Нягтланбодох
бүртгэлийнүндэс
Бэлтгэсэн:БУ-1 А.Энхдөлгөөн
Агуулга:
1. Нягтлан бодох бүртгэлийн үндсэн ойлголт
2. Нягтлан бодох бүртгэлийн үүсэл, хөгжлийн
түүх
3. Нягтлан бодох бүртгэлийн төрлүүд
4. Монгол Улс дахь нягтлан бодох бүртгэлийн
хөгжил
5. Дүгнэлт
6. Эх сурвалж
1
Нягтланбодохбүртгэлийнүндсэнойлголт
Нягтлан бодох бүртгэл нь байгууллага, аж ахуйн
нэгжийн санхүүгийн гүйлгээг бүртгэх, мэдээллийг
боловсруулах,тайлагнахүйлявцюм.
Нягтлан бодох бүртгэл гэж юу вэ?
•Санхүүгийнтайлангаргах.
•Хөрөнгө,өртөлбөр,ашиг,алдагдлыг
тооцох.
•Татварынтайлангаргах.
•Үйлажиллагааныүрашгийг
нэмэгдүүлэхэддэмжлэгүзүүлэх.
Нягтлан бодох бүртгэлийн
үндсэн үүрэг:
Санхүүгийн мэдээллийг зөв, тодорхой байдлаар
гаргаж, удирдлага болон бусад оролцогч
талуудадшийдвэргаргахадтуслах.
гол зорилго
1
Нягтланбодохбүртгэлийнүүсэл,хөгжлийнтүүх
Эртний үе Дундад зууны үе
Нягтлан бодох бүртгэл нь МЭӨ
4-5 мянган жилийн өмнө анх
Месопотамид үүссэн гэж үздэг.
Тэр үед хүмүүс худалдаа, бараа
солилцоо, өр зээл зэргийг
хянахын тулд хадан бичиг,
тооны тэмдэг хэрэглэдэг
байжээ.
• Египет, Грек, Ром зэрэг
эртний соёл иргэншлүүдэд
нягтлан бодох бүртгэлийн
эхлэл тавигдсан.
Италийн худалдаачид 14-15-р
зуунд хос бичилтийн
системийг бий болгосон.
• 1494 онд Италийн
математикч Лука Пачоли
“Давхар бичилтийн арга”-ыг
тайлбарласан “Summa de
Arithmetica” номыг бичсэн нь
орчин үеийн нягтлан бодох
бүртгэлийн үндэс болсон.
Үйлвэржилтийн үе
Аж үйлдвэрийн хувьсгалын
үед (18-19-р зуун)
компаниудын үйл ажиллагаа
өргөжиж, санхүүгийн
тайлангийн шаардлага
нэмэгдсэнээр нягтлан бодох
бүртгэл илүү системтэй
болсон.
Орчин үе
20-р зуунаас эхлэн нягтлан
бодох бүртгэлийн олон улсын
стандартууд (IFRS) бий болж,
дэлхий даяар нийцтэй систем
хэрэгжиж эхэлсэн.
-1973 онд Олон Улсын Нягтлан
Бодох Бүртгэлийн Стандартын
Хороо (IASC) байгуулагдаж,
нягтлан бодох бүртгэлийн
олон улсын стандартыг (IAS)
хөгжүүлэв
2
Нягтланбодох
бүртгэлийнтөрлүүд
Санхүүгийн бүртгэл: Байгууллагын санхүүгийн
байдлын тайланг гаргаж, ашиг, алдагдлыг
тодорхойлох.
Удирдлагын бүртгэл: Байгууллагын удирдлагад
дотоод шийдвэр гаргахад зориулсан мэдээлэл өгөх.
Татварын бүртгэл: Төрийн байгууллагад татвар
төлөхтэй холбоотой бүртгэл.
Зардлын бүртгэл: Үйлдвэрлэл, үйл ажиллагааны
зардлыг тооцож, үр ашгийг нэмэгдүүлэх.
Монголын эртний бүртгэлийн
уламжлал
МонголУлсдахьнягтланбодохбүртгэлийнхөгжил
Эртний Монголд
худалдаа наймаа, өр
бараа бүртгэлийг
тусгай бичээч нар
хариуцдаг байжээ.
Төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн
засгийн тогтолцоотой байсан тул
нягтлан бодох бүртгэл нь төрийн
өмчийн аж ахуйн нэгжүүдийн
хяналтадбайсан.
• Нягтлан бодох бүртгэл нь ЗХУ-ын
системийгдагажбайсан.
Социализмын үе (1920-1990):
Одоо үе
1990 оноос хойш зах зээлийн
эдийн засагт шилжсэнээр
олон улсын стандартуудыг
нэвтрүүлжэхэлсэн.
• Монгол Улс 1996 онд Нягтлан
бодох бүртгэлийн тухай хууль
баталж, санхүүгийн
тайлагналын олон улсын
стандарт(IFRS)-дшилжсэн.
Дүгнэлт:
• Нягтлан бодох бүртгэл нь хүний хөгжлийн
түүхэн явцад санхүүгийн мэдээллийг
удирдах чухал хэрэгсэл болж хөгжсөн.
• Орчин үед нягтлан бодох бүртгэл нь
зөвхөн тооцоолол биш, байгууллагын
шийдвэр гаргалт, стратегийн удирдлагад
чухал нөлөө үзүүлдэг.
• Монгол Улсад нягтлан бодох бүртгэлийн
салбар тасралтгүй хөгжиж, олон улсын
стандартад нийцэж байгаа нь эдийн
засгийн хөгжилд эерэг нөлөө үзүүлж байна.
Эхсурвалж
http://sanhuu-burtgel.blogspot.com/2009/06/blog-post.html?m=1
2
https://mglaccount.wordpress.com/2017/09
https://mn.m.wikipedia.org/wiki/
Анхаарал
хандуулсанд
баярлалаа.

Нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс хичээлийн агуулга

  • 1.
  • 2.
    Агуулга: 1. Нягтлан бодохбүртгэлийн үндсэн ойлголт 2. Нягтлан бодох бүртгэлийн үүсэл, хөгжлийн түүх 3. Нягтлан бодох бүртгэлийн төрлүүд 4. Монгол Улс дахь нягтлан бодох бүртгэлийн хөгжил 5. Дүгнэлт 6. Эх сурвалж 1
  • 3.
    Нягтланбодохбүртгэлийнүндсэнойлголт Нягтлан бодох бүртгэлнь байгууллага, аж ахуйн нэгжийн санхүүгийн гүйлгээг бүртгэх, мэдээллийг боловсруулах,тайлагнахүйлявцюм. Нягтлан бодох бүртгэл гэж юу вэ? •Санхүүгийнтайлангаргах. •Хөрөнгө,өртөлбөр,ашиг,алдагдлыг тооцох. •Татварынтайлангаргах. •Үйлажиллагааныүрашгийг нэмэгдүүлэхэддэмжлэгүзүүлэх. Нягтлан бодох бүртгэлийн үндсэн үүрэг: Санхүүгийн мэдээллийг зөв, тодорхой байдлаар гаргаж, удирдлага болон бусад оролцогч талуудадшийдвэргаргахадтуслах. гол зорилго 1
  • 4.
    Нягтланбодохбүртгэлийнүүсэл,хөгжлийнтүүх Эртний үе Дундадзууны үе Нягтлан бодох бүртгэл нь МЭӨ 4-5 мянган жилийн өмнө анх Месопотамид үүссэн гэж үздэг. Тэр үед хүмүүс худалдаа, бараа солилцоо, өр зээл зэргийг хянахын тулд хадан бичиг, тооны тэмдэг хэрэглэдэг байжээ. • Египет, Грек, Ром зэрэг эртний соёл иргэншлүүдэд нягтлан бодох бүртгэлийн эхлэл тавигдсан. Италийн худалдаачид 14-15-р зуунд хос бичилтийн системийг бий болгосон. • 1494 онд Италийн математикч Лука Пачоли “Давхар бичилтийн арга”-ыг тайлбарласан “Summa de Arithmetica” номыг бичсэн нь орчин үеийн нягтлан бодох бүртгэлийн үндэс болсон. Үйлвэржилтийн үе Аж үйлдвэрийн хувьсгалын үед (18-19-р зуун) компаниудын үйл ажиллагаа өргөжиж, санхүүгийн тайлангийн шаардлага нэмэгдсэнээр нягтлан бодох бүртгэл илүү системтэй болсон. Орчин үе 20-р зуунаас эхлэн нягтлан бодох бүртгэлийн олон улсын стандартууд (IFRS) бий болж, дэлхий даяар нийцтэй систем хэрэгжиж эхэлсэн. -1973 онд Олон Улсын Нягтлан Бодох Бүртгэлийн Стандартын Хороо (IASC) байгуулагдаж, нягтлан бодох бүртгэлийн олон улсын стандартыг (IAS) хөгжүүлэв 2
  • 5.
    Нягтланбодох бүртгэлийнтөрлүүд Санхүүгийн бүртгэл: Байгууллагынсанхүүгийн байдлын тайланг гаргаж, ашиг, алдагдлыг тодорхойлох. Удирдлагын бүртгэл: Байгууллагын удирдлагад дотоод шийдвэр гаргахад зориулсан мэдээлэл өгөх. Татварын бүртгэл: Төрийн байгууллагад татвар төлөхтэй холбоотой бүртгэл. Зардлын бүртгэл: Үйлдвэрлэл, үйл ажиллагааны зардлыг тооцож, үр ашгийг нэмэгдүүлэх.
  • 6.
    Монголын эртний бүртгэлийн уламжлал МонголУлсдахьнягтланбодохбүртгэлийнхөгжил ЭртнийМонголд худалдаа наймаа, өр бараа бүртгэлийг тусгай бичээч нар хариуцдаг байжээ. Төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засгийн тогтолцоотой байсан тул нягтлан бодох бүртгэл нь төрийн өмчийн аж ахуйн нэгжүүдийн хяналтадбайсан. • Нягтлан бодох бүртгэл нь ЗХУ-ын системийгдагажбайсан. Социализмын үе (1920-1990): Одоо үе 1990 оноос хойш зах зээлийн эдийн засагт шилжсэнээр олон улсын стандартуудыг нэвтрүүлжэхэлсэн. • Монгол Улс 1996 онд Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хууль баталж, санхүүгийн тайлагналын олон улсын стандарт(IFRS)-дшилжсэн.
  • 7.
    Дүгнэлт: • Нягтлан бодохбүртгэл нь хүний хөгжлийн түүхэн явцад санхүүгийн мэдээллийг удирдах чухал хэрэгсэл болж хөгжсөн. • Орчин үед нягтлан бодох бүртгэл нь зөвхөн тооцоолол биш, байгууллагын шийдвэр гаргалт, стратегийн удирдлагад чухал нөлөө үзүүлдэг. • Монгол Улсад нягтлан бодох бүртгэлийн салбар тасралтгүй хөгжиж, олон улсын стандартад нийцэж байгаа нь эдийн засгийн хөгжилд эерэг нөлөө үзүүлж байна.
  • 8.
  • 9.