OSI wdlD;sh
Mahesh Kodituwakku-BTech-(ICT),MCTS,MIEEE, Certificate in ICT(AIT-Thailand)
Cert in Digital Marketing (Google)National Dip in Teaching (Merit)
යෙදුම් ස්ථරෙ
සමර්පණ ස්ථරෙ
සැසි ස්ථරය
ප්‍රවාහන ස්ථරය
ජාල ස්ථරය
දත්ත සනිධන ස්ථරය
භ ෞතික ස්ථරය
Software Layers
Heart of OSI
Hardware Layers
යෙදුම් ස්ථරෙ
සමර්පණ ස්ථරෙ
සැසි ස්ථරය
ප්‍රවාහන ස්ථරය
ජාල ස්ථරය
දත්ත සනිධන ස්ථරය
භ ෞතික ස්ථරය භ ෞතික ස්ථරය
දත්ත සනිධන ස්ථරය
ජාල ස්ථරය
ප්‍රවාහන ස්ථරය
සැසි ස්ථරය
සමර්පණ ස්ථරෙ
යෙදුම් ස්ථරෙ
OSI ආකෘතිය අවශ්‍ය වුභේ ඇයි?
තාක්ෂණ දියුණුවත් සමඟම විවිධ ආකාරයේ සන්නියේදන උපාාංග භාවිත
විෙ. යම්වා අතර සම්මතෙක් අවශ්‍ය වූ අතර එිසා ඒවායේ එකම
ආකාරෙක ප්‍රමිතිකරණෙක් අවශ්‍ය විෙ.
යතාරතුරු පද්ධතිෙක එක් තැනක සිට තවත් ස්ථානෙකට දත්ත යගන
ෙන ආකාරෙ විස්තර කිරීම සදහා යමම ආකෘතිෙ භාවිත යේ.
අන්නතර්ජාතික ප්‍රමිතිකරණ සාංවිධානෙ මගින්න යමම ආකෘතිෙ හඳුන්නවා
යදන ලදී.
යෙදුම් ස්ථරෙ
• යමම ස්ථරයෙන්න ජාලෙ සමඟ ගනුයදනු කරන End Users ඒ සඳහා අවශ්‍යවන වැඩසටහන්න
හා අතුරු මුහුණත් ලබා යදයි.
• User Authentication ,Privacy Configurations වැි යද් භාවිත වන්නයන්නත යම්
ස්ථරයේ දී ෙ.
• යවබ් අතිරික්ු , විදුත් තැපෑල, සන්නියේදන මෘදුකාාංග(Google Meet , Microsoft
Teams) යමම ස්ථරෙට අෙත් යේ.
• ිෙමාවලි යලස භාවිත වන්නයන්න Telnet, HTTP,HTTPS,FTP,SMTP,TFTP,POP3,VOIP
• FTP,TFTP → යගාණු හුවමාරුව
• http/s → අන්නතර්ජාල භාවිතෙ
• SMTP,POP3 → විදුත් තැපෑල
• Telnet → අතතය පර්ෙන්නත සඳහා
සමර්පණ ස්ථරෙ
• යමම ස්ථරයේ දී දත්ත පරිවර්තනෙ වීම සිදුයේ.
• අප ෙවන්නයන්න පින්නූරෙක් නම් එෙ ද්විමෙ යක්තබවට (උදා 101100) පරිවර්තනෙ වන අතර
ද්විමෙ යක්තෙ නැවත මුල් යගාණුව බවටත් පත්වන්නයන්න යමහි දීෙ
10001000111100011000111
000100011110001100011
1000100011110001100011
1000100011110001100011
1000100011110001100011
1000100011110001100011
1000100011110001100011
1000100011110001100011
• දත්ත Encryption හා Decryption සිදු යකයරන්නයන්න ද යමම ස්ථරයේ දී ෙ.
සැසි ස්ථරය
• දත්ත සන්නියේදනෙ වන යෙදවුම් යදක අතර සම්බන්නධතාව යගාඩනැඟීම හා
කළමනාකරණෙ සිදුවන්නයන්න යමම යල්ෙරයේ දීෙ
ඒකපථ දත්ත සම්යේෂණෙ
අර්ධ ද්විපථ දත්ත සම්යේෂණෙ
පූර්ණ ද්විපථ දත්ත
සම්යේෂණෙ
ප්‍රවාහන ස්ථරය
• යගන ෙන දත්ත කුඩා කැබලි වලට ( Segmentation )යවන්න කිරීම යමම
සථරයේ දී සිදුයේ.
• යගන ෙන දත්ත ිවැරදිව ලබා දුන්නයන්න දැයි ෙන්නන විමසා බැලීම ද යමම
ස්ථරයේ දී සිදුයේ.
• TCP හා UDP ිෙමාවලි යමම ප්‍රවාහන ස්ථරයේ දී භාවිත යේ.
• TCP හි දී දත්ත ිවැරදිව යබදා හැරුයන්නද ( Acknowledgment) ෙන්නන
විමසා බැයලන අතර UDP හි දී එවැන්නනක් සිදු වන්නයන්න නැහැ.
• TCP හි දී දත්ත ිවැරදිව යබදා හැරුයන්නද ( Acknowledgment) ෙන්නන
විමසා බැයලන අතර UDP හි දී එවැන්නනක් සිදු වන්නයන්න නැහැ.
ජාල ස්ථරය
• යම් ජාල ස්ථරෙත් එක්ක මතක් යවන යදෙක් තමයි මාර්ගකෙ නැත්නම්
Router එක
• Source පරිගණකයේ සිට Destination පරිගණකෙට ගමන්න කළ හැකි වඩාත්
ප්‍රශ්‍ස්ථම මාර්ගෙ හඳුනා ගැනීම යමහි දී සිදුයවනවා.
• යමම ස්ථරයේ දී භාවිත වන ිෙමාවලි වන්නයන්න,
• IP
• IPX
• ARP
• ICMP
• RIP
• OSPF
මාර්ගකයක් ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය
දත්ත සනිධන ස්ථරය
• ජාලකරණ ස්විචෙ (Network Switch) යමම ස්ථරයේ දී භාවිත වන
ප්‍රධානතම උපාාංගෙයි.
• Mac Address භාවිත වන්නයන්න ද යමම ස්ථරයේ දීෙ.
• Mac Address භාවිත කරමින්න Source හා Distination Computers හඳුනා
ගැනීම යමම ස්ථරයේ දී සිදුයේ.
• දත්ත සන්නියේදන යදෝෂ ද යමම ස්ථරයේ දී දැනුම් දීම සිදුයේ.
• ජාලකරණ අතුරු මුහුණත් කාඩ්පත්(NIC), Network Bridge, Switch ද
යමම ස්ථරයේ දී භාවිත යේ.
භ ෞතික ස්ථරය
• ජාලකරණ නාභි, රිපීටර, යක්බල් , සම්බන්නධක යමම යල්ෙරයේ
භාවිත යේ.
• දත්ත රැහැන්න සහිත යහෝ රහිත ක්‍රමෙට සන්නියේදනෙ යමහි දී
අයනක් අන්නතෙට සම්බන්නධ කිරීම සිදුවන්නයන්න ද යමම ස්ථරයේ ෙ.
යෙදුම් ස්ථරෙ
සමර්පණ ස්ථරෙ
සැසි ස්ථරය
ප්‍රවාහන ස්ථරය
ජාල ස්ථරය
දත්ත සනිධන ස්ථරය
භ ෞතික ස්ථරය
යෙදුම් ස්ථරෙ
සමර්පණ ස්ථරෙ
සැසි ස්ථරය
ප්‍රවාහන ස්ථරය
ජාල ස්ථරය
දත්ත සනිධන ස්ථරය
භ ෞතික ස්ථරය
Data
Data
Data
Segments
Packets
Frames
Bits
OSI Model

OSI Model

  • 1.
    OSI wdlD;sh Mahesh Kodituwakku-BTech-(ICT),MCTS,MIEEE,Certificate in ICT(AIT-Thailand) Cert in Digital Marketing (Google)National Dip in Teaching (Merit)
  • 2.
    යෙදුම් ස්ථරෙ සමර්පණ ස්ථරෙ සැසිස්ථරය ප්‍රවාහන ස්ථරය ජාල ස්ථරය දත්ත සනිධන ස්ථරය භ ෞතික ස්ථරය Software Layers Heart of OSI Hardware Layers
  • 3.
    යෙදුම් ස්ථරෙ සමර්පණ ස්ථරෙ සැසිස්ථරය ප්‍රවාහන ස්ථරය ජාල ස්ථරය දත්ත සනිධන ස්ථරය භ ෞතික ස්ථරය භ ෞතික ස්ථරය දත්ත සනිධන ස්ථරය ජාල ස්ථරය ප්‍රවාහන ස්ථරය සැසි ස්ථරය සමර්පණ ස්ථරෙ යෙදුම් ස්ථරෙ
  • 4.
    OSI ආකෘතිය අවශ්‍යවුභේ ඇයි? තාක්ෂණ දියුණුවත් සමඟම විවිධ ආකාරයේ සන්නියේදන උපාාංග භාවිත විෙ. යම්වා අතර සම්මතෙක් අවශ්‍ය වූ අතර එිසා ඒවායේ එකම ආකාරෙක ප්‍රමිතිකරණෙක් අවශ්‍ය විෙ. යතාරතුරු පද්ධතිෙක එක් තැනක සිට තවත් ස්ථානෙකට දත්ත යගන ෙන ආකාරෙ විස්තර කිරීම සදහා යමම ආකෘතිෙ භාවිත යේ. අන්නතර්ජාතික ප්‍රමිතිකරණ සාංවිධානෙ මගින්න යමම ආකෘතිෙ හඳුන්නවා යදන ලදී.
  • 5.
    යෙදුම් ස්ථරෙ • යමමස්ථරයෙන්න ජාලෙ සමඟ ගනුයදනු කරන End Users ඒ සඳහා අවශ්‍යවන වැඩසටහන්න හා අතුරු මුහුණත් ලබා යදයි. • User Authentication ,Privacy Configurations වැි යද් භාවිත වන්නයන්නත යම් ස්ථරයේ දී ෙ. • යවබ් අතිරික්ු , විදුත් තැපෑල, සන්නියේදන මෘදුකාාංග(Google Meet , Microsoft Teams) යමම ස්ථරෙට අෙත් යේ. • ිෙමාවලි යලස භාවිත වන්නයන්න Telnet, HTTP,HTTPS,FTP,SMTP,TFTP,POP3,VOIP • FTP,TFTP → යගාණු හුවමාරුව • http/s → අන්නතර්ජාල භාවිතෙ • SMTP,POP3 → විදුත් තැපෑල • Telnet → අතතය පර්ෙන්නත සඳහා
  • 6.
    සමර්පණ ස්ථරෙ • යමමස්ථරයේ දී දත්ත පරිවර්තනෙ වීම සිදුයේ. • අප ෙවන්නයන්න පින්නූරෙක් නම් එෙ ද්විමෙ යක්තබවට (උදා 101100) පරිවර්තනෙ වන අතර ද්විමෙ යක්තෙ නැවත මුල් යගාණුව බවටත් පත්වන්නයන්න යමහි දීෙ 10001000111100011000111 000100011110001100011 1000100011110001100011 1000100011110001100011 1000100011110001100011 1000100011110001100011 1000100011110001100011 1000100011110001100011
  • 7.
    • දත්ත Encryptionහා Decryption සිදු යකයරන්නයන්න ද යමම ස්ථරයේ දී ෙ.
  • 8.
    සැසි ස්ථරය • දත්තසන්නියේදනෙ වන යෙදවුම් යදක අතර සම්බන්නධතාව යගාඩනැඟීම හා කළමනාකරණෙ සිදුවන්නයන්න යමම යල්ෙරයේ දීෙ ඒකපථ දත්ත සම්යේෂණෙ අර්ධ ද්විපථ දත්ත සම්යේෂණෙ
  • 9.
  • 10.
    ප්‍රවාහන ස්ථරය • යගනෙන දත්ත කුඩා කැබලි වලට ( Segmentation )යවන්න කිරීම යමම සථරයේ දී සිදුයේ. • යගන ෙන දත්ත ිවැරදිව ලබා දුන්නයන්න දැයි ෙන්නන විමසා බැලීම ද යමම ස්ථරයේ දී සිදුයේ. • TCP හා UDP ිෙමාවලි යමම ප්‍රවාහන ස්ථරයේ දී භාවිත යේ.
  • 11.
    • TCP හිදී දත්ත ිවැරදිව යබදා හැරුයන්නද ( Acknowledgment) ෙන්නන විමසා බැයලන අතර UDP හි දී එවැන්නනක් සිදු වන්නයන්න නැහැ.
  • 12.
    • TCP හිදී දත්ත ිවැරදිව යබදා හැරුයන්නද ( Acknowledgment) ෙන්නන විමසා බැයලන අතර UDP හි දී එවැන්නනක් සිදු වන්නයන්න නැහැ.
  • 13.
    ජාල ස්ථරය • යම්ජාල ස්ථරෙත් එක්ක මතක් යවන යදෙක් තමයි මාර්ගකෙ නැත්නම් Router එක • Source පරිගණකයේ සිට Destination පරිගණකෙට ගමන්න කළ හැකි වඩාත් ප්‍රශ්‍ස්ථම මාර්ගෙ හඳුනා ගැනීම යමහි දී සිදුයවනවා. • යමම ස්ථරයේ දී භාවිත වන ිෙමාවලි වන්නයන්න, • IP • IPX • ARP • ICMP • RIP • OSPF
  • 14.
  • 15.
    දත්ත සනිධන ස්ථරය •ජාලකරණ ස්විචෙ (Network Switch) යමම ස්ථරයේ දී භාවිත වන ප්‍රධානතම උපාාංගෙයි. • Mac Address භාවිත වන්නයන්න ද යමම ස්ථරයේ දීෙ. • Mac Address භාවිත කරමින්න Source හා Distination Computers හඳුනා ගැනීම යමම ස්ථරයේ දී සිදුයේ. • දත්ත සන්නියේදන යදෝෂ ද යමම ස්ථරයේ දී දැනුම් දීම සිදුයේ. • ජාලකරණ අතුරු මුහුණත් කාඩ්පත්(NIC), Network Bridge, Switch ද යමම ස්ථරයේ දී භාවිත යේ.
  • 16.
    භ ෞතික ස්ථරය •ජාලකරණ නාභි, රිපීටර, යක්බල් , සම්බන්නධක යමම යල්ෙරයේ භාවිත යේ. • දත්ත රැහැන්න සහිත යහෝ රහිත ක්‍රමෙට සන්නියේදනෙ යමහි දී අයනක් අන්නතෙට සම්බන්නධ කිරීම සිදුවන්නයන්න ද යමම ස්ථරයේ ෙ.
  • 17.
    යෙදුම් ස්ථරෙ සමර්පණ ස්ථරෙ සැසිස්ථරය ප්‍රවාහන ස්ථරය ජාල ස්ථරය දත්ත සනිධන ස්ථරය භ ෞතික ස්ථරය යෙදුම් ස්ථරෙ සමර්පණ ස්ථරෙ සැසි ස්ථරය ප්‍රවාහන ස්ථරය ජාල ස්ථරය දත්ත සනිධන ස්ථරය භ ෞතික ස්ථරය Data Data Data Segments Packets Frames Bits