Nevojat e botes per energji

1. Tema:Nevojat e
botes per energji
Salvi Almadhi
Hersa Lleshi

2. Burimet primare dhe sekondare te energjise
• Burimet primare te
energjise jane:
qymyri, nafta , gazi
natyror , drita e
diellit, era, uji etj…
• Burimet sekondare:
termocentralet ,
elektriciteti , gazi
hidrogjen dhe lendet
djegese.

3. Burimet e riperteritshme dhe te pariperteritshme
Burimet e riperteritshme
Një burim i rinovueshëm, i njohur gjithashtu si një burim
i rrjedhës, është një burim natyror i cili do të plotësohet
për të zëvendësuar pjesën e varfëruar nga përdorimi dhe
konsumi, qoftë përmes riprodhimit natyror ose proceseve
të tjera të përsëritura në një kohë të caktuar në një
shkallë të kohës njerëzore. Kur shkalla e tillë e rikuperimit
të burimeve nuk ka gjasa të tejkalojë kurrë një shkallë
kohe njerëzore, këto quhen burime të përhershme.
Burimet e rinovueshme janë një pjesë e mjedisit natyror
të Tokës dhe përbërësit më të mëdhenj të ekosferës së
saj. Një vlerësim pozitiv i ciklit jetësor është një tregues
kryesor i qëndrueshmërisë së një burimi. Përkufizimet e
burimeve të rinovueshme mund të përfshijnë gjithashtu
prodhimin bujqësor, si në produktet bujqësore dhe në
një farë mase burimet ujore. Në vitin 1962, Paul Alfred
Weiss përcaktoi burimet e rinovueshme si: "Gama totale
e organizmave të gjallë që i sigurojnë njeriut jetën, fijet,
etj ...". Një lloj tjetër i burimeve të rinovueshme janë
burimet e ripërtëritshme të energjisë. Burimet e
zakonshme të energjisë së rinovueshme përfshijnë
energjinë diellore, gjeotermale dhe të erës, të cilat
kategorizohen të gjitha si burime të rinovueshme. Uji i

4. Burimet e riperteritshme dhe te pariperteritshme
Burimet e pariperteritshme
Një burim jo i rinovueshem (i quajtur
edhe një burim i limituar) është një
burim që nuk rinovojë veten në një
shkallë të mjaftueshme për te kaluar
shkallen e konsumit te tij nga njeriu .
Një shembull eshte karburanti
. Materiali origjinal organik, me
ndihmën e nxehtësisë dhe presionit,
bëhet lëndë djegëse e tille si nafta
apo gazi. mineralet tokesore dhe
mineralet metalike, karburantet fosile
(qymyri, nafta,gazi natyror) dhe
nëntokësor në akuiferet caktuara
konsiderohen të gjitha burime jo të
rinovueshme, edhe pse elementet
individuale janë ruajtur pothuajse
gjithmonë.
Lendet fosile
Burime natyrore si qymyri,nafta dhe gazi natyror duan
mijera vjet per tu formuar dhe nuk mund te
zevendesohen me ritmin e konsumit te tyre.Keshtu
konsiderohet se burimet me baza fosile do te behen
shume te kushtueshme per te korrur fitim dhe njerezimi
duhet ta ktheje koken nga burime te tjera energjie si
energjia diellore ose e eres.Sot burimi kryesor I energjise
I perdorur nga njeriu eshte lenda fosile.Qe nga fillimi I
perdorimit te motorit me djegie te brendshme ne
shekullin 17,nafta dhe lende te tjera fosile kane qene
objekt I vazhdueshem kerkesash te shumellojshme.Si
rezultat,infrastruktura e pershtatshme dhe sistemet e
transportit qe jane te pershtatshme per perdorimin e
motorit me djegie te brendshme mbetet e perhapur ne
gjithe globin.Perdorimi I vazhdueshem I lendeve fosile ne
nivelin e sotem besohet se mund te rrise ngrohjen
globale dhe te shkaktoje ndryshime te medha klimatike
• Lendet nukleare
• Fuqia nukleare siguron rreth 6% te energjise boterore
dhe 13-14% te elektricitetit.Prodhimi I energjise nukleare

5. Ndryshimet ndermjet burimeve te
riperteritshme dhe te pariperteritshme
• Ndryshimi ndermjet burimeve te riperteritshme dhe te pariperteritshme qendron se , burimet
e riperteritshme jane te rinovueshme dhe te pashterueshme qe do thote nuk mbarojne kurre.
• Disa burime energjie ,si :qymyri , nafta, gazi dhe uranium do te mbarojne nje dite.Ato jane
burime te pariperteritshme.Burime te tjera ,te tilla si druri jane te riperteritshme.Per te pasur
me shume lende drusore duhet te mbjellim sa me shume peme.Disa njerez mendojne se
burimet e riperteritshme te energjise mund te perdoren perseri, por kjo nuk eshte e
sakte.Burimet ‘’e riperteritshme’’ ka kuptimin qe ato mund t’I zevendesojme shume shpejt.

6. Grafiket perkatese per nevojat e Evropes dhe
Shqiperise

7. Grafike te tjere
Pjesemarrja e burimeve primare te energjise
(2017)
Burimet primare energjetike per vitin
(2012)

8. Si kane ndryshuar nevojat e botes per
energji?
• 150 vjet me pare, njerezit
ne bote kane perdorur
burimet primare te
energjise, si druri, qe
pritej ne pyll apo qymyri
qe nxirrej nga
nentoka.Cdo vit e me
teper nevojat e ketyre
burimeve primare kane
vazhduar duke u rritur me
shpejtesi marramendese.