Al sinds 2008 houdt de financiële crisis de globale economie in zijn greep. Ondanks nooit geziene overheidsmaatregelen zetten ondernemers zich schrap voor de toekomst. Maar hoe reageren grote en kleine ondernemingen op de crisis? Schuilen er ook opportuniteiten in deze moeilijke tijden? Hoe kan je vandaag innovatief en creatief aan de slag blijven? En welke zijn – gezien het huidige klimaat – strategische keuzes om een dergelijke periode te overbruggen en verder te groeien? Prof. dr. Hans Crijns deed hier in het kader van het Impulscentrum ‘Groeimanagement voor kleine en grote ondernemingen’ (IGMO) onderzoek naar. Tijdens deze Creativity Talk vertelt hij samen met Ernst & Young (prime foundation partner van IGMO) welke economische trends hij heeft vastgesteld en geeft hij tips om vandaag creatief en innoverend te werk te gaan.

1. CREATIVITY TALKS 2013
“CREATIEF IN DE CRISIS ?”
Prof.Hans Crijns, partner Vlerick Business School
Flanders DC Kenniscentrum

2. Flanders DC - Missie
Ondernemend Vlaanderen Creatief Vlaanderen
Creatiever maken Ondernemender maken
Flanders DC Kenniscentrum

3. Flanders DC – Bedrijven
Flanders DC Kenniscentrum

4. Flanders DC – Onderwijs
4
Flanders DC Kenniscentrum

5. Flanders DC – Algemeen Publiek
5
Flanders DC Kenniscentrum

6. CREATIVITY TALKS 2013
“CREATIEF IN DE CRISIS ?”
PROF. HANS CRIJNS, VLERICK PARTNER
Flanders DC Kenniscentrum

7. PROF. A. VLERICK
“Moge onze maatschappij inzien-voor het te laat is- dat
de vrijheid van ondernemen, die de mens de gelegenheid
biedt aan zijn natuurlijke scheppingsdrang te voldoen,
tevens de motor uitmaakt van onze economie, de bron
van onze werkgelegenheid en de waarborg voor
bestendige vooruitgang »
7
Flanders DC Kenniscentrum

8. Flanders DC Kenniscentrum

9. ENTREPRENEURSHIP AND MANAGEMENT
MANAGEMENT
ENTREPRENEURSHIP
Initial Opportunity Market Resource (New) co- Co-ordination
discovery refinement making acquisition ordination of of old
(new) resources resources/on-
going activity
Discovery process
Exploitation process
9
Flanders DC Kenniscentrum

10. 10
Today’s businesses, especially the
large ones, simply will not survive
in this period of rapid change and
innovation unless they acquire
entrepreneurial competences.
200
Peter Drucker 5
1985 (!)
Flanders DC Kenniscentrum
AG - The Entrepreneurial Manager

11. ENTREPRENEURIAL ATTRIBUTES
Initiative
Strong persuasive powers
Moderate rather than high risk-taking ability
Flexibility
Creativity
Problem-solving ability
Need for achievement
Imagination
High belief in control of one’s own destiny
Leadership
Hard work
N° 1 Predicting value : ????
Flanders DC Kenniscentrum

12. “The reasonable man adapts
himself to the world,
the unreasonable one persists in trying
to adapt the … to ….
Therefore all progress depends
on the ………… man”
(G.B. Shaw)
12
Flanders DC Kenniscentrum

13. DEFINITIONS OFis someone who exercises business
“An entrepreneur ENTREPRENEURSHIP
judgement in the face of uncertainty”
(Cantillon, 1755)
“Entrepreneurship is characterized by the existence
of new combinations causing discontinuity ...
The process of creative destruction ...”
(Schumpeter, 1936)
“The ability to discover new ways of dealing with known
problems or new combinations of given knowledge”
(Penrose, 1959)
What is “enterpreneurship”?
13
Flanders DC Kenniscentrum

14. Flanders DC Kenniscentrum

15. Flanders DC Kenniscentrum

16. Classic Causation Model from Marketing Textbooks
Market Definition
Segmentation
Targeting
Positioning
to reach
THE CUSTOMER
Customer
Identification
Customer Definition
Adding Segments/Strategic Partners
Definition of one of several possible markets
Process of Effectuation Used by Expert Entrepreneurs
16 | DC Kenniscentrum
Flanders | 19-1-2010 |

17. ENTREPRENEURIAL PROCESS
Communication
Opportunities Resources
Business Plan
Creativity Leadership
Team
Entrepreneur(s)
(Founder)(s)
Flanders DC Kenniscentrum

18. THE ENTREPRENEURIAL FRAMEWORK
(CFR. J. TIMMONS AND A. BIDHE)
CONTEXT ENTREPRENEUR
Adaptation
Creativity
OPPORTUNITY Fits & Conviction
Gaps
Communication
RESOURCES
18
Flanders DC Kenniscentrum

19. TEA WORLDWIDE 2008-2009
Flanders DC Kenniscentrum

20. TEA-INDEX
7,0
6,0
5,0
4,0
3,0
2,0
1,0
0,0
2001 2002 2003 2004 2005 2006 *2007 2008 2009 2010
Flanders Belgium Ref. Countries
Flanders DC Kenniscentrum Bron: GEM & STOIO in GEM 2010 rapport Vlaanderen

21. ENTREPRENEURIAL EMPLOYEE
ACTIVITY (EEA)
10%
9% Entrepreneurial Employee Activity
8% Early-stage Entrepreneurial Activity
7%
6%
5%
4%
3%
2%
1%
0%
Spain Germany France United Netherlands Belgium Denmark Flanders
Kingdom
Flanders DC Kenniscentrum PREVIEW Bron: GEM

22. FROM IDEA TO BUSINESS PLAN
Evaluation
Business Model
Generation • Value proposition
Ideation • Market
• Trend analyses • Business model canvas
• Industry
• Brain storming • Prototyping
• Sustainable advantage
• Analogies
• Economics business model
• Team
Business Case Market testing
• Financial plan • Entrepreneurial market
Business Plan • Funding Need research
• Road Map • Pilot project
Flanders DC Kenniscentrum

23. A MODEL OF THE ENTREPRENEURIAL PROCESS
Personal Personal Sociological Personal Organizational
Achievement Risk taking Networks Entrepreneur Team
Locus of control Job Teams Leader Strategy
Ambiguity dissatisfaction Parents Manager Structure
tolerance Job loss Family Commitment Culture
Risk taking Education Role models Vision Products
Personal values Age
Education Commitment
Experience
Innovation Triggering event Implementation Growth
Environment Environment Environment
Opportunities Competition Competitors
Role models Resources Customers
Creativity Incubator Suppliers
Government policy Investors
Bankers
Lawyers
Resources
Source: Based on Carol Moore’s model, presented in “Understanding Entrepreneurial Behavior”. Government policy
23
Flanders DC Kenniscentrum

24. STAGES?
1. Growth : creativity
- crisis : leadership
D
2. Growth : leadership
-crisis : autonomy
3
3. Growth : delegation
2 -crisis : control
1 4. ...?
time
Flanders DC Kenniscentrum

25. ????
-Hoe ben jij zelf creatief geweest in de loop der jaren ?
-Zijn in uw perceptie ondernemers “meer creatief” dan andere
mensen ?
Flanders DC Kenniscentrum

26. ONDERZOEK IN DE CRISIS
3 onderzoeksprojecten Vlerick en Ernst & Young
Opportunities in adversity (2009)
Competing for Growth (2010)
Growing Beyond (2012)
Flanders DC Kenniscentrum

27. DE BELGISCHE STUDIE
Populatie:
 OvhJ Finalisten
 Vlerick – IGMO Groeibedrijven
Coverage
 België
Populatie
 86 respondenten
• Ondernemers/eigenaars : 82%
• CFO’s: 18%
Flanders DC Kenniscentrum

28. OVER DE CRISIS
Nu moeten we gewoon rustig doorgaan!
Welke crisis? wij zijn enorm gegroeid in deze tijd. Nu pas lijken we last te hebben van een
crisis (HR)
In slechte jaren investeren we juist in opleidingen,mensen hebben juist dan de tijd ervoor
Bij onzekere situaties ga ik niet zielig doen maar juist innoveren
Ik ben blij met de crisis, anders hadden we de groei niet aangekund.
We hebben kostenbesparende innovaties gedaan en niet te drastisch investeringen
teruggedraaid, anders hebben we later een te hoge piek aan investeringen
We hebben een set van ideeën uitgeoefend, daar de balans in gezocht en zijn zo de crisis
door gekomen
Flanders DC Kenniscentrum

29. MOST EFFECTIVE TACTICS DRIVING COMPANY
GROWTH Belgium Western Europe Global IGMO's
71
64
60 59 59
58
54
43
39
29 29 29
24
22
20
10
Selling existing Launching new Selling existing Launching new
products/services products/services products/services products/services
into new markets into existing markets into existing markets in new markets
Flanders DC Kenniscentrum

30. ACTIONS COMPANIES ARE TAKING TO INCREASE
SALES Belgium Western Europe Global IGMO's
78
52 5353 53
48
444344
38 39
36 36 35
33
3031
28
2626
22
19
17
14 14 1516
5 6 5 5 6
Alliances with Merging Introducing Opening new Increased Executing Cutting Increasing
other with/acquiring new distribution focus on innovative prices prices
organisations competitors to products/ channels marketing market-entry
to accelerate increase services strategies
market entry market share
Flanders DC Kenniscentrum

31. EXECUTIVES VS ENTREPRENEURS (CFR.ERNST &
YOUNG “OPPORTUNITIES IN ADVERSITY”, 2009)
Flanders DC Kenniscentrum

32. RECRUIT AND REWARD KEY PEOPLE
Flanders DC Kenniscentrum

33. BROADEN CUSTOMER BASE AND ENTER NEW
MARKETS
Flanders DC Kenniscentrum

34. CREATE EARLY WARNING SYSTEMS FOR DISTRESS
Flanders DC Kenniscentrum

35. HOE HEEFT UW BEDRIJF DE
FINANCIËLE CRISIS AANGEPAKT?
Kostenbesparende innovaties 49%
Herzien van strategiën 41%
Geplande investeringen uitstellen 37%
Overnames 27%
Nieuwe producten sneller lanceren 27%
Werknemers afdanken 22%
Geplande aanwervingen uitstellen 17%
Activiteiten terugschroeven 15%
Desinvesteren van niet-… 12%
Andere 10%
Geplande investeringen schrappen 10%
Eigen kapitaal verhogen 7%
Geplande aanwervingen schrappen 5%
Flanders DC Kenniscentrum

36. STRATEGIE : TOP 3 ACTIES?
AO
Het verscherpen van onze marktpositie door “harder op de
gas” te drukken dan onze concurrenten die eerder “angstig”
zijn? Wij kozen voor doorduwen in de crisis dan afwachten.
Doorgaan als anderen stoppen is misschien wel de
samenvatting.
Flanders DC Kenniscentrum

37. HUMAN RESOURCES : TOP 3 ACTIES?
AF
Het zoeken van bekwame en gemotiveerde mensen voor het
verder uitbouwen van de organisatie:
 + op niveau producten: projectleiders, werfleiders
 + op niveau beheer:
• Financieel verantwoordelijk
• Personeelsverantwoordelijk: opstarten van een HR afdeling die alles
centraliseert en beheert ivm HR arbeiders/bedienden.
 Het ICT-gebeuren op een hoger performantieniveau tillen
Flanders DC Kenniscentrum

38. OPERATIONEEL : TOP 3 ACTIES?
C
Sanering ‘operationele’ activiteit in Duitsland
Herschikken van de activiteiten van de groep
Uitzetten van een nieuwe verkoopsstructuur
Flanders DC Kenniscentrum

39. FINANCIEEL : TOP 3 ACTIES?
Naar aanleiding van de financiële crisis hebben we onze meest
kapitaalintensieve activiteit van de hand gedaan (i.e. distributie
van huisbrandolie) om vanaf nu enkel te investeren in
activiteiten zonder zware werkkapitaalbehoeften.
Er wordt alleen maar beroep gedaan op externe financiering
voor het financieren van overnames en enkele kleine
investeringskredieten (dus enkel lange termijnkredieten).
Continue aandacht voor en opvolging van het
werkkapitaalbeheer is nog crucialer dan voorheen.
Flanders DC Kenniscentrum

40. HUMAN RESOURCES: TOP 3 ACTIES?
P
1.Variabiliseren van de vaste personeelskosten (bedienden), vooral in
België (maar ook in het buitenland) d.w.z. :
 deeltijds werken
 ouderschapsverlof - zorgverlof - crisistijdskrediet
 inleveren voor diegenen die voltijds bleven werken (hoewel
conditioneel)
2.Aanpassen van bonusplannen - extralegale voordelen en toch :
behouden/motiveren key people, b.v. door extra aandacht/investering
in opleiding
3. Aanpassen organisatie tot meer focus op innovatie via introductie
nieuwe functie: CTO (Chief Technology Officer)
Flanders DC Kenniscentrum

41. ????
-Ben je in/door de crisis meer creatief ? Zo ja, hoe ?
-Hoe gaan jullie om met creativiteit bij mensen/medewerkers ?
Flanders DC Kenniscentrum

42. INGREDIENTS OF E.O.
 Imagination and creativity
 Promoting creation, distribution and usage of knowledge
 Supporting information and communication infrastructure
 Social architecture
 Under no circumstances will all innovations succeed!
=> Matching Internal capabilities & External opportunities
Flanders DC Kenniscentrum

43. WHAT DOES IT REQUIRE ? (LINK WITH PERFORMANCE
!)
Devise a coherent strategic focus
Assessment of emerging entrepreneurial opportunities
Integration entrepreneurial pathways with existing activities
Timing of strategic decisions in line with environmental requirements (
= speed)
Excellence in project execution : 5% inspiration and 95% perspiration
Flanders DC Kenniscentrum

44. “NOTHING CAN START
WITHOUT VISION AND ENTHOUSIASM,
NOTHING CAN LAST
WITHOUT SYSTEMS AND METHODS”
Flanders DC Kenniscentrum