1.1.Bilgi GBilgi GüüvenlivenliğğiTarihi Tarihççesiesi
• Bilgi teknolojilerinin kullanımı ile bilgi güvenliği günümüzde en
önemli ve en kritik konulardan biri olmuştur.
• Geçmiş yıllarda da şifreleme özellikle askeri alanlarda yaygın ve
önemli bir yere sahip olmuştur.
3
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
4.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
• Veri ve bilgilerin saklanması ve istenilmeyen kişilerin anlamasını
zorlaştırma üzerine yapılan tüm çalışmalar şifreleme bilimi
(kriptoloji) olarak adlandırılmaktadır.
• Kriptoloji kelimesi yunanca “kryptos logos” kelimesinden
gelmektedir. Dilimize fransızcadan girmiştir. “cryptologie”
kelimesinden gelmektedir.
• Kriptoloji, Türk Dil Kurumu sözlüğünde “gizli yazılar, şifreli
belgeler bilimi veya incelenmesi” olarak tanımlanmaktadır.
• Matematiksel tabana dayanan uygulamalar ve teknikleri üzerinde
çalışılan bilim dalıdır.
4
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
5.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
• Kriptoloji, kriptografi ve kriptoanaliz olarak ikiye ayrılmaktadır.
• Kriptografi, bilginin anlaşılır bir formdan anlaşılmaz bir forma
dönüştürme yöntemlerini içermektedir.
5
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
6.
1.1.1.1Kriptoloji Terimleri1.1Kriptoloji Terimleri
•Düz metin (plaintext): Kriptoloji sistemlerinin girdisi olan bilgidir.
Bubilgi diplomatik bir mesaj, bir banka işlemi, e-posta v.b. olabilir.
• Şifreli Metin(ciphertext): Kriptoloji sistemlerini okunamaz veya
anlaşılamaz çıktısıdır.
• Şifreleme (encryption): Düz metni şifreli metne dönüştürme
sürecidir. Şifre çözme (decryption) ise şifreli metinden düz metni
elde etme sürecidir.
• Anahtar (key): Bilginin şifrelenmesine yardındı olan bir değerdir.
• Kriptanaliz: Kriptografik sistem mekanizmalarını ve yaklaşımlarını
inceleme ve çözme bilimidir.
6
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
7.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Şireleme tarihinin en önemli belgelerinden biri “zimmerman
Telgrafı”dır. 16 Ocak 1917 yılından I dünya savaşı sırasından Alman
dışişleri sekreteri zimmermann tarafından Meksikada’ ki Alman
Elçiliğine gönderilmiştir. İngilizler tarafından ele geçirilmiş ve
çözülmüştür.
7
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
8.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Şifreleme tarihinin en eski örneği M.Ö. 1900 yıllarında yazıldığı
tahmin edilen Rosetta tabletidir. Mısırlılar tarafından yazılmıştır. 1799
yıllarında Mısırın’ ın Reşit şehri yakınlarında Napolyon’ un askerleri
tarafından bulunmuştur. Tablet üç bölümden oluşmaktadır. Üst bölüm
hiyeroglif olarak, orta bölüm halkın kullandığı dil ve alt bölüm yunanca
yazılmıştır.
8
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
9.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Bu tip antik yazılarda aslında gizli bir bilgi yoktur. Ama çözülene kadar
yapılan uğraşlar kriptanaliz çalışması olarak ele alınabilir. Bu tabletin
çözülmesi ile hiyerogliflerin çözülmesi çok kolaylaşmıştır.
9
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
10.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Bir diğer veri gizleme işlemi ise staganografidir. M.Ö. başlayan bu
yaklaşım günümüzde bir bilim dalı olarak gelişimini sürdürmektedir.
Staeganografi, saklı bir mesajın, sadece alması istenen kişi veya
kişilerin mesajın varlığından haberdar olduğu şekilde yazılmasıdır.
Mesaj bir başka ortam içerisine gizlenir. Mesaj anlaşılır fakat varlığı
gizlidir.
10
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
11.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Milattan önce 5.inci yüzyılda Pers Kralı Daryus’un elinde tutsak olan
eski Yunanlı komutan Histiaeus, Anadolu’da Milet şehrindeki damadı
Aristagoras’a gizli bir mesaj göndermek istedi. Histiaeus kölesinin
başını traş ettirip mesajı döğme yaptırdı. Saçları döğmeyi örtecek kadar
uzadığında köle Milet şehrine gönderildi. İşte Heredot, bilgi saklama
sanatı steganografinin eski zamanlardaki ilk uygulamalarından birisini
böyle haber veriyor.
11
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
12.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Günümüzde kullanıldığı bilinen en yakın olay 11 Eylül saldırılarıdır.
12
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
13.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Antik zamanlarda kullanılan bir diğer şifreleme tekniğide Anlamsız
şifreleme(Null Cipher)’ dır. Setagnografinin en basit şekli olarak
düşünülebilir. Düz metin, çok miktarda şifrelenmemiş materyal içinde
saklanarak gizlenmektedir.
13
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
14.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Atbash Şifresi: M.Ö.600-500 yılları arasında geliştirilmiştir. Bu
şifreleme yaklaşımında ibranice’ de bulunan 22 harf kullanılmaktadır.
Atbash basit bir şifreleme tekniği olarak gözükse de yıllarca gizliliğini
koruyabilmiştir. Atbash şifresinin ingiliz alfabesi ile ilgili anahtar
tablosu aşağıdaki gibidir.
14
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
15.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Açık bir metin şifrelenmiş hali şöyledir.
15
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
16.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Tevratın Şifresi: Tevrat’ ın şifresi adlı kitapta belirtilen, üç bin yıldır
saklı olan şifreler, Eliyahu Rips adlı israilli bir matematikçi tarafından
çözülmüştür. Kanıtlarını önde gelen bir bilim dergisinde yayınlamış ve
dünyanın en ünlü matematikçileri bunu onaylamıştır. İzak Rabin’ in
öldürüleceğine dair şifrede yine bu matematikçi tarafından
çözülmüştür.
16
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
17.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Tevrat’ ın şifresinden bazı örnekler: Kennedy suikastı
17
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
18.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Tevrat’ ın şifresinden bazı örnekler: İzak Rabin suikastı
18
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
19.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Tevrat’ ın şifresinden bazı örnekler: Diğer şifre örnekleri için aşağıdaki
linkten faydalanabilirsiniz. (Clinton, Netanyahu, Sarkozy)
http://www.bible-code-software.com/matrices/Politics.html
19
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
20.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Tevrat’ ın şifresinden bazı örnekler: Diğer bazı örnekler
Bedri Ruhselman'ın 1959 yılında gördüğü kıyamet (uyanış)
vizyonundaki dünya manyetik alanının değişmesi 44 yıl sonra
gerçekleşti. 2003 yılında, Ruslar Sibirya'da fark ettikleri manyetik
değişikliği ölçtüler ve çarpıcı bir açıklama yaptılar. Evet ! . . Dünyanın
manyetik ekseni 200 km. kaymıştı. Yalnız eksen değildi kayan; bir
manyetik değişim yaşanıyordu ve dünyanın nabız atışı olarak kabul
edilen manyetik frekansı (Schumann Rezonansı) da değişmiş ve halen
değişmeye devam etmekteydi.
20
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
21.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Domuz Ağılı Şifreleme (Pigpen Cipher): Pigpen şifrelemesi 18.
Yüzyılda özgür masonlar tarafından kullanılan bir sistemin ismidir. Bu
sistemde her harf bir sembol ile gösterilir. Yani sistemde herhangi bir
hesaplama gerekmeksizin klasik Latin alfabesindeki semboller farklı
sembollerle değiştirilir. Sembollerin üretildiği şekiller aşağıda
verilmiştir.
21
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
22.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Yukarıdaki şekillerin içerisine yerleştirilen semboller, yerleştirildikleri
şekil itibariyle farklı sembollerin üretilmesi için kullanılırlar.
Örneğin A harfinin yerleştiği geometrik şekil ters L sembolüdür.
Yukarıdaki bilgiler ışığında örneğin “sadi evren seker” dizgisini
şifreleyecek olursak aşağıdaki şekilde bir sonuç elde edilir:
22
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
23.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Scytale Şifreleme: Kağıt kalem şifrelemesi olarakta adlandırılmaktadır.
M.Ö. 475 yılında Yunan sparta şehrinde kullanılmıştır. Düz metin
silindire sarılı bir şeride yazılır. Şerit silindirden çıkarıldığında mesaj
anlaşılmaz. Çözmek için de yine silindire sarılarak mesaj okunur.
23
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
24.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
M.S. 500-1400 yılları arasındaki dönemde Avrupa’ da yaşanan
gerileme sonucu, kriptografi hakkında pek çok bilgi kara büyü olarak
nitelendirildiğinden kaybolmuştur. Bu sırada bazı Müslüman ülkeler
kriptoloji bilgileri geliştirmişlerdir.
24
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
25.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Voynich Yazmaları: 1450 yıllarında yazıldığı tahmin edilmektedir.
Yale Üniversitesindeki el yazmaları kütüphanesinde bulunan geniş bilgi
deposunun ortasında garip bitkiler ve astronomik semboller ile çıplak
kadın resimleriyle resimlendirilmiş bir orta çağ el yazması
bulunmaktadır. Tek sorun bu kitabın 200 sayfalık gösterişli metninin
bilinmeyen bir dilde olması ve tüm çabalara rağmen bu metnin deşifre
edilememesidir.
25
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
26.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Çok alfabeli şifreleme(polyalphabetic Cipher): 1467 yılında Leon
Battista Alberti tarafından bulunmuştur. Yerdeğiştirmeye dayalı bir
şifrelemedir. Bunların en bilineni vigenere şifresidir.
Örnek (Türk alfabesine göre):
Düz Metin : S A L D I R I Ş A F A K T A
Anahtar : L İ M O N L İ M O N L İ M O
Şifreli Metin : F İ A S V E S Ğ O Ş L U H O
26
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
27.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Vigerene şifre tablosu aşağıdadır.
27
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
28.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Polybius Şifrelemesi: Antik yunanda, Polybius ismindeki kişi
tarafından bulunan iki boyutlu bir tahtaya dayalı şifreleme sistemidir.
Bu sistemin özelliği, alfabedeki harflerin, iki boyutlu bir tabloya
yerleştirilmesi ve ardından bu tablodaki satır ve sütun numaralarına
göre okunmasıdır. Aşağıda İngiliz ve Türk alfabesindeki harfler için
böyle bir tablo gösterilmiştir.
28
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
29.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Şifreleme sırasında, sistem, basitçe her harf için iki sayıdan oluşan bir
sonuç bulur. Örneğin şifreleyeceğimiz bilgi “maltepe” kelimesi olsun.
Bu kelimeyi şifrelemek için her harfin satır ve sütun numaralarına
bakıyoruz.
m harfi, 3 satır ve 2 sütun –> 32
a harfi, 1 satır ve 1 sütun –> 11
l harfi, 3 satır ve 1 sütun –> 31
t harfi, 4 satır ve 4 sütun –> 44
e harfi, 1 satır ve 5 sütun –> 15
p harfi, 3 satır ve 5 sütun –> 35
e harfi, 1 satır ve 5 sütun –> 15
maltepe = 32113144153515
29
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
30.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Şifrelenmiş mesaj açılırken bu defa tablo, tersten kullanılır. Açmak
istediğimiz mesaj 32113144153515 olsun. Bu mesajı açarken satır /
sütun sırası kullanıyoruz.
ilk sayı 3, dolayısıyla 3. satıra bakıyoruz, ikinci sayı 2 dolayısıyla 2. sütuna bakıyoruz –> m
Diğer ifadelerde benzer şekilde deşifre edilir.
30
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
31.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Bifid Şifreleme: Bu şifreleme de bir önceki yönteme benzemektedir.
5x5 bir matris alınır, satır ve sütunlar numaralandırılır.
31
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
32.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Mesajı sabit sayıda harf içeren parçalara ayrılır, daha sonra her
harfin altına satır ve kolon numaraları yazılır.
32
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
33.
1.1.1.1.ŞŞifre Bilimi veifreBilimi ve ŞŞifreleme Teknikleriifreleme Teknikleri
Daha sonra her grup içinde kalarak sayıları sırasıyla 1155514535
52453 33435 . . . şeklinde okuyup ikili rakamlardan oluşan 11 55 51
45 35 52 . . . şeklindeki parçalara ayrılır. Ve bu parçaların tablodaki
harf karşılıkları bize gizli bir mesaj verecektir.
33
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
34.
1.1.22..EnigmaEnigma MakinasMakinasıı
• Enigma;II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası tarafından
gizli mesajların şifrelenmesi ve tekrar çözülmesi amacı ile
kullanılan bir şifre makinesi. Daha açık bir ifade ile Rotor
makineleri ailesi ile ilişkili bir Elektro-Mekanik aygıttı ve birçok
değişik türü vardı.
• Enigma makinesi, ticari olarak 1920 li yılların başında
kullanılmaya başlandı. Bir çok ülkede Ordu ve Devlet kurumları
için özel modeller üretildi. Bunların en ünlüleri ikinci dünya
savaşı öncesinde ve savaş sırasında Nazi Almanyası'nda
kullanılan modellerdi. Alman ordu modeli olan Wehrmarcht
Enigma, en çok konuşulan modeldi.
34
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
35.
1.1.22..EnigmaEnigma MakinasMakinasıı
• Bumakine kötü bir üne sahip oldu çünkü Müttefik şifreciler
(Polonya şifre bürosu, İngiltere - Bletchley Park vb.) tarafından
geniş mesajları çözümlendi. Şifre çözücülerin Müttefiklerin savaşı
kazanmalarına büyük yardımları olmuştu. Bazı tarihçiler, Alman
Enigma kod sisteminin deşifre olması sayesinde Avrupa'da
savaşın bir yıl daha önce bittiğini ileri sürmektedirler.
35
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
36.
1.1.22..EnigmaEnigma MakinasMakinasıı
• Enigmaşifresinin bazı zayıf yanları olmakla birlikte, aslında diğer
faktörler olan operatör hataları, prosedür açıkları ve nadir olarak
ele geçen kod kitapları sayesinde çözümlenebildi.
36
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
1.1.22..EnigmaEnigma MakinasMakinasıı
II. DünyaSavaşında Bletchley Park - İngilterede üslenen Amerikalı
ve İngiliz şifre çözücüler, o zamanın en yetenekli ve en değerli bilim
adamı, matematikçi ve mühendislerinden oluşmaktaydı.Bunlardan
bazıları, daha sonra Bilgisayar biliminin kurucularından sayılacak
Alan Matthison Turing ve dünyanın ilk dijital ve programlanabilir
bilgisayarı olan Colossus‘ u yapan Thomas Harold Flowers'dır.
Birçok Colossus bilgisayarı, ikinci dünya savaşı sırasında Alman
Lorenz SZ40/42 şifre sisteminin çözülmesi işleminde olasılık
hesaplayıcı olarak kullanılmıştır.
39
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
1.1.22..EnigmaEnigma MakinasMakinasıı
• II.Dünya Savaşı ve stratejik planların aktarılmasında kullanılan
şifre sistemleri ve bunların çözülmesinde kullanılan algoritmalar,
buluşlar, şifre çözücü makineler bir anlamda bilgisayar biliminin
doğmasına neden olmuştur diyebiliriz.
41
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
42.
1.1.22..EnigmaEnigma MakinasMakinasıı
Diğer Rotormakineleri gibi Enigma da Elektro-Mekanik bir sistemdir.
Temel olarak, rotor mekanizması sayesinde olasılık üreten bir
mekanizmadır. Daktilo klavyesine benzer herbir klavye tuşuna
basıldığında, rotorlar döner. Belirgin olarak tüm Enigma sistemlerinde
öncelikle en sağdaki rotor döner, daha sonra ona komşu olan rotorlar bir
veya daha fazla adım atabilir. Rotorun dişli mekanizması her algoritma
programlanmadan önce sökülür ve farklı bir konumda takılırdı. Ayrıca her
mesaj çekiminden önce operatör tarafından alt bölümdeki elektrik
soketlerini farklı şekilde dizerek şifrenin çözümünü daha da
zorlaştırırdı.Mekanik sisteme bağlı elektrik sistemi, operatöre gösterge
bölümünde hangi harfin basıldığını ışıklı olarak gösterirdi.
42
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
22..ÜÜlkemizdelkemizde ŞŞifreleme TarihiifrelemeTarihi
Ülkemizde şifreleme ile ilgili pek fazla kayıt bulunmamaktadır.
Özellikle 1.Dünya Savaşı, kurtuluş savaşı ve Kıbrıs barış
harekatında gizli haberleşmeye yönelik uygulamaların olduğu
bilinmektedir. Son yıllara kadar kriptoloji ile ilgili çalışmalar
yurtdışı kaynaklı olarak karşımıza çıkmaktadır. Ancak son
zamanlarda kriptoloji ile ilgili pek çok özgün çalışma yapılmıştır.
45
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
46.
22..ÜÜlkemizdelkemizde ŞŞifreleme TarihiifrelemeTarihi
Osmanlı zamanında haberleşmede kripto kullanılmakta olsa da tek
kelime Osmanlıca bilmeyen Vatikan papazlarının bu şifreleri altı
saatte kırabildikleri ortaya çıkmıştır. Osmanlı döneminde
Selçuklular zamanında kullanılan Siyakat yazısı Türkler tarafından
bulunan şifreli yazıya bir örnektir. Bu yazı genellikle tapu-tahrir
defterlerinde ve Osmanlı iktisadı ile ilgili belgelerde
kullanılmaktadır. Yazanın dışında şifresinin çözülmesinin zor
olduğu bu yazı türü 1900’ lü yıllarda da kullanılmıştır.
46
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
47.
22..ÜÜlkemizdelkemizde ŞŞifreleme TarihiifrelemeTarihi
Özellikle kurtuluş savaşında şifreli telgrafların önemi oldukça
fazladır. Savaş zamanında şifrelerin değiştirilme aralığı
sıklaştırılmıştır. Gerçek bir şifre savaşı olan II.Dünya Savaşında
Türkiye’ nin savaşa girip girmeyeceğini anlamak için büyük çaba
sarfeden İngilizler, Almanlar ve Ruslar büyük bir dikkatle Türk gizli
iletilerini takip etmişlerdir ve tüm gizli yazışmaları deşifre
etmişlerdir. Bu gelişmelerden sonra yeni bir sisteme geçilmiştir.
47
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
48.
22..ÜÜlkemizdelkemizde ŞŞifreleme TarihiifrelemeTarihi
Ülkemizde Kıbrıs barış harekatında yaşanan bir şifreleme aşağıdaki
gibidir.
“Turan Güneş Bey’e söyleyin; ayşe tatile çıkmak istedi.Hazırlıkları
tamam. Eğer işi uzayacaksa gitmesini söyleyeceğim.”
48
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
49.
22..ÜÜlkemizdelkemizde ŞŞifreleme TarihiifrelemeTarihi
Ülkemizde şifreleme ile ilgili tarihte trajik olaylarda yaşanmıştır. 21
temmuz 1974 kıbrıs barış harekatında Kocatepe Muhribinin bir
parola anlaşmazlığı ve diğer işleyiş hataları sebebi ile kendi savaş
uçaklarımız tarafından bombalanmış ve batırılmıştır.
49
YZM 441 – Bilgi Sistemleri Güvenliği
