Downloaded 199 times
More Related Content
More from Biljana Ristic
Građa atoma
- 1. Atomsko jezgro, elektronskiomotač, relativna atomska masa
- 2. Prema savremenom modelu, ATOMSE SASTOJI OD JEZGRA i ELEKTRONSKOG OMOTAČA
- 3. JEZGRO ATOMA JEZGRO atomačine čestice koje nazivamo NUKLEONI. TO SU : PROTONI I NEUTRONI
- 4.
- 5. ELEKTRONSKI OMOTAČ ELEKTRONSKI OMOTAČje prostor oko jezgra (deo atoma) u kome se kreću ELEKTRONI.
- 7. OSOBINE SUBATOMSKIH ČESTICA PROTONI,NEUTRONI i ELEKTRONI nazivaju se i SUBATOMSKE čestice. Atom, kao i subatomske čestice imaju svoju masu, koja se izražava unificiranom atomskom jedinicom mase ili u ( u = 1,67 x 10-24 g)
- 8. OSOBINE SUBATOMSKIH ČESTICA Naelektrisanjesubatomskih čestica se izražava relativnim naelektrisanjem. Izračunava se poređenjem sa najmanjim jediničnim naelektrisanjem subatomske čestice, protona ili elektrona.
- 9. Karakteristike PROTONA p+ PROTON (p)je pozitivno naelektrisana čestica. njegova masa iznosi 1u, a njegovo relativno naelektrisanje +1.
- 10. Karakteristike NEUTRONA no NEUTRON (n)je neutralna, nenaelektrisana čestica. Masa neutrona približno je jednaka masi protona (1u), a njegovo relativno naelektrisanje je 0.
- 11. Karakteristike ELEKTRONA e- ELEKTRON (e)je negativno naelektrisana čestica. Masa elektrona je oko 2000 puta manja od mase protona i neutrona, a njegovo relativno naelektrisanje je – 1.
- 12. čestica oznaka masa(g) masa (u) relativno naelektrisanje proton p+ 1,67 x 10-24 1 + 1 neutron no 1,67 x 10-24 1 0 elektron e- 9,1 x 10-28 0 - 1 KARAKTERISTIKE SUBATOMSKIH ČESTICA
- 13. Karakteristike ATOMA Merenjem jeustanovljeno da je JEZGRO naelektrisano pozitivno, dok je ATOM kao celina ELEKTRONEUTRALAN. To znači da je ukupno pozitivno naelektrisanje jednako ukupnom negativnom naelektrisanju, odnosno da je u atomu BROJ PROTONA = BROJU ELEKTRONA
- 14. ATOMSKI i MASENIBROJ Atomi hemijskih elemenata međusobno se razlikuju po broju protona u jezgru. Broj protona u jezgru nekog hemijskog elementa određuje njegov identitet i naziva se ATOMSKI ili REDNI broj - Z
- 15. Z = N( p+ ) = N ( e - )
- 16. ATOMSKI i MASENIBROJ MASENI BROJ – A jednak je broju nukleona u jezgru, odnosno zbiru broja protona i neutrona.
- 17. A = N( p+ ) + N ( n o)
- 19. STVARNA MASA ATOMA Kakoje masa elektrona mnogo manja od mase protona i neutrona (zanemarljivo mala), onda je masa atoma jednaka zbiru masa svih protona i neutrona u jezgru.
- 20. STVARNA MASA ATOMA Stvarnamasa atoma nekog elementa (E) predstavlja proizvod njegovog masenog broja i unificirane atomske jedinice mase m (E) = A x u *Ne postoji vaga koja može da meri masu atoma
- 21. RELATIVNA ATOMSKA MASA Kakosu stvarne mase atoma izuzetno male i teške za računanje, bilo je potrebno izabrati neku jedinicu mase koja bi služila za poređenje, odnosno u odnosu na koju bi izražavali stvarne mase atoma. Za jedinicu za poređenje izabrana je unificirana jedinica mase – u.
- 22. RELATIVNA ATOMSKA MASA Poređenjemstvarne ili apsolutne mase atoma sa unificiranom jedinicom mase, dobijamo neimenovani broj koji nazivamo RELATIVNA ATOMSKA MASA i obeležavamo ga sa Ar.
- 23. RELATIVNA ATOMSKA MASA Relativnaatomska masa (Ar) je broj koji pokazuje koliko puta je stvarna masa atoma veća od unificirane jedinice mase (u).
- 24. uje jednako 1/12mase atoma ugljenika koji u svom jezgru ima 12 nukleona, odnosno unificirana jedinica mase je zapravo masa jednog protona ili neutrona.
- 25. RELATIVNA ATOMSKA MASA Ar= 𝑚 𝑎 𝑢 ma – stvarna masa atoma u – unificirana atomska jed Masa najlakšeg patuljka uzeta je kao jedinica za poređenje, odnosno, njegova Ar = 1, drugi patuljak ima Ar = 2, a treći Ar = 3,3
- 26. IZOTOPI Veliki broj hemijskihelemenata ima relativne atomske mase koje nisu celi brojevi. Razlog tome jeste što ti elementi imaju svoje IZOTOPE.
- 27. IZOTOPI IZOTOPI su atomi hemijskogelementa koji se razlikuju po masenom broju, odnosno po broju neutrona.
- 28. Relativna atomska masa- IZOTOPI Kod hemijskih elementa koji imaju svoje izotope, relativna atomska masa se izračunava kao srednja vrednost masa svih izotopa. Iz tog razloga vrednost Ar nije ceo broj.
- 29. PRIMER Izračunaj relativnu atomskumasu litijuma (Li), koji u prirodi ima dva izotopa Li čiji je A = 6 i Li čiji je A = 7. Zastupljenost izotopa sa 6 nukleona je 6%, dok je izotop sa 7 nukleona u prirodi zastupljen sa 94%. (A 6Li x zastupljenost u % + A 7Li x zastupljenost u%) Ar =-------------------------------------------------------------------- 100 Ar = (6 x 6 + 7 x 94) / 100 = 6,94
- 30.
- 31. ELEKTRONSKI OMOTAČ Prema danasprihvaćenom modelu atoma, elektroni ne mogu da zauzmu bilo koji položaj u elektronskom omotaču. Oni zauzimaju pojaseve na određenoj udaljenosti od jezgra, koji se nazivaju ENERGETSKI NIVOI.
- 32. ENERGETSKI NIVOI ENERGETSKI NIVOI sudelovi elektronskog omotača po kojima se kreću elektroni. Atomi danas poznatih elemenata u elektronskom omotaču sadrže do 7 energetskih nivoa.
- 33. ENERGETSKI NIVOI Energetskinivoi (n) se obeležavaju brojevima od 1 do 7 ili velikim slovima abecede – K, L, M, N, O, P i Q. Nalaze se na različitom rastojanju od jezgra – najbliži jezgru je nivo K (n=1), a najudaljeniji nivo Q (n=7).
- 34. ENERGETSKI NIVOI Nivoise razlikuju i po energiji, tako nivo K ima najnižu, a nivo Q najvišu energiju. Broj elektrona u nekom nivou ograničen je njegovom veličinom. Tako nivo K prima najviše 2 elektrona, nivo L najviše 8 elektrona, nivo M najviše 18 elektrona, nivo N najviše 32 elektrona itd.
- 35. ENERGETSKI NIVOI Elektronipopunjavaju nivoe redom – prvo potpuno popune nivo najniže energije. Elektroni se u energetskim nivoima svrstavaju u parove, a delovi prostora koje zauzimaju elektronski parovi nazivaju se ORBITALE. U nivou K mogu da se smeste 2 elektrona, tj. jedan elektronski par koji zauzima jednu orbitalu.
- 36. ENERGETSKI NIVOI Raspored elektronapo energetskim nivoima naziva se ELEKTRONSKA KONFIGURACIJA. Poslednji energetski nivo koji sadrži elektrone naziva se VALENTNI NIVO, a elektroni u njemu VALENTNI ELEKTRONI.
- 37. VALENTNI ELEKTRONI Sličnost izmeđunekih hemijskih elemenata potiče od jednakog broja VALENTNIH ELEKTRONA u njegovoj elektronskoj konfiguraciji.
- 38. Još nešto oizotopima • Skoro svaki hemijski element u prirodi ima svoje izotope (atome sa različitim brojem neutrona). • Na primer : VODONIK se javlja u obliku 3 vrste atoma (ima 3 izotopa) : • PROTIJUM – H – ima 1 proton, 1 elektron, nema neutrone, • DEUTERIJUM – D – ima 1 proton, 1 elektron i 1 neutron, • TRICIJUM – T – ima 1 proton, 1 elektron i 2 neutrona
- 39. PRIMENA IZOTOPA • Izotopinekog hemijskog elementa se razlikuju po stabilnosti. Manje stabilni izotopi se vremenom raspadaju, oslobađajući energiju. Ta pojava se naziva RADIOAKTIVNOST, a oslobođena energija RADIOAKTIVNO ZRAČENJE. • Radioaktivni izotopi se koriste : • u medicini za lečenje nekih bolesti ili prilikom snimanja nekih organa ili tkiva. • u arheologiji i geologiji za određivanje starosti fosila ili stena. • kao nuklearno gorivo u nuklearnim elektranama, za izradu nuklearnog oružja.