“Жигүүр” цогцолбор сургуулийн
биологийн багш : Б.Цогзолмаа, Б, Балжидмаа
“Оюуны үйлийн хэв шинжид
тулгуурлан хүүхдийг
хөгжүүлэх нь”
судалгаа
Оюуныүйлийнхэвшинж
Хэл ярианы
Хөгжмийн
Математик, логикийн
Орон зайн
Биеийн хөдөлгөөн, тэнцвэрийн
Хүмүүс хоорондын харилцааны
Дотогш /өөртөө чиглэсэн/
Оюуны үйлийн хэв шинж
Судалгаа авах аргачлал
д
д
Сэтгэхүйн
хэлбэр
Илрэх хэлбэр Даалгавар
1 Хараа үйл зүйн Үйлдэл хийж сэтгэх
Цуврал зургаар үйл
явдлын дарааллыг
тогтоох
2 Онолын Математик логик
Дотоод зүй тогтлыг
илрүүлэх
3 Үг учир зүйн Хэл ярианы
Бүтээлч чадварыг
илрүүлэх
4
Хараа дүрслэл
зүйн
Дүрслэх
Холбоо хамаарал ба
тодорхой холбоог тогтоох
чадвар
5 Практик Үйл хийж зохион бүтээх
Дүрс эвлүүлэн зохион
бүтээх чадвар
6 Орон зайн
Төсөө ба ялгааг олж
илрүүлэх
Төсөөг олох чадварыг
илрүүлэх
Оюун ухааны болон оюуны үйлийн хэв шинж
Хараа үйл
зүйн сэтгэхүй
Онолын
сэтгэхүй
логик-математик
Үг учир зүйн
буюу хэл
ярианы
сэтгэхүй
Хараа
дүрслэл зүйн
сэтгэхүй
Ахуйн ба
практик
сэтгэхүй
Орон зайн
сэтгэхүй
/биеийн
хөдөлгөөний
тэнцвэр/
Ажиглах чадвар
сайн хөгжсөн.
Мэдээ,
мэдээллийг
хийсвэрлэн
ялгаж, ангилж,
нэгтгэж
суралцдаг.
Харилцан
ярилцаж, чанга
уншиж, сонсож
суралцдаг.
Бодож тунгаан,
ганцаараа
ажиллахдаа
сайн.
Аливаа юмстай
бодит байдалтай
харьцаж, үйл,
үйлдэл хийх
замаар хүртэж
хүлээн авдаг.
Зурган болон
хөдөлгөөний
мэдээллийг сайн
хүртэж, хүлээн
авдаг.
Хүмүүстэй
амархан
нөхөрлөдөг,
хүнтэй байх
дуртай,
асуудлыг
хамтарч шийдэх
нь таалагддаг,
бусдын сэтгэл
санааг ойлгодог,
ярьж зөвлөлдөх
дуртай.
Юмсын эх загвар
цуглуулга хийх,
оюун сорьсон
болон компьютер
тоглоом тоглох,
тоо бодох, тооцоо
шаардсан асуудал
шийдвэрлэх, юмыг
туршин үзэх, зураг
төсөл зохиохдоо
дуртай, тооны
төрлийн хичээлд
дуртай.
Өгүүллэг, тууж,
ном унших,
хошигнол,
оньсого, таавар,
үгийн сүлжээнд
дуртай, унших,
бичих чадвар
сайтай,
ойлгомжтой
сайхан ярьдаг,
аман хичээлдээ
сайн байдаг.
Зөвхөн өөрийн
найз нөхдийн
дунд байх дуртай.
Өөрийн гэсэн
мэдрэмж
бодолтой, өөрийн
хоббитой, төсөл
төлөвлөгөө
зохиох дуртай.
Ажигласан
зүйлсээ дүрслэн
бодох сэтгэхүй
сайн хөгжсөн.
Элдэв зүйлийг
ажиглах, задлах,
эвлүүлэх,
түүнээс үүдэн
шинэ санаа
олох, зохиох
бүтээх дуртай.
Зурах, дуурайлгах,
урлаж чимэглэх
ажилд дуртай,
юмсыг тодорхой
төсөөлөн дүрсэлж
чаддаг, орон зайн
баримжаа сайтай,
толгой эргүүлсэн
дүрс зургийн
учрыг олох,
эвлүүлэх
чадвартай,
геометрийн
мэдрэмж сайн.
Яруу найрагч,
оператор, мэс
заслын эмч,
зохион
байгуулагч,
нисгэгч, жолооч,
багш
Математикч,
онолын физикч,
онолч, эрдэм
шинжилгээний
ажилтан
Хэлний багш,
орчуулагч, хэл
шинжлэлийн
мэргэжилтэн,
философич,
түүхч, сэтгэл
судлаач
Зураач,
барималч, яруу
найрагч,
зохиолч,
найруулагч,
жүжигчин
Инженер, зохион
бүтээгч, физикч,
техникч, дархан,
цэргийн
мэргэжилтэн,
мөрдөгч
Зураг зүйч
болон хэмжил
зүйч,
архитекторч
12 А ангийн сурагчдын
" Оюуны Хэв Шинж"
12 А ангийн сурагчдын " Оюуны Хэв Шинж"-н тодорхойлол
2015 * 01*09
№ Сурагчдын нэрс
Хараа үйл зүй Онол Үг-учир зүй Орон зай Практик Хараа--дүрслэх зүй
Авах
оноо
Авсан
оноо
Хувь
Авах
оноо
Авсан
оноо
Хувь
Авах
оноо
Авсан
оноо
Хувь
Авах
оноо
Авсан
оноо
Хувь
Авах
оноо
Авсан
оноо
Хувь
Авах
оноо
Авсан
оноо
Хувь
1 Агар-эрдэнэ.Г 12 6 50 5 0,5 10 15 14 93 4 0 0 62 10 30 5 2 40
2 Бадамлянхуа.Д 12 6 50 5 1 20 15 6 40 4 3 75 62 14 23 5 0 0
3 Батхишиг.Б 12 8 67 5 1 20 15 8 53 4 2 50 62 13 21 5 1 20
4 Баярболд.П 12 2 17 5 0 0 15 7 47 4 3 75 62 5 8 5 0 0
5 Баярмаа.Л 12 4 33 5 0,5 10 15 8 53 4 4 100 62 23 37 5 4 80
6 Биндэръяа.Б 12 9 75 5 2 40 15 11 73 4 3 75 62 20 32 5 5 100
7 Болор-эрдэнэ.Г 12 4 33 5 1 20 15 11 73 4 4 100 62 28 45 5 4 80
8 Болормаа.Б 12 4 33 5 2 40 15 13 87 4 3 75 62 29 47 5 4 80
9 Буянжаргал.Б 12 7 58 5 0 0 15 13 87 4 4 100 62 17 27 5 3 60
10 Гэрэлчимэг.П 12 7 58 5 3 60 15 15 100 4 2 50 62 23 37 5 5 100
11 Дариймаа.Ж 12 5 50 5 0 0 15 13 87 4 3 75 62 9 15 5 1 20
12 Дарханчимэг.А 12 6 50 5 0 0 15 7 47 4 2 50 62 19 31 5 0 0
13 Жанчивсэмбэ.Б 12 4 33 5 0 0 15 6 40 4 2 50 62 15 24 5 0 0
14 Лханаажав.Э 12 3 25 5 0 0 15 10 66 4 3 75 62 25 40 5 2 40
15 Мөнгөнчимэг.О 12 7 58 5 2 40 15 11 73 4 4 100 62 11 18 5 2 40
16 Мөнхбаяр.С 12 6 50 5 2 40 15 7 47 4 2 50 62 23 37 5 3 60
17 Мөнхчимэг.Г 12 8 67 5 0 0 15 8 53 4 3 75 62 29 47 5 2 40
18 Насанбат.Х 12 2 17 5 0 0 15 11 73 4 3 75 62 22 36 5 2 40
19 Одончимэг.Б 12 1 8 5 0 0 15 7 47 4 4 100 62 5 8 5 1 20
20 Отгонзаяа.Э 12 3 25 5 2 40 15 12 48 4 3 75 62 13 21 5 1 20
21 Оюундарь.Г 12 4 33 5 2 40 15 13 87 4 3 75 62 29 47 5 4 80
22 Сарангэрэл.О 12 4 33 5 0 0 15 0 0 4 1,5 38 62 14 23 5 0 0
23 Сүлдбаяр.О 12 12 100 5 2 40 15 3 20 4 3,5 88 62 11 18 5 1 20
24 Тунгалаг.А 12 4 33 5 1 20 15 11 73 4 1 25 62 17 27 5 1 20
25 Цогтсайхан.Э 12 2 17 5 0 0 15 11 73 4 3 75 62 22 36 5 2 40
26 Цэрэнпунцаг.Л 12 7 58 5 0 0 15 13 87 4 3 75 62 29 47 5 4 80
Нийт 312 135 44 130 22 16,9 390 249 62,6 104 72 69,3 1612 475 30 130 54 41,54
Сэдэв: Экосистем
Хамрах хүрээ: 12 анги
Зорилго: Сурагчдыг “Оюуны хэв
шинж” судалгааны үр дүнд
хөгжүүлэх
Зорилт: Хүүхдийн “Оюуны хэв
шинж”-д тохирсон даалгавар
боловсруулж “Дасгал ажил”
хичээлийг зохион байгуулах,
сурагч нэг бүрийг хөгжүүлэх
Судалгааны үр дүнгээр багт
хуваасан байдал
1-р
баг
Хараа
үйл зүй
4 Батхишиг, Дарханчимэг, Сүлдбаяр, Цэрэнпунцаг
2-р
баг
Үг учир
зүй
7
Агар-Эрдэнэ,
Буянжаргал,Дариймаа,Мөнгөнчимэг,Тунгалаг,
Цогтсайхан,Болормаа
3-р
баг Орон зай 10
Бадамлянхуа,Баярболд,Жанчивсэмбэ,Мөнхчим
эг,Одончимэг,Отгонзаяа,
Сарангэрэл, Насанбат ,Оюундарь,Лханаажав
4-р
баг
Хараа
дүрслэл
зүй
5
Баярмаа, Биндэръяа,Болор-Эрдэнэ,
Гэрэлчимэг,Мөнхбаяр
1-р багийн даалгавар- “Хараа үйл зүй” хэв
шинж давамгайлсан сурагчид
• Дараах үгсийг зөв дараалалд байрлуулж тодорхойлолт гаргана уу.
• 1.Ю.Одум, ангилсан, хуурай газар,экосистем, цэнгэг ус, далай тэнгис гэнэ.
• Ю.Одум экосистемийг хуурай газар, цэнгэг ус, далай тэгис гэж 3 ангилсан.
• 2.Экосистем, биомасс, амьд биет, үзүүлэлт,нэгж талбай, жин, илэрхийлсэн,бүрдүүлж буй,
гэнэ
• Тухайн экосистемийг бүрдүүлж буй бүх амьд биетийн юмуу тодорхой зүйлийн организмын
нэгж талбайд эсвэл нэгж эзэлхүүнд буй амьд биетийн жингээр илэрхийлсэн үзүүлэлтийг
биомасс гэнэ
• 3.Экосистем, эзэлхүүн, нэгж хугацаа, илэрхийлсэн , талбай,биологи, жин, бүтээгдэхүүн,
үүсэж буй, , бүтээмжит чадвар гэнэ
• Нэгж хугацаанд цаг, хоног,улирал, жил нэгж талбай  м2, га,км2  юмуу эзэлхүүнд үүсэж
буй биологийн бүтээгдэхүүнийг жингээр илэрхийлсэнийг экосистемийн биологийн
бүтээмжит чадвар гэнэ.
• 4.Хөгжил, явц, биоценоз, экосистем, солигдол, экологи, нэг, сукцесс, нөгөөгөөр, буюу гэнэ.
• Экосистемийн хөгжлийн явцад нэг биоценоз нөгөөгөөр солигдохыг экологийн солигдол
буюу сукцесс гэнэ.
2-р багийн даалгавар –“Үг учир зүй” хэв
шинж давамгайлсан сурагчид
1
Экосистем, биомасс,
жин,амьд бие
Тухайн экосистемийг бүрдүүлж буй бүх амьд биетийн юмуу тодорхой
зүйлийн организмын нэгж талбайд эсвэл нэгж эзэлхүүнд буй амьд
биетийн жингээр илэрхийлсэн үзүүлэлтийг биомасс гэнэ
2
Чадвар, биологи
бүтээмжит, нэгж
талбай
Нэгж хугацаанд цаг, хоног,улирал, жил нэгж талбай  м2, га,км2  юмуу
эзэлхүүнд үүсэж буй биологийн бүтээгдэхүүнийг жингээр
илэрхийлсэнийг экосистемийн биологийн бүтээмжит чадвар гэнэ.
3
Биоценоз-бүлгэмдэл,
солигдол, экосистем,
хөгжил
Экосистемийн хөгжлийн явцад нэг биоценоз нөгөөгөөр солигдохыг
экологийн солигдол буюу сукцесс гэнэ.
4
Ю.Одум, экосистем,
хуурай газар
Ю.Одум экосистемийг хуурай газар, цэнгэг ус, далай тэгис гэж 3
ангилсан.
Өгсөн үгсийг оролцуулан тодорхойлолт бичнэ үү.
3-р багийн даалгавар-“Орон зайн” хэв
шинж давамгайлсан сурагчид
• Ýêîñèñòåìèéí èäýø òýæýýëèéí õýëõýýã çºâ
äàðààëàëä îðóóëан экологийн суварга зурна óу?
Хярс 4,5 кг болоход хэдий хэмжээний улиас
шаардлагатай вэ? 1. Улиас 2. Гөрөөс
3. Хярс 4.Бүргэд
• 4,5кг -------------10%
• Х------------- 100% Х=45кг гөрөөс,
450кг улиас
4
3
2
1
4-р багийн даалгавар-“Хараа дүрслэх зүй”
хэв шинж давамгайлсан сурагчид
• 1. Ýêîñèñòåìèéí èäýø òýæýýëèéí õýëõýýã çºâ
äàðààëàëä îðóóëан экологийн суварга зурна óу?
• 1. Шумуул 2. Олон наст ургамал 3.
Бор шувуу 4. Ààëç 5. Бүргэд
•
• 4
3
1
2
Үнэлгээ: Оюуны хэв шинжид тохирсон
дасгал даалгаварын анализ
№
Оюуны хэв
шинж
Даалгавар
Нийтавахоноо
Авсаноноо
Үнэлгээ
1 2 3 4
Авбал
зохих
Авсан
Авбал
зохих
Авсан
Авбал
зохих
Авсан
Авбал
зохих
Авсан
1
Хараа үйл
зүй
10 6 5 5 6 6 4 4 25 21 84%
2 Үг учир зүй 5 5 6 6 10 9 4 4 25 24 96%
3 Орон зай 4 4 6 6 5 3 10 9 25 22 88%
4
Хараа
дүрслэл зүй
6 6 10 8 4 3 5 5 25 22 88%
Нийт 25 21 27 25 25 21 23 22 100 89 89%
Дүгнэлт
• Сурагчийн оюуны хэв шинжид тохирсон
даалгавар бэлтгэн дасгал ажил хичээлийг
зохион байгуулахад хүүхдэд сонирхолтой,
даалгавар гүйцэтгэхэд хялбар, үзсэн
мэдлэгээ бататган илүү сайн ойлгох
боломж олгосон хичээл болсон гэж дүгнэж
байна
• Багшийн хувьд оюуны чадамжид
суурилан даалгавар бэлтгэх аргад
суралцаж, хүүхдийг хөгжүүлэхэд
тохиромтой арга зүй байна гэж үзлээ.
“Экосистем” нэгж хичээлийн сэдвийн
шалгалтын материалыг бэлтгэхдээ
блүмын таксаномын арга зүйг ашиглан
бэлтгэсэн. Үүнд:
дд Түвшин
Даалгаврын
тоо
Хэмжээст оноо
Эзлэх
хувь%
Даалгавар тус
бүрийн оноо
Нийт
оноо
1 Энгийн 1,2,3,4,5 1 5 45 %
2 Хэрэглээний 6, 7,8 1,3 5 28 %
3 Задлан шинжлэх 9 2 2 9 %
4 Үнэлэх 10 3 3 9 %
5 Бүтээх түвшин 11 5 5 9 %
Бүгд 11 20 100%
Экосистем нэгж хичээлийн сэдэвт
хийсэн анализ
0
20
40
60
80
100
120
Ахицын судалгаа, зөрөө
AB ABDC
19
70
52
80
Хүний үүсэл хөгжил Экосистем
Дүгнэлт
• Сэдвийн шалгалтаар А-6, В-7, С-4,D-4, F-5, AB-52%
ABCD-80% үнэлэгдлээ. Шалгалтын материалд анализ
хийж үзэхэд 7,9,10  хэрэглээний, задлан шинжлэх,
үнэлгээ  даалгаварыг хангалттай сайн, 1, 3, 6, 8 
энгийн, хэрэглээний, задлан шинжлэх даалгаварыг
хангалттай , 2 ,4, 5  энгийн  даалгавар хангалтгүй
гүйцэтгэжээ. Үүнээс үзвэл энгийн даалгаварын тоог
багасган задлан шинжлэх болон, үнэлгээний
даалгавраа нэмэгдүүлэх шаардлагатай гэж үзлээ.
Өмнөх нэгж хичээлийн сэдвийн дүнтэй харьцуулан
үзвэл чанар 33%, амжилт 19% -р ахисан үзүүлэлттэй
байна
Анхаарал тавьсанд баярлалаа

Судалгааны ажил

  • 1.
    “Жигүүр” цогцолбор сургуулийн биологийнбагш : Б.Цогзолмаа, Б, Балжидмаа “Оюуны үйлийн хэв шинжид тулгуурлан хүүхдийг хөгжүүлэх нь” судалгаа
  • 2.
    Оюуныүйлийнхэвшинж Хэл ярианы Хөгжмийн Математик, логикийн Оронзайн Биеийн хөдөлгөөн, тэнцвэрийн Хүмүүс хоорондын харилцааны Дотогш /өөртөө чиглэсэн/ Оюуны үйлийн хэв шинж
  • 3.
    Судалгаа авах аргачлал д д Сэтгэхүйн хэлбэр Илрэххэлбэр Даалгавар 1 Хараа үйл зүйн Үйлдэл хийж сэтгэх Цуврал зургаар үйл явдлын дарааллыг тогтоох 2 Онолын Математик логик Дотоод зүй тогтлыг илрүүлэх 3 Үг учир зүйн Хэл ярианы Бүтээлч чадварыг илрүүлэх 4 Хараа дүрслэл зүйн Дүрслэх Холбоо хамаарал ба тодорхой холбоог тогтоох чадвар 5 Практик Үйл хийж зохион бүтээх Дүрс эвлүүлэн зохион бүтээх чадвар 6 Орон зайн Төсөө ба ялгааг олж илрүүлэх Төсөөг олох чадварыг илрүүлэх
  • 4.
    Оюун ухааны болоноюуны үйлийн хэв шинж Хараа үйл зүйн сэтгэхүй Онолын сэтгэхүй логик-математик Үг учир зүйн буюу хэл ярианы сэтгэхүй Хараа дүрслэл зүйн сэтгэхүй Ахуйн ба практик сэтгэхүй Орон зайн сэтгэхүй /биеийн хөдөлгөөний тэнцвэр/ Ажиглах чадвар сайн хөгжсөн. Мэдээ, мэдээллийг хийсвэрлэн ялгаж, ангилж, нэгтгэж суралцдаг. Харилцан ярилцаж, чанга уншиж, сонсож суралцдаг. Бодож тунгаан, ганцаараа ажиллахдаа сайн. Аливаа юмстай бодит байдалтай харьцаж, үйл, үйлдэл хийх замаар хүртэж хүлээн авдаг. Зурган болон хөдөлгөөний мэдээллийг сайн хүртэж, хүлээн авдаг. Хүмүүстэй амархан нөхөрлөдөг, хүнтэй байх дуртай, асуудлыг хамтарч шийдэх нь таалагддаг, бусдын сэтгэл санааг ойлгодог, ярьж зөвлөлдөх дуртай. Юмсын эх загвар цуглуулга хийх, оюун сорьсон болон компьютер тоглоом тоглох, тоо бодох, тооцоо шаардсан асуудал шийдвэрлэх, юмыг туршин үзэх, зураг төсөл зохиохдоо дуртай, тооны төрлийн хичээлд дуртай. Өгүүллэг, тууж, ном унших, хошигнол, оньсого, таавар, үгийн сүлжээнд дуртай, унших, бичих чадвар сайтай, ойлгомжтой сайхан ярьдаг, аман хичээлдээ сайн байдаг. Зөвхөн өөрийн найз нөхдийн дунд байх дуртай. Өөрийн гэсэн мэдрэмж бодолтой, өөрийн хоббитой, төсөл төлөвлөгөө зохиох дуртай. Ажигласан зүйлсээ дүрслэн бодох сэтгэхүй сайн хөгжсөн. Элдэв зүйлийг ажиглах, задлах, эвлүүлэх, түүнээс үүдэн шинэ санаа олох, зохиох бүтээх дуртай. Зурах, дуурайлгах, урлаж чимэглэх ажилд дуртай, юмсыг тодорхой төсөөлөн дүрсэлж чаддаг, орон зайн баримжаа сайтай, толгой эргүүлсэн дүрс зургийн учрыг олох, эвлүүлэх чадвартай, геометрийн мэдрэмж сайн. Яруу найрагч, оператор, мэс заслын эмч, зохион байгуулагч, нисгэгч, жолооч, багш Математикч, онолын физикч, онолч, эрдэм шинжилгээний ажилтан Хэлний багш, орчуулагч, хэл шинжлэлийн мэргэжилтэн, философич, түүхч, сэтгэл судлаач Зураач, барималч, яруу найрагч, зохиолч, найруулагч, жүжигчин Инженер, зохион бүтээгч, физикч, техникч, дархан, цэргийн мэргэжилтэн, мөрдөгч Зураг зүйч болон хэмжил зүйч, архитекторч
  • 5.
    12 А ангийнсурагчдын " Оюуны Хэв Шинж" 12 А ангийн сурагчдын " Оюуны Хэв Шинж"-н тодорхойлол 2015 * 01*09 № Сурагчдын нэрс Хараа үйл зүй Онол Үг-учир зүй Орон зай Практик Хараа--дүрслэх зүй Авах оноо Авсан оноо Хувь Авах оноо Авсан оноо Хувь Авах оноо Авсан оноо Хувь Авах оноо Авсан оноо Хувь Авах оноо Авсан оноо Хувь Авах оноо Авсан оноо Хувь 1 Агар-эрдэнэ.Г 12 6 50 5 0,5 10 15 14 93 4 0 0 62 10 30 5 2 40 2 Бадамлянхуа.Д 12 6 50 5 1 20 15 6 40 4 3 75 62 14 23 5 0 0 3 Батхишиг.Б 12 8 67 5 1 20 15 8 53 4 2 50 62 13 21 5 1 20 4 Баярболд.П 12 2 17 5 0 0 15 7 47 4 3 75 62 5 8 5 0 0 5 Баярмаа.Л 12 4 33 5 0,5 10 15 8 53 4 4 100 62 23 37 5 4 80 6 Биндэръяа.Б 12 9 75 5 2 40 15 11 73 4 3 75 62 20 32 5 5 100 7 Болор-эрдэнэ.Г 12 4 33 5 1 20 15 11 73 4 4 100 62 28 45 5 4 80 8 Болормаа.Б 12 4 33 5 2 40 15 13 87 4 3 75 62 29 47 5 4 80 9 Буянжаргал.Б 12 7 58 5 0 0 15 13 87 4 4 100 62 17 27 5 3 60 10 Гэрэлчимэг.П 12 7 58 5 3 60 15 15 100 4 2 50 62 23 37 5 5 100 11 Дариймаа.Ж 12 5 50 5 0 0 15 13 87 4 3 75 62 9 15 5 1 20 12 Дарханчимэг.А 12 6 50 5 0 0 15 7 47 4 2 50 62 19 31 5 0 0 13 Жанчивсэмбэ.Б 12 4 33 5 0 0 15 6 40 4 2 50 62 15 24 5 0 0 14 Лханаажав.Э 12 3 25 5 0 0 15 10 66 4 3 75 62 25 40 5 2 40 15 Мөнгөнчимэг.О 12 7 58 5 2 40 15 11 73 4 4 100 62 11 18 5 2 40 16 Мөнхбаяр.С 12 6 50 5 2 40 15 7 47 4 2 50 62 23 37 5 3 60 17 Мөнхчимэг.Г 12 8 67 5 0 0 15 8 53 4 3 75 62 29 47 5 2 40 18 Насанбат.Х 12 2 17 5 0 0 15 11 73 4 3 75 62 22 36 5 2 40 19 Одончимэг.Б 12 1 8 5 0 0 15 7 47 4 4 100 62 5 8 5 1 20 20 Отгонзаяа.Э 12 3 25 5 2 40 15 12 48 4 3 75 62 13 21 5 1 20 21 Оюундарь.Г 12 4 33 5 2 40 15 13 87 4 3 75 62 29 47 5 4 80 22 Сарангэрэл.О 12 4 33 5 0 0 15 0 0 4 1,5 38 62 14 23 5 0 0 23 Сүлдбаяр.О 12 12 100 5 2 40 15 3 20 4 3,5 88 62 11 18 5 1 20 24 Тунгалаг.А 12 4 33 5 1 20 15 11 73 4 1 25 62 17 27 5 1 20 25 Цогтсайхан.Э 12 2 17 5 0 0 15 11 73 4 3 75 62 22 36 5 2 40 26 Цэрэнпунцаг.Л 12 7 58 5 0 0 15 13 87 4 3 75 62 29 47 5 4 80 Нийт 312 135 44 130 22 16,9 390 249 62,6 104 72 69,3 1612 475 30 130 54 41,54
  • 6.
    Сэдэв: Экосистем Хамрах хүрээ:12 анги Зорилго: Сурагчдыг “Оюуны хэв шинж” судалгааны үр дүнд хөгжүүлэх Зорилт: Хүүхдийн “Оюуны хэв шинж”-д тохирсон даалгавар боловсруулж “Дасгал ажил” хичээлийг зохион байгуулах, сурагч нэг бүрийг хөгжүүлэх
  • 7.
    Судалгааны үр дүнгээрбагт хуваасан байдал 1-р баг Хараа үйл зүй 4 Батхишиг, Дарханчимэг, Сүлдбаяр, Цэрэнпунцаг 2-р баг Үг учир зүй 7 Агар-Эрдэнэ, Буянжаргал,Дариймаа,Мөнгөнчимэг,Тунгалаг, Цогтсайхан,Болормаа 3-р баг Орон зай 10 Бадамлянхуа,Баярболд,Жанчивсэмбэ,Мөнхчим эг,Одончимэг,Отгонзаяа, Сарангэрэл, Насанбат ,Оюундарь,Лханаажав 4-р баг Хараа дүрслэл зүй 5 Баярмаа, Биндэръяа,Болор-Эрдэнэ, Гэрэлчимэг,Мөнхбаяр
  • 8.
    1-р багийн даалгавар-“Хараа үйл зүй” хэв шинж давамгайлсан сурагчид • Дараах үгсийг зөв дараалалд байрлуулж тодорхойлолт гаргана уу. • 1.Ю.Одум, ангилсан, хуурай газар,экосистем, цэнгэг ус, далай тэнгис гэнэ. • Ю.Одум экосистемийг хуурай газар, цэнгэг ус, далай тэгис гэж 3 ангилсан. • 2.Экосистем, биомасс, амьд биет, үзүүлэлт,нэгж талбай, жин, илэрхийлсэн,бүрдүүлж буй, гэнэ • Тухайн экосистемийг бүрдүүлж буй бүх амьд биетийн юмуу тодорхой зүйлийн организмын нэгж талбайд эсвэл нэгж эзэлхүүнд буй амьд биетийн жингээр илэрхийлсэн үзүүлэлтийг биомасс гэнэ • 3.Экосистем, эзэлхүүн, нэгж хугацаа, илэрхийлсэн , талбай,биологи, жин, бүтээгдэхүүн, үүсэж буй, , бүтээмжит чадвар гэнэ • Нэгж хугацаанд цаг, хоног,улирал, жил нэгж талбай м2, га,км2 юмуу эзэлхүүнд үүсэж буй биологийн бүтээгдэхүүнийг жингээр илэрхийлсэнийг экосистемийн биологийн бүтээмжит чадвар гэнэ. • 4.Хөгжил, явц, биоценоз, экосистем, солигдол, экологи, нэг, сукцесс, нөгөөгөөр, буюу гэнэ. • Экосистемийн хөгжлийн явцад нэг биоценоз нөгөөгөөр солигдохыг экологийн солигдол буюу сукцесс гэнэ.
  • 9.
    2-р багийн даалгавар–“Үг учир зүй” хэв шинж давамгайлсан сурагчид 1 Экосистем, биомасс, жин,амьд бие Тухайн экосистемийг бүрдүүлж буй бүх амьд биетийн юмуу тодорхой зүйлийн организмын нэгж талбайд эсвэл нэгж эзэлхүүнд буй амьд биетийн жингээр илэрхийлсэн үзүүлэлтийг биомасс гэнэ 2 Чадвар, биологи бүтээмжит, нэгж талбай Нэгж хугацаанд цаг, хоног,улирал, жил нэгж талбай м2, га,км2 юмуу эзэлхүүнд үүсэж буй биологийн бүтээгдэхүүнийг жингээр илэрхийлсэнийг экосистемийн биологийн бүтээмжит чадвар гэнэ. 3 Биоценоз-бүлгэмдэл, солигдол, экосистем, хөгжил Экосистемийн хөгжлийн явцад нэг биоценоз нөгөөгөөр солигдохыг экологийн солигдол буюу сукцесс гэнэ. 4 Ю.Одум, экосистем, хуурай газар Ю.Одум экосистемийг хуурай газар, цэнгэг ус, далай тэгис гэж 3 ангилсан. Өгсөн үгсийг оролцуулан тодорхойлолт бичнэ үү.
  • 10.
    3-р багийн даалгавар-“Оронзайн” хэв шинж давамгайлсан сурагчид • Ýêîñèñòåìèéí èäýø òýæýýëèéí õýëõýýã çºâ äàðààëàëä îðóóëан экологийн суварга зурна óу? Хярс 4,5 кг болоход хэдий хэмжээний улиас шаардлагатай вэ? 1. Улиас 2. Гөрөөс 3. Хярс 4.Бүргэд • 4,5кг -------------10% • Х------------- 100% Х=45кг гөрөөс, 450кг улиас 4 3 2 1
  • 11.
    4-р багийн даалгавар-“Хараадүрслэх зүй” хэв шинж давамгайлсан сурагчид • 1. Ýêîñèñòåìèéí èäýø òýæýýëèéí õýëõýýã çºâ äàðààëàëä îðóóëан экологийн суварга зурна óу? • 1. Шумуул 2. Олон наст ургамал 3. Бор шувуу 4. Ààëç 5. Бүргэд • • 4 3 1 2
  • 12.
    Үнэлгээ: Оюуны хэвшинжид тохирсон дасгал даалгаварын анализ № Оюуны хэв шинж Даалгавар Нийтавахоноо Авсаноноо Үнэлгээ 1 2 3 4 Авбал зохих Авсан Авбал зохих Авсан Авбал зохих Авсан Авбал зохих Авсан 1 Хараа үйл зүй 10 6 5 5 6 6 4 4 25 21 84% 2 Үг учир зүй 5 5 6 6 10 9 4 4 25 24 96% 3 Орон зай 4 4 6 6 5 3 10 9 25 22 88% 4 Хараа дүрслэл зүй 6 6 10 8 4 3 5 5 25 22 88% Нийт 25 21 27 25 25 21 23 22 100 89 89%
  • 13.
    Дүгнэлт • Сурагчийн оюуныхэв шинжид тохирсон даалгавар бэлтгэн дасгал ажил хичээлийг зохион байгуулахад хүүхдэд сонирхолтой, даалгавар гүйцэтгэхэд хялбар, үзсэн мэдлэгээ бататган илүү сайн ойлгох боломж олгосон хичээл болсон гэж дүгнэж байна • Багшийн хувьд оюуны чадамжид суурилан даалгавар бэлтгэх аргад суралцаж, хүүхдийг хөгжүүлэхэд тохиромтой арга зүй байна гэж үзлээ.
  • 14.
    “Экосистем” нэгж хичээлийнсэдвийн шалгалтын материалыг бэлтгэхдээ блүмын таксаномын арга зүйг ашиглан бэлтгэсэн. Үүнд: дд Түвшин Даалгаврын тоо Хэмжээст оноо Эзлэх хувь% Даалгавар тус бүрийн оноо Нийт оноо 1 Энгийн 1,2,3,4,5 1 5 45 % 2 Хэрэглээний 6, 7,8 1,3 5 28 % 3 Задлан шинжлэх 9 2 2 9 % 4 Үнэлэх 10 3 3 9 % 5 Бүтээх түвшин 11 5 5 9 % Бүгд 11 20 100%
  • 15.
    Экосистем нэгж хичээлийнсэдэвт хийсэн анализ 0 20 40 60 80 100 120
  • 16.
    Ахицын судалгаа, зөрөө ABABDC 19 70 52 80 Хүний үүсэл хөгжил Экосистем
  • 17.
    Дүгнэлт • Сэдвийн шалгалтаарА-6, В-7, С-4,D-4, F-5, AB-52% ABCD-80% үнэлэгдлээ. Шалгалтын материалд анализ хийж үзэхэд 7,9,10 хэрэглээний, задлан шинжлэх, үнэлгээ даалгаварыг хангалттай сайн, 1, 3, 6, 8 энгийн, хэрэглээний, задлан шинжлэх даалгаварыг хангалттай , 2 ,4, 5 энгийн даалгавар хангалтгүй гүйцэтгэжээ. Үүнээс үзвэл энгийн даалгаварын тоог багасган задлан шинжлэх болон, үнэлгээний даалгавраа нэмэгдүүлэх шаардлагатай гэж үзлээ. Өмнөх нэгж хичээлийн сэдвийн дүнтэй харьцуулан үзвэл чанар 33%, амжилт 19% -р ахисан үзүүлэлттэй байна
  • 18.