Download to read offline
Primeiro terzo lingua
- 1. O galego noprimeiro terzo do século XX: características lingüísticas fundamentais. Contexto histórico e situación sociolingüística.
- 2. Automóbil Máquina de escribir Charleston Radio Cine Electricidade Augacorrente Teléfono … O primeiro terzo do século XX foi a época da Segunda Revolución Industrial en que o vapor foi substituíso pola electricidade e o petróleo; e xurdiron novos sectores industriais ligados á eclosión científico-técnica.
- 4. Galicia a comezosdo século XX O campesiñado segue emigrando masivamente, sobre todo a América As forzas hexemónicas eran a igrexa e a fidalguía (propietarias da terra) Marcada por un forte atraso económico
- 5. • Materias primas(madeira, minerais, electricidade...) EXPORTA: • Man de obra barata (emigrantes). EXPORTA: Galicia a comezos do século XX
- 6. • Caída dafidalguía: • Producida pola desaparición do sistema foral • O campesiño accede á propiedade da terra grazas aos cartos da emigración • Auxe da burguesía industrial e comercial • Industria conserveira, construción naval, comercio e banca • Paso da actividade agrícola e pesqueira á industrial, comercial e sector servizos • Medra a industria en cidades (Vigo e A Coruña) • Aparecen sindicatos obreiros
- 7. • Xorde comoreivindicación do campesiñado • Reacción aos foros, ao caciquismo e aos impostos (condenaban aos labregos á miseria ou á emigración) • Reivindican a redención dos foros. • Conseguirano no 1926 • Agrúpanse en sindicatos e sociedades. O AGRARISMO
- 8. A máis representativadestas é "Liga Agraria de Acción Gallega", e o seu dirixente Basilio Álvarez. Outra formación de intelectuais e políticos da burguesía urbana no 1907 foi, Solidariedade Gallega, que loitaban pola descentralización e contra o caciquismo. • Agrúpanse en sindicatos e sociedades.
- 9. Os intelectuais comprometidoscon estes grupos esforzáronse por dotar a lingua dun rexistro formal e científico e convertela así en lingua de cultura. Normalizaron o seu uso na narrativa, no teatro e mais no ensaio e convertérona en vehículo oral en conferencias e mitins. • Fúndase o 30 de setembro de 1906 en A Coruña.R.A.G. • Créase a 1ª no 1906 en A Coruña. As Irmandades da Fala • Revista Nós, fundada en 1920O Grupo Nós • Constituído en 1923S.E.G.
- 10. As irmandades daFala (1916)
- 11. • 1918: IAsemblea Nacionalista Galega en Lugo. Nace o nacionalismo galego (“Nós nomeámonos, de hoxe para sempre, nacionalistas galegos”) As irmandades da Fala
- 13. Os principais obxectivosson: • Cooficialidade lingüística entre galego e castelán • Ampla autonomía para resolver os problemas económicos e sociais • Fomento da cultura propia de Galicia • Federalismo con Portugal • Había 2 tendencias: • Partidaria de participar na vida política • Partidaria de centrarse na actividade cultural (Risco). Impúxose esta na Asemblea de Monforte (1921) As irmandades da Fala (1916)
- 14. Traballo aprol do emprego do galego na vida pública: ensino, administración, actos culturais e políticos… Recuperación da toponimia. Potenciación da actividade cultural: Crean o xornal A Nosa Terra Publicacións periódicas en galego. Fundan editoriais (Céltiga, Lar, Nós) Promoven a narrativa breve popular e os estudos lingüísticos sobre o galego. Promoven o teatro Fundan o Conservatorio Nacional de Arte (compañía e escola de actores). Actividades das Irmandades da Fala
- 15. As Irmandades daFala e o ensino • Publicación en 1922 da primeira revista infantil, As voladas • Creación na Coruña das Escolas de Insiño Galego • Publicacións de carácter pedagóxico para a aprendizaxe do noso idioma
- 16. • A revistaNós. • modernizar e universalizar a nosa cultura Voceiro • Na revista intégranse Risco, Otero Pedrayo, e Cuevillas, e conta coa colaboración de Castelao, Losada Diéguez, Carballo Calero, Filgueira Valverde ou Blanco Amor entre outros. Membros • Europeizar e poñer ao día a cultura galega (ata entón excesivamente marcada pola lírica, o ruralismo e o costumismo), sempre a partir das raíces culturais propias. Obxectivo O Grupo Nós
- 17. O Grupo Nós Naceen 1920 da man de Risco, Otero Pedrayo ou Castelao Dá validez ao galego para todo tipo de temas. Contribuíu á creación da prosa galega moderna, tanto literaria como científica. Danlle unha dimensión culta á lingua falada polo pobo.
- 19. Creado en1923 Institución científica constituída por estudantes e algúns profesores da Universidade de Santiago Realizan un valioso traballo de investigación científica sobre diferentes aspectos da realidade galega Dividido en seccións: xeografía, etnografía, historia de Galicia Todo se realizaba en galego (publicacións, conferencias…) Seminario de Estudos Galegos
- 20. Partido Galeguista • Creadoen decembro de 1931, en PontevedraFundación • Castelao e Alexandre Bóveda serán as figuras de máis relevo da nova organizaciónMembros • “fronte ao folclorismo sensibleiro” os galeguistas teñen que apoiar e difundir, por todos os medios ao seu alcance, a cultura expresada en lingua galega • Defende o dereito a empregar o noso idioma e a súa cooficialidade co español, propugnando unha especie de bilingüismo desequilibrado en favor do galego Obxectivo
- 21. • A linguagalega usouse en ensaios científicos e divulgativos, e traducíronse textos literarios e ensaios ao galego. • Publicación de revistas en galego: Nós ou o boletín de A Nosa Terra. • Empezou a ser tamén a lingua oral empregada na vida cultural e, en certo grao, na actividade política (Irmandades, P.G.) • Inicio da loita política pola oficialidade do idioma galego, pola súa introdución nos ámbitos escolar, administrativo e xudicial. O galego amplía ámbitos de uso.
- 22. A burguesía, quefala castelán, representa o novo mundo urbano, que medra pouco a pouco (a poboación urbana pasou dun 9% en 1900 a un 19% en 1930) producíndose un transvase de poboación do campo ás cidades. O proceso de substitución do galego polo castelán vai unido á industrialización e urbanización, co abandono da cultura tradicional.
- 23. Entre os aspectosmáis destacábeis podemos citar: • uso do i latino e rexeitamento do grego ( lei, maio ). • grafemas ll, ñ, x para representar /ʎ/, /ɳ/, /ʃ/. • uso etimolóxico do h ( hoxe, Hespaña ; pero orfo, irmán). • mantemento dos grupos consonánticos cultos ( apto, obviar ). • abandono do apóstrofo e redución do uso do guión. • plural do tipo animás e caravés para polisílabas agudas rematadas en –l no singular.
- 24. Algúns exemplos dassubstitucións innecesarias e estranxeirismos son: ● Arcaísmos: *vegada, *tiduo, *conquerir, *door, *coor, *leenda, *crescer... ● Lusismos: *embora, *nervoso, *anceiar... ● Hipergaleguismos: *adourar, *zoa, *estrano, *ambente, *brilar, *condea, *probrema.. ● Estranxeirismos sen adaptar: *cabaret, *football, *hall, *restaurant...
- 25. Vulgarismos: ● Vacilación vocálica:*delor, *língoa, *númaro, *políteco... ● Adición e supresións vocálicas: *amore, *ideia, *espranza, *esprito... ● Simplificación de grupos cultos: *alunos, *costantes, *efeito, *ouxetos... ● Metátese: *drento, *presoas...