Ang dokumento ay tumatalakay sa kahulugan, katangian, at kahalagahan ng wika, na inilarawan bilang isang kasangkapan para sa komunikasyon na nagbubuklod sa lipunan at may sistematik na balangkas. Ipinapaliwanag din ang kapangyarihan at tungkulin ng wika, kabilang ang mga aspeto tulad ng regulatori, representasyonal, at interaksyonal, pati na rin ang mga antas ng wika, mula sa pormal hanggang sa impormal. Sa kabuuan, binibigyang-diin ng dokumento ang mahalagang papel ng wika sa personal at panlipunang konteksto at ang patuloy na pagbabago nito sa lipunan.

1. KAHULUGAN, KATANGIAN,
KAHALAGAHAN,
KAPANGYARIHAN,
TUNGKULIN AT ANTAS NG
WIKA

2. KAHULUGAN NG WIKA
• kasangkapan ng komunikasyon o
pakikipagtalastasan
• tagapagdala ito ng mga ideya at
naiimpluwensyahan nito ang ugali ng tao, ang isip
at damdamin
• nagbubuklod sa isang lipunan na may iisang
kultura. Hindi matatawag na isang lipunan ang
isang grupo ng mga tao kung wala silang wikang
komon.

3. Ayon kina Pamela Constantino at
Galileo Zafra (2008), “ang wika ay
isang kalipunan ng mga salita at ang
pamamaraan ng pagsasama-sama ng
mga ito para magkaunawaan o
makipagkomyunikeyt ang isang
grupo ng mga tao.”.

4. Ayon sa isang dalubhasa sa wika na si
Henry Gleason:
“Ang wika ay isang sistematik na
balangkas ng mga binibigkas na
tunog na pinipili at isinasaayos sa
paraang arbitrari upang magamit
ng mga taong may iisang kultura.”

5. KATANGIAN NG WIKA (Garcia,et. al. 2008)
1. May sistematik na balangkas.
Pangunahing katangian ng isang tunay na agham ang
pagiging sistematik. Dahil may katangiang
makaagham ang isang wika, naging batayan ito upang
umiral ang larangan ng Linggwistiks, ang pag-aaral ng
wika. Hindi lamang nakabatay sa ngayon sa Balarila o
Gramar ang pagtuturo ng wika. Malaliman ngayong
tinatalakay ang isang wika mula sa fonoloji, morfoloji,
hanggang sa sintaks.

6. 2. Binibigkas na tunog
• Hindi lahat ng tunog ay binibigkas at hindi rin naman
lahat ng tunog ay makabuluhan. Ang ponemik ang tunog
na makabuluhan. Ang pagiging makabuluhan ng tunog ay
yaong nakapagpapaiba ng kahulugan ng salita. Ang
ganitong penomenon ng wika ang siyang dahilan kung
bakit sa kabila ng pagkakaroon ng 28 letra ng ating bagong
alfabeto, 21 lamang ang fonim o ponema at 1 sa 21 ito ay
walang katumbas na grafim o letra – ang glotal na pasara sa
lumang balarila ay tinatawag na impit na tunog.
Mapapansin ito sa mga salitang malumi at maragsa.

7. 3.Pinipili at isinasaayos.
Kasama ang retorika sa mga batayang
kurso sa kolehiyo. Layon nito ang
makapagpahayag nang mabisa sa
pamamagitan ng wastong pagpili at
pagsasaayos ng wika. Hindi lamang kasi
basta binibigkas at inaalam ang kahulugan
ng mga salita.

8. 4. Arbitrari
Ang wika ng isang pamayanan ay
nabuo ayon sa napagkasunduang
termino ng mga taong gumagamit nito.
Dahil dito, nagkaroon ng indentidad
ang bawat wika na sadyang ikinaiba ng
bawat isa.

9. 5. Kapantay ng kultura
Kaugnay ng pagiging arbitrari ang pagiging kapantay
ng kultura ng wika. Walang wikang umunlad pa kaysa
sa kanyang kultura, gayundin walang kulturang
yumabong nang di kasabay ang wika.
6. Patuloy na ginagamit
Walang saysay ang anumang bagay kung hindi naman
ito ginagamit. Kapag hindi ginagamit,
nangangahulugan lamang na wala itong silbi. Ito ang
dahilan kung bakit mahalagang katangian ng wika ang
pagiging gamitin nito.

10. 7. Daynamik o nagbabago
Itinuturing na “patay” ang isang wika
kung wala na itong tinatanggap na
pagbabago. Hindi totoo na patay na
ang wika ay wala nang gumagamit at
dahil doon, ay wala nang silbi.

11. KAHALAGAHAN NG WIKA (Garcia, et.al.
2008)
1. Kahalagahang pansarili
Nakapaloob dito ang indibidwal na
kapakinabangan. Sa oras na matutuhan ng isang
indibidwal ang kakayahang magsalita, kailangan na
niyang magamit nang wasto ang wikang kanyang
kinagisnan (vernakular). Halos lahat ng teorya ng
wika ay nag-uugat sa pansariling kapakinabangan:
pagpapahayag ng damdamin, isniisip at maging ng
mismong pagkatao.

12. 2. Kahalagahang panlipunan
Kailangan ng tao ang kanyang mga kapwa upang
bumuo ng isang lipunang sasagisag sa kanilang
iisang mithiin, sa kanilang natatanging kultura. Ito
ang dahilang kung bakit may iba’t ibang lipunan. At
sa pagbanggit sa kultura, naroon ang katotohanan
ng pag-iral ng wika. Wika ang dahilan kung bakit
minamahal ng sinumang nilalang ang kanyang
sariling kultura, at mula sa pagmamahal na ito,
uusbong ang kanyang pagkakakilanlan.

13. 3. Kahalagahang global/internasyonal
Naging mainit ang isyung ito nang magkaroon ng
2001 Revisyon ng Alfabeto. Maraming nagtaas ng
kilay sa paggamit ng mga letrang F, J, V at Z bilang
mga letrang maaari nang gamitin sa pagbabaybay ng
mga karaniwang salitang hiram. Sa katunayan,
malinaw na nakasaad sa Konstitusyon ng 1987 (Art.
XIV, Sek.7) na “Ukol sa mga layunin ng
komunikasyon at pagtuturo, ang mga wikang opisyal
ng Pilipinas ay Filipino hangga’t walang ibang
itinatadhana ang batas, Ingles.”

14. Ang nabanggit ang patunay na sa Pilipinas,
itinatagubiling matutuhan ng mga Pilipino ang
dalawang wikang opisyal na ito upang maging
kasangkapan sa komunikasyon: ang Filipino sa loob ng
bansa at ang Ingles sa pandaigdig. Ngunit dahil ang wika
ay buhay at patuloy na nagbabago, napansin ng mga
dalubwika ng bansa na sa pamamagitan ng paglalapat ng
linggwistiks, masasabing mailalapat na ang Filipino sa
ispeling sa Ingles. Sa paggamit ng apat na letrang
nabanggit sa dakong unahan, maraming salita ang
papasok sa leksikong Filipino na hindi kailangan pang
baguhin ang ispeling.

15. KAPANGYARIHAN NG WIKA
(Badayos, 2010)
1. Ang wika ay maaaring makapagdulot ng
ibang kahulugan.
 Anumang pahayag ay maaaring makapagdulot
ng ibang kahulugan o interpretasyon sa mga
tanggap ng mensahe nito. Ito ay tinatawag ding
bypassing na ang ibig sabihin ay maling
paniniwala na ang isang salita ay nagtataglay
lamang ng iisang kahulugan.

16. 2. Ang wika ay humuhubog ng saloobin.
 Sa pamamagitan ng wika, nagagawa ng tao na
hayagang alisin ang mga negatibong paniniwala na
sa kanyang palagay ay hindi makapagdudulot ng
mabuti sa kanyang kapwa. Samakatuwid, dahil sa
wika nagagawa nating makipag-ugnayan mismo sa
ating sarili, nagkakaroon ng pagtitimbang timbang
at hubugin ang ating mga saloobin bago magbitiw
ng mga salitang ating sasabihin.

17. 3. Ang wika ay nagdudulot ng polarisasyon.
 Ito ay ang pagtanaw sa mga bagay na magkasalungat na
paraan. Halimbawa ay mabuti sa masama, mataas at
mababa, pangit sa maganda at iba pa. Nagagawa ng
wikang maghambing at maglarawan ng pagkakaibaiba.
4. Ang kapangyarihan ng wika ay siya ring
kapangyarihan ng kulturang nakapaloob dito.
 Kailanman ay hindi maikakaila na kakambal ng wika ang
kultura kung kaya' hindi dapat na tanawin na may
superyor at imperyor na wika.

18. TUNGKULIN NG WIKA
1. Instrumental
• Nagiging instrumento ang wika kung ito’y: 1) naglalahad
ng mungkahi, 2) nanghihikayat
• ginagamit ang wika upang magawa ng isang indibidwal
ang nais gawin
2. Regulatori
• Nagagawa ng wika na kontrolin ang mga pangyayari sa
kanyang paligid.
• Ginagamit ng taong may nasasakupan o taong may
taglay na kapangyarihang magpakilos ng kapwa

19. 3. Representasyonal/Impormatibo
 Ginagamit ang wika upang makapagbahagi ng mga
pangyayari, makapagpahayag ng detalye, at
makapagdala at makatanggap ng mensahe sa iba. Ang
wika ay representasyunal kung ito’y may tungkulin na 1)
magbalita at 2) magbigay paliwanag o impormasyon.
4. Interaksyonal
 Nagagawa ng wika na mapanatili at mapatatag ang
relasyon ng tao sa kanyang kapwa.
 Pinananatili ang relasyong panlipunan

20. 5. Personal
 Nagagamit ang wika upang maipahayag ang personalidad ng
isang indibidwal ayon sa sarili niyang kaparaanan; naipapahayag
ang sariling damdamin, pananaw, at opinyon
6. Heuristik
 Tumutulong ang wika upang makapagtamo ang tao ng iba’t
ibang kaalaman sa mundo; ginagamit kung nais matuto ng
kaalamang akademik o propesyonal
7. Imahinatibo
 Nagagawa ng wika na mapalawak ang imahinasyon ng
tao. Nailalapat sa pagsulat o pagbigkas ng akdang pampanitikan

21. ANTAS NG WIKA
FORMAL
malawakang kinikilala ng pamayanan, ng bansa at ng
mundo
tinatanggap ng nakararaming dalubhasa, nakapag-aral o
nagtuturo ng wika
A. PAMBANSA
 kapag umabot na sa pagiging opisyal na wika
 Itinuturo sa paaralan, gamitin maging ng pamahalaan
at nararapat lamang na kumatawan sa lahat ng wikang
matatagpuan sa isang bansa

22. B. PAMPANITIKAN
pinakamayamang uri ng antas ng wika
mayaman sa paggamit ng idyoma at tayutay
hindi literal ang kahulugan ng salita,
nagtataglay ng talinghaga
Ang mga salita ay karaniwang malalim,
makulay at masining.

23. INFORMAL
 karaniwan, palasak, pang araw-araw, madalas gamitin sa
pakikipag-usap at pakikipagtalastasan.
A. LALAWIGANIN
- Dayalektal
- Palasak at natural na ginagamit sa isang partikular na
lugar,ngunit maaaring hindi maintindihan ng iba
- Nahahaluan ng kakaibang punto at tono
- Batangas: kaunin (sunduin)
guyam (langgam)

24. B. KOLOKYAL
- pang-araw-araw na gamit ng salitang hinalaw
sa porma na mga salita
- Natural na penomenon ng pagpapaikli ng
salita upang mapabilis ang daloy ng
komunikasyon
- Halimbawa: utol tisay
atsay tsokaran

25. C. BALBAL
slang sa Ingles
pinakamababang antas ng wika, mga
salitang nabuo sa impormal na paraan
karaniwang nabubuo mula sa grupo ng mga
bakla na nagsisilbing koda sa pakikipag-
usap
Halimbawa: parak lespu
alat dyowa

26. Pormal IMPORMAL
PAMBANS
A
PAMPANI
TIKAN
LALA
WIGA
NIN
KOLOKYAL BALBAL
INA ILAW
NG
TAHAN
AN
INAN
G
NANAY ERMAT
AMA HALIGI NG ITANG TATAY ERPAT