Tài liệu cung cấp hướng dẫn chi tiết về cách khám và phân loại trẻ sơ sinh, bao gồm quy trình thu thập thông tin bệnh sử của mẹ và trẻ, cũng như các chỉ số khám sức khỏe cần thiết. Nó cũng đề cập đến các bệnh lý phổ biến ở sơ sinh và phương pháp điều trị theo tiêu chuẩn của WHO. Tài liệu này nhấn mạnh sự quan trọng của việc đánh giá tuổi thai và cân nặng theo từng giai đoạn phát triển của trẻ sơ sinh.

1. KHÁM VÀ PHÂN LOẠI SƠ SINH
MÔ HÌNH BỆNH TẬT
GIAI ĐOẠN SƠ SINH SỚM
T.S B.S Nguyễn Thị Kiều Nhi
Bộ môn Nhi ĐHY – Dược Huế

2. KHÁM VÀ PHÂN LOẠI SƠ SINH
I. Cách khám và làm bệnh án trẻ sơ sinh:
1.1. Phần hành chính:
Họ và tên
Ngày tháng năm sinh
Sinh ở đâu
Gìơ sinh
Từ đâu chuyển đến
Chuyển đến bằng phương tiện nào
Họ và tên cha ..........Tuổi . . . . . Nghề nghiệp
Họ và tên mẹ ...........Tuổi . . . . ..Nghề nghiệp
Địa chỉ:

3. 1.2. Phần khai thác tiền sử:
Tìm hiểu gia đình bệnh tính di truyền, DTBS, TỐ BẨM DI TRUYỀN
- Tiền sử nội khoa của mẹ:
+ Đái tháo đường
+ Cao huyết áp
+ Bướu giáp Basedow
- Tiền sử ngoại khoa của mẹ
- Tiền sử sản phụ khoa mẹ
- Tiền sử những lần mang thai trước
Năm Sẩy Sinh con sống Sơ sinh Tiến
sinh thai triển
Tuổi Đường Giới Cân nặng
thai sinh Tình trạng lúc
sinh

4. - Chu kỳ kinh nguyệt đều hay không đều → tính tuổi thai theo tiêu chuẩn sản
khoa:
Ngày sinh – ngày đầu KCC = tổng số ngày/7=Số tuần
- Tình hình mang thai lần này:
Sinh con thứ mấy
Sinh một hay sinh đôi, ba
Tuổi thai theo ngày đầu KCC chắc chắn?
Kết quả những lần khám thai trước, siêu âm...
Nhóm máu mẹ
Đẻ ở đâu? Ai đỡ đẻ?

5. - Khai thác bệnh sử mẹ lần mang thai này:
3 tháng đầu 3 tháng giữa 3 tháng cuối
+ 3 tháng đầu: mẹ sốt + phát ban: Rubella: yếu tố gây quái thai +++
+ 3 tháng giữa: Mẹ ĐTĐ
Cao HA
Basedow
+ 3 tháng cuối: những yếu tố nguy cơ bệnh NTSS sớm truyền từ mẹ qua thai
- Qúa trình chuyển dạ:
Thời gian chuyển dạ
Biến chứng những thuốc đã xử dụng trong quá trình chuyển dạ
Suy thai cấp: nhịp tim thai <80/ph hoặc >140l/ph ngoài cơn co tử cung?
Đường sinh: đường dưới, thủ thuật sản khoa, mổ (thuôc 1gây mê)
Thời gian sổ thai (rặn đẻ)
Ghi nhận bánh nhau
Hậu sản: mẹ có sốt từ khi sinh – 3 ngày sau sinh

6. 1.3. Phần bệnh sử:
Tình trạng trẻ vào lúc sinh:
Chỉ số APGAR: 3 MỨC ĐỘ NGẠT:
Ngạt nhẹ: APGAR: 5-7 ĐIỂM
Ngạt trung bình: APGAR: 3 5 ĐIỂM
Ngạt nặng: APGAR <3 ĐIỂM
Những dấu hiệu bệnh lý từ lúc sinh đến khi chuyển đến trung
tâm
Nhựng biện pháp điều trị đã thực hiện tai 5phòng sinh: thông
mũi họng, Thở Oxy, bóp bong 1qua mặt nạ, xoa bóp tim
ngoài lồng ngực, thuốc, những ghi nhận trong khi chuyển
viện

7. 1.4. Khám xét:
Gìơ thứ mấy kể từ lúc sinh
Thân nhiệt hậu môn
Vòng đầu
Chiều cao
Cân nặng
1.4.1. Quan sát màu sắc da khi trẻ nằm im không khóc:
Da tái, tím
Xuất huyết
Vàng da
Phát ban
1.4.2. Khám hô hấp:
Đếm nhịp thở trong 1 phút ko 30 giây
Nhịp thở đều hay không đều
Ngưng thở sinh lý hay bệnh lý
Thở không hiệu quả

8. Phân loại khó thở (WHO)
Nhịp thở /phút Thở rên hoặc rút lõm Phân loại
lồng ngực
> 90 l/ph Có Khó thở nặng
> 90 l/ph Không Khó thở trung bình
60 – 90 Có Khó thở trung bình
60 – 90 Không Khó thở nhẹ

9. 1.4.3. Khám tim mạch:
Tần số
Tiếng thổi
Gan to tính bằng cm dưới bờ sườn phải
Mạch ngoại biên
Thời gian phục hồi màu sắc da=HA
1.4.4. Khám bụng: mềm hay chướng
Cuống rốn: tươi, héo, vàng úa, xanh thẫm phân su
Lách to?
1.4.5. Khám sọ não:
Thóp trước, thóp sau
Các đường khớp
Bướu máu
Bướu huyết thanh
Những phát hiện bất thường khác ở đầu

10. 1.4.6. Có bị trật khớp háng
1.4.7. Khám thần kinh:
Phản xạ nguyên thuỷ tuỷ sống (thực hành lâm sàng)
Trương lực cơ thụ động (thực hành lâm sàng)
1.4.8. Khám tiêu chuẩn hình thái đành giá tuổi thai theo nhi khoa (thực hành
lâm sàng)
II. Tóm tắt hội chứng, Biện luận, chẩn đoán cuối cùng:
- Loại sơ sinh
- Bệnh lý của loại sơ sinh đó
III. Cách xử trí

11. PLSS của W.H.O theo tuổi thai và cân nặng:
SSĐT 38 – 42 tuần Cân nặng tương ứng tuổi thai
SSĐN < 37 tuần Cân nặng thấp so tuổi thai
SSGT ≥ 42 tuần Cân nặng lớn so tuổi thai

12. Tiêu chuẩn Farr
0 1 2 3 4
Màu sắc da(ngoài cơn Đỏ thẫm Hồng đều Trắng hồng không đều Trắng xanh -
khóc)
Độ trong suốt của da Thấy một mạng mạch nhỏ Thấy tĩnh mạch và Thấy rõ một vài mạch Thấy không rõ một vài Không nhìn thấy
chi chít mạch máu hướng tâm máu lớn mạch máu lớn mạch máu nào
cả
Độ dày hay mỏng của Rất mỏng và trơn láng Mỏng và trơn Dày trung bình và trơn Dày có cảm giác cứng Nhăn da có khi
da(dùng ngón cái và nứt
ngón trỏ véo da)
Phù(ấnđầu trên xương Phù rõ mu bàn tay mu bàn Godet+ Không phù - -
chày) chân
Lôngtơ(quay lưng về Nhiều,dài, dày trên suốt dọc Thưa ở phần thấp của Từng mảng có từng Không có trên ít nhất Không có
phía ánh sáng) lưng lưng mảng không một nửa lưng
Độ uốn cong của vành Dẹt, bờ ít uốn cong Một phần vành tai uốn Một nửa trên vành tai Toàn bộ vành tai uốn -
tai cong uốn cong cong
Sụn vành tai(dùng ngón Gấp dễ dàng,khôngtrở về tư Gấp được, trở về tư Sụn sờ suốt dọc vành Vành tai chắc, sụn
cái và ngón trỏ gấp vành thề bình thường thế bình thường chậm tai, trở về nhanh tư thế cứng
tai lại) bình thường
Cơ quan sinh dục ngoài Không sờ thấy tinh hoàn Sờ thấy một tinh hoàn Sờ thấy một tinh hoàn - -
Trẻ nam trong bìu ở phần cao của ống trong bìu
bẹn
Cơ quan sinh dục ngoài Phân biệt rõ môi lớn, môi bé Môi lớn phủ một phần Môi lớn trùm kín môi - -
trẻ nữ và âm môn môi bé bé
Mô vú(đo đường kính Không sờ thấy 0,5cm 0,5-1cm >1cm -
núm vú dùng ngón cái và
ngón trỏ véo vú lên)
Quầng vú Không nhìn rõ Nhìn rõ,quầng vú Nhìn rõ,quầng vú gồ - -
phẳng lên
Nếp nhăn lòng bàn chân Không có nếp nhăn Nếp nhăn nông 1/2 Nếp nhăn rõ,hơn 1/2 Nếp nhăn sâu, hơn 1/3 Nếp nhăn sâu
trên lòng bàn chân trên lòng bàn chân trên lòng bàn chân trên suốt dọc
lòng bàn chân

13. Tƣơng đƣơng giữa tổng số điểm của tiêu chuẩn Farr và tuổi thai
Điểm Tuổi thai Điểm Tuổi thai
5 28,1 21 39
6 29 22 39.4
7 29.9 23 39.7
8 30.8 24 40
9 31 25 40.3
10 32.4 26 40.6
11 33.2 27 40.8
12 33.5 28 41
13 34 29 41.1
14 34.5 30 41.241.3
15 35 31 41.4
16 36.5 32 41.4
17 37.1 33 41.4
18 37.6 34
19 38.1
20 38.5

14. XÁC ĐỊNH MỨC ĐỘ DINH DƯỠNG
- Cân nặng so tuổi thai
- Chiều cao so tuổi thai
- Vòng đầu so tuổi thai

15. BIỂU ĐỒ LUBCHENCO
CÂN NẶNG THEO TUỔI THAI

16. BIỂU ĐỒ LUBCHENCO
CHIỀU CAO THEO TUỔI THAI

17. BIỂU ĐỒ LUBCHENCO
ĐƢỜNG KÍNH VÒNG ĐẦU THEO TUỔI THAI

18. PHÂN LOẠI SƠ SINH
• SSĐT CÂN NẶNG THẤP SO TUỔI THAI
• SSĐN CÂN NẶNG TƢƠNG ỨNG SO TUỔI THAI
• SSGT CÂN NẶNG LỚN SO TUỔI THAI

19. MÔ HÌNH BỆNH TẬT
GIAI ĐOẠN SƠ SINH SỚM

20. - Phân loại sơ sinh theo tuổi thai:
53/4700
238/4700
1.1%
5.1%
SSĐT 38 - 42 T
SSĐN < 37 T
SSGT >= 42 T
4409/4700
93.8%
Biểu đồ 3.1. Tỷ lệ các loại sơ sinh theo tuổi thai

21. - Tỷ lệ các loại sơ sinh đẻ non:
238/4700
4
4%
3.5
3
2.5
2 49/4700 SSĐN < 33 T
1.1% SSĐN 33 - 37 T
1.5
1
0.5
0
%
Biểu đồ 3.2. Tỷ lệ các loại sơ sinh đẻ non

22. 10.4%
89.6%
CÓ BỆNH KHÔNG BỆNH
Biểu đồ 3.3. Tỷ lệ bệnh tật giai đoạn sơ sinh sớm

23. Bảng 3.2. Sự phân bố các bệnh tật giai đoạn sơ sinh sớm
NTSS sớm 256/4700 5,5%
Vàng da tăng Bilirubine tự do 94/4700 2%
Dị tật bẩm sinh 50/4700 1,1%
Ngạt 34/4700 0,7%
SHH không do nhiễm trùng 35/4700 0,7%
Cô đặc máu 14/4700 0,3%
Hạ đường máu 5/4700 0,1%
Bệnh tật nguyên phát sớm,
NTSS sớm 13%, tử vong 81% g.đ chu sinh (Nhà hộ sinh Belfelatanana, Madagascar) ,10–20% BVTƯHuế.
DTBS :18,4% Ng t Thanh Mai
Ngạt: hồi sức thông thường BS gây mê, sản, không phác đồ 4 bước
Cô đặc máu: đẻ yếu, SDD, già tháng
SHH bệnh màng trong thấp nhờ hiệu quả Corticoide trước sinh