Historia eenergjise berthamore
ne perdorimet civile fillon ne vitet
50. Keto vite hapen me
magjepsjen e pergjithshme mbi
energjine berthamore. Ne ate
epoke te gjithe ishin te bindur se
energjia berthamore do te
ndryshonte boten dhe brenda 20-
30 viteve gjithcka do te
funksiononte fal kesaj energjie te
re. Gjate asaj kohe, e ardhmja e
energjise berthamore nuk shihej
thjesht si nje alternative per
prodhimin e elektricitetit. Kjo
energji do te sherbente se shpejti
per te vene ne funksionim
motoret e avioneve, anijeve,
nendeteseve dhe lokomotivave .
3.
Gjate reaksioneveberthamore te
fuzionit nje atom uraniumi U235
goditet nga nje neutron, dhe
shperbehet ne atome Kriptoni
dhe Bariumi duke cliruar edhe
energji .Nje pjese e energjise se
perftuar rrit temperaturen e ujit
duke e kthyer ne avull qe do te
sherbeje per te vene ne levizje
turbinat, ndersa pjesa tjeter
perhapet ne forme valesh.
4.
Radiacioni eshteperhapja e
energjise ne formen e valeve,
ose levizja e therrmijave
subatomike (kuarke etj) per
shkak te kalimit te nje trupi
(atomi) nga nje gjendje me
energji me te larte ne nje
gjendje me energji me te ulet.
Radiacioni quhet jonizues kur
eshte ne gjendje te shkepute
nga atomet elektrone, dhe jo-
jonizues kur nuk permban
energjine e duhur per te
shkeputur elektrone.
5.
Ne bazete energjise dhe
te elementeve qe clirohen
radiacioni jonizues
ndahet ne rreze alfa
(clirohet nje berthame
heliumi qe permban 2
protone, 2 neutrone),
beta (clirohet nje elektron
ose pozitron) ose gama
(clirohen vale
elektromagneteki, ose
foton me eneregji te
larte).
6.
1- Energjiaberthamore eshte nje burim i cmuar qe
mund te perdorim per te evituar degradimin e
metejshem te planetit, dhe per te mbuluar nevojat me
energji te nje popullsie gjithnje ne rritje.
2- Energjia berthamore per sa e fuqishme dhe e
dobishme mund te jete, mbetet akoma e paeksploruar
plotesisht dhe perben nje rrezik serioz si per njerezimin
ashtu edhe per planetinToke
8.
Ne botesot kemi 439 Centrale Berthamore qe
prodhojne 17% te energjise se pergjithshme.
Jeta e nje centrali shkon nga 25-30 vjet, pastaj
centralli mbyllet dhe mbeten skorjet radioaktive.
Kostoja per bonifikimin e zones eshte aq e larte sa
qe ben te rritet edhe kostoja e enrgjise se
prodhuar e cila megjithate eshte e ulet.
Asnje vend ne bote nuk ka gjetur deri me sot nje
zgjidhje te duhur per stokimin e skorjeve.
Asnje vend perendimor ne 15 vjetet e fundit
(perveç Finlandes) nuk ka ndertuar Centrale
Nukleare, madje ne Itali ne 1988 u mbyllen me
Referendum popullor Centralet Ekzistues, dhe kjo
duhet te na beje qe reflektojme.
10.
Perspektiva senjë ditë në të
ardhmen burimet e naftës
mund të shterojnë dhe
kërcënimi që po i bëhet
planetit nga ngrohja globale,
ka sjellë në plan të parë
domosdoshmërinë për
burime alternative të
energjisë elektrike.
Përvoja e hidhur nga dekadat
e shfrytëzimit të burimeve
energjetike të shterueshme
ka bërë që një rëndësi e
veçantë tu kushtohet
burimeve që dëmtohen më
pak ose që kanë mundësi ri-
përtëritjeje.
11.
Hidrogjeni
Hidrogjeni gjendetme shumicë
dhe është i pastër. I vetmi
produkt që shpërdorohet është
uji që avullon. Por hidrogjeni
duhet të përpunohet për tu
kthyer në burim energjie.
Hidrogjeni duhet kthyer në një
burim energjie i qëndrueshëm,
që mund të transportohet dhe
që mund të shpërndahet pa
shpenzime të shumta.Vetëm
kështu ai mund të zgjidhet si
burim alternativ i energjisë.
Hidrogjeni tashmë përdoret në
disa vetura dhe për momentin
po kryhen prova me disa
autobuzë në Londër.
12.
Era
Britania eMadhe me relievin
e saj të ulet gjeografik është
një vend i përshtatshëm për
shfrytëzimin e mullinjve me
erë si alternativë e
mundshme e prodhimit të
energjisë.
Mullinjtë modernë me erë
nuk dëmtojnë ambjentin dhe
përdorin një burim që nuk
shteron kurrë – erën.
Por edhe mullinjtë me erë
kanë problemet e tyre si
zhurma e madhe që
shkaktojnë dhe kostoja për
ndërtimin e tyre.
13.
Uji
Hidrocentralet janë njëburim i pastër i
energjisë elektrike por ata janë të kufizuar
sepse mund të ngrihen vetëm në vende
me lumenj të rrëmbyeshëm e terren malor.
Ata gjithashtu mund të shkaktojnë pasoja
katastrofike nga përmbytjet.
Energjia që prodhohet prej hidrocentraleve
ka nevojë për sasi të shumta ujore. Po
ashtu hidrocentralet vetë zënë shumë
vend. Dhe po qe se kërkohet shfrytëzimi i
ujit të deteve apo oqeaneve ndërtimi i
digave kushton shumë.
14.
Energjia diellore
Energjiadiellore ka kohë
që shfrytëzohet por
është dashur kohë që kjo
të përdoret në mënyrë sa
më të efektshme.
Megjithatë tani gjithnjë
e më shumë po shohim
panele solarë në çatitë e
shtëpive sidomos në
vendet e ngrohta.
