Download to read offline
DDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDDD
- 1. Layunin 1. Nakapagbigay ngkahulugan sa wika; 2. Nakapagtalakay sa kasaysayan ng wika sa iba’t ibang panahon at; 3. Naipamalas ang kahalagahan ng pag-unlad ng wika sa buhay ng mga Pilipino.
- 2. Ano ba angwika?
- 3.
- 4. Kasaysayan ng WikangPambansa 1. Sa Panahon ng Katutubo 2. Sa panahon ng Kastila 3. Sa panahon ng Rebolusyong Pilipino 4. Sa panahon ng Amerikano 5. Sa panahon ng Komonwelt 6. Sa panahon ng Hapon 7. Sa panahon ng pagsasarili 8. Hanggang sa kasalukuyan
- 5. Panahon ng Katutubo 1.Teorya ng Pandarayuhan • Dr. Henry Otley Beyer (1916), wave migration theory – naniniwala ang Amerikanong antropologong na mayroong
- 6. Tatlong pangkat ngtaong Pilipinas na ng lahing dumating sa nagpasimula Pilipino: > Negrito, > Indones > Malay.
- 7. 1. Negrito –aeta,agta o baluga, maitim, pandak, kulot ang buhok, sarat ang ilong, makapal ang labi.
- 8. Tatlong katutubong Lahi Negrito Ayonkay Tiamson-Rubin, L. (2008) 1.Tunay na negrito- Nahihirapang manirahan sa labas ng kinamihasnang kabundukan. • Nanirahan sa kagubataan at kabundukan ng Zambales at sa silangang bulubundukin ng dakong hilaga ng Luzon mula Cabo Engano hanggang sa Baler.Mayroon sa Rizal,Bulacan,pampanga ,Tarlac at Laguna. 2. Australoid-Sakai(taga-Australia at Ainu ng hilagang Hapon) 3.Proto-Malayo (Tipong Mongoloid)- -Nakapag-asawahan at siyang lumaganap sa bayan ng Luzon at Mindanao. -Isa sa mga makapangyarihang ambag nila sa kasaysayan ng panitikan ang mga pasalindilang anyo tulad ng awitin at pamahiin. • Pangkat-pangkat sila kaya iba ang tawag sa kanila. Aburlon-Zambales Ita- Bulacan,Bataan at Tarlac Agtas -Isabela Dumagat-Hilagang Luzon • Ayon kay Otley Beyer (1918)-Tatagal lamang ang mga taong ito habang may kabundukan.
- 9. 2. Malay–tuwid atitim ang buhok, mabilog at maitim ang mata, makapal na labi, katamtamang tangos ng ilong, katamtamang taas, matipunong pangangatawan.
- 10. 3. Indones- matatangkad, balingkinitanang katawan, mapuputi, manipis ang labi, malapad ang noo.
- 11. • Dr. RobertB. Fox – isang arkeologo na nanguna sa pagkakadiskubre ng harap ng isang bungo at isang buto ng panga sa yungib ng Tabon sa Palawan (1962). • -tinawag niyang Taong Tabon ang mga labing natagpuan na tinatayang nanirahan sa yungib ng Tabon may 50,000 taon na ang nakaraan.
- 12. 1962 – batay saimpormasyong nakalap, lumabas na unang nagkaroon ng tao sa Pilipinas kaysa sa Malaysia at Indonesia.
- 13. • Landa Jocano(1965), UP Center of Advance Studies at mananaliksik ng National Museum— ayon sa ginawang pagsusuri ang Taong Tabon ay nagmula sa specie ng Taong Peking na kabilang sa Homo Sapiens o modern man at ang Taong Java na kabilang sa Homo erectus.
- 16. • Dr. ArmandMijares-natagpuan niya ang isang buto ng paa na sinasabing mas matanda pa sa Taong Tabon sa Kuweba ng Callao, Cagayan. Taong Callao ang tawag sa taong nabuhay 67,000 taon na ang nakalipas.
- 17. 2. TEORYA NGPANDARAYUHAN MULA SA REHIYONG AUSTRONESYANO • - pinaniniwalaan ng teoryang ito na ang mga Pilipino ay nagmula sa lahing Austronesian. • Salitang Latin na auster – “south wind” at nesos na ang ibig sabihin ay “isla”.
- 18. Pinaniniwalaang pinagmulan ng Austronesian: •Wilheim Solheim II, Ama ng Arkeolohiya ng Timog-Silangang Asya –nagmula sila sa mga isla ng Sulu at Celebes na tinatawag na Nusantao. • -kumalat sa iba’t ibang panig ng rehiyon sa pamamagitan ng kalakalan, migrasyon, at pag-aasawa.
- 19. Pilipino- isa samga pinakaunang nakatuklas ng Austronesian • -unang nakatuklas ng bangkang may katig na sa paglipas ng panahon ay naging makabago ang pamamaraan ng paglalayag ng mga Pilipino na naging dahilan ng pagkalat ng lahing Austronesian sa iba’t ibang panig ng daigdig tulad ng Timog-Silangang Asya, Australia, New Zealand, Timog Africa, at Timog Amerika.
- 20. • - naniniwalarin sa mga anito na naglalakbay sa kabilang buhay gayundin ang paglilibing sa mga patay sa isang banga tulad ng natagpuan sa Manunggul Cave sa Palawan.
- 21. • -nagtataglay ngmga patakarang pangkabuhayan, kultura, at paniniwalang panrelihiyon. • -may sariling wikang ginagamit bagama’t pinaniniwalaang walang wikang nanaig sa Pilipinas noon.
- 22. • -napatunayang marunongsumulat at bumasa ang mga katutubo dahil may ebidensiyang magpapatunay sa paggamit nila ng baybayin – pamamaraan ng pagsulat. (nakasulat sa biyas ng kawayan na matatagpuan sa Museo ng Aklatang Pambansa at ng Unibersidad ng Sto. Tomas)
- 24. •Baybayin – binubuo nglabimpitong titik - - tatlong patinig at labing-apat na katinig.
- 26.
- 27.
- 28. • -malaking bahaging kanilang ginawa noon ay hindi na matatagpuan sapagkat sinunog na ng mga dayuhang Espanyol sa kadahilanang kagagawan daw ito ng diyablo at sagabal sa pagpapalaganap ng katolisismo.
- 29. Panahon ng Katutubo Bataysa akalat ni Virgilio S. Almario 2014,napakahalaga ng baybayin sa etnograpiyang Filipino. Ito ang isang natatangi (o bakâ pinakanatatangi) sa mga katibayan ng naabot naantas ng pagkahubog sa kulturang Filipino bago dumating ang mga banyagang mananakop.
- 30. Katulad ng klasipikasyonni Gleason (1961) sa mga wika sa daigdig, inilahad na ang wika at wikain sa Pilipinas ay kasama sa angkang Malayo-Polinesyon na kinabibilangan nga ng mga wikang Indonesian (Tagalog, Visayan, Ilocano, Pampango, Samar-Leyte, Bicol at iba pa sa Pilipinas) at Malay. Kapwa ay buhat sa pinakaangkan na Austronesyo. Ang Malayo-Polinesyo ay sumunod ng laki sa wikang sakop ng angkang Indo-European (pinakamalaki) na kinabibilangan ng Espanyol at Ingles. Sumunod na dumayo ang mgaIntsik, Bumbay, Arabe, at Persiyanona inutangan din nga mga Pilipino ng mga talasalitaang gamit at inampon na rin sa kasalukuyan sa kultura ng bansa. Ang layon ng mga nabanggit na dayuhan ay makipagkalakalan.
- 31. Panahon ng Kastila Dumatingang mga Kastila sa Pilipinas noong 1521 sa pangunguna ni Fernand Magellan.
- 32. Panahon ng Kastila Bagopa man dumating ang mga Espanyol ay marunong nang sumulat at bumasa ang mga katutubong Pilipino.
- 33. Panahon ng Kastila SiRuy Lopez de Villalobos ang nagpasya ng ngalang “Felipinas” o “Felipenas” bilang parangal kay Haring Felipe II. “Filipinas” na naging “Pilipinas”
- 34. Panahon ng Kastila Nagingtiyak ang pananakop ng Kastila noong 1565 sa pamumuno ni Miguel Lopez de Legazpi.
- 35. Panahon ng Kastila Layuninng mga Kastila sa Pagsakop (3G’s) 1. GOD (Kristyanismo) 2. GOLD (Kayamanan) 3. GLORY (Karangalan)
- 36. Panahon ng Kastila Mulasa BAYBAYIN, pinalitan ito ng ALPABETONG ROMANO.
- 37. Panahon ng Kastila AngALPABETONG ROMANO ay binubuo ng 26 na titik.
- 38. Panahon ng Kastila A,B,C,D,E,F,G,HI, J,K, L, M, N,O,P,Q,R, S,T,U,V,W,X,Y,Z
- 39. Panahon ng Kastila Nagtatagang Hari ng Espanya ng mga paaralang magtuturo ng wikang Kastila sa mga Pilipino ngunit ito ay tinutulan ng mga prayle.
- 40. Panahon ng Kastila Upangmapadali ang komunikasyon, pinag-aralan ng mga misyonerong Espanyol ang wika ng mga katutubo at ginamit nila ito sa kanilang pakikipag-usap.
- 41. Panahon ng Kastila Bumuoang mga kastila ng bokabularyo at pag- aral sa gramatika ng katutubong wika ng Pilipinas
- 42. - Isinulat niPadre Juan de Plasencia, isang Pransiskano (1581). - Diksyunarong Tagalog-Espanyol Arte y Diccionario de Tagala
- 43. DOCTRINA CHRISTIANA -kauna-unahang aklat na nalimbagsa Pilipinas noon 1593, na naglalaman ng mga dasal, sampung utos, pitong sakramento, pitong kasalanang mortal, pangungumpisal at katesismo.
- 44. Panahon ng Kastila HaringCarlo I (1516-1556) – ayon sa kanya dapat ituro ang Doctrina Christiana sa pamamagitan ng wikang Kastila.
- 45. Panahon ng Kastila HaringFelipe IV (1621-1665) -nagpalabas ng isang atas na muling nagtatakda ng pagtuturo ng wikang Espanyol sa lahat ng katutubo.
- 46. Panahon ng Kastila HaringCarlos II (1665-1700) - Nagpalabas ng isang atas na muling nagbibigay sa mga atas-pangwika at nagtatakda sa parusa sa mga hindi susunod.
- 47. Panahon ng Kastila GobernadorTello (1856) – turuan ang mga Indio ng wikang Espanyol.
- 48. Panahon ng Kastila Maramingatas pangwika ang nilabas ngunit lahat ng ito ay hindi naisakatuparan dahil sa mga mapang-abusong mga prayle.
- 49. Panahon ng Kastila Iniiwasangituro ng mga Espanyol ang kanilang sariling wika sa mga Pilipino dahil sa pag- aalangang magamit ito sa pagkakaisa.
- 50.
- 51. Panahon ng RebolusyongPilipino 1565-1898 Matapos ang 333 taon ng pananahimik, namulat ang mga Pilipino sa nasyonalismo.
- 52. Panahon ng RebolusyongPilipino 1872 – nagkaroon ng kilusan ang propagandista na naging simula ng kamalayan upang maghimagsik.
- 53. Ang dating diwang mga Pilipino na makarelihiyon ay napalitan na ng diwang makabayan.
- 54. Ang tahimik nadamdamin ay nahaluan na ng damdaming paghihimagsik at lantarang paghihingimagsik at paghihingi ng pagbabago sa pagpapatakbo ng Kastila at Simbahang Katoliko
- 55. Nagsilbing nitsa ng pagkagisingng damdamin at paghingi ng reporma ang pagkapatay sa tatlong paring sina Gomez, Burgos at Zamora nang walang sapat na katibayan.
- 56. Jose Rizal Marcelo H.Del Pilar Graciano Lopez Jaena
- 57. Layunin ng KilusangPropaganda 1. Pagpapanumbalik ng kinatawang Pilipino sa kortes ng Espanya. 2. Pagkakapantay-pantay ng mga Pilipino at Kastila sa ilalim ng batas. 3. Pagkakaroon ng sekularisasyon ng mga parokya sa Katipunan
- 58. 4. Gawing lalawiganng Espanya ang Pilipinas. 5. Pagkakaroon ng kalayaan sa pamamahayag, pananalita, pagpupulong, o pagtitipon at pagpapahayag ng kanilang mga hinaing.
- 59.
- 60. Noli Me Tangere •Unang isinulat ni J.Rizal. • Ipinapakita ang masamang pamamalakad ng mga Kastila sa Pilipinas at ang mga maling kalakaran sa lipunan na para lang sa mga may sakit. El Filibusterismo • Karugtong ng Noli Me Tangere. • Pampolitika • Kasamaan at katiwalian sa pamahalaan at simbahan.
- 61. Marcelo H. DelPilar • Plaridel • Dolores Manapat • Piping Dilat • Pudpoh
- 62. Pag-ibig sa TinubuangLupa • Tagalog ng tulang “Mi Amor Patrio”, Jose Rizal • Diariong Tagalog Dasalan at Tocsohan • Kahawig ng dasal na tinuro ng mga prayle sa Pilipino • Lantaran tinuligsa ang maling kaasalan ng mga prayle noon
- 63. Itinatag ang La Solidaridad sa Espanya, angopisyal na pahayagan ng Kilusang Propaganda Graciano Lopez Jaena
- 64. Fray Botod • MgaPrayle noong ay kasing payat ng mga insekyo, subalit pagkatapos kumain ng papaya o saging ay nagiging malaki ang tyan o botod. • Ugali ng mga Prayle na pagpapabayad nang mahal na paglilibing sa mga patay –Pagpapautang nang may malaking tubo. –Pagpapakita ng masasamang halimbawa sa mga tao.
- 65. Wikang Tagalog –ginamit sa kanilang mga kautusan at pahayagan, pagsulat ng mga sanaysay, tula, kuwento, liham, mga talumpati na punumpuno ng damdaming makabayan.
- 66. Konstitusyon ng Biak-na-Bato (1899) –unang konkretong pagkilos ng mga Pilipino nang ito ay pagtibayin. Ginawang opisyal na wika ang Tagalog, bagama’t walang isinasaad na ito ang magiging wikang pambansa ng Republika.
- 67. Itinatag ang UnangRepublika sa pamumuno ni Emilio Aguinaldo – isinaad sa Konstitusyon na ang paggamit ng wikang Tagalog ay opsiyonal.
- 68. Panahon ng Amerikano Dumatingang mga Amerikano sa pamumuno ni Almirante Dewey. -Treaty of Paris Ginamit ang wikang Ingles bilang wikang panturo.
- 69. Isinaad ni WilliamCameron Forbes na naniniwala ang mga kawal Amerikano na mahalagang maipalaganap agad sa kapuluan ang wikang Ingles upang madaling magkaunawaan ang mga Pilipino at Amerikano.
- 70. Panahon ng Amerikano Itinuroang wikang panturo sa antas primarya hanggang kolehiyo. Nagkaroon ng pambansang sistema ng edukasyon.
- 71. Batas Blg. 74,1901 Itinakda ngkomisyongSchurmanna magtatagngmgapaaralang pambayanat nagpahayag naIngles anggagawing wikangpanturo. Panahon ng Amerikano
- 72. Hindi naging madalisa mga nagsisipagturo ang paggamit agad ng Ingles sa mga mag-aaral sa ikauunawa nila ng tatlong R (reading, writing, arithmetic). Panahon ng Amerikano
- 73. Pinagtibay naman ngLupon ng Superyor na Tagapayo ang resolusyon sa pagpapalimbag ng mga librong primarya na Ingles- Iloko, Ingles-Tagalog, Ingles- Bisaya, at Ingles-Bikol. Panahon ng Amerikano
- 74. 1906 – pinagtibayang isang kurso sa wikang Tagalog para sa mga gurong Amerikano at Pilipino sa panahon ng bakasyon ng mga mag-aaral. Panahon ng Amerikano
- 75. Nang mapalitan angdirektor ng Kawanihan ng Edukasyon ay ipinahayag na wikang Ingles lamang ang gagamiting wikang panturo at ipinagbawal ang paggamit ng bernakular. Panahon ng Amerikano
- 76. Mga Sundalong Amerikanoat Thomasites – mga nagsipagturo ng Ingles. Naniniwala sila na mahalagang maipalaganap kaagad sa kapuluan ang wikang Ingles upang madaling magkaunawaan ang mga Pilipino at Amerikano Panahon ng Amerikano
- 77. Matibay angpananalig ng KawanihanngPambayangPaaralan nanararapatlamangnaIngles ang ituro sapambayangpaaralan. Panahon ng Amerikano
- 78. 1931–ipinahayagni BiseGob. Hen.GeorgeButte, Kalihimng PambayangPagtuturosa kanyangpanayam:
- 79. –Paggamit ngbernakular sapagtuturo saunangapatngtaongpag-aaral. –Hindi kailanmanmagigingwikang pambansangmgaPilipino ang Ingles sapagkathindi ito angwikang tahanan.
- 80. sa layuning maitaguyod Alinsunod angwikang alintuntunin Ingles, ang nagsagawa ng Kawanihan ng Pambayang Pagtuturo: 1. paghahanap ng guro na Amerikano lamang 2. pagsasanay sa mga Pilipinong maaaring magturo ng Ingles at iba pang aralin
- 81. 3. pagbibigay ngmalaking tuon o diin sa asignaturang Ingles sa antas ng kurikulum sa lahat ng edukasyon. 4. pagbabawal ng paggamit ng bernakular sa loob ng paaralan 5. pag-alis at pagbabawal ng wikang Espanyol sa Paaralan
- 82. Panahon ng Amerikano 1899-1941 MgaNaging Pangulo 1. Emilio Aguinaldo- (1898-1901) 2. Manuel Quezon- (1935-1944)
- 83. Panahon ng Komonwelt 1935-1944 AngSaligang Batas ng 1935 na pinabuo ng Batas Tydings- McDuffie ay ipinasa ng Pambansang Asemblea.
- 84. Artikulo XIV- Seksyon3, Saligang Batas noong 1935 “Ang Kongreso ay gagawa ng mga hakbang tungo sa pagpapaunlad at pagpapatibay ng isang wikang pambansa na batay sa isa sa mga umiiral na katutubong wika.”
- 85. Ayon sa mensaheng Pangulong Manuel Quezon sa kapulungang pambansa ay itinatagubilin niya ang pagbuo ng Surian ng Wikang Pambansa nagagawa ng isang pag- aaral ng mga wikang katutubo sa Pilipinas, sa layuning makapagpaunlad at makapagpatibay ng isang pambansang wikang panlahat na batay sa isa mga wika sa kapuluan.
- 86. Batas Komonwelt Blg.184 , 1936 Opisyal na paglikha ng Surian ng Wikang Pambansa Ang SWP ay magsasagawa ng pag-aaral sa mga wika sa Pilipinas upang tukuyin mula sa mga ito ang pauunlarin at kikilalaning pambansang wika.
- 87. Ayon kina Prop.Emma Magracia at Prop. Angelina Santos ng MSU- IIT (1988.7) batay nga sa probisyon ng 1935 Konstitusyon, pinagtibay ng Asemblea ng Komonwelt ng Pilipinas ang Batas Komonwelt Bilang 184 na nagtatag ng isang Surian ng Wikang Pambansa na ang tanging gawain ay ang pag-aaral ng mga wikang pangunahing ginagamit sa Pilipinas
- 88. at pumili ngisang pangkat na wikang pambansa batay sa isa sa pinakamaunlad na umiiral na katutubong wika ayon sa balangkas , mekanismo, at panitikan na tinatanggap at sinasalamin ng nakararaming Pilipino.
- 89. Ang SWP aybinuo ng mga kinatawan mula sa mga pangunahing wika ng Pilipinas. 1. Jaime C. De Veyra (Bisaya-Samar-Leyte) 2. Santiago Fonacier (Ilokano) 3. Cecilio Lopez (Tagalog) 4. Casimiro Perfecto (Bikol) 5. Filemon Sotto (Bisaya-Cebu)- Isidro Abad 6. Felix Salas Rodriguez (Bisaya-Panay) 7. Hadji Butu (Muslim)- Gulamo Rasul 8. Lope K. Santos (Tagalog) 9. Jose Zulueta (Pangasinan)
- 90. Kautusang Tagapagpaganap Blg. 134,1937 “Proclaiming the National Language of the Philippines Based on Tagalog Language” - Nag-aatas na TAGALOG ang batayan ng wikang gagamitin sa pagbubuo ng wikang pambansa
- 91. Ayon sa pag-aaralna isinagawa ng mga kagawad ng Surian, kanilang napagkasunduan na Tagalog ang gawing batayan ng wikang pambansa dahil ang naturang wika ay tumugma, pumasa at umayon sa pamantayang kanilang binuo.
- 92. Ayon sa Komisyonsa Wikang Filipino (KWF), “ang pagpili ng isang pambansang wika ay ibinatay sa ‘pagkaunlad ng estruktura, mekanismo, at panitikan na pawang tinatanggap at ginagamit ng malaking bilang ng mga Filipino.’ Sa madali’t salita, Tagalog ang napili.”
- 93. Kautusang Tagapagpaganap Blg. 263,1940 - Nagpapahintulot sa pagpapalimbag at paglalathala ng Talatinigang Tagalog-Ingles at Balarila sa Wikang Pambansa.
- 94. Ayon kay Tasic(2016), isinulong ni dating Pangulong Manuel L. Quezon noong 1940 ang Executive Order No. 263 na nag-uutos sa lahat ng pribado at pampublikong paaralan na isama sa kurikulum ang pagtuturo ng wikang pambansa. Ito ngayon ang tinatawag nating asignaturang Filipino. Ito ang pag- aaral ukol sa tamang paggamit ng ating wika at mga literaturang itinuturing nating kayamanan.
- 95. Panahon ng Hapones 1941-1945 -Nagkaroonng pagsulong ang wikang pambansa. -Ipinagbawal ng mga Hapones ang paggamit ng Ingles sa anumang aspekto ng pamumuhay ng mga Pilipino.
- 96. Ang panahon ngHapones namayagpag ang wikang Tagalog. - Nag-uutos nOrdinansa Blg. 13a gawing opisyal na wika ang Tagalog at ang wikang Hapones (Nihonggo)
- 97. Ordinansa Blg. 13 -Nag-uutosna gawing opisyal na wika ang Tagalog at ang wikang Hapones (Nihonggo) -Ipinasara paaralan ang ngunit mga pambayang makalipas ang ilang buwan ay binuksan muli. -Itinuro ang wikang Nihonggo sa lahat, ngunit binigyang-diin ang paggamit ng Tagalog upang maalis na ang paggamit ng wikang Ingles.
- 98. Kautusang Tagapagpaganap Blg.10 -Nagtatakda na ituro ang wikang Pambansa. Ito ay pagpapalawak ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 263 na nagtatakda ng pagtuturo ng pambansang wika sa mga paaralang publiko at pribado sa bansa dahil sinaklaw na rin nito ang mga kolehiyo at unibersidad. -Sa pagnanais ng mga Hapones na itaguyod ang Wikang Pambansa ay binuhay ang Surian ng Wikang Pambansa.
- 99. -Sa panahong ito,naging masigla ang talakayan sa wika. Dahil na rin sa pagbabawal ng mga Hapones na tangkilikin ang wikang Ingles. wikang Ingles na matuto -Napilitan ang mga bihasa sa ng Tagalog at sumulat gamit ang wikang ito.
- 100. Panahon ng Pagsasarili Hulyo4, 1946 Araw ng Kasarinlan mula sa Estados Unidos
- 101. • Maraming batasang ipinatupad na nagpayabong, nagpayaman, at nangalaga sa pambansang wika. • Noong 1941, nailathala ang Balarila ng Wikang Pambansa ni Lope K. Santos Panahon ng Pagsasarili
- 102. Mula Alpabetong Romano binagoito at tinawag na Alpabetong Tagalog at ito ay binubuo ng 20 titik. Panahon ng Pagsasarili
- 103. A B KD E G H I L M N NGA O P R S T U W Y Panahon ng Pagsasarili
- 104. Proklamasyon Blg. 12, s.1954 Nag-aatasng pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansa mula ika-29 ng Marso hanggang ika-4 ng Abril. Panahon ng Pagsasarili
- 105. Proklamasyon Blg. 186, s.1955 Paglilipatng petsa ng Linggo ng Wikang Pambansa sa ika-13 hanggang ika-19 ng Agosto. Panahon ng Pagsasarili
- 106. Ayon kay PangulongMagsaysay, kaya Agosto ito ipinagdiriwang ay dahil ang orihinal na Linggo ng Wika ay nagaganap tuwing bakasyon ng mga estudyante, kaya hindi naisasama ang mga paaralan sa pagdiriwang nito. Itinapat naman ang huling araw ng pagdiriwang sa kaarawan ni Pangulong Quezon na itinuturing na Ama ng Wikang Pambansa.
- 107. Kautusang Pangkagawaran Blg. 7, 1959 Angwikang pambansa ay tatawaging PILIPINO Panahon ng Pagsasarili
- 108. Ayon kay kalihimJose B. Romero ng Edukasyon ibinaba niya ang Kautusang Pangkagawaran Blg. 7, 1959 upang mailagan na ang mahabang katawagang “Wikang Pambansang Pilipino” o “Wikang Pambansa Batay sa Tagalog”
- 109. Ayon kay Tiamson-Rubin2002,36-37) Sa loob ng higit tatlong dekada ng pamamahalang pangwika (1940s- 1960s) ay naging purista at labis na gramatikal ang Tagalog kaya naging mabagal ang pag-unlad nito at umani ng batikos mula sa iba’t ibang sektor ng Lipunan. Hindi nahikayat ang mga estudyanteng pag-aralan ito sapagkat mahirap intindihin ang balarila;
- 110. binatikos ng mgataga-Visaya na hindi ito neutral sapagkat dominasyon, anila, ng wikang Tagalog na nagkukubli sa likod ng wikang pambansa; pinakamasaklap sa lahat itinakwil ang Tagalog/ Pilipino ng mga delegado sa 1971-72 Konstitusyonal na Kumbensiyon kaya nang pagtibayin ang kasunod na Saligang Batas 1973 ay mapapansing walang idineklara na wikang pambansa, dagdag pa, kung sakaling may hidwaan o hindi pagkakaunawaan, wikang Ingles ang mamamayani.
- 111. Kautusang Pangkagawaran Blg.24, 1962 Ipinalimbag ang mgasertipiko at diploma na nakasalin sa Pilipino Panahon ng Pagsasarili
- 112. Kautusang Tagapagpaganap Blg. 60,s.1963 Nagtatakda ng pag-awit ng pambansang awit ng Pilipinas sa Pilipino sa alinmang pagkakataon sa loob at labas ng bansa. Panahon ng Pagsasarili
- 113. Isinaad dito nabinuo ni Julian Felipe ang himig noong 1898 at ang mga titik naman ay inangkop mula sa tulang Filipinas na isinulat ni Jose Palma sa wikang Kastila noong 1899.
- 114. Kautusang Tagapagpaganap Blg. 96,s.1967 Ipinag-utos ni Pang. Marcos na lahat ng gusali, at tanggapan ng pamahalaan ay isasalin sa Pilipino. Panahon ng Pagsasarili
- 115. Memorandum Sirkular Blg. 172,s. 1968 Nilagdaan ni Kalihim Salas na nag-uutos na letterhead ng mga tanggapan ng pamahalaan ay isulat sa Pilipino. Gayundin ang panunumpa sa tungkulin ng pinuno ng pamahalaan ay sa Pilipino gagawin. Panahon ng Pagsasarili
- 116. Kautusang Tagapagpaganap Blg. 187,s.1969 Nag-aatas sa lahat ng kagawaran, kawanihan, tanggapan at iba pang sangay ng pamahalaan na gamitin ang wikang Pilipino sa lahat ng opisyal na komunikasyon at transaksyon ng pamahalaan. Panahon ng Pagsasarili
- 117. Kautusang Tagapagpaganap Blg. 304,s.1971 Pagbabago ng komposisyon ng SWP. Binubuo ito ng mga kinatawan mula sa wikang Bicol, Cebuano, Hiligaynon, Ilokano, Pampango, Pangasinan, Samar- Leyte, wika sa pamayanang kultural at Tagalog. Panahon ng Pagsasarili
- 118. Atas ng PanguloBlg. 73, s. 1972 Isalin ang Saligang Batas sa mga wikang Pilipino at sa mga wikang sinasalita ng 50,000 mamamayang Pilipino Panahon ng Pagsasarili
- 119. Kautusang Pangkagawaran Blg. 25,s.1974 Inilabas ang panuntunan sa pagpapatupad ng Edukasyong Bilinggwal sa mga paaralan. Panahon ng Pagsasarili
- 120. Kautusang Pangkagawaran Blg. 194,s.1976 Napagtibay ang bagong alpabeto na binubuo ng 31 titik, isang alpabetong higit pa ang dami sa letra kaysa Ingles at Espanyol. Ito ay tinawag na Alpabetong Pilipino Panahon ng Pagsasarili
- 121. Kautusang Pangkagawaran Blg. 22,s.1978 Nag-uutos na isama ang Pilipino sa lahat ng kurikulum sa pandalubhasaang antas. Panahon ng Pagsasarili
- 122. Proklamasyon Blg. 19,1986 Pinagtibay ni Pang. Corazon Aquino ang pagdiriwang ng Linggo ng Wikang Pambansang Pilipino tuwing ika-13 hanggang ika-19 ng Agosto. Panahon ng Pagsasarili
- 123. Hanggang Sa Kasalukuyan ArtikuloXIV ng Saligang Batas ng 1987 SEKSYON 6. Ang wikang pambansa ng Pilipinas ay Filipino. Samantalang nililinang, ito ay dapat payabungin at pagyamanin pa salig sa umiiral na wika sa Pilipinas at sa iba pang mga wika.
- 124. Batay kay Dr.Ernesto A. Constantino (1930–2016) na nanungkulan bilang tagapangulo ng UP Department of Oriental Languages and Linguistics at UP Department of Pilipino and Philippine Literature noong Kumbensiyong Konstitusyonal ng 1971–1972. Siya ang nagpaliwanag sa universal approach na iminungkahi ng mga lingguwista ng UP na gamitin sa pagbubuo ng isang wikang pambansang tatawaging “Filipino” na kaiba sa wikang Pilipino.
- 125. Sa loob ngmahabang panahon, ginugol ni Constantino ang kaniyang lakas sa pananaliksik tungkol sa mga katutubong wika ng Pilipinas, partikular ang kanilang magkakatulad na estruktura, sa layuning mapagtibay at maitaguyod ang isang konsepto ng wikang pambansang hindi lamang batay sa Tagalog kundi batay sa lahat ng wika ng Pilipinas.
- 126. Kaya naman, maituturingsi Constantino bilang isang susing tauhan sa pagpapatibay sa Filipino bilang wikang pambansa nang mapagtibay ang isang bagong konstitusyon noong 1987. Sa ganang mananaliksik, maituturing din si Constantino bilang isang haligi ng lingguwistika at pagpaplanong pangwika sa Pilipinas.
- 127. Alinsunod sa tadhanang batas at sang-ayon sa nararapat na maaaring ipasya ng Kongreso, dapat magsagawa ng mga hakbangin ang Pamahalaan upang ibunsod at puspusang itaguyod ang paggamit ng Filipino bilang medium ng opisyal na komunikasyon at bilang wika ng pagtuturo sa sistemang pang-edukasyon. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 128. SEKSYON 7. Ukolsa layunin ng komunikasyon at pagtuturo, ang mga wikang opisyal ng Pilipinas ay Filipino at, hangga't walang ibang itinatadhana ang batas, Ingles. Ang mga wikang panrehiyon ay pantulong na mga wikang opisyal sa mga rehiyon at magsisilbi na pantulong na mga wikang panturo roon. Dapat itaguyod ng kusa at opsyonal ang Kastila at Arabic. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 129. SEKSYON 8. Ang Konstitusyongito ay dapat ipahayag sa Filipino at Ingles, at dapat isalin sa mga pangunahing wikang panrehiyon, Arabic, at Kastila. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 130. SEKSYON 9. Dapatmagtatag ang Kongreso ng isang komisyon ng wikang Pambansa na binubuo ng mga kinatawan ng iba't ibang mga rehiyon at mga disiplina na magsasagawa, mag-uugnay at magtataguyod ng mga pananaliksik sa Filipino at iba pang mga wika para sa kanilang pagpapaunlad, pagpapalaganap, at pagpapanatili. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 131. Kautusang Tagapagpaganap Blg. 117, s.1987 AngSWP ay kikilalanin bilang Linangan ng mga Wika sa Pilipinas (LWP) SWP---------LWP Hanggang Sa Kasalukuyan
- 132. Kautusang Pangkagawaran Blg. 81, s.1987 Ipinalabasni Kalihim Quisumbing ang “Alpabeto at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino na binuo ng LWP. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 133. Ito ay ang ALPABETONG FILIPINOna binubuo ng 28 titik. Ito ay binibigkas pa-Ingles. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 134.
- 135. Kautusang Tagapagpaganap Blg. 335, s.1988 Ipinalabasni Pang. Corazon Aquino na nag- aatas sa lahat ng kagawaran, kawanihan, tanggapan, ahensiya at Hanggang Sa Kasalukuyan
- 136. iba pang sangayng ehekutibo na gamitin ang wikang Filipino sa mga opisyal na transaksiyon, komunikasyon, at korespondensya. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 137. Batas Republika Blg.7104, taong 1991 Opisyal na paglikha ng Komisyon sa Wikang Filipino (KWF). Ito ang dating Linangan ng mga Wika sa Pilipinas (LWP) Hanggang Sa Kasalukuyan
- 138. Pangunahing mandato ngKWF ang magsagawa, mag-ugnay, at magsulong ng mga pananaliksik para sa pagpapayabong, pagpapalaganap at pangangalaga ng Filipino ng iba pang wika sa Pilipinas. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 139. Mga bumubuo ngKWF 1. Tagalog 2. Cebuano 3. Ilokano 4. Hiligaynon 5. Wika ng Muslim-Mindanao 6. Wika sa Timog Pilipinas 7. Wika sa hilagang Pilipinas 8. Wika ng Rehiyon na napagpasyahan ng Komisyon Hanggang Sa Kasalukuyan
- 140. Proklamasyon Blg. 1041, s.1997 Ipinalabasni Pang. Ramos na nagsasaad ng Taunang Pagdiriwang ng Buwan ng Wikang Pambansa tuwing Agosto. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 141. Ayon kay CieloFernando ang pagdiriwang ng buwan ng wika taon-taon tuwing Agosto ay layon nitong pagtibayin, at maipalaganap ang kamalayan sa pagdiriwang, gunitain ang kasaysayan at kahalagahan ng wikang Filipino.
- 142. Ang tema ngBuwan ng Wikang Filipino 2021 ay “Filipino at mga Katutubong Wika sa Dekolonisasyon ng Pag-iisip ng mga Pilipino.” Ang tema ng Buwan ng Wikang Filipino 2011 ay “Ang Filipino ay Wikang Panlahat, Ilaw at Lakas sa Tuwid na Landas”
- 143. Hanggang Sa Kasalukuyan ResolusyonBlg. 196 ng KWF, 1992 Inilalahad nito ang depinisyon ng salitang FILIPINO
- 144. Ang FILIPINO ayang katutubong wika na ginagamit sa buong Pilipinas bilang wika ng komunikasyon, sa pagbigkas at sa pasulat na paraan, ng mga pangkating katutubo sa kapuluan. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 145. Sapagkat isang wikang buhay,mabilis itong pinauunlad ng araw-araw at iba’t ibang uri ng paggamit sa iba’t ibang pook at sitwasyon at nililinang sa iba’t ibang antas ng saliksik at Hanggang Sa Kasalukuyan
- 146. talakayang akademiko ngunit saparaang maugnayin at mapagtampok sa mga lahok na nagtataglay ng mga malikhaing katangian at kailangang karunungan mula sa mga katutubong wika ng bansa. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 147. Kautusang Pangkagawaran Blg. 45, 2001 Ipinalabasng KWF ang 2001 Revisyon sa Alpabeto at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 148. Kautusang Tagapagpaganap Blg. 210, s.2003 Ipinabalik ni Pang. Arroyo ang isang monolinggwal na wikang panturo—ang Ingles sa halip na Filipino Hanggang Sa Kasalukuyan
- 149. 2006 –patnubay saIspeling ng Wikang Filipino) mananatili muna ang lumang tuntunin na Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino -may 28 na letra kasama ang mga titik na banyaga. -Ang 20 ang letrang orihinal ng abakada.
- 150. Kautusang Kagawaran ng Edukasyonblg. 16, s. 2012 Tiniyak ang labindalawang wika (Bicolano, Cebuano, Chavacano, Hiligaynon, Ilocano, Kapampangan, Maguindanaoan, Maranao, Pangasinense, Tagalog, Tausug at Waray) na paghahandaan ng material para sa implementasyon ng MTB-MLE. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 151. Kautusang Pangkagawaran Blg. 34,s. 2013 Pagpapatupad ng Ortografiyang Filipino na ginawa ng KWF Hanggang Sa Kasalukuyan
- 152. 2013- panukalang tanggalin angFilipino at Panitikan sa GEC.
- 153. Sa pahayag ngDFPP ay mariin nitong tinututulan ang naturang memorandum kung saan sa bagong General Education Curriculum (GEC), mula sa dating siyam na yunit na kahingian sa wikang Filipino sa kolehiyo ay ibababa na sa hayskul ang pagtuturo ng wika at panitikan.
- 154. Nakasaad sa CHEDang CMO No. 20, Series of 2013 na nagtakda ng core courses sa bagong kurikulum sa antas tersarya sa ilalim ng K to 12: “Understanding the Self; Readings in Philippine History; The Contemporary World; Mathematics in the Modern World; Purporsive Communication; Art Appreciation; Science, Technology and Society; Ethics.” walang Filipino sa planong kurikulum ng CHED sa ilalim ng K to 12, kumpara sa 6 hanggang 9 na yunit ng asignaturang Filipino, alinsunod sa CMO No. 04, Series of 1997, bukod pa sa dati-rati’y 3-6 yunit ng Panitikan. Sa Seksyon 3 ng CMO No. 20, Series of 2013 ay naging opsyonal na lamang din ang Filipino bilang midyum sa pagtuturo, mula sa dating pagiging mandatoring wikang panturo nito sa ilalim ng CMO No. 59, Series of 1996
- 155. Ayon naman kayGuillermo, “hindi tama ang lohika ng CHED” na tanggalin ang pagtuturo ng wika at panitikang Filipino sa kolehiyo kung pagbabatayan ang karanasan ng mga unibersidad sa Indonesia at Malaysia, na karamihan pa nga ay mataas ang university ranking kumpara sa Pilipinas, bilang mga bansang matagal nang nagpapatupad ng K to 12 ngunit patuloy pa ring isinusulong ang pag-aaral ng sariling wika bilang kursong kahingian sa kolehiyo”. Mga pahayag ng mga guro sa pagtanggal ng Filipino at Panitikan sa GEC
- 156. Samantala, nagpahayag dinng suporta si Rep. Antonio Tinio ng ACT Teachers Partylist sa mga guro at sa pagsulong ng wikang Filipino sa tulong ng batas. Hinikayat din niya ang mga guro sa UP na “Huwag bibitiwan at isulong iyung laban para gawing medium of instruction ang Filipino.”
- 157. Proclamation Blg. 968(2015) Pinagtibay ng Pangulong Aquino na ang Abril ay ituturing na Buwan ng Panitikang Pambansa. Hanggang Sa Kasalukuyan
- 158. 2017- CHED memono. 57 s. 2017 ,nagpanukala ang Tanggol Wika ng 5 asignatura sa Filipino 1. KOMFIL-kontekstwalisadong Komunikasyon at Filipino 2.FILDIS- Filipino sa Iba’t ibang Disiplina 3. DALUMATFIL- Dalumat ng/sa Filipino 4.SOSLIT-Sosyedad at Literatura 5.SINESOS-Pelikulang Panlipunan
- 159. 2018- CHED MEMONO. 4 S.2018- 6 hanggang 9 na yunits ang kinakailangan ng kuhanin ng mga mag-aaral sa kolehiyo
- 160. Ang wikang Filipinoay patuloy na nagbabago, at ang mga pagbabagong ito ay bunga ng iba't ibang mga kadahilanan tulad ng pagbabago sa lipunan, teknolohiya, kultura, at kasaysayan. Ang paglitaw ng mga bagong salita, mga pagbabago sa pagbigkas, paggamit ng mga dayuhang salita, at iba pang aspeto ay nagpapakita ng patuloy na ebolusyon ng wika. Ang kakayahan ng wikang Filipino na magbago at mag-angkop sa mga pagbabagong nagaganap sa lipunan at sa panahon ay nagpapatunay na ito ay buhay at patuloy na nagpapalakas at nagpapabago sa bawat henerasyon ng mga Pilipino.
- 161. Ang wikang Filipinoay patuloy na nagbabago, at ang mga pagbabagong ito ay bunga ng iba't ibang mga kadahilanan tulad ng pagbabago sa lipunan, teknolohiya, kultura, at kasaysayan. Ang paglitaw ng mga bagong salita, mga pagbabago sa pagbigkas, paggamit ng mga dayuhang salita, at iba pang aspeto ay nagpapakita ng patuloy na ebolusyon ng wika. Ang kakayahan ng wikang Filipino na magbago at mag-angkop sa mga pagbabagong nagaganap sa lipunan at sa panahon ay nagpapatunay na ito ay buhay at patuloy na nagpapalakas at nagpapabago sa bawat henerasyon ng mga Pilipino.
- 162. Mga Sanggunian: • Komunikasyonsa Akademikong Filipino nina M. Z. Palazo, B. L. Laluan, W. N. Ros at P. C. Urbano • Jocson, Magdalena O. Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino (Batayang Aklat;Kagawaran ng Edukasyon). Quezon City: Vibal Group Company. 2016 • Bernales, Rolando A., Garcia, Lakandufil, C.,Abesamis Norma, R., Villanueva, Joey M., Cabrera , Honorato I. Jr., Jara, Regina G.,at Ornos Petra S. Komunikasyon sa Makabagong Panahon. # 6 Baltazar St. Pacheco Village, Balubaran , Valenzuela City :Mutya Publishing House Inc.2002. • Taylan, Dolores R., Petras, Jayson D., at Geronimo, Jonathan B. Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino.856 Nicanor Reyes Sr. St Sampaloc, Manila:Rex Bookstore, Inc. 2016