1. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
Βιωματική – εμπειρική μάθηση στο
Δημοτικό σχολείο: εφαρμογή
εργασιών τύπου project
Σταυρούλα Καλδή

2. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
 Η διδακτική μέθοδος project προϋποθέτει:
 τη συμμετοχή όλων των μαθητών στην επίλυση,
αναζήτηση, διερεύνηση του
θέματος/προβλήματος/ερωτήματος με βιωματικές και
πρακτικές δραστηριότητες,
 την αναζήτηση και διερεύνηση θεμάτων και ενοτήτων σε
πραγματικές καταστάσεις,
 την οικοδόμηση της γνώσης από τους ίδιους τους
μαθητές, ομαδοσυνεργατικά και ατομικά,
 υποστήριξη/κατεύθυνση των μαθητών στη διαχείριση του
χρόνου κατά τη διάρκεια της μελέτης,
 διαλείμματα ενημέρωσης και ανατροφοδότησης.

3. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
 Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της διδακτικής
μεθόδου project σε τυπικούς και μη τυπικούς μαθητές
(με μέτριες δυσκολίες μάθησης) όσον αφορά
 τις γνώσεις τους,
 την αυτο-αποτελεσματικότητα,
 την αξία έργου,
 την ομαδική εργασία και
 τις διδακτικές μεθόδους (παραδοσιακή διδασκαλία έναντι
διερευνητικής/βιωματικής μάθησης), στο πλαίσιο
εφαρμογής ενός project περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
Σκοπός της έρευνας

4. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
«Τα Ζώα της Θάλασσας»
 Το θέμα του project που σχεδιάσαμε προέκυψε μετά
από συζητήσεις με μαθητές αυτής της ηλικίας σε σχέση
με τα ενδιαφέροντά τους.
 Μέρος της διδακτέας ύλης στη Μελέτη Περιβάλλοντος
της Γ’ & Δ’ τάξης Δ.Σ.
 Τα παιδιά κάθε ηλικίας στην Ελλάδα έχουν αρκετά
ερεθίσματα σε σχέση με τα ζώα της θάλασσας εφόσον
ζουν κοντά σε θαλάσσιες περιοχές ή παραθερίζουν τα
καλοκαίρια κοντά σε αυτήν.
 Τα θαλάσσια πάρκα με ζώα υπό εξαφάνιση (για τις
φώκιες monachus monachus και τη θαλάσσια χελώνα
caretta caretta) που διαθέτει η χώρα μας προσφέρουν
πλούσιο υλικό προς μελέτη και περιβαλλοντική
ευαισθητοποίηση.
Θέμα του project

5. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
Θεματική εξακτίνωση του project
Τα ζώα της
θάλασσας
Ταξινόμηση (τα
είδη των ζώων της
θάλασσας)
Ψάρια και
διατροφή
ανθρώπου Τα
είδη των θαλάσσιων
ζώων της περιοχής
Αναπαραγωγή
Η διατροφή των
ζώων της θάλασσας
Θαλάσσια ζωή
υπό εξαφάνιση
Κατασκευή
ενυδρείου
Ανατομία των ζώων
της θάλασσας
•
•Διάρκεια project: 8-10 εβδομάδες

6. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
Δείγμα
Ν = 94 μαθητές (48 αγόρια και 46 κορίτσια) Δ’
τάξης.
70 μαθητές (29 αγόρια & 41 κορίτσια) ανήκουν
στον τυπικό & 24 (19 αγόρια & 5 κορίτσια) στον
μη τυπικό μαθητικό πληθυσμό (μαθητές με
μέτριες δυσκολίες μάθησης).
6 τάξεις Δ‫׳‬ δημοτικού σχολείου (4 στο Βόλο, 1 στη
Λαμία και 1 στην Αθήνα).
Μεθοδολογία

7. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
Μέσα Συλλογής
 Αυτοσχέδιο ερωτηματολόγιο στάσεων
- (35 ερωτήσεις κλειστού τύπου για
αυτο-αποτελεσματικότητα (α= .88),
αξία έργου (α= .80),
ομαδική εργασία (α= .89),
βιωματική μάθηση (α= .84),
παραδοσιακή διδασκαλία (α= .89).
- 4-βαθμη κλίμακα (1= δεν ισχύει καθόλου, έως
4=ισχύει πάντα).
 Ερωτηματολόγιο γνώσεων (10 ερωτήσεις ανοιχτού τύπου
σχετικές με τις θεματικές ενότητες του project).
Μεθοδολογία

8. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
Αποτελέσματα
Στατιστικά σημαντικές διαφορές εμφανίστηκαν στις περισσότερες
εξαρτημένες μεταβλητές για τους τυπικούς μαθητές, εκτός από την αξία
έργου.
ΤΥΠΙΚΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ
0
5
10
15
20
Γνώ
σεις
1
Γνώ
σεις2Α
ξία
έργου
1Α
ξία
έργου
2
Α
υτοαπ
οτελεσματικότητα
1
Α
υτοαπ
οτελεσματικότητα
2
Ο
μαδική
εργ.1
Ο
μαδική
εργ.2
Π
αραδ.Δ
ιδ.1
Π
αραδ.Δ
ιδ.2
Β
ιω
ματ.1
Β
ιω
ματ.2

9. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
ΜΗ ΤΥΠΙΚΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ
0
5
10
15
20
Γνώ
σεις
1
Γνώ
σεις2Α
ξία
έργου
1Α
ξία
έργου
2
Α
υτοαπ
οτελεσματικότητα
1
Α
υτοαπ
οτελεσματικότητα
2
Ο
μαδική
εργ.1
Ο
μαδική
εργ.2
Π
αραδ.Δ
ιδ.1
Π
αραδ.Δ
ιδ.2
Β
ιω
ματ.1
Β
ιω
ματ.2
Στατιστικά σημαντικές διαφορές εμφανίστηκαν σε όλες τις εξαρτημένες
μεταβλητές για τους μη τυπικούς μαθητές.
Αποτελέσματα

10. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
Στατιστικά σημαντικές διαφορές (paired t-test) υπήρξαν ως προς τις
γνώσεις, την αυτο-αποτελεσματικότητα, την ομαδική εργασία,
τη βιωματική μάθηση, την παραδοσιακή διδασκαλία (p<0.05) για
όλους τους μαθητές.
0
2
4
6
8
10
12
14
16
18
20
ΜΗ ΤΥΠΙΚΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ 7,86 16,82 2,97 3,36 2,72 3,14 2,77 3,28 3,41 2,62 2,43 3,58
ΤΥΠΙΚΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ 8,20 19,6 3,56 3,55 2,94 3,21 3,02 3,28 3,21 2,71 2,91 3,31
Γνώσεις
1
Γνώσεις
2
Αξία
έργου 1
Αξία
έργου 2
Αυτοαπ
οτελεσμ
ατικότητ
Αυτοαπ
οτελεσμ
ατικότητ
Ομαδική
εργ. 1
Ομαδική
εργ. 2
Παραδ.
Διδ. 1
Παραδ.
Διδ. 2
Βιωματ.
1
Βιωματ.
2
Αποτελέσματα

11. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
 Ως προς τους στόχους της έρευνας αυτής δεν
παρουσιάστηκε διαφοροποίηση στην αξιολόγηση
της αποτελεσματικότητας της διδακτικής μεθόδου
project από τους μαθητές με και χωρίς δυσκολίες
μάθησης, κυρίως σε μεταβλητές στάσεων μάθησης
όπως είναι η αυτό-αποτελεσματικότητα στη Μ.Π., η
εφαρμογή ομαδικής εργασίας, η παραδοσιακή
διδασκαλία και η βιωματική μάθηση.
 Διαφοροποίηση υπήρξε ως προς την αξία έργου στη
Μ.Π. στις δύο ομάδες μαθητών, όπου οι μη τυπικοί
μαθητές φαίνεται ότι επηρεάστηκαν θετικά από το
project σε σχέση με τους τυπικούς μαθητές.
Συμπεράσματα

12. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας
 Σημαντική για τα ελληνικά δεδομένα μπορεί να θεωρηθεί η
μειωμένη εκτίμηση της παραδοσιακής διδασκαλίας μετά την
εφαρμογή του project και αντίστοιχα η αυξημένη εκτίμηση της
βιωματικής μάθησης από όλους τους μαθητές.
 Ως προς τον εμπλουτισμό των γνώσεων οι τυπικοί μαθητές
εμπλούτισαν αρκετά περισσότερο τις γνώσεις τους σχετικά με
το θέμα του project σε σχέση με τους μη τυπικούς μαθητές.
 Καθώς ένα από τα κύρια στοιχεία της διδακτικής μεθόδου
project είναι και η αναγνώριση του διαφοροποιημένου και
ετερογενούς συνόλου των μαθητών και η ενεργητική
συμμετοχή όλων των μαθητών θεωρούμε ότι η εφαρμογή του
εν λόγω προγράμματος αποτελεί μία θετική μαθησιακή
εμπειρία για όλους τους μαθητές.
Συμπεράσματα

13. 20/4/2013 Δίκτυο Σχολείων Έρευνας