Uyku Fizyolojisi
Prof.Murat AKSU
8. Ulusal Dahili ve Cerrahi Bilimler Yoğun Bakım Kongresi
6.
Photic and circadianregulation of melatonin
PVH
Melatonin suppression
-○- Dim Light -○- Bright Light
100
80
60
40
20
0
Melatonin (pg/ml)
16 18 20 22 0 2 4 6 8 10 12
Clock time (h)
8.
14
12
10
8
6
4
2
0
Intrinsic Circadian Period ()
23.6 23.7 23.8 23.9 24.0 24.1 24.2 24.3 24.4 24.5 24.6
Intrinsic Circa dian Period (
)
t
Number of Subjects
• Ages 20 – 41
• n = 3 women, 42 men
• Average = 24.15 ± 0.16 h
• Range = 23.77 to 24.48 h
• Median = 24.16 h
• Mode = 24.2 h
• ~25% of periods 24.0
hours
Czeisler CA et al Science 1999;284:177
9.
• Uyku-uyanıklık: POMC/CART-expressing neurons
• Otonomik ritm: NPT7AgRp
• Davranışsal ritm: SCN neurons
Uzun dönem kilonun sabit tutulması
• Clock geni: Hemen tüm hücrelerde etkili.
• Clock Nükleer hormon reseptörleri
(RORα,REV-ERB α)
16.
• Allah insanlarınruhlarını öldüklerinde,
ölmeyenlerinkini de uykularında alır.
• Kuran-ı Kerim , Zümer Suresi, 42. ayet.
• En derin uyku ölümü temsil eder.
• İncil , 1 Samuel 26:12
• Uyku ve ölüm benzerdir….Uyku ölümün 60
parçasından biridir.
• Tevrat, Berachoth 576
17.
• Ve oradaO uykuyla tanıştı; ölümün kardeşi
uyku.
• Homeros, İlyada, M.Ö. 700
• O ölüm uykusunda ne düşler gelebilir.
• Shakespeare, Hamlet
• Ölüm ne mükemmeldir; ölüm ve onun kardeşi
uyku
• Shelly, Kraliçe Mab
19.
• Hipokrat:
–Kanın ve ısının iç bölgelere gitmesi ile oluşur.
• Aristo:
– Yemek ısı oluşturur; o da iç bölgelere giderek uyku
yapar.
• Uyku, uyanıklıkve ölüm arasındaki dönemdir.
• Uyanıklık, tüm hayvanlarda, aktif olma ve
entelektüel işlevleri yapma dönemi, ölüm ise
bunların ortadan kalkmasıdır.
» Robert MacNish (The Philosophy of Sleep-1834)
22.
Uyku
• Davanışsal:
• Hareketin azalması
• Gözlerin kapanması
• Türe özgü uyku posturu
• Dış uyarana azalmış yanıt
• Tepki zamanında uzama,Bilişsel işlevlerde
azalma
• Geri dönebilen bilinçsizlik durumu
Adenosin
– Kafein,adenosin
reseptörlerini
inhibe eder.
– Beyinde uyanıklıkta
daha fazladır.
– Uyanıklık süresi
arttıkça miktarı da
artar.
– Bazal ön beyinde
uyanıklık
nöronlarını inhibe
eder
34.
• Ön hipotalamusdauyku oluşturan nöronlar:
– Ventrolateralpreoptik bölge: NREM’in
başlangıcında değil, sürdürülmesinde etkili.
– VLPO nöronları tuberomamiller nukleusa uzanır
(Histamin zengin)
• Arka hipotalamusda uyanıklıkta aktif olan
nöronlar mevcut