« Dspace »




        Page 1
Dspace คือ ...?
             Dspace เป็น ซอฟต์แ วร์
      ระบบที่ใ ช้ใ นการจัด การคลัง
      เอกสารดิจ ิต อล เป็น ซอฟต์แ วร์
      ประเภทเปิด เผยรหัส (Open
      Source) ซึ่ง ได้ม ีก ารพัฒ นาร่ว ม
      กัน โดยห้อ งสมุด สถาบัน
      เทคโนโลยีแ ห่ง แมสซาชูเ ซตส์
      (MIT) และห้อ งปฏิบ ัต ิก ารของ
      บริษ ัท ฮิว เลตต์ แพคการ์ด (HP)
                                     Page 2
ดมุง หมายของ Dspace
   ่
    • เพือ ที่จ ะสร้า งระบบคลัง เอกสาร
         ่
      ดิจ ิต อลที่ม ีค วามเสถีย รภาพ
    • มีค วามสามารถในการควบคุม
      การเข้า ถึง การจัด การสิท ธิก าร
      ใช้ง าน การค้น คืน เอกสาร
      ดิจ ิต อล ระบบการตอบสนอง
      ภายในชุม ชน และความสามารถ
      ในการเผยแพร่ท ี่ม ีค วามยืด หยุ่น
                                   Page 3
ดเด่น ของ Dspace
               มีข ีด ความสามารถในการนำา เข้า
   สือ อิเ ล็ก ทรอนิก ส์ จัด เก็บ แบบยัง ยืน และ
     ่                                 ่
   เผยแพร่ส ำา หรับ ผูใ ช้ภ ายในองค์ก ร และผู้
                         ้
   ใช้ท ั่ว ไป ผ่า นทางเครือ ข่า ยอิน เทอร์เ น็ต
               โปรแกรม  DSpace ได้ร ับ การ
   ออกแบบให้ม ส ถาปัต ยกรรมที่ย ืด หยุ่น ที่
                      ี
   สามารถปรับ เพิ่ม  Add-on ขีด ความ
   สามารถตามต้อ งการได้ง า ย และไม่ส ง
                                  ่           ่
   ผลกระทบต่อ โครงสร้า งหลัก ของ
   ซอฟต์แ วร์ โดยการออกแบบเป็น
   แบบ  Layered Design แบ่ง                  Page 4
การ
ทำา งาน
ของ
Applica
 tion
เครื่อ ง
  มือ
บริห าร
จัด การ
ข้อ มูล

 ฐาน
ข้อ มูล
Page 5
Function Dspace
         จากการศึก ษาความสามารถ
    ของ Dspace พบว่า มีฟ ัง ก์ช ัน
    ต่า งๆที่เ หมาะจะนำา มาใช้เ ป็น ต้น
    แบบในการพัฒ นา digital
    library ดัง นี้




                                     Page 6
การจัด เก็บ ข้อ มูล ใน Dspace มีโ ครงสร้า ง
การจัด เก็บ แบบลำา ดับ ชัน
                         ้




                                     Page 7
เครื่องดนตรีไทย


   เครื่องดีด        เครื่องสี       เครื่องตี     เครื่องเป่า

ตัวอย่างเครื่องดีด                         เครื่องตีทำาด้วยไม้

                  จะเข้เป็นเครื่อง       เครื่องตีทำาด้วยโลหะ
                  ดนตรีที่วางดีด
                 ตามแนวนอน ทำา            เครื่องตีทำาด้วยหนัง
                  ด้วยไม้ท่อนขุด
                    เป็นโพรงอยู่
                  ภายใน นิยมใช้
                    ไม้แก่นขนุน
                   เพราะให้เสียง
                 กังวาลดี ด้านล่าง                         Page 8
โครงสร้า งการจัด เก็บ ข้อ มูล
ของ Dsapce




                            Page 9
Metadata
       Dspace มีการกำาหนดข้อมูลที่ใช้กำากับ
  เอกสารดิจิตอลที่เรียกว่า metadata การ
  เก็บข้อมูล metadata จะใช้มาตรฐาน
  Dublin core ในการกำาหนดดัชนีต่างๆ
  เพือใช้ในการค้นหาเอกสารดิจิตอลได้
     ่
  อย่างตรงตามความต้องการ



                                       Page 10
Dublin Core Type
Registry




                   Page 11
Authorization
    Dspace สามารถทำาการกำาหนดสิทธิของ ์
    ผู้ใช้งานโปรแกรมเป็นกลุ่ม และ การ
    กำาหนดสิทธิในการใช้ข้อมูล เช่น การ
               ์
    สร้าง การทำาสำาเนา การแก้ไข และ การ
    อ่าน




                                  Page 12
ตัว อย่า งการกำา หนดสิท ธิข อง
                          ์
community เครื่อ งดนตรีไ ทย




                           Page 13
Workflow
    Dspace เปิดโอกาสให้สามารถกำาหนด
    workflow สำาหรับแต่ละ collection
    ได้ ทำาให้เกิดความยืดหยุ่น ในการที่จะ
    เพิมเอกสารดิจิตอลเข้าไปในระบบ
       ่




                                    Page 14
Statistical
    Dspace ได้มีส่วนของสถิติไว้ให้แล้ว ซึงผู้
                                          ่
    ใช้สามารถดูสถิติต่อไปนี้ จำานวน item ที่
    มีการเรียกดู จำานวนครั้งที่เข้าใช้งาน
    collection จำานวนครั้งที่เข้าใช้งาน
    community การเข้าใช้งานของผู้ใช้
    แต่ละคน และ คำาที่ใช้คนบ่อยๆ เป็นต้น
                           ้




                                       Page 15
arch and browse




                  Page 16
แสดงรายละเอีย ดของ
เอกสารดิจ ต อล
          ิ




                     Page 17
F download
 ile




             Page 18
Search
        ผู้ใช้สามารถค้นหาเอกสารดิจิตอล
   ได้โดยการระบุคำาที่ต้องการค้นหา
 โปรแกรมก็จะนำาคำาดังกล่าวไปค้นหา
  จาก metadata ที่ได้ทำาดัชนีไว้แล้ว
 โดยจะมีส่วนของ Advance search
   เพือช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถค้นหา
      ่
 เอกสารที่ตรงกับความต้องการได้มาก

                                   Page 19
Page 20
Page 21
ทางการศึก ษา/หน่ว ยงานในประเทศไทยที่ใ ช
      ในการจัด ทำา คลัง ความรู้ส ถาบัน




                                Page 22
Page 23
ย่า งการใช้ Dspace บน IR ของ




                       Page 24
ย่า งการใช้ Dspace บน IR ของ




                       Page 25
ย่า งการใช้ Dspace บน IR ของ




               http://cuir.car.chula.ac.th/
                                   Page 26

Dspace

  • 1.
  • 2.
    Dspace คือ ...? Dspace เป็น ซอฟต์แ วร์ ระบบที่ใ ช้ใ นการจัด การคลัง เอกสารดิจ ิต อล เป็น ซอฟต์แ วร์ ประเภทเปิด เผยรหัส (Open Source) ซึ่ง ได้ม ีก ารพัฒ นาร่ว ม กัน โดยห้อ งสมุด สถาบัน เทคโนโลยีแ ห่ง แมสซาชูเ ซตส์ (MIT) และห้อ งปฏิบ ัต ิก ารของ บริษ ัท ฮิว เลตต์ แพคการ์ด (HP) Page 2
  • 3.
    ดมุง หมายของ Dspace ่ • เพือ ที่จ ะสร้า งระบบคลัง เอกสาร ่ ดิจ ิต อลที่ม ีค วามเสถีย รภาพ • มีค วามสามารถในการควบคุม การเข้า ถึง การจัด การสิท ธิก าร ใช้ง าน การค้น คืน เอกสาร ดิจ ิต อล ระบบการตอบสนอง ภายในชุม ชน และความสามารถ ในการเผยแพร่ท ี่ม ีค วามยืด หยุ่น Page 3
  • 4.
    ดเด่น ของ Dspace มีข ีด ความสามารถในการนำา เข้า สือ อิเ ล็ก ทรอนิก ส์ จัด เก็บ แบบยัง ยืน และ ่ ่ เผยแพร่ส ำา หรับ ผูใ ช้ภ ายในองค์ก ร และผู้ ้ ใช้ท ั่ว ไป ผ่า นทางเครือ ข่า ยอิน เทอร์เ น็ต โปรแกรม  DSpace ได้ร ับ การ ออกแบบให้ม ส ถาปัต ยกรรมที่ย ืด หยุ่น ที่ ี สามารถปรับ เพิ่ม  Add-on ขีด ความ สามารถตามต้อ งการได้ง า ย และไม่ส ง ่ ่ ผลกระทบต่อ โครงสร้า งหลัก ของ ซอฟต์แ วร์ โดยการออกแบบเป็น แบบ  Layered Design แบ่ง Page 4
  • 5.
    การ ทำา งาน ของ Applica tion เครื่อง มือ บริห าร จัด การ ข้อ มูล ฐาน ข้อ มูล Page 5
  • 6.
    Function Dspace จากการศึก ษาความสามารถ ของ Dspace พบว่า มีฟ ัง ก์ช ัน ต่า งๆที่เ หมาะจะนำา มาใช้เ ป็น ต้น แบบในการพัฒ นา digital library ดัง นี้ Page 6
  • 7.
    การจัด เก็บ ข้อมูล ใน Dspace มีโ ครงสร้า ง การจัด เก็บ แบบลำา ดับ ชัน ้ Page 7
  • 8.
    เครื่องดนตรีไทย เครื่องดีด เครื่องสี เครื่องตี เครื่องเป่า ตัวอย่างเครื่องดีด เครื่องตีทำาด้วยไม้ จะเข้เป็นเครื่อง เครื่องตีทำาด้วยโลหะ ดนตรีที่วางดีด ตามแนวนอน ทำา เครื่องตีทำาด้วยหนัง ด้วยไม้ท่อนขุด เป็นโพรงอยู่ ภายใน นิยมใช้ ไม้แก่นขนุน เพราะให้เสียง กังวาลดี ด้านล่าง Page 8
  • 9.
    โครงสร้า งการจัด เก็บข้อ มูล ของ Dsapce Page 9
  • 10.
    Metadata Dspace มีการกำาหนดข้อมูลที่ใช้กำากับ เอกสารดิจิตอลที่เรียกว่า metadata การ เก็บข้อมูล metadata จะใช้มาตรฐาน Dublin core ในการกำาหนดดัชนีต่างๆ เพือใช้ในการค้นหาเอกสารดิจิตอลได้ ่ อย่างตรงตามความต้องการ Page 10
  • 11.
  • 12.
    Authorization Dspace สามารถทำาการกำาหนดสิทธิของ ์ ผู้ใช้งานโปรแกรมเป็นกลุ่ม และ การ กำาหนดสิทธิในการใช้ข้อมูล เช่น การ ์ สร้าง การทำาสำาเนา การแก้ไข และ การ อ่าน Page 12
  • 13.
    ตัว อย่า งการกำาหนดสิท ธิข อง ์ community เครื่อ งดนตรีไ ทย Page 13
  • 14.
    Workflow Dspace เปิดโอกาสให้สามารถกำาหนด workflow สำาหรับแต่ละ collection ได้ ทำาให้เกิดความยืดหยุ่น ในการที่จะ เพิมเอกสารดิจิตอลเข้าไปในระบบ ่ Page 14
  • 15.
    Statistical Dspace ได้มีส่วนของสถิติไว้ให้แล้ว ซึงผู้ ่ ใช้สามารถดูสถิติต่อไปนี้ จำานวน item ที่ มีการเรียกดู จำานวนครั้งที่เข้าใช้งาน collection จำานวนครั้งที่เข้าใช้งาน community การเข้าใช้งานของผู้ใช้ แต่ละคน และ คำาที่ใช้คนบ่อยๆ เป็นต้น ้ Page 15
  • 16.
  • 17.
  • 18.
  • 19.
    Search ผู้ใช้สามารถค้นหาเอกสารดิจิตอล ได้โดยการระบุคำาที่ต้องการค้นหา โปรแกรมก็จะนำาคำาดังกล่าวไปค้นหา จาก metadata ที่ได้ทำาดัชนีไว้แล้ว โดยจะมีส่วนของ Advance search เพือช่วยให้ผู้ใช้งานสามารถค้นหา ่ เอกสารที่ตรงกับความต้องการได้มาก Page 19
  • 20.
  • 21.
  • 22.
    ทางการศึก ษา/หน่ว ยงานในประเทศไทยที่ใช ในการจัด ทำา คลัง ความรู้ส ถาบัน Page 22
  • 23.
  • 24.
    ย่า งการใช้ Dspaceบน IR ของ Page 24
  • 25.
    ย่า งการใช้ Dspaceบน IR ของ Page 25
  • 26.
    ย่า งการใช้ Dspaceบน IR ของ http://cuir.car.chula.ac.th/ Page 26

Editor's Notes

  • #23 ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ( ศวท .) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ( สวทช .) สถาบันเทคโนโลยีแห่งเอเซีย ( AIT) สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ( Computer Engineering Department Kasetsart University ) สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข ( สวรส .) มหาวิทยาลัยชินวัตร
  • #24 มหาวิทยาลัยศรีปทุม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์