Downloaded 805 times
Uploaded byniel lopez
Panitikan ng Bagong Lipunan (Never Again)
Sa ilalim ng batas militar na idineklara ni Pangulong Ferdinand Marcos noong Setyembre 21, 1972, ipinahayag ang pansamantalang paghinto ng mga pahayagan at iba pang anyo ng media habang ang panitikan ay umunlad sa kabila ng sensura. Pinasigla ni Imelda Marcos ang dulaan, na naging pangunahing anyo ng panitikan, at patuloy itong nagbigay ng gantimpala sa mga natatanging akda sa larangan ng tula at kwento. Sa kabila ng mahigpit na kontrol, nagkaroon pa rin ng masiglang pag-unlad sa panitikan ng bansa na nagbigay-diin sa mga pagsusuri sa mga paksang panlipunan at kultural.
More Related Content
Similar to Panitikan ng Bagong Lipunan (Never Again)
Panitikan ng Bagong Lipunan (Never Again)
- 1. ANG PANAHON NG BAGONGLIPUNAN
- 2. Bunga ng mganagaganap na malawakang kilos protesta ng iba’t-ibang samahan at ang masigasig na aktibismo ng mga kabataan noong Panahon ng Isinauling Kalayaan, idineklara ni Pangulong Ferdinand Marcos ang Batas Militar noong Setyembre 21, 1972. Batas Militar
- 3. Kasabay ng deklarasyonng Batas Militar anf pansamantalang pag papahinto ng publikasyon ng mga pahayagan, ang sirkulasyon ng mga ito, pambansa man o pampaaralan. Pinahinto rin ang pagpapalabas ng mga panooring pantelebisyon at pagtatanghal ng mga pelikula. Pansamantalang ntigil ang mga programa sa radyo . Batas Militar
- 4. Pinakamasiglang bahagi ngpanitikan ng panahong ito ang dula na nagkaroon ng pangunahing tgapgtaguyod sa katauhan ng noon ay Unang Ginang ng bansa na si Imelda Marcos Batas Militar
- 5.
- 6. Peace and Order(Kapayapaan) Land Reform (Reporma sa Lupa) Economic Reform (Reporma sa Pangkabuhayan Development of Moral Values (Paglinang ng Kahalagahang Pantao) Government Reform (Repormang Pampamahalaan) Educational Reform (Repormang Pampaaralan) Social Reform (Repormang Panlipunan)
- 7. Naging karaniwang paksainng mga lathalain sa unang bahagi ng Dekada’ 70 ang tatlong tunguhin ng bansa sa ilalim ng Bagong Lipunan. Ang mga ito ay ang pagtataguyod ng kaunlaran pangkabuhayan, pagbabagong panlipunan at kalinangang pangkultura ng bansa. Dekada ‘70
- 8.
- 9. Sa kanyang masugidna interes at pagtataguyod ay pinasigla ng Unang Ginang Imelda Marcos ang dulaan noong panahon ng Bagong Lipunan. Pangunahing nakatulong sa pagpapasigla ng anyong ito ng panitokan ang pagpapaayos ng lumang tanghalan gaya ng Metropolitan Theatre. Unang Ginang Imelda Marcos
- 10. Mga Naitanghal saMetropolitan Theatre. Isang Munting Alamat Portrait of the Artist as a Filipino ni Lamberto Avellana. “Halik sa Kampilan” ni Leonardo Ilagan “Usa sa Kasalan” ni Orlando Nadres “Tales of the Manuvu” ni Beinvenido Lumbera dula
- 11. Nagpatuloy rin angPalanca sa paggawad ng parangal sa mga dulang may iisahing yugto, isang bagay na nakadaragdag sa pagsigla ng dula sa panahong ito. Isa sa mga natampok na dulang pinagkalooban ng gantimpala ng Palanca noong 1974 ang dulang – “Sidewalk Vendor” ni Reul Molina Aguila na naglalarawan ng buhay ng mga kabataang lalaking sidewalk vendor – mga nagtitinda ng sigarilyo. Gawad palanca
- 12.
- 13. Isa sa mgabagay na laging maaalala sa panahon ng Bagong Lipunan ang malaganap na popularidad ng mga islogan. islogan
- 14. Halimbawa: Hinggil sa Kahalagahangpantao: Sa ikauunlad ng bayan, Disiplina ang kailangan. islogan
- 15. Hinggil sa Programangpangkabuhayan: Magplano ng pamilya, Nang buhay ay lumigaya Tayo’y magtanim Upang mabuhay islogan
- 16. Kaugnay sa seryosongpanitikan itinatag noong Agosto 1973 ang Galian sa Arte at Tula (GAT) Tulang nasulat noong panahon ng Batas Militar “Pilipino: Isang Depinisyon” ni Pociano B.Pineda “Kagila-gilalas na Pakikipagsapalaran” ni Juan dela Cruz “Doktrinang Anak Pawis” ni Virgilio Almario “Litanya kay Sta. Clara” ni Teo Antonio Galian sa arte at tula
- 17. Piling Bahagi ngLITANYA KAY STA. CLARA Misis dela Cruz, sumayaw ka Kumendeng ka, kumendeng pa, Ipagaspas mo ang iyong saya, Humiling ka sa mhal na santa, Umawit ka sa mahal na patrona
- 18. Hindi dasal angpamphlet sa pagpaplano Ang kampanya sa dyaryo Ang operasyon sa ari ng tao Sta. Clarang pinung-pino Sila po ay pakinggan Pagsayawin po ng pawis ng sakripisyo Isakripisyo po ang pildoras sa pandanggo.
- 19. Isang bahagi ngtulang “Polusyon” ni Beinvenido Ramos: May isang uri ng polusyong hindi mo kayang lunasan Ni hindi mo kayang pigilin, lumalason di sa katawan mo Kundi sa iyong moral, sa iyong ispiritu (Kung mayroon ka), Sa iyong kaluluwa. Paano malulunasan ang polusyong ito? Hindi mo ito nakikita ngunit nadarama mo.
- 20. Ito’y polusyong likhang pabrika rin, ngunit pabrika ng iyong sarili na kumakain ng kasakiman, karumihan, pandaraya, panlalamang, kalupitan, pang -aapi pananagano, pagpapakayamo- sapagkat ikaw ay lumikha ng isang pabrika sa iyong sarili na nagtatapon ng lason, dumi, polusyon.
- 21. Ang pagbibigay nggawad parangal at pagkilala sa mga natatanging tulang nasulat ay ipinagpatuloy ng Gawad Palanca. Gayundin naman, tumatanggap ng pagkillala ang mahuhusay na makata mula sa Timpalak Literaryo ng Cultural Center of the Philippines (CCP) at sa Talaang Ginto. Gawad palanca
- 22. Ang Talaang Gintoay pagkilala ng Surian ng Wikang Pambansa sa pinakamahusay na tulang naisulat sa isang takdang panahon. Ipinagkaloob ang parangal sa mga sumulat ng mahuhusay na tula kasabay ng pagdiriwang ng Arawni Balagtas na isinasagawa tuwing Abril 2, sa araw ng kapanganakan ng dakilang si Francisco Baltazar. Gawad palanca
- 23. Sa Timpalak Literaryona pinamahalaan ng Cultural Center of the Philippines, kabilang sa mga makatang nabigyan ng parangal sa kanilang mga isinulat ang mga sumusunod: Patimpalak literaryo
- 24. • Gloria VillarazaGuzman – nagsaaklat ng epikong Handog ng Kalayaan. • Jesus Manuel Santiago – nagkamit ng ikalawang gantimpala sa Timpalak ng Tula ng CCP noong 1976. Patimpalak literaryo
- 25.
- 26. Nagpatuloy nag GawadPalanca sa pagkakaloob ng gantimpala sa mga namumukod na maikling kuwento. Sumigla ang pagsulat ng mga manunulat ng mga paksang hitik sa mga pangyayaring nagaganap sa lipunan ngunit walang nalathalang mga kuwentong tumutuligsa sa Batas Militar at ang epekto nito sa sa karapatang pantao at kalayaan ng mga mamamayan Gawad Palanca PAtuloy!
- 27. Alfredo Lobo Mario Libuan AugustoSumilang Lualhati Bautista Reynaldo Doque Benigno Juan Benjamin Pascual Domingo Landicho, Rebolusyonaryong manunulat
- 28. Bukod sa GawadPalanca, isa pa sa nakatulong upang mapasigla ang pagsulat ng maikling kuwento sa panahon ng Bagong Lipunan ang “Sagisag”. Nagkaloob din ito ng Gawad Sagisag. Magasing “sagisag”
- 29.
- 30. Naging balakid sapagsulong ng nobela ang suliranin sa pagpapalimbag. Bukod sa kamahalan ng pagpapalimbag, nakadaragdag pa sa kawalan ng insentibo ng mga nobelista na sensura sa nilalaman mga inilathala. Mahigpit na sensura!
- 31. “Ginto ang KayumanggingLupa” ni Dominador Mirasol “May Tibok ang Puso ng Lupa” ni Beinvinido Ramos “Gapo” ni Lualhati Bautista “Dekada 70” ni Lualhati Bautista “Hulagpos “ ni Mano de Verdades Posadas Lathalaing Nobela
- 32.
- 33. Nakatulong sa pagtataguyodng mga klasikal na awiting Pilipino ang mga lingguhang konsyerto, ballet at dulang itinanghal sa CCP. Awiting nilikha upang gamiting Propaganda: Awiting Pilipino Sumigla
- 34. Bagong Lipunan May bagongsilang May bago nang buhay Bagong bansa, bagong galaw Sa bagong lipunan Nagbabago ang lahat Tungo sa pag-unlad At ating itanghal Bagong Lipunan
- 35. Ang gabi magmaliwnang ganap At lumipas na ang magdamag Madaling araw ay nagdiriwang Sa umagang daratal. Ngumiti na ang pag-asa Sa umagang anong ganda (Ulitin ang unang bahagi)
- 36. Tayo’y Magtanim Lahat namakakain ay ating itanim Magtanim, magtanim tayo’y magtanim Gawing kulay luntian ang kapaligiran Magtanim, magtanim upang mabuhay Magtanim, magtanim Tayo nang magtanim upang mabuhay.
- 37. Ako’y Pinoy Ako’y isangPinoy sa puso’t diwa Pinoy na isinilang sa ating bansa Ako’y hindi sanay sa wika ng mga banyaga Ako’y Pinoy na mayroong sariling wika
- 38. Anak Nang isilang kasa mundong ito, laking tuwa ng magulang mo At ang kamay nila ang iyong ilaw At ang nanay at atatay mo’y di malaman ang gagawin Minamasdan pati pagtulog mo
- 39. Nagdaan pa angmga araw at ang landas mo’y naligaw Ikaw ay nalulong sa masamng bisyo At ang una among nilapitan ang iyong inang lumuluha At ang tanong, “Anak, ba’t ka nagkaganyan?”
- 40.
- 41. Nangapinid ang mgapahayagan at lingguhang babasahin sa simula ng pag-iral ng batas Militar. Mga pahayagan • Philippine Daily Express • Times Journal • Balita at Pilipino Express Pahayagan at magasin
- 42. • Hiwaga • Espesyal •Bulaklak • Aliwan • Tagalog Klasiks • Darna • Liwayway Komiks
- 44.
- 45. Nakatulong sa pagpapaunladng pelikula ang tamang pagdaraos ng Manila Film Festival. • Manila sa Kuko ng Liwanag • Minsa’y Isang Gamu-gamo • Ganito Kami Noon… Paano kami Bukas? • Insiang • Aguila Pelikula, telebisyon at radyo
- 46. Pangkalahatang Pananaw sa panitikan Sa panahonng Batas militar
- 47. Sa kabuuan, bagamanat nagkaroon ng sensura sa mga paksaing maaring talakayin ang mga manunulat sa panahon ng Bagong Lipunan, nagpatuloy pa rin sa pag-unlad ang panitikan. Nagging mabunga ang panahong ito sa pagpukaw ng interes ng mga Pilipino sa mga bagay na pangkalinangan na naipahayag sa uri ng mga dulang naitanghal , awitin at musikang naisulat at mga pelikulang ipinalabas. Pangkalahatang balita