Замын хөдөлгөөний дүрмийн шинэчилсэн найруулгын төслийн танилцуулга

1. Н.Эрдэнэбилэг
Д.Отгонбаяр
2018.06.08
ЗАМЫН ХӨДӨЛГӨӨНИЙ ДҮРМИЙН
ШИНЭЧИЛСЭН НАЙРУУЛГЫН ТӨСЛИЙН
ТАНИЛЦУУЛГА

2. 1. ТҮҮХЭН ЗАМНАЛ
2. ШИНЭЧЛЭН НАЙРУУЛАХ ШААРДЛАГА
3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
АГУУЛГА

3. 1. ТҮҮХЭН ЗАМНАЛ
1925 Аливаа гал усны уурын хүчээр явах тэрэг зэргийг
БНМАУ-ын хязгаарын дотор хэрхэн хэрэглэхийн түр
дүрэм
1930
1936
1940
1950
1960
1966
1985
1991
1996
2004
Шинэчилсэн найруулга Нэмэлт, өөрчлөлт
1976
1987
1993
1998
2003

4. 2. ШИНЭЧЛЭН НАЙРУУЛАХ ШААРДЛАГА
1. “Замын дохио, тэмдгийн тухай” Венийн конвенцэд орсон нэмэлт, өөрчлөлтөд
нийцүүлэх
2. Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлын тухай хууль /2015/ шинэчлэн
батлагдсантай холбоотой хуульд нийцүүлэх
3. “Авто замын тэмдэг. Техникийн ерөнхий шаардлага” MNS 4597:2014, “Авто
замын тэмдэглэл. Техникийн ерөнхий шаардлага” MNS 4759:2014, “Авто замын
гэрлэн дохио. Техникийн ерөнхий шаардлага” MNS 4980:2014, “Авто замын
тэмдэг, тэмдэглэл, гэрлэн дохио, хашилт, чиглүүлэх хэрэгслүүдийг хэрэглэх
дүрэм” MNS 4596:2014
5. НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей /2010 оны 64/255/ “Замын хөдөлгөөний аюулгүй
байдлын жил 2011-2020”, Монгол Улсын Засгийн газрын /2012 онд 146 дугаар
тогтоол/ “Замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах үндэсний стратеги”
хэрэгжүүлэх
4. Авто замын түгжрэлийг сааруулах, хөдөлгөөний эрчмийг сайжруулах,
автомашинаас үүдсэн агаарын бохирдлыг бууруулах чиглэсэн тодорхой
заалтуудыг Замын хөдөлгөөний дүрэмд тусгах

5. 2. ШИНЭЧЛЭН НАЙРУУЛАХ ШААРДЛАГА
“Замын хөдөлгөөний дүрмийг
шинэчилсэнээр замын хөдөлгөөний
аюулгүй байдлыг хангах, зам тээврийн
осол, хэргийг бууруулах, хөдөлгөөнд
оролцогчдын амь нас, эрүүл мэндийг
хамгаалах, замын түгжрэл, агаарын
бохирдлыг багасгах, зам тээврийн хэрэг,
зөрчлүүдийг шийдвэрлэхэд тодорхой үр
нөлөө үзүүлэх ач холбогдолтой.”

6. 3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
• 24 бүлэг
• 3
хавсралт
2004
• 27 бүлэг
• 4
хавсралт
2018

7. 3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
1. Зам тээврийн осол, хэргийг бууруулахад чиглэсэн
нэмэлт, өөрчлөлтүүд:
а/ Жолоочийн анхаарал, болгоомжгүй байдлаас
шалтгаалсан зам тээврийн осол сүүлийн үед нэмэгдэж
байгааг харгалзан:
• Харанхуй үед болон үзэгдэлт хангалтгүй нөхцөлд өөрийн
үзэгдэх хүрээн дотор тээврийн хэрэгслээ зогсоох
боломжтой хурдыг сонгож явахыг жолоочид үүрэг
хүлээлгэсэн.
• Өдрийн цагаар мотоцикл, мопед жолоодож яваа үедээ
ойрын гэрлээ асааж явах тухай заалт тусгасан/Замын
хөдөлгөөний тухай Венийн конвенцийн 32-р зүйлийн 6-д
нийцүүлж/

8. 3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
б/ Тээврийн хэрэгслийн хурдаас шалтгаалсан зам тээврийн
ослыг бууруулах үүднээс:
• мотоцикл, чиргүүлтэй автомашинаар суурин газрын гадна
цагт 60 км-ээс илүү хурдтай явахыг хориглосон /хөдөө, орон
нутгийн замд ихээр гарч буй мотоциклын ослыг бууруулах/
• замын зэргэлдээх нутаг дэвсгэр дотор цагт 20 км-ээс илүү
хурдтай явахыг хориглосон. /явган хүний хөдөлгөөн ихтэй
үзвэр, худалдаа үйлчилгээний талбайд гарах ослыг
бууруулах/
в/ зам дээр ажил, үүрэг гүйцэтгэж байгаа хүний дэргэдүүр
өнгөрөхдөө хурдаа хасаж, түүнд аюул, осолтой байдал
үүсгэхгүйгээр зорчих

9. 3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
2. Жолоочийн амь насыг хамгаалахад чиглэсэн нэмэлт,
өөрчлөлтүүд:
а/ Хамгаалах малгай өмсөхийг мотоцикл, мопедын жолоочид
үүрэг болгосон./ Венийн конвенц (1-р хавсралтын 5),
Европын хэлэлцээр (хавсралтын 20-р зүйл)/
б/ “Хүний амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгөнд ноцтой хохирол
учирсан байж болзошгүй зам тээврийн ослын тохиолдол
харсан даруйд очиж тусламж үзүүлэх, цагдаагийн
байгууллагад яаралтай мэдэгдэх”, “зам тээврийн осол,
байгалийн гамшиг болон бусад аюул, эрсдэлд өртөж
болзошгүй нь илэрхий байдалтай саатаж зогссон жолоочийн
дохиогоор зогсож, бололцоотой тусламж үзүүлэх” гэсэн
заалтыг нийт жолоочид үүрэг болгохоор тусгасан.

10. 3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД
3. Явган зорчигчийн амь насыг хамгаалахад чиглэсэн
нэмэлт, өөрчлөлтүүд:
• “зорчих хэсгээр явж байхдаа утсаар ярих, гар утас болон
түүнтэй ижил төстэй тоглоом, хэрэгсэл оролдож ширтэх,
зохицуулагчийн шүглийн чимээ, бусдын дуут дохио,
анхааруулгыг сонсох боломжийг хязгаарласан чихэвч зүүх,
ном, сонин гэх мэт зүйл унших”-г хориглосон.
• Хороолол дотор гүйцэж түрүүлэх үйлдэл хийхийг жолоочид
хориглосноос гадна, хорооллын доторх зорчих хэсгийг
дамжин өнгөрөх зорилгоор ашиглахыг жолоочид хориглосон.
• Явган хүний гарцаар гарч байгаагаас гадна мөн гарахаар
завдаж байгаа явган зорчигчид зогсож зам тавьж өгөх
үүрэг хүлээхээр тусгасан.

11. 4. Хүүхдийг зам тээврийн осолд өртөхөөс хамгаалахад
чиглэсэн нэмэлт, өөрчлөлтүүд:
• Ерөнхий боловсролын сургуулийн ойролцоох замын хэсэгт MNS
4596 /Авто замын тэмдэг, тэмдэглэл, гэрлэн дохио, хашилт,
чиглүүлэх хэрэгслүүдийг хэрэглэх дүрэм/, MNS 4597 /Авто
замын тэмдэг, техникийн ерөнхи шаардлага/ стандартын дагуу
төсөлд тусгасан.
• Замын хөдөлгөөнд жагсаалаар оролцож буй хүүхдийн тоо 40-өөс
дээш байх тохиолдолд цувааны урд болон ардаас гадна дунд
хэсэгт нь насанд хүрсэн хүн хамгаалж явахаар тусгасан.
• Хүүхэд тээвэрлэхтэй холбоотойгоор:
– Хүүхдийг зохион байгуулалттай тээвэрлэхэд зөвхөн автобус ашиглаж
байхаар тусгасан.
– Хүүхэд тээвэрлэж яваа автобусаас хүүхэд буулгах, түүнд суулгахад ослын
гэрлээ асааж байх, ослын гэрэл асааж зогссон автобуст ойртон ирсэн жолооч
хурдаа хасаж, зам хөндлөн гарч буй хүүхдэд зосгож зам тавьж өгөх,
– Хүүхэд тээвэрлэх автобусны суудал бүрийг хамгаалах бүсээр тоноглох;
3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД

12. • “Хүүхэд” тэмдэгээр анхааруулсан замын хэсэгт гүйцэх үйлдэл
хийхдээ урд яваа тээврийн хэрэгслийн урдуур хүүхэд явж
байгаа эсэхийг анхаарч мэдсэн байхыг жолоочид үүрэг
болгохоор тусгасан.
• Суудлын автомашин болон ачааны автомашины жолоочийн
бүхээгт 10 хүртэлх насны хүүхдийг тээвэрлэхдээ зориулалтын
нэмэгдэл суудал ашиглахаар нэмж тусгасан.
3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД

13. 5.Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэд замын хөдөлгөөнд
аюулгүй, бэрхшээлгүй оролцох нөхцөлийг хангахад
чиглэсэн нэмэлт, өөрчлөлтүүд:
• Харааны бэрхшээлтэй хүнийг замын хөдөлгөөнд аюулгүй
оролцуулах үүднээс явган зорчигчийн гэрлэн дохио нь нэмэгдэл
дуут дохиотой байж болох талаар тусгасан;
• Зорчих хэсгийн 1 дүгээр эгнээгээр явахыг хориглосон заалтыг
“тулгуур эрхтэний бэрхшээлтэй хүн” таних тэмдэг бүхий
тээврийн хэрэгсэлд хамаарахгүй байхаар тусгасан;
• “Сонсголын бэрхшээлтэй жолооч” таних тэмдэгийг
– 2004 оны дүрэмд : - 2018 оны төсөл
• Сэтгэцийн өвчтэй хүнийг замын хөдөлгөөнд оролцуулахгүй
байхыг иргэн, хуулийн этгээдэд үүрэг болгосон.
3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД

14. 6.Тээврийн хэрэгслээр зорчигчийн амь насыг хамгаалахад чиглэсэн
нэмэлт, өрчлөлтүүд:
• “Тээврийн хэрэгслээр зорчигч” гэсэн нэр томьёонд тээврийн хэрэгсэлд
зорчиж буй жолоочоос бусад хүнээс гадна “тээврийн хэрэсэлд орж
байгаа болон бууж байгаа хүнийг” мөн хамааруулж ойлгохоор нэмэлт
оруулсан.
• Тээврийн хэрэгслээс зүүгдэх, явдал дунд бууж, суух, ачаа ачиж, буулгах
зэргийг зорчигчид хориглосон.
• Автобусны хаалгыг гүйцэд зогсоогүй байхдаа нээхийг хориглох заалт
нэмж тусгасан;
• Хот хоорондын болон аялал зуучлалын автобусны суудал бүрийг
хамгаалах бүсээр тоноглосон байх шаардлагыг нэмж тусгасан;
• Жолоочийн өвөр дээр суух, зорчигчийн өвөр дээр хүн тээвэрлэх,
согтуурсан мансуурсан хүнийг урд суудалд суулгах, жолоочоос өөр
харгалзах хүнгүйгээр тээвэрлэхийг хориглосон.
3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД

15. 7. Замын хөдөлгөөний түгжрэл, саатлыг багасгаж, хөдөлгөөний
эрчмийг нэмэгдүүлэхэд чиглэсэн нэмэлт өөрчлөлтүүд
• Зорчих хэсгийн 1 дүгээр эгнээр чиглэлийн автобуснаас бусад тээврийн
хэрэгсэл явахыг хориглосон заалтыг суудлын таксинд хамаарахгүй
байхаар тусгасан.
• Зарим уулзвар дээр баруун гар тийш эргэх тээврийн хэрэгслийн
хөдөлгөөн үр дүнтэй арга хэмжээ тул эрх зүйн зохицуулалттай болгох
үүднээс холбогдох заалтыг тусгасан; /бусад чиглэлээс ирж буй
тээврийн хэрэгсэлд зам тавьж өгнө/
• Эргэх эгнээнд зогсож бусдын хөдөлгөөнд саад учруулж, зохиомол
нягтрал үүсгэдэг явдлыг таслан зогсоох үүднээс холбогдох заалтыг
оруулсан.
• Эгнээний хилийг тэмдэглэсэн зорчих хэсэг дээр жолооч тухайн эгнээг
голлож явна;
3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД

16. 2004 оны дүрэм
• 12 дугаар зүйлийн 12.2
Хөндлөн замаас яваа
тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөнд
саад учруулан тээврийн хэрэгслээ
зогсоож болзошгүй түгжрэл, саатал
бий болсон үед уулзвар руу орохыг
хориглоно.
2018 оны дүрмийн төсөл
• 15 дугаар зүйлийн 15.2
“Уулзварыг бүрэн гүйцэд
нэвтрэн гарах боломжийг
хязгаарласан түгжрэл, саатал бий
болсон үед жолооч (уулзвар
нэвтрэх давуу эрхтэй буюу
зөвшөөрсөн гэрэл дохио асаж
байгаа эсэхээс үл хамааран)
уулзвар руу орохыг хориглоно” гэж
өөрчлилсөн.
3. ДҮРЭМД ОРУУЛСАН ОНЦЛОГ НЭМЭЛТ,
ӨӨРЧЛӨЛТҮҮД

17. Анхаарал хандуулсанд
баярлалаа
17