3ο Λύκειο Κατερίνης
Μάθημα ερευνητικής εργασίας
«Πάμε μια βόλτα στην Αθήνα με
τον Περικλή»
ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ
ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΕΠΟΧΗ
Μέλη ομάδας: Βασίλης Οικονόμου, Παυλίνα
Χαματίδου, ∆ημοσθένης Μέλλιος, Γιώργος
Λαμπαδαρίου
3.
• Η ενότητααυτή έχει ως σκοπό να επιβεβαιώσει την
άποψη, ότι τα πάντα ανάγονται στους αρχαίους
Έλληνες. Η αρχαία Ελλάδα είναι ο μοναδικός
πολιτισμός στον οποίο η επιστήμη, ευτυχώς,
απαλλάχθηκε από τα δεσμά της θρησκείας και της
θρησκοληψίας σε αντίθεση με όλους τους άλλους
μεγάλους νεκρούς σήμερα πολιτισμούς όπως στην
Αίγυπτο, στην Φοινίκη κ.α.
• Με τον όρο φυσική οι αρχαίοι Έλληνες εννοούσαν
το μέρος εκείνο της φιλοσοφίας που περιελάμβανε
καθετί που δεν μπορούσε να υπαχθεί στην λογική
και την ηθική. Παράλληλα εννοούσαν με την λέξη
αυτή όλες τις επιστήμες της φύσεως.
4.
Μαθηματικά
• Τα Μαθηματικάείναι η επιστήμη που μελετά θέματα
που αφορούν την ποσότητα (δηλαδή
τους αριθμούς), τη δομή (δηλαδή τα σχήματα),
το διάστημα, τη μεταβολή, τις σχέσεις όλων των
μετρήσιμων αντικειμένων της πραγματικότητας και
της φαντασίας μας.
• Είναι γνωστό ότι η Αρχαία Ελλάδα έβαλε τα θεμέλια
των μαθηματικών Επιστημών και ειδικά στον τομέα
της Γεωμετρίας και της Λογικής. Ο ορθολογισμός της
φιλοσοφικής σκέψης συντέλεσε στην ανάπτυξη της
επιστήμης.
5.
• Τα Μαθηματικάαναπτύχθηκαν στην Αρχαία Ελλάδα
για να εφαρμοσθούν στην γεωργία, μηχανική,
πολεμική τέχνη, αστρονομία, γεωδαισία.
Αναπτυχθήκανε όμως και για να αποτελέσουν
προϊόν της ανθρώπινης σκέψης και
χρησιμοποιηθήκανε στην δομημένη λογική και την
φιλοσοφία.
• Κύριοι πρωταγωνιστές της μεγάλης ανάπτυξης των
Μαθηματικών στην κλασική εποχή ήταν ο Μέτων ο
Αθηναίος και ο Αρχύτας ο Ταραντίνος.
6.
Αστρονομία
• Η Αστρονομία(«άστρον» + «νέμω») ερευνά
και εξετάζει όλα τα ουράνια σώματα καθώς
και τις σχέσεις, κινήσεις αυτών. Μελετά την
προέλευση, την εξέλιξη, τις φυσικές και
χημικές ιδιότητες των ουρανίων σωμάτων.
• Προστάτης της, η θεία Μούσα Ουρανία
7.
Αρχύτας ο Ταραντίνος
•Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους επιστήμονες της
αρχαίας Ελλάδας
• Επινόησε την πρώτη αυτόνομη πτητική μηχανή της
αρχαιότητας. Τα όνομά της « Περιστερά». .
Αποτελούνταν από ένα ελαφρύ αλλά ισχυρό
κέλυφος που είχε τη μορφή περιστεριού και έφερε
εσωτερικά τη κύστη ενός μεγάλου ζώου.
8.
• Έλυσε ένααπό τα τρία γνωστά προβλήματα της
αρχαιότητας που δεν είναι δυνατόν να λυθούν μόνο με
κανόνα και διαβήτη. Πρόκειται για το ∆ήλιο πρόβλημα
(ο ∆ιπλασιασμός, δηλαδή, του κύβου), το οποίο
συνίσταται στην κατασκευή ενός κύβου με διπλάσιο
όγκο από ένα γνωστό κύβο πλευράς α. Ο απλός
διπλασιασμός του μήκους της ακμής του κύβου οδηγεί
σε οχταπλασιασμό του όγκου.
• Ήταν φίλος του Πλάτωνα και κορυφαίος
αυλητής,όντας Πυθαγώρειος. Οι πολλές αρετές
τού Αρχύτα προκάλεσαν το θαυμασμό όχι μόνο-των
συμπολιτών του Ταραντίνων , αλλά και
άλλων Ελλήνων της Κάτω Ιταλίας. Γι’ αυτό και τον
εξέλεξαν επτά φορές στρατηγό τού «Κοινού των
Ιταλιωτών», κατά παρέκκλιση του νόμου , ο οποίος
όριζε να παραχωρείται μία φορά μόνο στόν πολίτη η
τιμή αυτή. Κατά τον Αριστόξενο , ο Αρχύτας
δεν νικήθηκε ποτέ ως στρατηγός σε μάχη.
9.
•ο Αρχύτας πνίγηκε,κατά τη διάρκεια ταξιδιού του
στην Αδριατική, και θάφτηκε στο ακρωτήριο Μάτινουν
της Απουλίας, όπως αναφέρει ό Οράτιος στην ωδή
πού του αφιέρωσε.
10.
•Μέτων ο Αθηναίος
• ήταν Έλληνας μαθηματικός, αστρονό-μος, γεωμέτρης και μηχανικός ο
οποίος έζησε στην Αθήνα τον 5ο π.Χ αιώνα. Είναι ο πιο γνωστός για
τους υπολογισμούς που αφορούν τον επώνυμο Μετωνικό κύκλο που
εισήγαγε το 432 π.Χ. το σεληνιακό Αττικό ημερολόγιο.
• Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΜΕΤΩΝΑ
Ο Αθηναίος Αστρονόμος Μέτων (432π.Χ.) ανακάλυψε ότι 235 συνοδικοί
μήνες ισοδυναμούμε 19 τροπικά (ηλιακά) έτη ή 6940 ημέρες.( 125
μήνεςΧ30 μέρες+110 μήνες Χ 29 μέρες=6940 μέρες.) Μέσα στον 19
έτη κύκλο όλα τα ουράνια φαινόμενα (πχ. Οι φάσεις της
σελήνης) επαναλαμβάνονται με την ίδια σειρά. Ο κύκλος αυτός είναι
πρακτικά χρήσιμος, διότι αν καταγράψουμε τις ημερομηνίες των
φάσεων της σελήνης επί 19 συνεχόμενα έτη, οι φάσεις θα
επανέρχονται στις ίδιες ημερομηνίες και κατά την ίδια σειρά στα
επόμενα 19 έτη κ.ο.κ. Η ανακάλυψη αυτή έκαμε τεράστια εντύπωση
στους Αθηναίους ώστε αποφάσισαν να γράψουν “χρυσοίς γράμμασι”
σε όλα τα δημόσια καταστήματα τον αριθμό που φανερώνει την τάξη
του εκάστοτε τρέχοντος έτους μέσα στον κύκλο του Μέτωνα.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι οι πανσέληνοι επαναλαμβάνονται
περίπου 1,5 ώρες νωρίτερα απ’ ότι πριν από 19 έτη. Έτσι από το 325
μ.Χ. ο κύκλος του Μέτωνα έχει ένα αθροιστικό σφάλμα Περίπου 5,5
ημερών.
11.
• Χρησιμοποιείται απότην ορθόδοξη εκκλησία
για τον υπολογισμό της ημέρας του Πάσχα
(πρώτη πανσέληνος μετά την εαρινή ισημερία
στις 21 Μαρτίου).
12.
• O Μέτων,εμφανίζεται για λίγο ως ένας
χαρακτήρας στο παιχνίδι
του Αριστοφάνη «Όρνιθες» (414 π.Χ.).
Έρχεται στη σκηνή με τοπογραφικά όργανα
και περιγράφεται ως γεωμέτρης.
• Τα λίγα που γνωρίζουμε για τον Μέτων
έρχονται σε μας μέσα από αρχαίους
ιστορικούς. Σύμφωνα με τον Πτολεμαίο,
ένας πίνακας η «Στέλλα» που ανεγέρθει
στην Αθήνα περιείχε μια καταγραφή των
παρατηρήσεων του Μέτων, και μια
περιγραφή του Μετωνικού κύκλου. Κανένα
από τα έργα του Μέτων δεν επιβίωσαν.
13.
Αναξαγόρας
• Ο Αναξαγόραςήταν σπουδαίος αρχαίος Έλληνας
φιλόσοφος και αστρονόμος. Γεννήθηκε
στις Κλαζομενές της Ιωνίας περί το 500 π.Χ. Ήταν
γιος του Ηγησίβουλου ή Εύβουλου και ανήκε σε
πλούσιο και αριστοκρατικό γένος. Σε ηλικία 20 ετών
εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, επιδιδόμενος σε
φιλοσοφικές σπουδές, όπου και έζησε εκεί επί 30
χρόνια. Σύμφωνα όμως με την παράδοση
κατηγορήθηκε για ασέβεια και αναγκάστηκε να
εγκαταλείψει την πόλη.
Γενικά ο Αναξαγόρας προσπάθησε να ανανεώσει
την ιωνική φυσιολογία και να τη συνδυάσει με τις
πνευματικές κατακτήσεις του Παρμενίδη και
του Εμπεδοκλή.
• Για τη Γη ο Αναξαγόρας πιστεύει πως έχει
τυμπανοειδές σχήμα, και πως συγκρατείται στον
αέρα, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη.
14.
• Για τονΉλιο, ο ∆ιογένης Λαέρτιος αναφέρει πως ο
Αναξαγόρας τον θεωρεί ως διάπυρο λίθο, ενώ το
μέγεθός του είναι μεγαλύτερο από την
Πελοπόννησο.
• Για τη Σελήνη, ο φιλόσοφος πιστεύει πως
είναι ετερόφωτη, αλλά τη θεωρεί ως μια δεύτερη
Γη που κατοικείται από ανθρώπους και άλλα
όντα.(κατά τον Πλάτωνα)
• Για τα άστρα, πιστεύει ότι αυτά έχουν όμοια
μορφή με αυτή του Ηλίου. Για τους κομήτες,
θεωρεί πως είναι πλανήτες, οι οποίοι εκπέμπουν
φλόγες, τους διάττοντες αστέρες θεωρεί ως
"σπινθήρες" που εκτινάσσονται από τον αέρα, και
για τους μετεωρίτες, ο Αναξαγόρας πιστεύει ότι
είναι λίθοι που στροβιλίζονται και έλκονται από τη
Γη.
15.
Ιατρική
• Στην αρχαία Ελλάδα ο θεός της ιατρικής
και της υγείας ήταν ο Ασκληπιός. Κατά τη
μυθολογία, ο Ασκληπιός ήταν υιός του θεού
Απόλλωνα και της Κορωνίδας, κόρης του βασιλιά
της Θεσσαλίας, Φλεγύα. Όταν η Κορωνίδα ήταν
έγκυος, περιμένοντας το παιδί του Απόλλωνα,
ερωτεύτηκε και παντρεύτηκε έναν θνητό, τον Ισχύ. Ο
Απόλλων οργίστηκε με αυτό και διέταξε την αδελφή
του, την θεά Άρτεμη, να σκοτώσει την Κορωνίδα,
όπως και έγινε. Ενώ το νεκρό σώμα της Κορωνίδας
καιγόταν ο Απόλλων έβγαλε το μωρό από την κοιλιά
της και το έδωσε στον Κένταυρο Χείρωνα να το
μεγαλώσει. Ο Χείρωνας έμαθε στον Ασκληπιό
ιατρική και κυνήγι.
16.
• Οι Έλληνεςείχαν τον μεγάλο ναό του
Ασκληπιού στην Επίδαυρο και πολλούς
άλλους ναούς σε όλη τη χώρα που λέγονταν
``Ασκληπιεία το σημαντικότερο από τα
οποία ήταν στο νησί Κω. Στους χώρους
αυτούς προσέρχονταν οι ασθενείς. Τα
ιατρεία αυτά ήταν διάσημα σε όλη την
Ελλάδα και αργότερα σε όλο τον τότε
γνωστό κόσμο.
• Εκεί οι ιερείς τους έδιναν φάρμακα από
βότανα, ειδική δίαιτα και σε πολλές
περιπτώσεις έκαναν δύσκολες εγχειρίσεις.
17.
Ιπποκράτης
• Ο Ιπποκράτης (460 – 377 π.Χ.) είναι ο πατέρας της ιατρικής.
Έζησε στο νησί Κω. Ο πατέρας του ήταν ιερέας στο
Ασκληπιείο της Κω όπου συνέρρεαν ασθενείς από όλες τις
περιοχές της χώρας. Η ιατρική του άρεσε πολύ και έτσι
αποφάσισε να ασχοληθεί με αυτήν. Οι μελέτες του
απομυθοποίησαν την αρρώστια που θεωρείτο μέχρι τότε ως
μια τιμωρία από τον θεό και την έκανε από αποκλειστικό θέμα
των ιερέων του Ασκληπιού, σε πεδίο άσκησης ιατρών –
επιστημόνων
• Κατά τον Ιπποκράτη η αιτία της ασθένειας βρίσκεται στον ίδιο
τον άρρωστο και ο ιατρός χρειάζεται να τον εξετάσει ενδελεχώς
για να την βρει. Ο Ιπποκράτης θεμελίωσε την κλινική εξέταση
του ασθενή (επισκόπηση, επίκρουση, ψηλάφηση, ακρόαση –
με το αυτί τότε) και προχώρησε σε καινοτόμες μεθόδους
θεραπείας με βότανα, αφεψήματα κτλ. Αναφέρθηκε ήταν ο
πρώτος που ανακάλυψε την θεραπευτική ιδιότητα της ιτιάς
που περιέχει το ακετυλοσαλικυλικό οξύ το οποίο στα τέλη του
19ο αιώνα η γερμανική εταιρία BAYER εκμεταλλεύτηκε και
παρήγαγε την, γνωστή σε όλους μας, ασπιρίνη! Η ασπιρίνη
είναι παυσίπονο, αντιπυρετικό, αντιφλεγμονώδες και
προστατεύει από τις καρδιοπάθειες και τη νόσο Alzheimer
(μορφή άνοιας).
18.
• Ασχολήθηκε μετην ανατομία.
• Επινόησε χειρουργικά εργαλεία και προχώρησε σε
δύσκολες επεμβάσεις, όπως διάνοιξη του θώρακα, ο
τρυπανισμός του κρανίου κ.α. Τα χειρουργικά εργαλεία
που χρησιμοποιούσε ήταν νυστέρια, λαβίδες, ενδοσκόπια,
κρανιακά εργαλεία για τις επεμβάσεις στο κρανίο,
εμβρυουλκοί για τον τοκετό και πολλά άλλα. Έκανε
απολύμανση με παλιό κρασί ή σε φωτιά.
19.
• Ίδρυσε σχολή στην Κω. Πρώτος μίλησε για τις ασθένειες οξείας
μορφής που, όπως έλεγε, σκοτώνουν τους περισσότερους ασθενείς.
Μίλησε και για τις χρόνιες ασθένειες. Περιέγραψε πολλές ασθένειες και
συμπτώματα όπως την πλευρίτιδα, την πνευμονία, τον ``φρενίτιν΄΄
(πυρετός με παραλήρημα), τον λήθαργο, τον ``καύσον΄΄ (υψηλός
πυρετός) κτλ.
• Έδωσε τεράστια σημασία στην πρόληψη των ασθενειών και είναι
γνωστή η φράση του: ``κάλλιον (καλύτερα) τό προλαμβάνειν, παρά τό
θεραπεύειν΄΄. Αυτή ήταν και η γενικότερη πεποίθηση των αρχαίων
Ελλήνων που ακολουθούσαν υγιεινή ζωή: με την σωστή διατροφή και
την συνεχή άσκηση.
• Θεμελίωσε την ομοιοπαθητική. Ο Ιπποκράτης θεμελίωσε
την ομοιοπαθητική με την περίφημη φράση του: ``τα όμοια των ομοίων
εισίν ιάματα΄΄, δηλαδή το όμοιο μπορεί να θεραπευτεί με το όμοιο. ∆εν
απίθανο ο Ιπποκράτης ή άλλοι ιατροί της αρχαίας Ελλάδος να
χρησιμοποιούσαν ομοιοπαθητικά φάρμακα, δηλαδή ισχυρά φάρμακα
αραιωμένα σε τέτοιο βαθμό που να μην είναι τοξικά, αλλά να
προκαλούν συμπτώματα όμοια με τη νόσο και με τον μηχανισμό αυτό
να την θεραπεύουν.
• Οι αρχαίοι Έλληνες πέθαιναν σε μεγάλη ηλικία, αν εξαιρέσουμε τους
θανάτους από πολέμους και τις επιδημίες. Αυτό διαπιστώνεται με τις
αναγραφόμενες περιόδους που γεννήθηκαν και πέθαναν οι αρχαίοι
Έλληνες ό. Οι περισσότεροι, πέθαναν μετά τα 70
21.
• Ακόμα καιο Αριστοτέλης είχε ιατρικές γνώσεις.
Από τον πατέρα του ο Αριστοτέλης έμαθε την
ιατρική την οποία μετέδωσε και στον μαθητή του
Αλέξανδρο τον Μέγα. Στον Αλέξανδρο φάνηκε
ιδιαίτερα χρήσιμη η ιατρική στην εκστρατεία του
στην Ασία και μάλιστα συνιστούσε ειδικές δίαιτες
σε ασθενείς στρατιώτες του.
22.
Χωροταξία-Ρυμοτομία
• κλάδος τηςπολεοδομίας που ασχολείται με τη
διαρρύθμιση του χώρου, μέσα στον οποίο πρόκειται
να κτιστεί οικισμός, πόλη ή οποιοδήποτε οικοδομικό
συγκρότημα. Η διαρρύθμιση περιλαμβάνει τη
χάραξη οικοπέδων, δρόμων, πλατειών, το εύρος
αυτών, τις οικοδομικές γραμμές κ.λ.π
• Κύριοι εκπρόσωποι: ο Ιππόδαμος με τις εξαιρετικές
ρυμοτομίες του στη Ρόδο και τον Πειραιά, καθώς και
ο ∆εινοκράτης στη ρυμοτομία της Αλεξάνδρειας που
εκτός των άλλων εισήγαγαν και τον
προσανατολισμό του σχεδιασμού.
23.
Ιππόδαμος
• Ήταν Αρχιτέκτων,Πολεοδόμος, Φυσικός, Μαθηματικός,
Μετεωρολόγος και Φιλόσοφος, θεωρούμενος και ως ο
«πατέρας της Πολεοδομίας». έζησε τον 5ο αιώνα π.Χ.,
στην ακμή δηλαδή της κλασσικής εποχής της αρχαίας
Ελλάδας.
• σχεδίασε μία «ιδανική πόλη» για 10.000 πολίτες
διαιρεμένους σε τρεις τάξεις (στρατιώτες, τεχνίτες και
αγρότες), με τη γη χωρισμένη επίσης σε τρεις
κατηγορίες (ιερή, δημόσια και ιδιωτική)
• Η «Πολεοδομική Μελέτη Πειραιώς» (451 π.Χ.)
αποτέλεσε πρότυπο για όλες τις πόλεις της κλασσικής
εποχής. Κατασκευάστηκαν «γειτονιές», μικρές ομάδες
σπιτιών σε οικόπεδα των 240 τ.μ. για κάθε σπίτι. Τα
σπίτια έγιναν σε σειρά με μεσοτοιχία και
προσανατολισμό προς νότο
• Κάθε σπίτι ήταν διώροφη μονοκατοικία με καθημερινό,
κουζίνα, ξενώνα και αυλή.
24.
Ιπποδάμειο σύστημα
• Το σύστημα αυτό βασιζόταν στη χάραξη παράλληλων δρόμων,
που τέμνονται κάθετα, ώστε να δημιουργούνται οικοδομικά τετράγωνα
και κανονικές πλατείες και ονομάστηκε Ιπποδάμειος νέμησις. Τα
οικοδομικά τετράγωνα είχαν χαραχθεί με ακρίβεια και χωρίστηκαν σε
οικόπεδα ίσου εμβαδού. Οι δρόμοι ήταν ευθύγραμμοι και ευρείς και οι
πλατείες ευρύχωρες. Οι θέσεις των διοικητικών κτιρίων, των ναών και
των κατοικιών ήταν καθορισμένες με ακρίβεια. Για να εξασφαλίσει την
υγιεινή λειτουργία των πόλεων ο Ιππόδαμος σχεδίαζε την
υδροδότησή τους, φρόντιζε να εφοδιάζονται με άφθονο νερό και τις
προσανατόλιζε έτσι ώστε οι κατοικίες να έχουν ήλιο το χειμώνα και
δροσιά το καλοκαίρι. Πρόβλεψε κλίσεις στους δρόμους για την
απομάκρυνση των νερών της βροχής. Τοποθετούσε τους ναούς και τα
δημόσια κτίρια σε περίβλεπτες και οχυρές θέσεις, ώστε να
εξυπηρετείται η λειτουργικότητα και να εξασφαλίζεται η άμυνά τους.
