K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0   DÜŞÜNME BİÇİMLERİ   0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0   Yansıtıcı Düşünme   0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                    K
P                                                    P
         Öğrenci aktif olarak katıldığı eğitim
S                                                    S
S
      ortamından kendi deneyimleriyle bilgiler       S
1      edinmeli, bu bilgileri paylaşmalı ve yeni     1
0   etkileşimlerine aktarmalıdır. Öğrenilenleri bu   0
.       düşünme becerisi ile yeni durumlarda         .
C           kullanabilmesi sağlanır. Geçmiş          C
O    yaşantılardan ders çıkarma söz konusudur.       O
M                                                    M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0    Yaratıcı Düşünme   0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                   K
P                                                   P
S   Bireyin yeni, farklı, orijinal, özgün (sentez   S
S    düzeyi), ayrıştırıcı düşünme, alternatifli     S
1    düşünme ve ürünler ortaya koymasıdır.          1
0   Özneldir. Hazırlık, kuluçka, aydınlanma ve      0
.                                                   .
    değerlendirme olmak üzere 4 aşamadan
C                                                   C
O
                       oluşur.                      O
M                                                   M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0   Eleştirel Düşünme   0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                    K
P                                                    P
S   Eleştirel düşünce sorgulayan bir yaklaşımla      S
S   olayları ve durumları ele alma irdeleyici bir    S
1   bakış açısıyla yorum yapma ve karar verme        1
0    becerilerini içerir. Gerçeği bize aktırıldığı   0
.                                                    .
        şekliyle olduğu gibi değil, nesnel bir
C                                                    C
O
     şekilde, akıl yürüterek algılama sürecidir.     O
M                                                    M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0   Analitik Düşünme    0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                 K
P                                                 P
S                                                 S
S     Bir bütündeki her bir parçanın analiz       S
1    edilerek bütünle/sistemle ilişkilerinin      1
0   incelendiği düşünce becerisidir. Analitik     0
.                                                 .
      düşünce, analiz becerisi ile ilişkilidir.
C                                                 C
O                                                 O
M                                                 M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                          K
P                          P
S                          S
S                          S
1                          1
0   Metabilişsel Düşünme   0
.                          .
C                          C
O                          O
M                          M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K     En kısa tanımıyla, kişinin kendi düşünme       K
P                                                    P
    süreçlerinin farkında olması ve bu süreçleri
S                                                    S
S
     kontrol edebilmesi anlamına gelir. Bireyin      S
1     kendi bilişsel süreçlerinin nasıl işlediğini   1
0      anlayarak bu süreçleri denetim altına         0
.   alabileceği ve daha nitelikli bir öğrenme için   .
C     bu süreçleri yeniden düzenleyerek daha         C
O   etkili bir biçimde kullanabileceği sayıltısına   O
M              dayanarak geliştirilmiştir.           M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                          K
P                          P
S                          S
S                          S
1                          1
0   Tümevarımsal Düşünme   0
.                          .
C                          C
O                          O
M                          M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                 K
P                                                 P
S                                                 S
S
     Özelden genele ya da olaylardan yasalara     S
1     geçiş şeklindeki, akıl yürütmedir. Özel     1
0   gözlemlerden genel bir sonuca ulaşılmıştır.   0
.    Somut işlemler döneminde kazanılmaya         .
C                    başlanır.                    C
O                                                 O
M                                                 M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1    Tümdengelimsel     1
0                       0
.       Düşünme         .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                    K
P                                                    P
      Genelden özele ya da yasalardan olaylara
S                                                    S
S
           geçiş şeklindeki akıl yürütmedir.         S
1    Kıyas, tümdengelimin en mükemmel şekli          1
0   olarak kabul edilir. Bu nedenle, klasik mantık   0
.    akıl yürütmede esas olarak kıyası almıştır.     .
C        Soyut işlemler döneminde kazanılır.         C
O                                                    O
M                                                    M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0   Analojik Düşünme    0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                K
P                                                P
S                                                S
S
    Bir olguyu bir olguya benzetmek aralarında   S
1      çağrışım kurmak demektir. Bilinen bir     1
0        kavramdan hareketle bilinmeyenin        0
.    öğrenilmesi. Özelden Özele Akıl Yürütme     .
C                                                C
O                                                O
M                                                M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0    Iraksak Düşünme    0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                 K
P                                                 P
         Ortak düşünceden hareketle farklı
S                                                 S
S
        düşüncelere ulaşabilmeye dayalı bir       S
1     düşünme becerisidir. Iraksak düşünenler     1
0     tepkisel, engellenmemiş ve rahat olurlar.   0
.   Problem çözmede ıraksak düşünce kullanılır.   .
C                                                 C
O                                                 O
M                                                 M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0   Yakınsak Düşünme    0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0   Yakınsak Düşünme    0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                   K
P                                                   P
S                                                   S
S
       Farklı düşüncelerin dayandığı ortak          S
1     düşünceleri bulmaya dayalı düşünme            1
0   becerisidir. Yakınsak düşünenler ihtiyatlı ve   0
.            duygusal açıdan tutuktur.              .
C                                                   C
O                                                   O
M                                                   M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0    Lateral Düşünme    0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


          Kişilerin sorunlara farklı yönlerden
K        bakabilmeyi ve geniş düşünebilmeyi         K
P                                                   P
         öğrenmelerini sağlamayı amaçlayan
S                                                   S
S
     düşünme biçimidir. Lateral düşünce, klasik     S
1       düşünce kalıplarının dışına çıkmaktır.      1
0        Herkesin sahip olduğu verileri farklı      0
.        şekillerde işleyip ayrıcalıklı sonuçlar    .
C     çıkarmaktır. Bu düşünme biçimine uygun        C
O      kullanılabilecek teknikler altı ayakkabılı   O
M   uygulama, altı şapkalı düşünme ve altı değer    M
              madalyası olarak sayılabilir.
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                        K
P                        P
S                        S
S                        S
1                        1
0   Dönüşümsel Düşünme   0
.                        .
C                        C
O                        O
M                        M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


       Öğrenen bir olayı çözümlemede geçmiş
K    olayları ve durumları zihinde kurgulayarak       K
P                                                     P
    sonuçlar elde etmeyi başarabilir. Daha önce
S                                                     S
S
      yaşanmış bir olayı kafasında canlandırıp        S
1     anlatabilir. Somut işlemler döneminin bir       1
0    özelliğidir. Dönüşümsel düşünme zamanla          0
.   ilgili perspektifin kazanılmasıdır. Bu özelliği   .
C    kazanan bireyler geçmiş bugün ve gelecek         C
O   arasında bağlantı kurabilirler. Yani geriye ve    O
M             ileriye doğru düşünebilirler.           M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S     Bütünleştirmeci   S
1                       1
0    (Kombinasyonel)    0
.                       .
C        Düşünme        C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                     K
P                                                     P
       Bir problemin alt problemlere ayrıldığı
S                                                     S
S
          durumlarda birden fazla çözümün             S
1   birleştirilerek çözümlenmesi işidir. Ergen, bir   1
0   problemin çok sayıda alt problemi içerdiğini      0
.       dolayısıyla çok sayıda çözüm yolunun          .
C    birleştirilebileceğini kavrar. Soyut işlemler    C
O                döneminde geliştirilir.              O
M                                                     M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0   Hipotetik Düşünme   0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K      Günlük hayatta veya eğitim öğretimde          K
P     karşılaşılan bir sorunu çözmek için olası      P
S     çözüm yolları geliştirip bunları belirli bir   S
S    düzene göre yapmayı sağlayan düşünme            S
1       sürecidir. Eğer …. ve …. olursa …. olur      1
0     şeklinde genel bir cümle yapısıyla ifade       0
.                                                    .
        edilir. Hipotetik düşünmede sorunun
C                                                    C
O
    görünen boyutlarının ötesine geçip çözüme        O
M    ilişkin yollar belirlenmesi söz konusudur.      M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0    Global Düşünme     0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                     K
P                                                     P
S                                                     S
S   Temeli, öğrenmeyi kolaylaştırmak için harita      S
1   çizmeye dayanmaktır. Öğrenmemiz gereken           1
0      bilgilerin haritalaştırılması esastır. Zihin   0
.                                                     .
            haritaları, kavram haritaları vb.
C                                                     C
O                                                     O
M                                                     M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0   Refleksif Düşünme   0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                                   K
P                                                   P
S   Kendini gözlem ve analiz konusu olarak alan     S
S     öznenin tutumudur. Refleksivite, kendi        S
1   hakkında, kendi üzerine düşünen, kendisini      1
0    bir obje gibi ele alıp bakabilen bir öznenin   0
.                                                   .
                durumunu ifade eder.
C                                                   C
O                                                   O
M                                                   M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                        K
P                        P
S                        S
S                        S
1                        1
0   Omnipotent Düşünme   0
.                        .
C                        C
O                        O
M                        M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ

       Ergenlik dönemindeki bireyin, her işin
K      üstesinden gelebilecek güçte olduğunu        K
P    düşünmesi. Ergen, her şeyi halledebileceği     P
S       kanısındadır. Ona göre hayat aslında        S
S   büyüklerin anlattığı kadar zor değildir.”Bana   S
1    bişey olmaz” düşüncesi hâkimdir. Ergenler      1
0          hayal âlemine dalıp gelecekte            0
.                                                   .
     gerçekleştirebilecekleri şeyleri düşünürler.
C                                                   C
O
        Düşünmekle de kalmayıp bu hayalleri         O
M        gerçekleştirebilecek enerjiyle dolu        M
      olduklarına, hayatın aslında büyüklerin
    abarttığında daha kolay olduğuna inanırlar.
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                       K
P                       P
S                       S
S                       S
1                       1
0    İkonik Düşünme     0
.                       .
C                       C
O                       O
M                       M
DÜŞÜNME BİÇİMLERİ


K                                         K
P                                         P
S                                         S
S                                         S
1   Çocuğun işlem öncesinde hayalindeki   1
0        sembollerle düşünmesi.           0
.                                         .
C                                         C
O                                         O
M                                         M

Düşünme biçimleri

  • 1.
    K K P P S S S S 1 1 0 DÜŞÜNME BİÇİMLERİ 0 . . C C O O M M
  • 2.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Yansıtıcı Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 3.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P Öğrenci aktif olarak katıldığı eğitim S S S ortamından kendi deneyimleriyle bilgiler S 1 edinmeli, bu bilgileri paylaşmalı ve yeni 1 0 etkileşimlerine aktarmalıdır. Öğrenilenleri bu 0 . düşünme becerisi ile yeni durumlarda . C kullanabilmesi sağlanır. Geçmiş C O yaşantılardan ders çıkarma söz konusudur. O M M
  • 4.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Yaratıcı Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 5.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S Bireyin yeni, farklı, orijinal, özgün (sentez S S düzeyi), ayrıştırıcı düşünme, alternatifli S 1 düşünme ve ürünler ortaya koymasıdır. 1 0 Özneldir. Hazırlık, kuluçka, aydınlanma ve 0 . . değerlendirme olmak üzere 4 aşamadan C C O oluşur. O M M
  • 6.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Eleştirel Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 7.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S Eleştirel düşünce sorgulayan bir yaklaşımla S S olayları ve durumları ele alma irdeleyici bir S 1 bakış açısıyla yorum yapma ve karar verme 1 0 becerilerini içerir. Gerçeği bize aktırıldığı 0 . . şekliyle olduğu gibi değil, nesnel bir C C O şekilde, akıl yürüterek algılama sürecidir. O M M
  • 8.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Analitik Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 9.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S Bir bütündeki her bir parçanın analiz S 1 edilerek bütünle/sistemle ilişkilerinin 1 0 incelendiği düşünce becerisidir. Analitik 0 . . düşünce, analiz becerisi ile ilişkilidir. C C O O M M
  • 10.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Metabilişsel Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 11.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K En kısa tanımıyla, kişinin kendi düşünme K P P süreçlerinin farkında olması ve bu süreçleri S S S kontrol edebilmesi anlamına gelir. Bireyin S 1 kendi bilişsel süreçlerinin nasıl işlediğini 1 0 anlayarak bu süreçleri denetim altına 0 . alabileceği ve daha nitelikli bir öğrenme için . C bu süreçleri yeniden düzenleyerek daha C O etkili bir biçimde kullanabileceği sayıltısına O M dayanarak geliştirilmiştir. M
  • 12.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Tümevarımsal Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 13.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S Özelden genele ya da olaylardan yasalara S 1 geçiş şeklindeki, akıl yürütmedir. Özel 1 0 gözlemlerden genel bir sonuca ulaşılmıştır. 0 . Somut işlemler döneminde kazanılmaya . C başlanır. C O O M M
  • 14.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 Tümdengelimsel 1 0 0 . Düşünme . C C O O M M
  • 15.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P Genelden özele ya da yasalardan olaylara S S S geçiş şeklindeki akıl yürütmedir. S 1 Kıyas, tümdengelimin en mükemmel şekli 1 0 olarak kabul edilir. Bu nedenle, klasik mantık 0 . akıl yürütmede esas olarak kıyası almıştır. . C Soyut işlemler döneminde kazanılır. C O O M M
  • 16.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Analojik Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 17.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S Bir olguyu bir olguya benzetmek aralarında S 1 çağrışım kurmak demektir. Bilinen bir 1 0 kavramdan hareketle bilinmeyenin 0 . öğrenilmesi. Özelden Özele Akıl Yürütme . C C O O M M
  • 18.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Iraksak Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 19.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P Ortak düşünceden hareketle farklı S S S düşüncelere ulaşabilmeye dayalı bir S 1 düşünme becerisidir. Iraksak düşünenler 1 0 tepkisel, engellenmemiş ve rahat olurlar. 0 . Problem çözmede ıraksak düşünce kullanılır. . C C O O M M
  • 20.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Yakınsak Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 21.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Yakınsak Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 22.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S Farklı düşüncelerin dayandığı ortak S 1 düşünceleri bulmaya dayalı düşünme 1 0 becerisidir. Yakınsak düşünenler ihtiyatlı ve 0 . duygusal açıdan tutuktur. . C C O O M M
  • 23.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Lateral Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 24.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ Kişilerin sorunlara farklı yönlerden K bakabilmeyi ve geniş düşünebilmeyi K P P öğrenmelerini sağlamayı amaçlayan S S S düşünme biçimidir. Lateral düşünce, klasik S 1 düşünce kalıplarının dışına çıkmaktır. 1 0 Herkesin sahip olduğu verileri farklı 0 . şekillerde işleyip ayrıcalıklı sonuçlar . C çıkarmaktır. Bu düşünme biçimine uygun C O kullanılabilecek teknikler altı ayakkabılı O M uygulama, altı şapkalı düşünme ve altı değer M madalyası olarak sayılabilir.
  • 25.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Dönüşümsel Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 26.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ Öğrenen bir olayı çözümlemede geçmiş K olayları ve durumları zihinde kurgulayarak K P P sonuçlar elde etmeyi başarabilir. Daha önce S S S yaşanmış bir olayı kafasında canlandırıp S 1 anlatabilir. Somut işlemler döneminin bir 1 0 özelliğidir. Dönüşümsel düşünme zamanla 0 . ilgili perspektifin kazanılmasıdır. Bu özelliği . C kazanan bireyler geçmiş bugün ve gelecek C O arasında bağlantı kurabilirler. Yani geriye ve O M ileriye doğru düşünebilirler. M
  • 27.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S Bütünleştirmeci S 1 1 0 (Kombinasyonel) 0 . . C Düşünme C O O M M
  • 28.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P Bir problemin alt problemlere ayrıldığı S S S durumlarda birden fazla çözümün S 1 birleştirilerek çözümlenmesi işidir. Ergen, bir 1 0 problemin çok sayıda alt problemi içerdiğini 0 . dolayısıyla çok sayıda çözüm yolunun . C birleştirilebileceğini kavrar. Soyut işlemler C O döneminde geliştirilir. O M M
  • 29.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Hipotetik Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 30.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K Günlük hayatta veya eğitim öğretimde K P karşılaşılan bir sorunu çözmek için olası P S çözüm yolları geliştirip bunları belirli bir S S düzene göre yapmayı sağlayan düşünme S 1 sürecidir. Eğer …. ve …. olursa …. olur 1 0 şeklinde genel bir cümle yapısıyla ifade 0 . . edilir. Hipotetik düşünmede sorunun C C O görünen boyutlarının ötesine geçip çözüme O M ilişkin yollar belirlenmesi söz konusudur. M
  • 31.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Global Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 32.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S Temeli, öğrenmeyi kolaylaştırmak için harita S 1 çizmeye dayanmaktır. Öğrenmemiz gereken 1 0 bilgilerin haritalaştırılması esastır. Zihin 0 . . haritaları, kavram haritaları vb. C C O O M M
  • 33.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Refleksif Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 34.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S Kendini gözlem ve analiz konusu olarak alan S S öznenin tutumudur. Refleksivite, kendi S 1 hakkında, kendi üzerine düşünen, kendisini 1 0 bir obje gibi ele alıp bakabilen bir öznenin 0 . . durumunu ifade eder. C C O O M M
  • 35.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 Omnipotent Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 36.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ Ergenlik dönemindeki bireyin, her işin K üstesinden gelebilecek güçte olduğunu K P düşünmesi. Ergen, her şeyi halledebileceği P S kanısındadır. Ona göre hayat aslında S S büyüklerin anlattığı kadar zor değildir.”Bana S 1 bişey olmaz” düşüncesi hâkimdir. Ergenler 1 0 hayal âlemine dalıp gelecekte 0 . . gerçekleştirebilecekleri şeyleri düşünürler. C C O Düşünmekle de kalmayıp bu hayalleri O M gerçekleştirebilecek enerjiyle dolu M olduklarına, hayatın aslında büyüklerin abarttığında daha kolay olduğuna inanırlar.
  • 37.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 1 0 İkonik Düşünme 0 . . C C O O M M
  • 38.
    DÜŞÜNME BİÇİMLERİ K K P P S S S S 1 Çocuğun işlem öncesinde hayalindeki 1 0 sembollerle düşünmesi. 0 . . C C O O M M