GUNA
Dr. Sachin S. Bagali MD (Ayu)
Assistant Professor
Department of Samhita & Siddantha
BLDEA’s AVS AMV Vijayapur
Contents
• Introduction
• Nirukti
• Laksana
• Types (C, Ck, VD)
Introduction
• One among Shad Padartha
• Acc.. to Vaisesika Darshana 
• Acc.. to Ayurveda 
• Guna exist in dravya with samavaya sambhanda
GUNA
2nd place
3rd place
Nirukti:-
Word Guna is derived from
‘ गुण आमन्त्रणे’
गुण्यते आमन्त््यते लोक अनेन इतत गुण ाः ।
By which property people are attracted towards dravya
that property  Guna
Eg Ice cream,
Laksana
 समवायी तु निश्चेष्टः कारणं गुणः ॥ (च. सू. १/५१)
Guna resides in dravya with samavaya sambandha &
free from karma, Cause for Attraction
 ववश्वऱक्षणं गुणाः ॥ (रस वैशेवषक)
Guna Possesses different types of laksana
 गुणत्व जानतमाि् ॥ (Ayurveda Dipika)
Guna represents jati (species)
 निगुुणस्तु गूणाः स्मॄता: ॥ (सु. सू)
Guna is free from guna itself, bec it is Ashrayi (guna) of
dravya(Ashraya)
 अथ द्रव्य श्रित ाः ज्ञेयाः निगुुणाः निष्क्ष्ियाः गुणाः ॥
(काररकावलऱ)
Guna resides in dravya, free from Guna , free from karma
गुण भेद (Types of Guna)
As per Charaka  41
As per Charkrapanidatta  3
As per Vaisesika  24
Acc to Charaka/Ayurveda – 41
साथाु गुवाुदयो बुवधः प्रयत्िानताः परादयः ।
गुणाः प्रोक्ता …..॥ (च. सू. १४८)
• Sartha Guna (Sense objects)  5
• Gurvadi Guna (Physical properties )  20
• Paradi Guna (General Properties )  10
• Atma Guna (Properties of self )  6
Acc to Chakrapanidatta
• Sartha Guna– 5
• Gurvadi Guna– 20
Samanya Guna (30)
• Paradi Guna– 10
• Atma Guna– 6
Guna
Samanya Guna
Sartha / Visesa /
Indriyartha Guna
Atma/ Adyatmaguna
Paradi Guna
Gurvadi / Dwandva
/ Karmanya Guna
Guru
Mandha
Hima
Snigdha
Slaksna
Sandra
Mrudu
Sthira
Suksma
Visada
Shabdha
Sparsha
Rupa
Rasa
Gandha
परत्व
अपरत्व
युष्क्क्त
संख्या
संयोग
ववभाग
पृथकत्व
पररमाण
संस्कार
अभ्यास
बुद्धाः
सुखं
दुाःखं
इच्छ
व्देषाः
प्रयत्न
Laghu
Tiksna
Usna
Ruksna
Khara
Drava
Katina
Chala
Sthula
Picchila
Ch & CK
Acc to Vaisesika ,  24
Sartha Guna Atma Guna
Paradi Guna
Shabdha
Sparsha
Rupa
Rasa
Gandha
बुद्धाः
सुखं
दुाःखं
इच्छ
व्देषाः
प्रयत्न
परत्व
अपरत्व
संख्या
संयोग
ववभाग
पृथकत्व
पररमाण
संस्कार
Others
Gurutwa
Dravatwa
Dharma
Adharma
Sneha
Guna

Guna

  • 1.
    GUNA Dr. Sachin S.Bagali MD (Ayu) Assistant Professor Department of Samhita & Siddantha BLDEA’s AVS AMV Vijayapur
  • 2.
    Contents • Introduction • Nirukti •Laksana • Types (C, Ck, VD)
  • 3.
    Introduction • One amongShad Padartha • Acc.. to Vaisesika Darshana  • Acc.. to Ayurveda  • Guna exist in dravya with samavaya sambhanda GUNA 2nd place 3rd place
  • 4.
    Nirukti:- Word Guna isderived from ‘ गुण आमन्त्रणे’ गुण्यते आमन्त््यते लोक अनेन इतत गुण ाः । By which property people are attracted towards dravya that property  Guna Eg Ice cream,
  • 5.
    Laksana  समवायी तुनिश्चेष्टः कारणं गुणः ॥ (च. सू. १/५१) Guna resides in dravya with samavaya sambandha & free from karma, Cause for Attraction  ववश्वऱक्षणं गुणाः ॥ (रस वैशेवषक) Guna Possesses different types of laksana  गुणत्व जानतमाि् ॥ (Ayurveda Dipika) Guna represents jati (species)
  • 6.
     निगुुणस्तु गूणाःस्मॄता: ॥ (सु. सू) Guna is free from guna itself, bec it is Ashrayi (guna) of dravya(Ashraya)  अथ द्रव्य श्रित ाः ज्ञेयाः निगुुणाः निष्क्ष्ियाः गुणाः ॥ (काररकावलऱ) Guna resides in dravya, free from Guna , free from karma
  • 7.
    गुण भेद (Typesof Guna) As per Charaka  41 As per Charkrapanidatta  3 As per Vaisesika  24
  • 8.
    Acc to Charaka/Ayurveda– 41 साथाु गुवाुदयो बुवधः प्रयत्िानताः परादयः । गुणाः प्रोक्ता …..॥ (च. सू. १४८) • Sartha Guna (Sense objects)  5 • Gurvadi Guna (Physical properties )  20 • Paradi Guna (General Properties )  10 • Atma Guna (Properties of self )  6
  • 9.
    Acc to Chakrapanidatta •Sartha Guna– 5 • Gurvadi Guna– 20 Samanya Guna (30) • Paradi Guna– 10 • Atma Guna– 6
  • 10.
    Guna Samanya Guna Sartha /Visesa / Indriyartha Guna Atma/ Adyatmaguna Paradi Guna Gurvadi / Dwandva / Karmanya Guna Guru Mandha Hima Snigdha Slaksna Sandra Mrudu Sthira Suksma Visada Shabdha Sparsha Rupa Rasa Gandha परत्व अपरत्व युष्क्क्त संख्या संयोग ववभाग पृथकत्व पररमाण संस्कार अभ्यास बुद्धाः सुखं दुाःखं इच्छ व्देषाः प्रयत्न Laghu Tiksna Usna Ruksna Khara Drava Katina Chala Sthula Picchila Ch & CK
  • 11.
    Acc to Vaisesika,  24 Sartha Guna Atma Guna Paradi Guna Shabdha Sparsha Rupa Rasa Gandha बुद्धाः सुखं दुाःखं इच्छ व्देषाः प्रयत्न परत्व अपरत्व संख्या संयोग ववभाग पृथकत्व पररमाण संस्कार Others Gurutwa Dravatwa Dharma Adharma Sneha