Ang dokumento ay tungkol sa isang dula na naglalarawan ng buhay ni Kulas at Celing na mahilig sa sabong. Sa kabila ng pagkatalo ni Kulas sa sabungan, umabot siya sa isang desisyon na magtigil na sa sabong at magkaisa sa kanyang asawa tungo sa mas mabuting kinabukasan. Ang kwento ay nagtatampok ng mga temang pandaraya, pananalig sa kapalaran, at epekto ng pag-uugali sa kanilang buhay.

4. Panimulang Gawain:
Panuto:
Ibigay o Ilahad ang salitang
isinasalarawan ng mga kahulugan nito.

5. Panimulang Gawain:
1. Bitaw o labanan ng mga manok
2. Katawagan sa mga manok na panlaban
3. Katawagan sa taya sa magkabilang panig
4. Tawag sa tagakuha ng taya
5. Katawagan kapag walang nanalo o talo
sa labanan

6. Nagsimula ang dula sa pagising ng mga tauhan na sina Kulas at Celing.
Kinamusta ni Kulas si Celing, ang kasagutan ni Celing ay ayos lang at
nanibago siya dahil kalimitang kinakamusta lamang ni Kulas ang kanyang
tinali o kanyang manok na ginagamit sa pang-sabong. Sinabi rin ni Celing na
minsan nagseselos at naiingit na rin siya sa sobrang pagmamahal ni Kulas sa
kanyang tinali. Pero kinontra ni Kulas ang sinabi ni Celing, at sinabi na ang
kanyang tinali ay siyang nagdadala ng grasya o suwerte sa kanilang pamilya.
Kwinento rin ni Kulas na nanaginip rin siya na hinahabol siya ng isang putting
kalabaw. Pero kwinestiyon ni Celing, kung ano naman kung puti ang kalabaw.
Sagot ni Kulas, na ang mga pilak ay kulay puti at siya ay hinahabol ng mga
pilak o kuwarta. Pero hinikayat pa rin ni Kulas si Celing na sa pagkakataong
ito ay mananalo na rin siya at dadami ang kanilang pera. Nagmamadaling
tumungo si Kulas sa sabungan na nasalubong ang kaibigan ng asawang si
Sioning papunta sa kanila.

7. Kagya't namang inutusan ni Celing ang utusang medyo mahina ang ulong si
Teban na pumusta sa sabungan sa katalo ng manok ng asawa. Ipinaliwanag
niya sa nagtatakang si Sioning na pumupusta siya sa kalabang manok ng
asawa para siguradong Hindi sila magugutom o mawalan ng pera sa
kakasabong nito. Nag-aalala si Celing kung hindi siya pumupusta sa
kalabang tinali ay magdidildil na lang sila ng asin kasama ng kanyang asawa.
Kwinento rin ni Celing kay Sioning na isang buwan ang nakakalipas, na
pinapunta niya sa Teban sa sabungan upang pumusta sa manok ng kalaban.
Nagtataka si Sioning kung bakit niya gagawin iyon. Sabi ni Celing na kapag
matalo ang kanyang manok, panalo naman ang manok ni Kulas, at kapag
matalo ang manok ni Kulas, panalo naman ang manok ko. Kaya’t anumang
gawin nila ay hindi sila nawawalan ng pera. Sinabi rin ni Sioning kay Celing
na dumating na ang rasyon sa tindahan ni Aling Kikay. Gustong bumili ng
sabon ni Celing para hindi na siya maagawan at maubusan.

8. Tapos narinig ni Sioning na tapos na ang sultada. Nakita ni Celing si Teban na
may balitang nanalo sila sa pustahan. Bumalik na si Kulas sa kanilang bahay
na walang kasigla-sigla, at siya ay nakita ni Celing. Sinusumpa ni Kulas na
hindi na siya magsasabong kailanman sapagkat siya ay natalo sa labanan.
Umaasa si Celing na tutuparin ng kanyang asawa ang kanyang pangako.
Pag-alis nina Celing at Sioning papunta sa tindahan ni Aling Kikay. Dumating
si Castor, isang sabongero na mas matanda na kaunti kay Kulas. Kwinento ni
Kulas ang nangyaring pagkatalo niya sa sabungan. Tinuruan ni Castor si
Kulas ng isang pandarayang gagamitin sa sabong sa pamamagitan ng
paglalagay ng karayom sa kanyang tinali upang kapag naglabanan na ito,
ito’y matatalo pero ang totoo ay pumusta si Kulas sa kalabang manok.
Pagkatapos nito, umalis na si Castor at nasiglahang magsabong ulit si Kulas.
Dumating ang kanyang asawa, at humingi si Kulas kay Celing ng
dalawampung piso upang makabawi sa maraming talo nila.

9. Nangako ulit si Kulas na ito na ang pinakahuling beses siyang magsasabong
at ipinatestigo niya kay Sioning na pakakatay niyang lahat ang kanyang mga
tinali. Tulad ng dati'y nagpapusta si Celing kay Teban ng parehong halaga sa
kalabang manok. Pinayuhan siya ng kaibigan na huwag masyadong
magtiwala sa kahit sino basta't patungkol sa pera. Ngunit Hindi siya nag-alala
sa pera sapagkat matalo man siya dehadong panalo pa rin ang asawa kundi
sa patuloy na pagsasabong nito at masamang ibubunga nito. Nagtatakang
sinalubong niya ang nanlulumong si Kulas na sinisisi na naniwala pa siya kay
Castor. Itinanong niya agad kung nasaan ang pinalanunan nito. Dito na sila
nagkabukingan ,nagtaka si Kulas na pagpilitang nanalo siya na Hindi naman.
Pinagdudahan nila si Teban na kumuha ng pera na umaming pinataya ni
Celing ang pera sa kalabang manok ni Kulas at natalo. Nagalit man si Kulas
na kinakalaban siya ng asawa datapwat umamin din siyang nandaya siya't
pumusta din sa kalaban, na siya nitong ikinatalo.

10. Natalo man sila ng apatnapung piso, laking tuwa at pasasalamat pa rin ni
Celing na Hindi na muling magsasabong si Kulas at kakatayin nilang lahat
ang tinali bilang pangako na rin ng asawa. Ipinaimbitahan niya kay Sioning
ang mga kaibigan at ipinahanda kay Teban ang gagamitin sa pagluluto. Sabi
ni Celing, nagagamitin niya ang tatlong manok bilang adobo at ang natitirang
tatlo bilang sinabawanan. Nakitawa na lang din si Kulas. Maririnig na naman
ang sigawan sa sabungan. Ngunit makikita sa kilos ni Kulas na Hindi na
muling magsasabong pa kailanman.

11. Mahalagang Tanong:
Sino-sino ang mga pangunahing tauhan
sa dula? Ilarawan ang katangian ng
bawat isa.

12. Mahalagang Tanong:
Bakit nahilig sa pagsasabong si Kulas?
Ipaliwanag.

13. Mahalagang Tanong:
Ano kaya ang mangyayari kung hindi
ginagawa ni Kulas ang pagsasabong?
Ipaliwanag.

14. Mahalagang Tanong:
Paano napatunayan sa kuwento na ang
pagsasabong at pandaraya, ay kailanman
hindi magiging tama? Ipaliwanag.

15. Mahalagang Tanong:
Kung sakaling yayain ka ng iyong mga
kaibigan na mag-sabong o mag-bisyo,
sasama ka ba? Ano ang gagawin o
sasabihin mo?

17. Pagbuo ng
Sariling Wakas
ng nabasang
Teksto

18. GAWAIN:
Bumuo ng sarili mong wakas mula sa
nabasang mo akda na “Sa Pula, Sa Puti”.
Isulat ito sa inyong kuwaderno.