчид НББ-ийн ойлголтоо сэргээх, анхан шатны баримт бүрдүүлэлт
хийж, эксел болон санхүүгийн програм дээр бүртгэл хөтлөлт хийж, санхүүгийн болон татварын
тайлан боловсруулах анхан шатны мэдлэг ур чадварыг олгох зэрэг.
Бид НББ-ын чиглэлээр сургалтын үйл ажиллагаа явуулдаг 48 төвүүдийн хувьд өнөөгийн
байдалд харьцуулсан шинжилгээ хийлээ.
 Үүнээс үйл ажиллагаа явуулж байгаа байршил нь харгалзан Баянгол дүүрэгт хамгийн
олон сургалт 20, Баянзүрх дүүрэгт 7, Хан-Уул дүүрэгт 4, Сүхбаатар дүүрэгт 6, Сонгино
хайрхан дүүрэгт 2, Чингэлтэй дүүрэгт 9 байна.
 Нягтлан бодох бүртгэлийн сургалтууд нь ихэвчлэн нягтлан нярав компьютерийн
чиглэлээр хосолсон сургалтууд байна. Сургалтууд нь ихэвчлэн төлбөрийн хувьд уян
хатан хөнгөлөлттэй, тохилог орчин нэмэлт компьютерийн хэрэглээний түвшний мэдлэг
олгох, амжилттай сайн суралцагчиддаа ажлын байранд зуучлах гэх мэт онцлог давуу
талууд илүү давамгайлж байна. Сургалтын хөтөлбөр нь НББ-ийн тухай ойлголт анхан
шатны баримтууд, Санхүүгийн тайлан А, Б маягт бөглөх , санхүү бүртгэл, татварын
тайлан гаргах, Санхүүгийн программ зэрэг хичээлүүд дээр үндэслэн судалж байна. Багш
нарын туршлага ур чадварын хувьд мэргэшсэн нягтлан бодогчоор олон жил ажилласан
магистр докторын зэрэгтэй багш нар сургалт явуулж байна.
Судалгаандаа суралцагсдын зүгээс тухайн сургалтанд хамрагдсан зорилго, сургалтын
төвүүдээс ямар үзүүлэлтийг нь харгалзан сонголтоо хийсэн талаар асуулга боловсруулж нийт
110 хүнээс судалгаа авсан байгаа. Энэхүү судалгааг дүгнэвэл суралцагсдад зайлшгүй НББ-ийн
практик мэдлэг дутмаг байгаа нь харагдаж байна. НББ-ийн сургалтын төвийн мэдээллийг
хамгийн их буюу дунджаар 71% нь тухайн сургалтын төвийн веб хуудас, фэйсбүүк хаягаас
авахын зэрэгцээ, найз нөхөд, групп болон хамтран ажиллагсдаас дунджаар 34% нь мэдээлэл
авсан байна.
Эдгээр сургалтын төвүүд нь фэйсбүүк болон интернет зараар мэдээллүүдээ түгээдэг.
Эндээс харахад сургалтын төвүүд нь сургалтын мэдээлэл, давуу тал, үйл ажиллагааны тухай
мэдээллээ интернет хаяг болон фэйсбүүк хуудсандаа дэлгэрэнгүй оруулж, гишүүнчлэлээ нэмэн
цаг үеийн мэдээлэл, нягтлан бодогчдод хэрэгтэй мэдээллүүдийг тухай бүрт нь хүргэж ажиллах
шаардлагатай байна.

11. Сургалтын төвд өгсөн сэтгэл ханамжын асуулгаас харахад дунджаар 54% нь 70-аас доогуур
үнэлгээ өгсөн байна.
Санал зөвлөмж:
Бидний хийсэн энэхүү судалгаанаас харахад нягтлан бодох бүртгэлийн сургалтын үйл
ажиллагаа явуулдаг байгууллагууд нь суралцагчдаасаа байнгын санал асуулга явуулсны үндсэн
дээр сургалтын хөтөлбөрөө шинэчилж сургалтын таатай орчин, материаллаг бааз багш нарын
арга барил туршлага, ажлын байранд жуулчлах,практикт суурилсан сургалтыг түлхүү явуулах,
амжилттай төгсөгчиддөө ажлын байранд жуулчилдаг байх, суралцагчдаасаа тогтмол судалгаа
авч үүн дээр үндэслэн сургалтынхаа орчин нөхцөл агуулгыг сайжруулж эргэх холбоотой
ажилснаар цаашид илүү чанартай боловсон хүчин бэлтгэх мөн олон суралцагчдыг бэлтгэх
боломж бий болгох юм.
АШИГЛАСАН НОМ ЗҮЙ
1. http://mandakh.edu.mn/
2. http://www.test.monicpa.mn/index.php?viewThisHomePage=124&contentid=3232
3. http://legalinfo.mn/law/details/11191
4. Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс I,II бүлэг
5. Мандах Их Сургууль, (2018). Эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын стандарт:

12. Хавсралт 1
Зах зээл дэхь НББ-ийн сургалтын төвүүдийн түүвэр судалгаа
№
Сургалтын
төвийн нэр
Үйл ажиллагаа
Онцлог, давуу
тал
Хичээлийн хөтөлбөр
Багш нарын
туршлага
1
Flash санхүү
сургалтын төв
Няравын сургалт
НББ-н сургалт
Санхүүгийн
программын
сургалт
Тохилог анги
танхим,
компьютер
техник тоног
төхөөрөмжөө
р бүрэн
хангагдсан,
Интерактив
Би Ай ХХК
гаргасан
зөвшөөрөл
бүхий
санхүүгийн
программ
дээр ажиллах
чадвар
эзэмшүүлнэ
Амжилттай
төгссөн
суралцагчдад
сертификат
олгоно.
НББ-ийн анхан шатны
ойлголт,няравын
бүртгэл, санхүүгийн
иж бүрэн тайлан
бэлтгэх арга зүй,
татвар нийгмийн
даатгалын иж бүрэн
тайлан бэлтгэх, анхан
шатны баримт
боловсруулах зэрэг бүх
төрлийн тайланг
цахимаар шивж, илгээх
Dianmond 5.0 Impact,
Excel программай
Нягтлан
бодох
бүртгэлийн
заах арга
зүйгээрээ
мэргэшсэн
багш нартай
2
Залуу нягтлан
бодогчдын
клуб
Санхүү,
татварын тайлан
гаргах арга зүйн
сургалт
Няравын сургалт
Мэргэшсэн
нягтлан
бодогчийн
шалгалтанд
бэлтгэх сургалт
Анги
дүүргэлт бага
тул багш
суралцагч
бүртэй тулж
ажиллах
боломжтой.
Төгсөгчдөдөө
ямагт
зөвлөгөө өгч
байх болно.
Хямд бөгөөд
чанартай
сургалт
НББ-ын тухай ойлголт,
Санхүү, татварын
тайлагнах тухай
ойлголт бүртгэл,
Санхүүгийн иж бүрэн
тайлан бэлтгэх
аргазүй, Татварын иж
бүрэн тайлан бэлтгэх
аргазүй, Бүх төрлийн
тайланг цахимаар e-
balance-д шивэх,
илгээх
Сургалтыг
CPA MBA
зэрэг цолтой
мэргэжлийн
багш нар
удирдан
явуулна.
3
Certified
Mongolia
•Няравын
бүртгэл
•Комюьютер
•Санхүүгийн
программ
Манай
төгсөгчид
монгол улсын
томоохон
байгууллагуу
дад нягтлан
бодогчийн
ААНОАТ-н тайлан
гаргах
ХХОАТ-н тайлан
гаргах
НӨАТ-н тайлан гаргах
НДШ-н тайлан гаргах
Шилдэг багш
хамт олны
удирдлага
дор
мэргэжлийн
багш нараар
хичээл заана.

13. ажлын
байранд
шалгалтаа
сайн өгч
амжилттай
тэнцэж байна.
4
Сур сур
сургалтын
боловсролын
төв
Нягтлан бодох
бүртгэл
Мэргэжлийн
өндөр
түвшинд
заана.
НББ-н тухай ойлголт
Анхан шатны
баримтууд
Санхүүгийн тайлан
гаргах
Мэргэшсэн
нягтлан
бодогч
Докторант
зэрэг цолтой
багш нар
заана
5
МХНУШАкаде
ми Нягтлан
бодох
бүртгэлийн
тэнхим
НББ-ийн
мэргэшсэн
сертификат
олгох
Мэргэшлийн
диплом ромбо
олгох сургалт
Няравын нэмэлт
сертификаттай
сургалт
Нягтлан
бодогчоор
мэргэшүүлэх ,
цаашлаад
салбартаа
тэргүүлэх ур
чадвартай
боловсон
хүчнийг
бэлтгэнэ
Санхүүгийн тайлан А,
Б маягт бөглөх,
Татварын тайлан
гаргах Санхүүгийн
программ Хувь
хүний хандлага
Илтгэх ур чадвар
эзэмшинэ
Мэргэшсэн
нягтлан
бодогч,
докторант
зэрэг цолтой
багш нартай
6
Санхүү
Менежментийн
Академи
НББ, Хүний
нөөц, Захирлын
туслах албан
бичиг хөтлөлт,
англи хэл
компьютерийн
сургалт
Хичээлийг
мэргэжлийн
багш нар
заана. Сурах
бичиг гарын
авлагаар
хангана
Компьютерий
н хичээлийг
анхан
шатнаас
хэрэглээний
түвшин
хүртэл заана
Нягтлан бодох
бүртгэлийн үндэс
Санхүүгийн тайлан А,
Б маягт бөглөх,
Татварын тайлан
гаргах Татвар,
Санхүү , НДШ-н болон
бусад бүх төрлийн дэд
тайлан тооцоог гар
аргаар болон
компьютер,
санхүүгийн
программтай
хослуулан гаргаж
сурна
Докторант
Бакалаврын
зэрэгтэй
багш нар
заана
7
Golden start НББ
Өдөрт хэдэнч
цагаар сууж
болно. Бүх
тайлангаа
гаргаж
сурталаа
Бүх тайланг эксел
болон татвар
санхүүгийн сайтад
заана
Магистрийн
зэрэг цолтой
шилдэг багш
нар заана

14. сурдаг
8
Монголын
Хүний
нөөцийн
удирдлагын
дээд сургууль
Төрийн захиргаа,
хүний нөөцийн
удирдлага,
Санхүүч,
нягтлан бодогч,
ХАБЭА-н
менежмент,
чанарын
удирдлага,
Цэцэрлэгийн
туслах багш
Богино
хугацаан
мэргэжлийн
ур чадварыг
практикаар
эзэмших
НББ-н тухай ойлголт
Санхүүгийн бүртгэл
Анхан шатны
баримтууд
Эксел болон дайямонд
програм дээр ажиллах
Докторант
магистрийн
зэрэг цолтой
мэргэжлийн
багш нар
заадаг
9
Манлайлал
Академ
Тогооч,
Цэцэрлэгийн
туслах,нярав
компьютер,
компьютерийн
эрчимжүүлсэн,
худалдагч
100% практик
санхүүгийн
программтай
сургалт
Санхүү, татварын бүх
төрлийн тайланг
гараар болон программ
дээр гаргаж сурна
Мэргэшсэн
нягтлан
бодогч нар
10
Нбб+компьюте
р сургалт
мэдлэг чадвар
амжилт
НББ-н сургалт
Компьютерийн
сургалт
Хотын төвд
тохилог тав
тухтай анги
танхимтай,
компьютерий
н хичээлийг
суралцагч тус
бүрийн
чадамжинд
тулгуурлан
заана
Нярав санхүү 4
програм татварын
Магистр
зэрэгтэй
багш
удирдан
явуулна
11
Монгол
шийдэл
бүртгэл
•Санхүүгийн
тайлан А, Б
маягт бөглөх
•Татварын
тайлан гаргах
•Санхүүгийн
программ
Нягтлан
бодогч нярав
мэргэшүүлэх
хос
сертификат,
тэмдэг
Баланс, орлого үр
дүнгийн тайлан,
эздийн өмчийн тайлан,
мөнгөн хөрөнгийн
тайлан, ААНОАТ
тайлан,НӨАТ тайлан,
НДШ тайлан, ХХОАТ
тайлан, EXCEL, BAAZ
программ ашиглан
тайлан гаргах,
санхүүгийн программ
ашиглан тайлан гаргах
МУ-ын
мэргэшсэн
нягтлан
бодогч,
Татварын
итгэмжлэгдс
эн нягтлан
бодогч багш
нар заана
12 Magic Financial • Нягтлан бодох Сангийн Няравын тайлан 3-8 жилийн

15. Group бүртгэлийн цогц
сургалт
• Аудит
баталгаажуулах
үйлчилгээ
• Татварын
мэргэшсэн
зөвлөх
үйлчилгээ
• Програм
хангамж
• Банк бус
санхүүгийн
үйлчилгээ
• Хөрөнгийн
үнэлгээ
яамны
зөвшөөрөлтэй
Magic Finance
санхүүгийн
програм 1
жилийн
эрхтэй танд
олгогдох
болно.
гаргах, Санхүүгийн
тайлан гаргах,
Татварын тайлан
гаргах, Magic finance
программ, Тайлан
унших
туршлагатай
багш нар
хичээл зааж
байгаа
13
Монголын
хүний нөөцийн
цогц чадамж
академи
НББ- Хүний
нөөцийн
менежер
хосолсон, НББ-
компьютер
хосолсон, Бизнес
Компьютерийн
ур чадвар олгох
VIP сургалт,
Оффис менежер,
Нарийн бичиг,
Бизнес захиргаа,
Эрхлэгч,
Мэргэжлээрээ
үйлдвэрийн
дадлагад
гарах, төгсөөд
ажлын
байранд
зуучлуулах
боломжтой
Хүний нөөцийн
чиглэлээр- НББ-
Дансны ангилал хийх,
Эхлэлтийн баланс
гарах , Ерөнхий
журнал хөтлөх,
Ерөнхий дэвтэр гаргах,
Ажлын хүснэгт гарах,
Авлага өглөгийн
тайлан, Цалин бодох,
Санхүүгийн 4 тайлан,
Нэмэлт хичээл-MS-
программууд олгоно,
Интернэт хэрэглээ
Ажлын
дадлага
туршлагтай
Докторант
зэрэгтэй
багш нар
14
Бизнес хөгжил
Сурталчилгаан
ы Академи
ХҮНИЙ НӨӨЦ,
НЯГТЛАН
хосолсон
гадаад хэлний
цаг
нэмэгдэн.Байг
ууллагад
дадлага хийх
Хүний нөөцийн
менежментийн үндсэн
чиг үүргүүд, түүний
практик хичээлүүд,
Нягтлан бодох
бүртгэлийн суурь
ойлголтууд ба практик
хичээлүүд , Албан
хэрэг хөтлөлт,
компьютерийн
хэрэглээний цогц
хичээлүүд
Хичээлийг
мэргэжлийн,
туршлагатай,
чадварлаг
багш нар
удирдан
явуулна
15
Орчин үеийн
карьер
менежментийн
академи
хүний нөөц
НББ
маркетинг
солонгол хэл
АКАДЕМИЙ
Н
ДЭРГЭДЭХ
“МСМ”
ХӨДӨЛМӨР
ИЙН
НББ-н онолын тухай
Санхүүгийн тухай
Бизнесийн тухай
Анхан шатны
баримтууд
Тайлан гаргах
Санхүүгийн
чадварлаг
багш нар
хичээл заана

16. БИРЖИЙН
НЬ АЖЛЫН
БАЙРААР
100%
ХАНГАНА.
16
Тидиси
Сургалт
Хөгжлийн төв
НББ-н сургалт
Няравын сургалт
Компьютерийн
сургалт
Маркетингийн
сургалт
Анги
дүүргэлт дээд
тал нь 6 хүн
тул хүн
бүртгэй тулж
ажиллана.Сур
галтыг
компьютер
дээр хосолж
орно.Зээлийн
санал,
санхүүгийн
тайланг
компьютер
дээр бэлтгэнэ.
Үйлчилгээ худалдаа
санхүүгийн тайлан
гаргах, Excel-ийн
гүнзгий түвшний
мэдлэг
эзэмшинэ,ААНОАТ,Су
утгал,НДШ, НӨАТ
тайлан бэлтгэх.
Зээлийн эдийн засагч
Мэргэжлийн
багш нар
заана
17
Бизкон Аудит
ХХК
Няравын сургалт
НББ-н сургалт
Гарын авлага,
ном сурах
бичгээр 100%
хангана
Нярав, НББ үндэс,
Дансны кодчлол
Тохируулах бичилт,
Мөнгөн болон ҮХ
бүртгэл, цалингийн
бүртгэл,БМ
бүртгэл,Санхүү,
Татвар, НӨАТ тайлан
Авлагын бүртгэл, Excel
тайлан, Бизкон 5,0
программ
Монголын
мэргэшсэн
удирдлагын
нягтлан
бодогчдын
институтын
багш нар
18
Монголын
удирдлагын
нягтлан
бодогчдын
институт
•Удирдлагын
бүртгэл
•СТОУС
•Татварын
бүртгэл
•Зардлын
бүртгэл
•Санхүүгийн
шинжилгээ
Монголын
удирдлагын
нягтлан
бодогчдын
институтийн
гишүүн болж
цаашид сайн
дурын гэрээт
зөвлөхөөр
ажиллах
боломж
нээгдэнэ.
Цалин
олгогдоно,
Хамтарч
зөвлөх
үйлчилгээ
Мастер төсөв
боловсруулах,
Санхүүгийн нэгтгэсэн
тайлан гаргах,
Бизнесийн нэгдэл ба
нягтлан бодох бүртгэл
хөтлөлт
Мэргэжлийн
багш нар
зааж байгаа

17. хийнэ.
19
BDA академи
Албан хэрэг
хөтлөгч,
Маркетинг зар
сурталчилгаа,
Нарийн бичиг,
Гадаад хэл,
Компьютер,
CREATIVE
IDEA-зөвлөх
сургалт, НББ-
ХҮНИЙ НӨӨЦ,
Байгаль орон
нутгийн сургалт,
Үүн дээр
сонгосон
гадаад хэлний
цаг нэмэгдэнэ
Хүний нөөцийн
менежментийн үндсэн
чиг үүргүүд, түүний
практик хичээлүүд,
Нягтлан бодох
бүртгэлийн суурь
ойлголтууд ба практик
хичээлүүд, Албан
хэрэг хөтлөлт,
компьютерийн
хэрэглээний цогц
хичээлүүд, Албан
хэрэг хөтлөлт,
компьютерийн
хэрэглээний цогц
хичээлүүд
Мэргэжлийн
туршлагатай
багш нар
заана
20
Алтан боломж
Гадаад хэл,
Хөгжим,
Компьютер, Нбб,
Жолоо, тогооч
Байгууллагын
хаа сарын
тайланг
багштайгаа
хамтран
гаргана,
Хөдөлмөрийн
биржээс
ажилд
зуучлана, Үнэ
төлбөргүй
нэмэлт
хичээлүүд
Санхүүгийн тайлан гар
аргаар болон программ
дээр гаргана, Татварын
бүх тайлан гаргана,
Давтан сургалт үнэгүй,
Магистрийн
зэрэг цолтой
багш нар
заана
21
Астра
сургалтын төв
НББ, нярав,
Төсөл
боловсруулах,
ЭЕШ бэлдэх,
Оффис менежер,
Гадаад хэл
100%
дадлагад
суурилсан
Санхүү бүртгэл
хөтлөх,Тайлан үнэн
зөв гаргаж сурна,
Мэргэжлийн
туршлагтай
багш нар
22
Magic choice
сургалтын төв
Нягтлан, нярав
хосолсон
Тохилог
таатай
орчинтой
НББ-н тухай ойлголт
Анхан шатны
баримтууд
Санхүүгийн тайлан
гаргах
Мэргэшсэн
нягтлан
бодогч нар
23
GOS Education
Гадаад хэл,
Хөгжим,
Компьютер, Нбб
Сурах
бичгээр
хангана,
1. Нягтлан бодох
бүртгэлийн онол,
2. Нягтлан бодох
Олон жилийн
туршлагтай
багш нар

18. Цагаа өөрөө
сонгоно
бүртгэлийн цикл,
Ажлын хүснэгт, Ажил
гүйлгээг дансанд
бүртгэх, дансны давхар
бичилт,
3. Анхан шатны
баримт
4. Санхүүгийн
тайлангийн бүтэц,
бүрэлдэхүүн биелэгдэх
үе шат,
5. Цалингийн тооцолол
6. Үндсэн хөрөнгө,
түүний элэгдэл тооцох
7. Зээлийн хүү тооцох
8. Татварын тогтолцоо
9. Татварын тайлан,
түүний хувь хэмжээ
10. Дүгнэлт хичээл
11. Цогц бодлого гэх
зэрэг хичээлүүд авна.
24
Эрдэмт үйлс
академи
НББ-н сургалт
Няравын сургалт
Цагаа
өөрсдөө
сонгох
НББ-н тухайн онолын
ойлголт
Санхүүгийн тайлан
гаргах
Анхан шатны
баримтууд
Цогц бодлого
Мэргэшсэн
нягтлан
бодогч
25
Монголын
Цахим
Институт
Мэргэшсэн
нягтлан
бодогчийн
шалгалтанд
бэлтгэх
НББ-н сургалт
Няравын сургалт
Программын
сургалт
Төлбөрийн
уян хатан
нөхцөлтэй / та
сурч байх
хугацаандаа
хэд ч хуваан
төлж болно/
Санхүүгийн тайланг
гар аргаар болон
программаар гаргах
мэдлэг,
чадвар,Санхүүгийн
маягтууд ажиллах
чадвар,
Нягтлан бодогчдын
өдөр тутамын
гүйцэтгэх ажлууд,
Анхан шатны
баримтанд шинжилгээ
хийх, ерөнхий журналд
бүртгэн тохиргоо
бичилт хийх, ажлын
хүснэгт бэлтгэн
санхүүгийн тайланд
тусгах
Цалингийн тооцоолол
Мэргэжлийн
ур чадвар,
туршлагатай
Доктор,
профессор
багш болон
Зөвлөх
инженер
багш нар

19. /цалин түүний хэлбэр,
цалин бодох арга,
аргачлал
НДШ тайлан, Цалин,
хөдөлмөрийн хөлсийн
тайлан бэлтгэх гэх мэт
чадварыг практик,
дадлага ажлын
тусламжтайгаар
эзэмшүүлнэ.
26
Нягтлан нярав
компьютер
хосолсон
сургалт
Нягтлан, нярав,
компьютер
Төлбөрийн
уян хатан
нөхцөлтэй ,
3найзын хамт
ирвэл
төлбөрийн
15% хөнгөлнө
НББ анхан шатны
ойлголт, санхүүгийн
тайлан маягт бөглөх,
няравын тухай
ойлголт, excel
программ дээр
санхүүгийн даймонд
5.0 программ дээр
ажиллах
Заах арга
зүйч
27
Мэргэжлийн
нягтлангийн
сургалт
НББ- ийн
сургалт
Ганцаарчилса
н
Цагийн уян
хатан
нөхцөлтэй
Мастер төсөв
боловсруулах,
Санхүүгийн нэгтгэсэн
тайлан гаргах,
Бизнесийн нэгдэл ба
нягтлан бодох бүртгэл
хөтлөлт
Мэргэшсэн
нягтлан
бодогч
28
"Accountants
ability"
сургалтын төв
НББ-н сургалт
Бизнесийн
сургалт
Маркетингийн
сургалт
Гарын авлага,
ном сурах
бичгээр 100%
хангана
НББ-н тухай онолын
ойлголтууд
Анхан шатны
баримтууд
Санхүүгийн ойлголт
Маягтууд бөглөх
Тайлан гаргах
Мэргэжлийн
багш нартай
29
Тод санхүү
удирдлагын
академ
• Няравын
сургалт
• Санхүүгийн
тайлан гаргах
арга зүй
•Санхүүгийн
програмын
mart balance
lite
санхүүгийн
программ
дагалдана.
Cloud
education
• Ажил гүйлгээг
цэгцтэй бүртгэж анхан
шатны баримт цэгцэлж
сурах
• Санхүүгийн тайланг
гар аргаар гаргаж
сурах
Мэргэшсэн
нягтлан
бодогчид

20. сургалт онлайн видео
хичээлийн 6
сарын эрх
Гарын авлага
үнэгүй авах
Өөрийн
гаргасан
тайлангаа 3
удаа хянуулах
эрх , зөвлөгөө
авах
Нягтлан
бодох
бүртгэлийн
хичээлд
давтан суух
эрх
Хөдөлмөрийн
яамнаас
хүлээн
зөвшөөрөгдсө
н мэргэжлийн
үнэмлэх
сертификат
олгоно.
• Татвар нийгмийн
даатгалын тайланг
гаргаж сурах
• E-balance.mn сайтад
гараар гаргасан
тайлангаа шивэж
илгээж сурах
• E-tax.mta.mn сайт руу
бүх төрөлийн татварын
тайлангаа шивэж,
шивэлт хийх явцад
гарах алдаануудыг
мэдэж авна.
• ND8.ndaatgal.mn
сайтад нийгмийн
даатгалын тайланг
шивэж илгээж сурна.
30
Актив Эккаунт
санхүү
бизнесийн
сургалтын төв
Нярав,
компьютер,
нягтлан бодох
бүртгэл
Сургалтанд
суусан
суралцагчид 2
улирлын
тайланг
багштайгаа
хамтран
гаргана, уян
хатан
нөхцөлэй,
ажлын
байранд
жуулчлана.
ААН бүх төрлийн
тайлан гаргана, төсөл
бичих аргачилал,
Тайлан бүртгэлийг
НББОУСтандартаар
хөтөлнө, байгуулгын
хөрөнгийн үнэлгээ
шинжилгээ хийнэ.
Чадварлаг
олон жилийн
туршлагатай
багш нар

21. Хавсралт 2

22. Хавсралт 3